သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာကိုယ္စားလွယ္အဖဲြ႔ ေျမာက္ကိုရီးယားေရာက္ရိွ


ျမန္မာကိုယ္စားလွယ္အဖဲြ႔ ေျမာက္ကိုရီးယား Pyongyang ၿမဳိ႕ေတာ္ကို ေရာက္ရွိ (စက္တင္ဘာ ၁၄၊ ၂၀၁၅)

ျမန္မာ ဒုတိယ ႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီး ဦးေဆာင္တဲ့ သံကိုယ္စားလွယ္ အဖြဲ႔ဟာ ေျမာက္ကိုရီးယား ႏုိင္ငံကို ၄ ရက္ၾကာ ခရီးစဥ္အျဖစ္ ေရာက္ရွိေနၿပီး ေျမာက္ကိုရီးယား အစိုးရ တာ၀န္ရွိသူတို႔နဲ႔ ႏွစ္ႏုိင္ငံ ဆက္ဆံေရး ကိစၥေတြကို ေဆြးေႏြးၾကမယ္လို႔ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာနက ဗီြအိုေအကို အတည္ျပဳ ေျပာဆိုပါတယ္။

ဒုတိယ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဦးသန္႔ေက်ာ္ ဦးေဆာင္တဲ႔ ျမန္မာကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ကေတာ့ တနလၤာေန႔မွာပဲ ေျမာက္ကိုရီးယားၿမိဳ႕ေတာ္ ၿပံဳယမ္းကို ေရာက္ရွိသြားၿပီျဖစ္ၿပီး အဂၤါနဲ႔ ဗုဒၶဟူးေန႔တို႔မွာ အဓိက ေဆြးေႏြးပြဲေတြ ျပဳလုပ္မယ္လို႔ လည္း ႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးဌာနက ေျပာပါတယ္။

ျမန္မာနဲ႔ ေျမာက္ကိုရီးယား ႏွစ္ႏုိင္ငံၾကား သံတမန္ေရး ေဆြးေႏြးပြဲေတြက အဓိက ဘာေတြ ေဆြးေႏြးၾကဖို႔ ရွိသလဲဆိုတာနဲ႔ ႏွစ္ႏုိင္ငံ ဆက္ဆံေရး အေျခအေနတို႔ အေပၚ ႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးဌာန ႏုိင္ငံေရးရာ ဦးစီးဌာနရဲ႕ ဒုတိယ ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးေက်ာ္ေဇယ်ကို မသိဂႌထိုက္ ဆက္သြယ္ေမးျမန္တာမွာ ခရီးစဥ္မွာ ေဆြးေႏြးၾကမယ့္ အေၾကာင္းအရာေတြကို အခုလို စၿပီး ေျဖၾကားခဲ႔ပါတယ္။

ေျဖ။ ။ DPRK (ေျမာက္ကိုရီးယား) ကလည္း ဟို nothing special ပါပဲ။ It is part of the FOC process ပဲ။ FOC process သေဘာအရေတာ့ ၂ ႏိုင္ငံ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာနေတြၾကားမွာ တခါတေလက်ရင္ က်ေနာ္တို႔ ဒီ ဒု-၀န္ႀကီး level၊ တခါတေလက်ရင္ DG level (ညြန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဴပ္အဆင့္) အျပန္အလွန္ေပါ့၊ သူ႔ဘက္ကိုသြား သူ႔ဘက္ကို ကိုယ္က သြားသြားၿပီးေတာ့ ေဆြးေႏြးတယ္။ Bilateral ကိစၥေလးေတြပါပဲခင္ဗ်ာ။ အဲေတာ့ သေဘာကေတာ့ ဒါဟာ Just ပံုမွန္ ညိွႏိႈင္း အစည္းအေ၀းသေဘာမ်ိဳးပါပဲ ခင္ဗ်ာ။ ႏွစ္ႏိုင္ငံ ဆက္ဆံေရးေတြကို အဓိကထားၿပီး က်ေနာ္တို႔ ေဆြးေႏြးပါတယ္ခင္ဗ်ာ။ ႏွစ္ႏိုင္ငံ ဆက္ဆံေရးမွာ ဒီျပင့္ဟို အထူးသျဖင့္ေတာ့ Foreign office Consultation ေပါ့။ ၂ ႏိုင္ငံ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာနေတြ အခ်င္းခ်င္း အျပန္အလွန္ၿပီးေတာ့ အဓိက ဒီ ဆက္ဆံေရးကိစၥေတြလည္း ပါတယ္။ တခါက်ရင္လည္း region ဒီ context ေလးေတြလည္း ေဆြးေႏြးတဲ့ အပိုင္းေလးေတြလည္း ပါပါတယ္။

ေမး ။ ။ ဘယ္သူမ်ားပါသြားပါသလဲရွင့္။ ဒီႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီဌာန အျပင္ေလ။

ေျဖ။ ။ အဓိကေတာ့ ၂ ႏိုင္ငံၾကားမွာရွိတဲ့ Foreign office consultation ေတြဆိုေတာ့ ႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးဌာနက လူေတြပဲ ပါပါတယ္ခင္ဗ်ာ။ ဒု-၀န္ႀကီးနဲ႔ ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔၀င္ ႏွစ္ဦးလားမသိဘူး။ ပါသြားတယ္။ ရက္အားျဖင့္ေတာ့ ၁၄၊ ၁၇ ေပါ့ေနာ္။ ၁၄၊ ၁၇ ပါပဲခင္ဗ်ာ။ Bilateral အဓိကေျပာမွာေတာ့ ၁၅-၁၆ ပါပဲခင္ဗ်ာ။ က်န္တာေတာ့ ရိုးရိုး စိတ္၀င္စားစရာေကာင္းတဲ့ interest ျဖစ္တဲ့ေနရာ သြားၾကည့္တယ္။ ဒီေလာက္ပါပဲခင္ဗ်ာ။ အဓိကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ကလည္း normally တိုက္ရိုက္ေတာ့မသြားဘူးေပါ့ေနာ္။ ဒီကေနၿပီးေတာ့ ေဘဂ်င္းၿပီးေတာ့ Pyongyang သြားတဲ့ သေဘာမ်ိဳးဆိုေတာ့ on the way သေဘာပါပဲ။

ေမး။ ။အဲေတာ့ ေျမာက္ကိုရီးယား ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာနနဲ႔ပဲ ေတြ႔မွာေပါ့ေနာ္။ တျခားေရာ အဆင့္ျမင့္ အစိုးရပိုင္းနဲ႔ ေတြ႔ဖို႔ရွိပါသလားရွင့္။

ေျဖ။ ။ အဲဒါကေတာ့ တခါတေလက်ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ဒီလိုမ်ိဳး FOC ရဲ႕ nature က က်ေနာ္တို႔ေတြ ႏွစ္ႏိုင္ငံ ဒုတိယ၀န္ႀကီးေတြ လာၾကတယ္။ က်ေနာ္တို႔ ဒီကလည္း သြားၾကတယ္။ သြားၿပီးတဲ့အခါက်ရင္ သက္ဆိုင္ရာ အဓိက သူ႔ရဲ႕ purpose ကိုက ႏွစ္ႏိုင္ငံ ႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးဌာနကပဲ ေဆြးေႏြးတာပါခင္ဗ်ာ။ တကယ္လို႔မွ အဲဒီ အိမ္ရွင္ႏိုင္ငံကေနၿပီးေတာ့ သေဘာကေတာ့ အခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံေတြမွာ ဒု-သမၼတ ရွိတယ္။ အခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံမွာ သမၼတရွိတယ္။ အခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံမွာ ဒု- ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ရွိတယ္။ သူတို႔ရဲ႕ availability ေပၚ မူတည္ၿပီးေတာ့ courtesy call ေတာ့ ရွိတတ္ပါတယ္။

ေမး ။ ။ ဒါ ႏွစ္စဥ္ပံုမွန္ လုပ္ရိုးလုပ္စဥ္ ဒီေဆြးေႏြးပြဲေပါ့ေနာ္။ အျပန္အလွန္ ေဆြးေႏြးပြဲ ဒီသေဘာပါသလားရွင့္။

ေျဖ။ ။ ဟုတ္ကဲ့ခင္ဗ်ာ။ ႏွစ္စဥ္ဆိုတဲ့အခါမွာလည္း ဒီဟာက ဘယ္လိုမ်ိဳးလဲဆိုေတာ့ေလ။ တခါတေလ ႏွစ္ဘက္ အျပန္အလွန္ အဆင္မေျပလို႔ေပါ့ေနာ္။ ဒီျပင့္ ျဖည့္စြက္ priority ရွိတဲ့အခါက်ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ အဲဒါမ်ိဳးေလးေတြ ျပန္ေ႐ြ႕ရတာရွိတတ္ပါတယ္။ ဆိုေတာ့ lateral ကေတာ့ ပံုမွန္လို႔ က်ေနာ္တို႔ ယူဆတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီအယူအဆမွာ တခါတေလ က်ေနာ္တို႔ အဲဒီအခ်ိန္တုန္းကဆိုလို႔ရွိရင္ ၂၀၀၇ က ရွိမယ္၊ ၂၀၀၈ ရွိမယ္၊ ၂၀၀၉ ရွိမယ္၊ ၂၀၁၀ ရွိမယ္ စသျဖင့္ေပါ့ေလ။ တခါတေလက်ရင္လည္း က်ေနာ္တို႔မွာ အာဆီယံ ၂၀၁၄ တုန္းကဆိုရင္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား အစည္းအေ၀းေတြ က်ေနာ္တို႔က ဒီျပင့္ပိုင္းေတြ ခဏရပ္ထားတမ်ိဳးလည္း ရွိတတ္တယ္ေပါ့ေလ။ ဆိုေတာ့ အဲလိုမ်ိဳး အိမ္ရွင္ႏိုင္ငံေတြက priority ရွိတဲ့အခါမ်ိဳးမွာ တခါတေလက်ေတာ့လည္း အလ်င္းမသင့္လို႔ မလုပ္ျဖစ္တာမ်ိဳးလည္း ရွိတတ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ သူ႔ရဲ႕ nature ကိုက ပံုမွန္ consultation meeting ပါပဲ။

ေမး ။ ။အခု ဒီ ျမန္မာနဲ႔ ေျမာက္ကိုရီးယားနဲ႔ ဆက္ဆံေရးအေပၚ ဒီႏွစ္ပိုင္းေတြအတြင္းမွာ ထူးထူးျခားျခားေပါ့ေနာ္၊ တိုးတက္ေျပာင္းလဲလာတဲ့ အေနအထားေတြေရာ ရွိပါသလားရွင့္။

ေျဖ။ ။ ထူးထူးျခားျခား ဆိုတဲ့ဟာမ်ိဳးေတာ့ က်ေနာ္က ဘယ္လို identify လုပ္ရမလဲ ဆိုတာေတာ့ မသိဘူးေပါ့ေနာ္။ က်ေနာ္သိသေလာက္ကေတာ့ ပံုမွန္ဆက္ဆံေရးပါပဲခင္ဗ်ာ။ ဟို အထူးအေထြ ဆက္ဆံေရးမ်ိဳးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ေတာ့ မရွိဘူးလို႔ ေျပာလို႔ရမွာေပါ့ေနာ္၊ ဟုတ္ကဲ့ပါ။”

ျမန္မာနဲ႔ ေျမာက္ကိုရီးယား ႏွစ္ႏုိင္ငံတို႔ၾကား စစ္ေရးဆက္ဆံမႈ ဆက္ၿပီးရွိေနတယ္လို႔ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက ယူဆထားၿပီး ျမန္မာတို႔အေနနဲ႔ ေျမာက္ကိုရီးယာနဲ႔ လက္နက္ေရာင္း၀ယ္မႈ ကို တားျမစ္ထားတဲ့ ကုလဆံုးျဖတ္ခ်က္ အမွတ္ ၁၈၇၄ ကို ေလးစားလိုက္နာဖို႔လည္း အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက တိုက္တြန္းေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အရပ္သားအစိုးရအျဖစ္ အသြင္ေျပာင္းလာတဲ့ ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ ထိေတြ႔ဆက္ဆံေရးမူကို က်င့္သံုးၿပီး အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက သံတမန္ဆက္ဆံေရးကို အျပည့္အ၀ ျပန္လည္စတင္ခဲ့သလို ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈ တခ်ိဳ႔ကိုလည္း ေျဖေလွ်ာ့ေပးခဲ့တာပါ။ ဒါေပမဲ့လည္း ေျမာက္ကိုရီးယားနဲ႔ ျမန္မာၾကား စစ္ေရးဆက္ဆံမႈ အေပၚမွာေတာ့ ေစာင့္ၾကည့္ဒဏ္ခတ္မႈေတြကို ဆက္ၿပီး လုပ္ေဆာင္ေနဆဲပါ။၂၀၁၃ ခုႏွစ္ အတြင္းမွာပဲ ျမန္မာအစိုးရ မစ္ဇိုင္း သုေတသနနဲ႔ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးဌာန အႀကီးအကဲ၊ ကာကြယ္ေရးဌာန ပစၥည္းထုတ္လုပ္ေရး႐ံုး (DDI) ရဲ႕ အရာရွိခ်ဳပ္၊ ဒုတိယ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးသိန္းေဌးကို ေျမာက္ကိုရီးယား နဲ႔ ျမန္မာၾကား လက္နက္ေရာင္း၀ယ္မႈမွာ ပါ၀င္ပတ္သက္တယ္ဆိုၿပီး အေမရိကန္ ဘ႑ာေရးဝန္ႀကီးဌာန က ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔ခဲ့ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG