သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ဖိႏွိပ္ေရး ဥပေဒမ်ား NLD ျပင္ဆင္ႏိုင္ဖို႔ HRW ေမွ်ာ္လင့္


HRW လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ အစီရင္ခံစာ

ဆယ္စုႏွစ္နဲ႔ခ်ီ ႏိုင္ငံကိုအုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့တဲ့ စစ္အစိုးရအဆက္ဆက္၊ ေနာက္ အရင္အစိုးရ လက္ထက္က ေပၚေပါက္ခဲ့တဲ့ တရားမွ်တမႈမရွိတဲ့ ဥပေဒေတြ၊ အေျဖမရွာႏိုင္ခဲ့တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖါက္မႈေတြကို ေနာင္တက္လာမယ့္ အစိုးရအေနနဲ႔ ေျဖရွင္းႏိုင္လိမ့္မယ္လို႔ အားလံုးက ေမွ်ာ္လင့္ထားေၾကာင္း HRW အဖြဲ႔ႀကီးကေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့ ႏို၀င္ဘာေရြးေကာက္ပြဲဟာ ပြင့္လင္းျမင္သာစြာ က်င္းပခဲ့တာလို႔ ေလ့လာသူေတြက သံုးသပ္ထားေပမယ့္ ဒီမိုကေရစီစနစ္နဲ႔ မညီတဲ့ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒအရ လႊတ္ေတာ္တြင္း တပ္မေတာ္သားကိုယ္စားလွယ္ ၄ ပံု ၁ ပံုရွိေနေသးၿပီး အေရးပါတဲ့ ၀န္ႀကီးဌာနတခ်ဳိ႕ကို စစ္တပ္က ဆက္လက္ ခ်ဳပ္ကိုင္ထားတယ္ လို႔လည္း ေထာက္ျပထားပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္း ကိုေအာင္ေအာင္က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းတင္ျပေပးထားပါတယ္။

လြန္ခဲ့တဲ ့ႏို၀င္ဘာလက ေရြးေကာက္ပြဲအတြင္း အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ NLD ပါတီကေန တႏိုင္ငံလံုးမွာ အျပတ္အသတ္ရရွိခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ မၾကာခင္ရက္ပိုင္းေတြအတြင္း ဒုတိယအႀကိမ္ လႊတ္ေတာ္ ျပန္လည္ စတင္ေတာ့မွာပါ။ ဒီလိုစတင္တဲ့အခါမွာ NLD ပါတီအေနနဲ႔ အစိုးရကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္မယ့္ အေနအထားရွိတဲ့ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္မွာေနရာ အမ်ားစုရထားတာေၾကာင့္ ဥပေဒျပဌာန္းခြင့္၊ မူ၀ါဒ ေျပာင္းလဲခြင့္ေတြေဆာင္ရြက္ဖို႔ အခြင့္အေရးရရွိလာမွာျဖစ္ၿပီး ကာလၾကာရွည္စြာ ျမန္မာလူထုအေပၚ ဖိႏွိပ္ရာမွာ အသံုးျပဳလာခဲ့တဲ့ ဥပေဒေတြကို ဦးတည္ထား ေျပာင္းလဲသင့္တယ္လို႔ HRW လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ႀကီးရဲ႕အာရွေရးရာ လက္ေထာက္တာ၀န္ခံ Phil Robertson က ေျပာပါတယ္။

“ ၁၉၇၅ ခုနွစ္ ႏိုင္ငံေတာ္ကာကြယ္ေရးဥပေဒ၊ တရားမ၀င္ အသင္းဖြဲ႔စည္းတာ၊ ေနာက္အေရးေပၚ စီမံခ်က္ ဥပေဒနဲ႔ ဖမ္းဆီးခံထားရသူေတြထဲမွာ အခု NLD အစိုးရထဲမွာေတာင္ ပါလာမယ့္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြ၊ ႏုိင္ငံေရးတက္ႀကြလႈပ္ရွားသူေတြကို ဖိနွိပ္ရာမွာ အသံုးျပဳခဲ့တာေၾကာင့္ ဒါေတြကို ေျပာင္းလဲပစ္ဖုိ႔ လိုပါမယ္။ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြကိုလည္း လႊတ္ေပးရပါမယ္။ ဒါ့အျပင္လြတ္လပ္စြာစုရံုးခြင့္၊ ၁၉၈၂ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ဥပေဒကိုအသံုးခ်ၿပီး ျမန္မာႏုိ္င္ငံမွာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေနထိုင္လာတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ ဖိႏွိပ္မႈ ဒါေတြလည္း ဆက္ျဖစ္ေနပါတယ္။”

၂၀၁၆ ခုနွစ္အတြက္ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ အစီရင္ခံစာကို HRW ကဒီကေန႔မွာ ထုတ္ျပန္လိုက္တာျဖစ္ၿပီး ျမန္မာႏို္င္ငံမွာ အေျပာင္းအလဲေတြ ဆက္လက္ေဖၚေဆာင္သြားဖို႔လိုေၾကာင္း ဒီအစီရင္ခံစာမွာေထာက္ျပထားပါတယ္။

လာမယ့္ လႊတ္ေတာ္မွာ အရင္အစိုးကိုဖြဲ႔စည္းခဲ့တဲ့ ျပည္ေထာင္စု ၾကံခို္င္ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးပါတီ အေနနဲ႔ အမတ္ေနရာ အနည္းစုသာ အႏုိင္ရရွိထားတာေၾကာင့္၊ NLD အေနနဲ႔ ဥပေဒေတြ ေျပာင္းလဲျပင္ဆင္ျပဌာန္းဖို႔ မလုပ္ႏုိင္စရာအေၾကာင္းမရွိဘူးလို႔လည္းPhil ကေျပာပါတယ္။ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရလက္ထက္ ၂၀၁၀ ခုနွစ္ကေနစလို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ႏုိင္ငံေရးတိုးတက္ ျဖစ္ထြန္းမႈေတြ ရွိလာေပမယ့္လည္း ေနရာအေတာ္မ်ားမ်ားမွာ အေျခအေနေတြ ဆက္တိုးတက္လာေအာင္ လုပ္ဖို႔လိုတယ္လို႔ Phil ကေထာက္ျပပါတယ္။

“ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္း၊ ကခ်င္ျပည္နယ္နဲ႔ ျမန္မာျပည္အေရွ႔ပိုင္းေဒသေတြမွာ တိုက္ပြဲေတြျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ အဲဒီေဒသကလူထုေတြဟာ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ေနၾကရပါတယ္။ ဒါ့အျပင္တခ်ဳိ႔ တုိင္းရင္းသားေဒသေတြမွာ ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕တုိက္ခိုက္မႈနဲ႔ အဓမၼလုပ္အားေပးခိုင္းေစမႈေတြ ရွိေနဆဲပါ။ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရရွိဖို႔ အစိုးရနဲ႔ တိုင္းရင္းသား အဖြဲ႔ေတြၾကား ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေနၾကတာဟာ အေရးႀကီးေပမယ့္ လူ႔အခြင္အေရး ဆိုင္ရာကိစၥေတြကို ေဘးဖယ္ထားလို႔မရပါဘူး။ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖါက္မႈေတြေၾကာင့္ တိုက္ပြဲေတြဆက္ျဖစ္ေပၚေစၿပီး နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ ထြက္ေျပးတာေတြလည္း ျဖစ္ေစပါတယ္။”

HRW အဖြဲ႔ႀကီးအေနနဲ႔ ႏိုင္ငံေပါငး္ ၉၀ေ ေက်ာ္က လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြကို ျပန္လည္ဆန္းစစ္ၿပီး စာမ်က္ႏွာ ၆၅၉ မ်က္ႏွာပါ၀င္ၿပီး ၂၆ ႀကိမ္ေျမာက္အျဖစ္ ၂၀၁၆ ခုနွစ္ လူ႔အခြင့္အေရးအစီရင္ခံစာကို ထုတ္ျပန္လိုက္တာပါ။ ဒီအစီရင္ခံစာမွာ ေရြးေကာက္ပြဲကေန လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနတိုးတက္ရာ လမ္းေၾကာင္းဆီသို႔ ဆုိတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အေျခအေနေတြကို ေဖၚျပထားၿပီး အဲဒီထဲမွာ ေရြးေကာက္ပြဲ၊ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ၊ လူနည္းစု တိုင္းရင္းသားအေရး၊ လြတ္လပ္စြာ စုရံုးႏိုင္ခြင့္ စတာေတြပါ၀င္ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG