သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ဂ်ီႏိုဆိုက္စြပ္စြဲခ်က္ ICJ လက္ခံၾကားနာမည္ဆုံးျဖတ္


ရိုဟင္ဂ်ာ Genocide အမႈ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ စဲြဆိုခြင္႔ရွိေၾကာင္း ICJ မွာ ဂမ္ဘီယာေလွ်ာက္လဲ

ICJ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာတရား႐ုံးမွာ ဂမ္ဘီယာက တင္ျပထားတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ ျမန္မာႏိုင္ငံက လူမ်ိဳးသုဥ္းသတ္ျဖတ္မႈက်ဴးလြန္ခဲ့ေၾကာင္း စြဲခ်က္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး လက္ခံၾကားနာျခင္းမျပဳဖို႔၊ ျမန္မာႏိုင္ငံဖက္က ကန႔္ကြက္ခ်က္ကို ICJ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာတရား႐ုံးက ဒီေန႔ ဇူလိုင္ ၂၂ မွာ ပယ္ခ်လိုက္ပါတယ္။ ျမန္မာဖက္က ကန႔္ကြက္ထားတဲ့ အခ်က္ ေလးခ်က္စလုံးကို ပယ္ခ်ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာဖက္မွ ကန႔္ကြက္တဲ့ အမွတ္(၁) ကန႔္ကြက္ခ်က္နဲ႔ အမွတ္(၄) ကန႔္ကြက္ခ်က္ကို ICJ က ပူးတြဲစဥ္းစားခဲ့ၿပီး ပယ္ခ်ခဲ့တာလို႔ဆိုပါတယ္။ ဂမ္ဘီယာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ OIC ကို ကိုယ္စားျပဳၿပီး စြဲဆိုခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ ျမန္မာရဲ႕ ကန႔္ကြက္ခ်က္နဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ဂမ္ဘီယာအၾကား ႐ိုဟင္ဂ်ာအေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အျငင္းပြားမႈ မရွိဘူးဆိုတဲ့ ျမန္မာဖက္က ေျပာဆိုခ်က္ကို ICJ တရားသူႀကီး ၁၆ဦးစလုံးက တခဲနက္ ပယ္ခ်ခဲ့ပါတယ္။ ဂမ္ဘီယာဟာ ႐ိုဟင္ဂ်ာအေရးကို စိုးရိမ္ေၾကာင္းႏွင့္ ဒီကိစၥကို ကိုင္တြယ္ေဆာင္႐ြက္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ကုလသမဂၢနဲ႔ OIC အစည္းအေဝးေတြမွာ အထင္အရွားေျပာၾကားခဲ့ၿပီး ကိုယ္တိုင္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္နဲ႔လုပ္ေဆာင္တာ ထင္ရွားတယ္လို႔ တရားသူႀကီးက ဖတ္ၾကားပါတယ္။ ဒီ ဆုံးျဖတ္ခ်က္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး နီးစပ္ရာ အဖြဲ႕အစည္းတခုခုရဲ႕ အကူအညီ ေငြေၾကးပံ့ပိုးမႈမ်ားကို ရယူႏိုင္ခြင့္လည္းရွိေၾကာင္း ICJ က ဆုံးျဖတ္ခဲ့ပါတယ္။ အလားတူပင္ ဂမ္ဘီယာက ကုလသမဂၢမွာ ေျပာၾကားခဲ့တဲ့ မိန႔္ခြန္းအေပၚ ျမန္မာကိုယ္စားလွယ္က ကန႔္ကြက္ခဲ့မႈ၊ ဂမ္ဘီယာက ကိုးကားခဲ့တဲ့ UN Fact Finding Mission ရဲ႕ အစီရင္ခံစာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာက ကန႔္ကြက္မႈ၊ ဒါ့အျပင္ ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ ျမန္မာကိုယ္စားလွယ္႐ုံးကို ဂမ္ဘီယာက ေပးပို႔ထားတဲ့စာ. စတဲ့အခ်က္ေတြကို ေထာက္ထားၿပီး ဂမ္ဘီယာနဲ႔ ျမန္မာအၾကား ဒီကိစၥအေပၚ အျငင္းပြားမႈအတိအက်ရွိခဲ့တယ္လို႔ ICJ က ဆုံးျဖတ္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာဖက္က တတိယေျမာက္ ကန႔္ကြက္ခ်က္ျဖစ္တဲ့ ဂ်ီႏိုဆိုက္ ပုဒ္မ ၈ ကို ႁခြင္းခ်က္ထားခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ဂမ္ဘီယာတႏိုင္ငံတည္းအေနနဲ႔ ICJ ကို အသုံးျပဳၿပီး စြဲဆိုခြင့္မရွိဘူးဆိုတဲ့အခ်က္ကိုလည္း ICJ အေနနဲ႔ စဥ္းစားရာမွာ ျမန္မာဖက္က လက္ခံသေဘာတူထားတဲ့ ပုဒ္မ ၉ ကိုပဲ အဓိကထား ဆုံးျဖတ္ခဲ့ၿပီး ဂမ္ဘီယာအေနနဲ႔ ICJ မွာ တင္ျပစြဲဆိုခြင့္ရွိတယ္လို႔ ဆုံးျဖတ္ပါတယ္။

ျမန္မာဖက္က ဒုတိယေျမာက္ ကန႔္ကြက္ထားတဲ့ ဂမ္ဘီယာႏိုင္ငံဟာ ႐ိုဟင္ဂ်ာအေရးမွာ တိုက္႐ိုက္ပါဝင္ပတ္သက္တဲ့ ႏိုင္ငံမဟုတ္တဲ့အတြက္ ဒီကိစၥမွာ ပါဝင္ စြဲဆိုခြင့္မရွိေၾကာင္း အခ်က္ကိုလည္း ICJ ကပယ္ခ်ပါတယ္။ လူသားထုအေပၚ က်ဴးလြန္တဲ့ကိစၥရပ္မ်ားအေပၚ ကာကြယ္ရန္သတ္မွတ္ထားတဲ့ ဂ်ီႏိုဆိုဒ္ပဋိဉာဏ္စာတမ္းအရ စိုးရိမ္ပူပင္တဲ့ ႏိုင္ငံတိုင္းအေနနဲ႔ စာခ်ဳပ္ပါ အဖြဲ႕ဝင္ အျခားႏိုင္ငံတခုအေပၚ တရားစြဲဆို တင္ျပပိုင္ခြင့္ရွိေၾကာင္း ICJ က ဆုံးျဖတ္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီ ဆုံးျဖတ္ခ်က္အေပၚကိုေတာ့ တရားသူႀကီး ၁၅ ဦး ေထာက္ခံၿပီး၊ တဦးက ကန႔္ကြက္ခဲ့ပါတယ္။

အဆုံးသတ္အေနနဲ႔ေတာ့ ျမန္မာဖက္က ကန႔္ကြက္ခ်က္အားလုံးကို ICJ ကပယ္ခ်ၿပီး ဂမ္ဘီယာက စြဲဆိုထားတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ားအေပၚ ဂ်ီႏိုဆိုက္က်ဴးလြန္မႈမ်ားရွိသည္ဆိုသည့္ စြပ္စြဲခ်က္ကို ဆက္လက္ၾကားနာသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ဆုံးျဖတ္ခ်က္ ခ်မွတ္လိုက္ပါတယ္။ ဒီ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ေတြကို အေသးစိတ္ ကို မၾကာခင္ ထုတ္ျပန္မွာျဖစ္ၿပီး၊ ဆက္လက္ၾကားနာမႈေတြကို ဘယ္အခ်ိန္ ျပန္စမည္ဆိုတာ သတ္မွတ္ေျပာၾကားတာမရွိပါဘူး။

လူမ်ိဳးသုဥ္းသတ္ျဖတ္မႈတားဆီးေရးဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံတကာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္မွာ လက္မွတ္ထိုးထားတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံက ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ ဆက္ဆံျပဳမူတာေတြဟာ စာခ်ဳပ္ပါအခ်က္ေတြကို ခ်ိဳးေဖာက္ရာ ေရာက္တယ္ဆိုၿပီး Gambia ႏိုင္ငံက ICJ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာတရား႐ုံးကို ဦးတိုက္ေလွ်ာက္ထားစြဲဆိုခဲ့တာပါ။ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္က ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းမွာ စစ္တပ္ နယ္ေျမရွင္းလင္းစဥ္ ႐ိုဟင္ဂ်ာ မြတ္ဆလင္ေတြအေပၚ က်ဴးလြန္ခဲ့တာဟာ လူမ်ိဳးသုဥ္းသတ္ျဖတ္မႈေျမာက္တယ္ဆိုၿပီး Gambia ႏိုင္ငံက ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္က တရားစြဲခဲ့ပါတယ္။ Netherlands ႏိုင္ငံ The Hague ၿမိဳ႕မွာ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ကုန္ပိုင္းမွာ အမႈကို စတင္ၾကားနာခဲ့ခ်ိန္က အမႈစစ္ေဆးေနခ်ိန္ကာလအတြင္း ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ ေနာက္ထပ္က်ဴးလြန္မႈေတြ မလုပ္ေအာင္ တရား႐ုံးက တားျမစ္ေပးဖို႔ ဂမ္ဘီယာႏိုင္ငံက ေလွ်ာက္ထားခဲ့တာမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံ လိုက္နာရမယ့္ ယာယီတားျမစ္မိန႔္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ကို တရား႐ုံးက ဆုံးျဖတ္ေပးခဲ့ပါတယ္။

(unicode)

ICJ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံးမှာ ဂမ်ဘီယာက တင်ပြထားတဲ့ ရိုဟင်ဂျာတွေအပေါ် မြန်မာနိုင်ငံက လူမျိုးသုဉ်းသတ်ဖြတ်မှုကျူးလွန်ခဲ့ကြောင်း စွဲချက်နဲ့ပတ်သက်ပြီး လက်ခံကြားနာခြင်းမပြုဖို့၊ မြန်မာနိုင်ငံဖက်က ကန့်ကွက်ချက်ကို ICJ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံးက ဒီနေ့ ဇူလိုင် ၂၂ မှာ ပယ်ချလိုက်ပါတယ်။ မြန်မာဖက်က ကန့်ကွက်ထားတဲ့ အချက် လေးချက်စလုံးကို ပယ်ချခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

မြန်မာဖက်မှ ကန့်ကွက်တဲ့ အမှတ်(၁) ကန့်ကွက်ချက်နဲ့ အမှတ်(၄) ကန့်ကွက်ချက်ကို ICJ က ပူးတွဲစဉ်းစားခဲ့ပြီး ပယ်ချခဲ့တာလို့ဆိုပါတယ်။ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံအနေနဲ့ OIC ကို ကိုယ်စားပြုပြီး စွဲဆိုခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ မြန်မာရဲ့ ကန့်ကွက်ချက်နဲ့ မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ ဂမ်ဘီယာအကြား ရိုဟင်ဂျာအရေးနဲ့ပတ်သက်ပြီး အငြင်းပွားမှု မရှိဘူးဆိုတဲ့ မြန်မာဖက်က ပြောဆိုချက်ကို ICJ တရားသူကြီး ၁၆ဦးစလုံးက တခဲနက် ပယ်ချခဲ့ပါတယ်။ ဂမ်ဘီယာဟာ ရိုဟင်ဂျာအရေးကို စိုးရိမ်ကြောင်းနှင့် ဒီကိစ္စကို ကိုင်တွယ်ဆောင်ရွက်မည်ဖြစ်ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂနဲ့ OIC အစည်းအဝေးတွေမှာ အထင်အရှားပြောကြားခဲ့ပြီး ကိုယ်တိုင် ဆုံးဖြတ်ချက်နဲ့လုပ်ဆောင်တာ ထင်ရှားတယ်လို့ တရားသူကြီးက ဖတ်ကြားပါတယ်။ ဒီ ဆုံးဖြတ်ချက်နဲ့ပတ်သက်ပြီး နီးစပ်ရာ အဖွဲ့အစည်းတခုခုရဲ့ အကူအညီ ငွေကြေးပံ့ပိုးမှုများကို ရယူနိုင်ခွင့်လည်းရှိကြောင်း ICJ က ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပါတယ်။ အလားတူပင် ဂမ်ဘီယာက ကုလသမဂ္ဂမှာ ပြောကြားခဲ့တဲ့ မိန့်ခွန်းအပေါ် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်က ကန့်ကွက်ခဲ့မှု၊ ဂမ်ဘီယာက ကိုးကားခဲ့တဲ့ UN Fact Finding Mission ရဲ့ အစီရင်ခံစာနဲ့ပတ်သက်ပြီး မြန်မာက ကန့်ကွက်မှု၊ ဒါ့အပြင် ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ မြန်မာကိုယ်စားလှယ်ရုံးကို ဂမ်ဘီယာက ပေးပို့ထားတဲ့စာ. စတဲ့အချက်တွေကို ထောက်ထားပြီး ဂမ်ဘီယာနဲ့ မြန်မာအကြား ဒီကိစ္စအပေါ် အငြင်းပွားမှုအတိအကျရှိခဲ့တယ်လို့ ICJ က ဆုံးဖြတ်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

မြန်မာဖက်က တတိယမြောက် ကန့်ကွက်ချက်ဖြစ်တဲ့ ဂျီနိုဆိုက် ပုဒ်မ ၈ ကို ခြွင်းချက်ထားခဲ့ခြင်းကြောင့် ဂမ်ဘီယာတနိုင်ငံတည်းအနေနဲ့ ICJ ကို အသုံးပြုပြီး စွဲဆိုခွင့်မရှိဘူးဆိုတဲ့အချက်ကိုလည်း ICJ အနေနဲ့ စဉ်းစားရာမှာ မြန်မာဖက်က လက်ခံသဘောတူထားတဲ့ ပုဒ်မ ၉ ကိုပဲ အဓိကထား ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပြီး ဂမ်ဘီယာအနေနဲ့ ICJ မှာ တင်ပြစွဲဆိုခွင့်ရှိတယ်လို့ ဆုံးဖြတ်ပါတယ်။

မြန်မာဖက်က ဒုတိယမြောက် ကန့်ကွက်ထားတဲ့ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံဟာ ရိုဟင်ဂျာအရေးမှာ တိုက်ရိုက်ပါဝင်ပတ်သက်တဲ့ နိုင်ငံမဟုတ်တဲ့အတွက် ဒီကိစ္စမှာ ပါဝင် စွဲဆိုခွင့်မရှိကြောင်း အချက်ကိုလည်း ICJ ကပယ်ချပါတယ်။ လူသားထုအပေါ် ကျူးလွန်တဲ့ကိစ္စရပ်များအပေါ် ကာကွယ်ရန်သတ်မှတ်ထားတဲ့ ဂျီနိုဆိုဒ်ပဋိဉာဏ်စာတမ်းအရ စိုးရိမ်ပူပင်တဲ့ နိုင်ငံတိုင်းအနေနဲ့ စာချုပ်ပါ အဖွဲ့ဝင် အခြားနိုင်ငံတခုအပေါ် တရားစွဲဆို တင်ပြပိုင်ခွင့်ရှိကြောင်း ICJ က ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီ ဆုံးဖြတ်ချက်အပေါ်ကိုတော့ တရားသူကြီး ၁၅ ဦး ထောက်ခံပြီး၊ တဦးက ကန့်ကွက်ခဲ့ပါတယ်။

အဆုံးသတ်အနေနဲ့တော့ မြန်မာဖက်က ကန့်ကွက်ချက်အားလုံးကို ICJ ကပယ်ချပြီး ဂမ်ဘီယာက စွဲဆိုထားတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရိုဟင်ဂျာများအပေါ် ဂျီနိုဆိုက်ကျူးလွန်မှုများရှိသည်ဆိုသည့် စွပ်စွဲချက်ကို ဆက်လက်ကြားနာသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ဆုံးဖြတ်ချက် ချမှတ်လိုက်ပါတယ်။ ဒီ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေကို အသေးစိတ် ကို မကြာခင် ထုတ်ပြန်မှာဖြစ်ပြီး၊ ဆက်လက်ကြားနာမှုတွေကို ဘယ်အချိန် ပြန်စမည်ဆိုတာ သတ်မှတ်ပြောကြားတာမရှိပါဘူး။

လူမျိုးသုဉ်းသတ်ဖြတ်မှုတားဆီးရေးဆိုင်ရာ နိုင်ငံတကာ သဘောတူစာချုပ်မှာ လက်မှတ်ထိုးထားတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံက ရိုဟင်ဂျာတွေအပေါ် ဆက်ဆံပြုမူတာတွေဟာ စာချုပ်ပါအချက်တွေကို ချိုးဖောက်ရာ ရောက်တယ်ဆိုပြီး Gambia နိုင်ငံက ICJ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံးကို ဦးတိုက်လျှောက်ထားစွဲဆိုခဲ့တာပါ။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်က ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းမှာ စစ်တပ် နယ်မြေရှင်းလင်းစဉ် ရိုဟင်ဂျာ မွတ်ဆလင်တွေအပေါ် ကျူးလွန်ခဲ့တာဟာ လူမျိုးသုဉ်းသတ်ဖြတ်မှုမြောက်တယ်ဆိုပြီး Gambia နိုင်ငံက မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် ၂၀၁၉ ခုနှစ်က တရားစွဲခဲ့ပါတယ်။ Netherlands နိုင်ငံ The Hague မြို့မှာ ၂၀၁၉ ခုနှစ်ကုန်ပိုင်းမှာ အမှုကို စတင်ကြားနာခဲ့ချိန်က အမှုစစ်ဆေးနေချိန်ကာလအတွင်း ရိုဟင်ဂျာတွေအပေါ် နောက်ထပ်ကျူးလွန်မှုတွေ မလုပ်အောင် တရားရုံးက တားမြစ်ပေးဖို့ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက လျှောက်ထားခဲ့တာမှာ မြန်မာနိုင်ငံ လိုက်နာရမယ့် ယာယီတားမြစ်မိန့် ဆုံးဖြတ်ချက်ကို တရားရုံးက ဆုံးဖြတ်ပေးခဲ့ပါတယ်။

XS
SM
MD
LG