သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ကမၻာတ၀န္းမွာ HIV/AIDS ေရာဂါတိုက္ဖ်က္ဖို႔ ႀကိဳးစား လုပ္ေဆာင္ေနၾကၿပီး တိုးတက္မႈေတြ ရေနတယ္ ဆိုေပမဲ့လည္း ျမန္မာႏုိင္ငံမွာေတာ့ ျမန္မာစစ္အစိုးရ အေနနဲ႔ လုပ္စရာေတြ အမ်ားႀကီး ရွိေသးသလို လုပ္မယ္ဆုိရင္လည္း လုပ္ႏုိင္ပါတယ္လုိ႔ ကၽြမ္းက်င္သူေတြက ေျပာပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ျမန္မာ့ လူ႔အဖြဲ႕အစည္း အေနနဲ႔လည္း ေ၀ဒနာသည္ေတြကို ခြဲျခား ႏွိမ့္ခ် ဆက္ဆံတာမ်ဳိးေတြ ေရွာင္ရွားၿပီး လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားတဲ့ အျမင္နဲ႔ အကူအညီ ေပးသင့္တယ္လုိ႔ ေ၀ဖန္ အႀကံေပးၾကပါတယ္။ အျပည့္အစံုကုိ ကိုေက်ာ္ေက်ာ္သိန္းက တင္ျပေပးထားပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံက HIV/AIDS ေရာဂါတိုက္ဖ်က္ေရးမွာ အေျခအေန ေကာင္းေတြေရာ၊ စိုးရိမ္စရာ အေျခအေနေတြေရာ ရွိေနေသးတယ္လုိ႔ သံုးသပ္သူက အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၊ ေမရီလန္းျပည္နယ္၊ ဂၽြန္န္စ္ ေဟာ့ပ္ကင္းန္စ္ တကၠသိုလ္ အမ်ားျပည္သူ က်န္းမာေရးနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးဌာနက ၫႊန္ၾကားေရးမႉး ေဒါက္တာ ခရစ္စ္ ေဘယာ (Chris Bayer) ျဖစ္ပါတယ္။ Global Funds အဖြဲ႕ရဲ႕ အကူအညီနဲ႔ AIDS ေရာဂါ၊ ငွက္ဖ်ားေရာဂါနဲ႔ တီဘီေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရးေတြမွာ ေအာင္ျမင္မႈေတြ ရေနတာ၊ ကုလသမဂၢ ကေလးမ်ား အေရးေပၚ ရန္ပံုေငြအဖြဲ႕ (UNICEF) အပါအ၀င္ ကုလသမဂၢ ေအဂ်င္စီေတြနဲ႔ တျခား အဖြဲ႕အစည္းေတြၾကား ႏိုင္ငံတကာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ တိုးျမႇင့္လာတာေတြကို အေျခအေနေကာင္းေတြ အျဖစ္ သူက ျမင္ပါတယ္။

စိုးရိမ္ဖြယ္ရာ အေျခအေနေတြအျဖစ္ သူျမင္တဲ့အထဲမွာ အဓိက ပါတာကေတာ့ အမ်ားျပည္သူ က်န္းမာေရးက႑မွာ အစိုးရရဲ႕ စိုက္ထုတ္သံုးစြဲမႈ အလြန္အမင္း နည္းပါးတဲ့ အခ်က္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

“HIV ေရာဂါ ဒါမွမဟုတ္ ငွက္ဖ်ားေရာဂါ ဒါမွမဟုတ္ တီဘီေရာဂါေတြအတြက္ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈနဲ႔ က်န္းမာေရးက႑မွာ အစိုးရရဲ႕ အရင္းအျမစ္ေတြကို သံုးစြဲဖို႔ ခုိင္မာတဲ့ သႏၷိ႒ာန္ က်ေနာ္တို႔ ခုခ်ိန္ထိ မေတြ႕ရေသးပါဘူး။ အမ်ားျပည္သူအတြက္ သံုးစြဲတဲ့ ရန္ပံုေငြက ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အရမ္းကို နည္းပါတယ္။ ဒီအဓိပၸာယ္က ကိုယ့္ဘာသာ မတတ္ႏုိင္သူေတြ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈရဖို႔ ခက္ခဲေနတယ္ ဆိုတဲ့သေဘာျဖစ္ၿပီး ဒီကိစၥမွာ တိုးတက္မႈေတြ က်ေနာ္တို႔ မေတြ႕ရပါဘူး။”

ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ လူထုက ဆင္းရဲၿပီး တိုင္းျပည္က ခ်မ္းသာတဲ့ႏုိင္ငံ ျဖစ္တဲ့အတြက္ အစိုးရအေနနဲ႔ လုပ္ႏုိင္တာေတြ အမ်ားႀကီး ရွိတယ္လို႔ ေဒါက္တာ ခရစ္စ္ ေဘယာက ယံုၾကည္ပါတယ္။ အစိုးရဟာ သူတို႔သံုးစြဲခ်င္တဲ့ ကိစၥေတြမွာက် ရန္ပံုေငြ အမ်ားအျပား သံုးစြဲေနတယ္ ဆိုတာကို စစ္တပ္ကို အႀကီးအက်ယ္ တုိးခ်ဲ႕တာ၊ ႀကီးက်ယ္ခမ္းနားတဲ့ ေနျပည္ေတာ္ ၿမိဳ႕ေတာ္သစ္ တည္ေဆာက္တာေတြကို ေထာက္ျပၿပီး သူက ေ၀ဖန္ပါတယ္။

“ဒါေပမဲ့ က်န္းမာေရး ပညာေပး က႑နဲ႔ ရန္ပံုေငြ အရင္းအျမစ္ေတြ အရမ္းလိုအပ္ေနတဲ့ AIDS ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရး၊ တီဘီေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရးနဲ႔ ငွက္ဖ်ားေရာဂါ တုိက္ဖ်က္ေရးလို က႑ေတြမွာ အစိုးရဟာ ရန္ပံုေငြ အရင္းအျမစ္ေတြကို မသံုးစြဲခ်င္ပါဘူး။”

HIV/AIDS ေရာဂါသည္ေတြကို လူမႈအသိုက္အ၀န္းက ၀ိုင္းပယ္ထားတာမ်ဳိးေတြ ကမၻာတ၀န္းမွာ ေလ်ာ့နည္းလာတယ္လုိ႔ ကုလသမဂၢက ႏွစ္စဥ္ထုတ္ျပန္တဲ့ AIDS ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရးဆိုင္ရာ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာကေတာ့ ႏွိမ့္ခ်ၿပီး ခြဲျခားဆက္ဆံတာ၊ ေ၀ဒနာသည္ေတြကို ေၾကာက္ရြံ႕တာမ်ဳိးေတြ ရွိေနတုန္းပဲ ဆိုတာ ေ၀ဒနာသည္ေတြ ကိုယ္တုိင္ ဗီြအိုေအကို ေျပာျပထားတာေတြကေန သိႏုိင္ပါတယ္။

“အရင္တုန္းကဆုိရင္ သမီး အမ်ဳိးေတြအိမ္ သြားလည္တဲ့ အခါၾကရင္ ထမင္းစားတာေတြ ဘာေတြက အစ ခြဲျခားဆက္ဆံတာမ်ဳိး ႀကဳံဖူးတယ္။ အကုန္လုံး တ၀ုိင္းတည္း မစားဘဲနဲ႔ တေယာက္တည္း ေကၽြးတာေတြ၊ ၿပီးေတာ့ ညအိပ္မွာေတာင္ သူတုိ႔က ေၾကာက္ေနတဲ့ ပုံစံမ်ဳိး ႀကဳံခဲ့ရတယ္။”

“တခ်ဳိ႕ေနရာေတြက်ေတာ့ လူ႔အသုိင္းအ၀ုိင္းထဲ ၀င္ရတဲ့အခါမွာ က်ေနာ္တုိ႔ စိတ္ကုိက ဒီေရာဂါ ရွိလို႔ရွိရင္ ကိုယ့္စိတ္ကုိက အားငယ္ေနတာမ်ဳိး ရွိတယ္။ ကုရာနတၳိ ေဆးမရွိတုိ႔၊ ေရဒီယိုက ဟာေတြက၊ အဲဒီလိုမ်ဳိး ဗမာလူမ်ဳိးေတြက အစြဲရွိတယ္ဗ်။ အဲဒီလုိ အစြဲေတြက တခ်ဳိ႕လူေတြက်ေတာ့ စားတာ ေသာက္တာ၊ ကုိင္တာ တြယ္တာက အစ တမ်ဳိးေပါ့၊ ဒီေရာဂါ ရွိတယ္ဆုိရင္ နည္းနည္း စိတ္ကေလးေတြ ခုေနတာေတြ ရွိေသးတယ္ဗ်။”

ျမန္မာ့ လူ႔အဖြဲ႕အစည္း အေနနဲ႔ HIV/AIDS ေ၀ဒနာသည္ေတြကို ေမတၱာ၊ က႐ုဏာနဲ႔ ကူညီ ေစာင့္ေရွာက္သင့္တယ္ဆိုတာ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္တုန္းက ျမန္မာ့ဒီမုိကေရစီ ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေျပာခဲ့ဖူးတာကို ေဒါက္တာ ခရစ္စ္ ေဘယာက ျပန္ကိုးကားၿပီး ေျပာခဲ့ပါတယ္။

“ျမန္မာ့အယူအဆ ေမတၱာေရွ႕ထားျခင္းဟာ HIV ေ၀ဒနာသည္ေတြကို ကူညီေစာင့္ေရွာက္တဲ့ ေနရာမွာ အရမ္းကို အေရးပါပါတယ္။ HIV ေရာဂါပိုး ရွိေနတယ္၊ ဒီေရာဂါပိုး ရႏိုင္တဲ့ အႏၲရာယ္ ရွိေနတယ္ဆိုတဲ့ က်န္းမာေရး အေျခခံေပၚမွာ မူတည္ၿပီး ဘယ္သူ႔ကိုမွ ခြဲျခားၿပီး မဆက္ဆံသင့္ပါဘူး။”

ဒီႏွစ္ ကမၻာ့ HIV/AIDS ေရာဂါတုိက္ဖ်က္ေရးေန႔ ေဆာင္ပုဒ္က HIV/AIDS ေ၀ဒနာရွင္ေတြ လူ႔အခြင့္အေရး ခံစားခြင့္ ရွိရမယ္ ဆိုတာပါ။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံက ေ၀ဒနာရွင္ေတြမွာေတာ့ ဒီအခြင့္အေရးေတြနဲ႔ ေ၀းေနရတယ္လို႔ ေ၀ဒနာသည္ေတြကို အကူအညီေပးေနတဲ့ မျဖဴျဖဴသင္းက ေျပာပါတယ္။

“ေ၀ဒနာရွင္ေတြရဲ႕ ရပုိင္ခြင့္ အခြင့္အေရးေတြေပါ့၊ ဘယ္ဟာမွ မရဘူး။ သူတုိ႔မွာ ေဆး၀ါး ကုသပုိင္ခြင့္ေတာင္မွ မရွိၾကဘူး။ တခ်ဳိ႕ေတြဆုိရင္ ေဆး၀ါးကုသမႈ လုိခ်င္ၾကတယ္၊ ဒါေပမဲ့ သူတို႔မွာ ဘယ္ကုိသြားၿပီး ေဆးယူရမွန္း မသိဘူး။ ဘယ္က ေဆးေပးမွန္းလည္း မသိဘူး။ အဲဒီလိုမ်ဳိးနဲ႔ ေသဆုံးေနတဲ့သူေတြက အမ်ားႀကီး ျဖစ္ေနတဲ့ အခါၾကေတာ့ ျမန္မာျပည္မွာ ရွိေနတဲ့ ေ၀ဒနာသည္ေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကေတာ့ အဲဒီအခြင့္အေရးေတြ ေတာ္ေတာ္ေလး ဆုံး႐ႈံးေနတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။”

မျဖဴျဖဴသင္းတို႔လုိ အဖြဲ႕မ်ဳိးေတြက ေ၀ဒနာသည္ေတြကို ကူညီေစာင့္ေရွာက္ ေပးေနတာဟာ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းက HIV/AIDS ေ၀ဒနာသည္ေတြကို ႏွိမ့္ခ် ခြဲျခား ဆက္ဆံတာေတြ ေလ်ာ့နည္း ပေပ်ာက္သြားေရးမွာ အရမ္းကို ထိေရာက္ၿပီး အေရးႀကီးပါတယ္လို႔ ေဒါက္တာခရစ္စ္ ေဘယာက ေျပာပါတယ္။

ဒါေပမဲ့လည္း ေရာဂါကာကြယ္ေရး၊ ကုသေရးနဲ႔ ေစာင့္ေရွာက္ေရးေတြမွာ ရန္ပံုေငြ အရင္းအျမစ္ေတြကို အမ်ားအျပား တိုးခ်ဲ႕ သံုးစြဲတာကသာ ေရာဂါသည္ေတြအေပၚ ေၾကာက္ရြံ႕တာေတြ၊ ႏွိမ့္ခ် ခြဲျခား ဆက္ဆံတာေတြကို အေကာင္းဆံုး၊ အထိေရာက္ဆံုး ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းတာ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္လို႔ ေဒါက္တာ ခရစ္စ္ ေဘယာက ေျပာသြားပါတယ္။

XS
SM
MD
LG