သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ပင္လံုစိတ္ဓာတ္ ကင္းမဲ့မႈ တိုင္းရင္းသား ေခါင္းေဆာင္ေတြ ေဝဖန္

  • မသင္းသီရိ

ပင္လံုစိတ္ဓာတ္ ကင္းမဲ့မႈ တိုင္းရင္းသား ေခါင္းေဆာင္ေတြ ေဝဖန္

လြန္ခဲ့တဲ့ ၆၃ ႏွစ္ ျမန္မာႏုိင္ငံ လြတ္လပ္ေရး ရၿပီးကတည္းက အခုခ်ိန္ထိ ႏွစ္ေတြ ၾကာလာခဲ့ေပမဲ့ စစ္မွန္တဲ့ ျပည္ေထာင္စုႏုိင္ငံကို မတည္ေထာင္ႏုိင္ခဲ့ဘူးလို႔ ျပည္တြင္းက ႏုိင္ငံေရးသမား တခ်ဳိ႕က သုံးသပ္ၾကပါတယ္။ လြတ္လပ္ေရး ရၿပီးကတည္းက အဆင့္ဆင့္ ေျပာင္းလဲလာတဲ့ အစုိးရလက္ထက္ တေလွ်ာက္လုံးမွာ ပင္လုံစိတ္ဓာတ္ကုိ အျပည့္အ၀ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ႏုိင္တာ မရွိေသးသလို တုိင္းရင္းသား စည္းလုံးညီၫြတ္ေရး ဆုိတာကလည္း အေျပာသာရွိခဲ့ၿပီး လက္ေတြ႕လုပ္ေဆာင္ျခင္း မရွိဘူးလို႔ တုိင္းရင္းသား ေခါင္းေဆာင္ေတြက သုံးသပ္ၾကပါတယ္။ အျပည့္အစုံကို မသင္းသီရိက တင္ျပေပးထားပါတယ္။

လြတ္လပ္ေရး အဓြန္႔ရွည္ဖုိ႔အတြက္ တုိင္းရင္းသား စည္းလုံးညီၫြတ္ေရးဟာ အေရးႀကီးတယ္လို႔ မေန႔က က်ေရာက္တဲ့ ၆၃ ႏွစ္ေျမာက္ လြတ္လပ္ေရးေန႔ သ၀ဏ္လႊာမွာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊက ေျပာဆုိလိုက္တဲ့အေပၚ တုိင္းရင္းသား ေခါင္းေဆာင္ေတြက ေ၀ဖန္ခဲ့တာပါ။ လြတ္လပ္ေရးရဲ႕ အေျခခံ ပင္လုံစိတ္ဓာတ္ကို တန္ဖုိးထားတယ္၊ တုိင္းရင္းသား စည္းလုံးညီၫြတ္ေရးကို ေဖာ္ေဆာင္ခ်င္တယ္ဆုိရင္ အခု တုိင္းရင္းသား ေဒသေတြမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ တုိက္ပြဲေတြနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြဆုိတာ ရွိမွာမဟုတ္ဘူးလို႔ ေထာက္ျပၾကသလုိ ျမန္မာစစ္အစိုးရဟာ အေျပာသာျဖစ္ၿပီး လက္ေတြ႕ေဖာ္ေဆာင္တာ ဘာမွမရွိဘူးလို႔ တုိင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္ တဦးျဖစ္တဲ့ ဦးပူက်င့္ရွင္းထန္က ဆိုပါတယ္။

“တကယ္လို႔မ်ား ျပည္ေထာင္စုကို တည္တံ့ခုိင္ၿမဲဖို႔၊ တကယ္ တုိင္းရင္းသား စည္းလုံးညီၫြတ္ေရးကို အေရးႀကီးတယ္လို႔ ယုံၾကည္တယ္ဆုိရင္ တုိင္းရင္းသား စည္းလုံးညီၫြတ္ေရးကို ပိုရေအာင္ သူတို႔က စည္း႐ုံးေရးကို တကယ္လုပ္သလား ဆုိတာ ဆန္းစစ္ဖို႔ လိုပါလိမ့္မယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ဒီဥစၥာေတြ မလုပ္ဘဲနဲ႔ ႏႈတ္ေလာက္နဲ႔ပဲ ေျပာတာက မလုံေလာက္ပါဘူး။

“ပင္လုံစိတ္ဓာတ္ကို က်ေနာ္တုိ႔ ဒီအခ်ိန္မွာ မရဘူးဆုိရင္ ဒီဥစၥာက က်ေနာ္တုိ႔ စည္း႐ုံးေရး လုပ္ပါတယ္၊ အဲဒီလိုျဖစ္ဖို႔ အခု ေအာင္ျမင္ေနပါတယ္ ဆုိတဲ့ သေဘာမ်ဳိးနဲ႔ ေျပာေနတဲ့ ဟာေတြကေတာ့ အမွန္တရား မဟုတ္ဘူး။ တကယ္လုပ္ေဆာင္တာလည္း မဟုတ္ဘူး။ တကယ္လိုအပ္ေနတာကို သိလ်က္သားနဲ႔ လုပ္တဲ့ေနရာမွာ ဒီအတုိင္း မလုပ္ရင္ေတာ့ ေျပာတာသက္သက္ပဲ ျဖစ္တယ္လို႔ က်ေနာ္ အဲဒီလုိပဲ ေျပာခ်င္တယ္။”

လြတ္လပ္ေရး ဖခင္ႀကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းနဲ႔ တုိင္းရင္းသား ေခါင္းေဆာင္ေတြ ႀကိဳးပမ္းခဲ့ၾကတဲ့ ပင္လုံစိတ္ဓာတ္ ဆုိတာကိုလည္း အစိုးရ အမ်ဳိးမ်ဳိး ေျပာင္းလဲ အုပ္ခ်ဳပ္လာခဲ့ေပမဲ့ လက္ရွိ အခုခ်ိန္ထိ ျပ႒ာန္း ေဖာ္ေဆာင္တာ မရွိဘူးလို႔ ေနာက္ထပ္ တုိင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္ တဦးျဖစ္တဲ့ CRPP အဖြဲ႕က အတြင္းေရးမႉး ဦးေအးသာေအာင္က ေထာက္ျပပါတယ္။

“ပထစေခတ္၊ ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီေခတ္၊ လမ္းစဥ္ပါတီေခတ္၊ အခု န၀တ၊ နအဖ ေခတ္အဆက္ဆက္သာ ေျပာင္းခဲ့တယ္၊ တုိင္းရင္းသားမ်ားရဲ႕ အခြင့္အေရးကို ေဖာ္ေဆာင္ေပးတာ မရွိတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ဒီေန႔ လက္နက္ကုိင္ ပဋိပကၡေတြလည္း မခ်ဳပ္ၿငိမ္းေသးသလုိ တုိင္းရင္းသားမ်ားရဲ႕ ရည္မွန္းခ်က္ေတြကိုလည္း မေဖာ္ေဆာင္ေပးႏုိင္တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ အခုလို ျပႆနာေတြ ျဖစ္ေနတာ။ ဒီစာခ်ဳပ္ပါ အခ်က္အလက္အျပင္ တုိင္းရင္းသားမ်ားနဲ႔ သေဘာတူခဲ့တဲ့ သေဘာတူညီခ်က္ေတြလည္း ရွိပါတယ္။ အေျပာသက္သက္နဲ႔ တုိင္းရင္းသား စည္းလုံးညီၫြတ္ေရးကို မရႏုိင္ဘူး ဆုိတာ သက္ေသျပေနတာပဲ။

“ဒါေၾကာင့္ တကယ့္ တုိင္းရင္းသား စည္းလုံးမႈကို ေဖာ္ေဆာင္ဖုိ႔ဆုိရင္ ပင္လုံသေဘာတူညီခ်က္ကို လက္ေတြ႕အားျဖင့္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖုိ႔ လိုမယ္၊ အဲဒီ သေဘာတူညီခ်က္ကို ဖြဲ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံဥပေဒမွာ ျပ႒ာန္းမွသာလွ်င္ တကယ္ လက္ေတြ႕ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ရာလည္း ေရာက္မယ္လို႔ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ ေျပာခ်င္တယ္။”

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ပင္လုံစာခ်ဳပ္ရဲ႕ တုိင္းရင္းသားေတြ သေဘာတူညီခ်က္ကုိ အေကာင္အထည္ မေဖာ္ႏုိင္ခဲ့လုိ႔ အခုခ်ိန္ထိ တုိင္းရင္းသား ေဒသေတြမွာ ပဋိပကၡေတြ မခ်ဳပ္ၿငိမ္းေသးတာ ျဖစ္တယ္လို႔လည္း ေျပာပါတယ္။

“အခု လတ္တေလာမွာ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ အသြင္ေျပာင္းဖုိ႔အတြက္ နအဖက တုိက္တြန္းေပမဲ့ တုိင္းရင္းသားေတြက ဒီနယ္ျခားေစာင့္တပ္ အသြင္ေျပာင္းဖို႔ကို လက္မခံဘူးေလ။ ဘာေၾကာင့္ လက္မခံလဲ ဆုိေတာ့ န၀တ၊ နအဖရဲ႕ ဖြဲ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံဥပေဒကုိလည္း တုိင္းရင္းသားမ်ားက လက္မခံသလုိ ဖြဲ႕စည္းပုံမွာလည္း တုိင္းရင္းသားမ်ားရဲ႕ အခြင့္အေရးကို ေဖာ္ေဆာင္ေပးထားတာ မရွိတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ အခုထက္ထိ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ သုိ႔မဟုတ္ ျပည္သူ႔စစ္ သို႔မဟုတ္ လက္နက္ ျဖဳတ္သိမ္းဖုိ႔ကုိ တုိင္းရင္းသားမ်ားက လက္မခံတာ ျဖစ္ပါတယ္။

“တုိင္းရင္းသားမ်ားနဲ႔ တကယ္ ေျပလည္ဖို႔၊ ဒီျပႆနာကို ေျဖရွင္းႏုိင္ဖို႔၊ ျပည္တြင္းစစ္ကို ရပ္စဲႏုိင္ဖို႔ဆုိရင္ တကယ့္ ပင္လုံ သေဘာတူညီခ်က္ကို အေကာင္အထည္ ေဖာ္မွသာလွ်င္ ရႏုိင္မယ္လို႔ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ကေတာ့ ယုံၾကည္တယ္။”

CRPP အတြင္းေရးမႉး ဦးေအးသာေအာင္ ေျပာျပခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ တုိင္းရင္းသား ပဋိပကၡေတြ ခ်ဳပ္ၿငိမ္းၿပီးေတာ့ စစ္မွန္တဲ့ အမ်ဳိးသား ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးနဲ႔ ဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စုတခု ျဖစ္လာဖို႔အတြက္ ဒုတိယ ပင္လုံညီလာခံ ေခၚယူႏုိင္ဖုိ႔ ကိစၥကုိ ျမန္မာ့ဒီမုိကေရစီ ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က စီစဥ္ေနတာျဖစ္ၿပီး ဒါကိုလည္း တုိင္းရင္းသား အဖြဲ႕ေတြက ႀကိဳဆုိ ေထာက္ခံထားပါတယ္။

XS
SM
MD
LG