သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ဖားကန္႔ေျမၿပိဳမႈ အစိုးရနဲ႔ေက်ာက္စိမ္းတြင္း လုိင္စင္ရကုမၸဏီႀကီးေတြ အဓိကတာ၀န္ရွိ


ြJade: Myanmar's "Big State Secret" Global Witness

ကခ်င္ျပည္နယ္ ဖားကန္႔ေဒသ ေက်ာက္စိမ္းတူးေဖာ္ေရးလုပ္ငန္းမွာ ေျမၿပိဳက် မႈေၾကာင့္ ေသဆံုးသူ အမ်ားအျပားရွိခဲ့တာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သက္ဆိုင္ရာ ကုမၸဏီ နဲ႔ ျမန္မာအစိုးရတို႔က တာ၀န္ယူသင့္တယ္လို႔ Global Witness အဖြဲ႔က ေျပာဆို လိုက္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ေျမၿပိဳက် မႈေၾကာင့္ ေသဆံုးသြားရတဲ့ သူေတြဟာ ေလ်ာ္ေ ၾကးေငြ ရရွိသင့္တယ္လို႔လည္း ကခ်င္မဟာမိတ္အဖြဲ႔ကလည္း ေျပာပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္း အျပည့္အစံုကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတဲ့ ရွားေဖာင္က ေျပာျပ ပါမယ္။

လူေပါင္းရာခ်ီၿပီး ေသဆံုးခဲ့ရတဲ့ ကခ်င္ျပည္နယ္ ဖားကန္႔ေဒသ ေက်ာက္စိမ္းတူးေ ဖာ္ေရး လုပ္ငန္း ေျမၿပိဳမႈဟာ သက္ဆိုင္ရာ ကုမၼဏီေတြက ေက်ာက္တူးေဖာ္ရာကေန စြန္႔ပစ္တဲ့ေျမေတြကို တနစ္တက် စြန္႔ပစ္မႈ မရွိတာေၾကာင့္ ျဖစ္ရတာျဖစ္ေၾကာင္းနဲ႔ ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အစိုးရနဲ႔ သက္ဆိုင္ရာ ကုမၸဏီေတြကေန တာ၀န္ယူ သင့္တယ္လို႔ ႏိုင္ငံတကာ ထင္သာျမင္သာရွိေရးအဖြဲ႔ Global Witness နဲ႔ ကခ်င္ လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႔ေတြကဆိုပါတယ္။

ဖားကန္႔ေဒသ ေက်ာက္စိမ္းတူးေဖာ္ေရး ေျမၿပိဳမႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ႏိုင္ငံတကာ သတၱဳ၊ သစ္၊ ေရနံနဲ႔ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ တူးေဖာ္ေရးလုပ္ငန္း ထင္သာျမင္သာရွိ မႈကို ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာတဲ့ အဖြဲ႔ျဖစ္တဲ့ Global Witness အဖြဲ႔က အဖြဲ႔၀င္ တစ္ဦး ၿဖစ္သူ Juman Kubba ကေတာ့ ဗီြအိုေအကို အခုလို ေျပာပါတယ္။

“အစိုးရက လိုင္စင္ခ်ေပးတဲ့ ကုမၼဏီႀကီးေတြဟာ သိပ္ကို အျမတ္အစြန္း ရေနၾက တာျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔ဟာ ႏွစ္စဥ္ ေဒၚလာသန္းရာနဲ႔ခ်ီတဲ့ ေက်ာက္စိမ္းေတြကို တူးယူ ေနၾကတာျဖစ္ၿပီး ေဒသခံေတြနဲ႔ ေရႊ႔႕ေျပာင္းအလုပ္သမားေတြကိုေတာ့ ဒီ ကုမၸဏီေတြကေန စည္းမဲ့ ကမ္းမဲ့ စြန္႔ပစ္တဲ့ အေလ့အထေတြေၾကာင့္ လူေသေစ တဲ့ ေျမၿပိဳမႈ ဒဏ္ေတြကို အဆက္မျပတ္ ခံေနရတာျဖစ္ပါတယ္။ နတ္ျပည္က ေက်ာက္ထြက္ရာ ဖားကန္႔မွာ အျပစ္ရွိသူေတြကို အေရးမယူပဲ လွ်စ္လွ်ဴ ရႈထား တာေတြကို အဆံုးသတ္ဖို႔ အစိုးရက ေလးေလးနက္နက္ အေရးယူေဆာင္ရြက္ ေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေက်ာက္စိမ္းေၾကာင့္ အဲဒီမွာေနတဲ့ ေဒသခံေတြကို ငရဲတြင္းသို ႔ပို႔ေပးေနသလို ျဖစ္ေနပါတယ္။”

Global Witness အဖြဲ႔ဟာ ေအာက္တိုဘာ လကုန္တုန္းကပဲ Jade: Myanmar’s “big state secret” ဆိုတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံက ေက်ာက္မ်က္ တူးေဖာ္ေရးလုပ္ငန္း လွ်ဳိ႕၀ွက္ခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အစီရင္ခံစာ ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ အဖြဲ႔ျဖစ္ပါတယ္။

Gobal Witness အဖြဲ႔ရဲ႕ ေလ့လာ ဆမ္းစစ္ခ်က္အရ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ေက်ာက္စိမ္း တူးေဖာ္ေရး လုပ္ငန္းကေနၿပီးေတာ့ ႏွစ္စဥ္ ၀င္ေငြ အေမရိကန္ ေဒၚလာ သန္းေ ထာင္ေပါင္း မ်ားစြာရရွိေနၿပီး ဒီေက်ာက္စိမ္း တူးေဖာ္ေရးလုပ္ငန္းကေန ရရွိတဲ့ ၀င္ေငြဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ျပည္တြင္း ထုတ္ကုန္တန္ဖုိး GDP ထုတ္လုပ္မႈ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၃၁ ဘီလီယံ ၀င္ေငြပမာဏ ရွိတယ္လို႔ အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပ ထားပါတယ္။

တခ်ိန္တည္းမွာပဲ ဖားကန္႔ေဒသ ေက်ာက္စိမ္းတူးေဖာ္ေရး လုပ္ငန္းေျမ ၿပိဳက်မႈ ျဖစ္ရ တာဟာ ကုမၼဏီေတြက စနစ္တက် ေျမစာစြန္႔ျပစ္မႈ မရွိတာေတြအျပင္ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး အပိုင္းမွာလည္း အားနည္းမႈ ရွိတာေၾကာင့္ ျဖစ္ရ တယ္လို႔ ျပည္ပအေျခစိုက္ ကခ်င္မဟာမိတ္အဖြဲ႔ ဥကၠဌ ကိုဂြမ္ဆန္က ဗီြအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

“ဒီဟာက အစိုးရက သဘာ၀ ထိန္းသိမ္းမႈ အားနည္းလို႔ ျဖစ္တဲ့ကိစၥပဲ ဒီဟာေတြ က။ ေနာက္တခုကေတာ့ စည္းကမ္းမရွိလို႔၊ စည္းကမ္းမရွိလို႔ ဆိုတာက ေျမစာပံုေတြ ကို ေနရာတိုင္း ပံုတဲ့ဟာေတြေပါ့ေနာ္။ ဒီ လူႀကီးပိုင္းေတြေရာ ပါေနတဲ့ ကုမၸဏီေတြ ကလဲ ဒီလိုမ်ဳိး ေျမဇာပံုေတြ စည္းမဲ့ကမ္းမဲ့ ပံုတာတို႔ ေနာက္တခုက ဒီေရေၾကာင္းေတြ လႊဲတဲ့ဟာတို႔ အဲဒါေတြကေတာ့ အာဏာပိုင္ အစုအဖြဲ႔ကေနၿပီးေတာ့ လုပ္ေနတဲ့ ကိစၥ ဆိုေတာ့ ဘယ္သူမွလဲ အဲဒါကိုု ထိန္းသိမ္းဖို႔ မလုပ္ရဲဘူး မလုပ္ၾကဘူး။ အဲလိုဒီ သဘာ၀ ယိုယြင္းလာတာတို႔ ပ်က္စီးလာတာတို႔က ျဖစ္လာ မွာပဲ။ အဲဒါေၾကာင့္ ျဖစ္ တာပါ အဓိက ကေတာ့။”

ဒါ့အျပင္ ေျမၿပိဳက်မႈေၾကာင့္ ေသဆံုးခဲ့ရတဲ့ သူေတြအတြက္ သက္ဆိုင္ရာကုမၸဏီနဲ႔ အစိုးရေတြအေနနဲ႔ တာ၀န္ယူသင့္သလို ေသဆံုးသူေတြ အတြက္လည္း ထိုက္ တန္တဲ့ ေလ်ာ္ေၾကးေငြ ေပးသင့္တယ္လို႔လည္း ကခ်င္မဟာမိတ္အဖြဲ႔က ကိုဂြမ္ဆန္က ေျပာပါတယ္။

“ဒီဟာက အစိုးရကေနၿပီးေတာ့ စည္းကမ္းေကာင္းေကာင္း မခ်လို႔ျဖစ္တာ။ ေနာက္ တခုက စည္းကမ္း ေဖာက္ဖ်က္ေနတာ သိရဲ႕သားနဲ႔ကို လွ်စ္လ်ဴ ရႈတာေပါ့ေနာ္။ လွ်စ္လ်ဴ ရႈတယ္ဆိုေတာ့ အစိုးရမွာ တာ၀န္ရွိတယ္။ အစိုးရက ေနၿပီးေတာ့ ေလ်ာ္ေ ၾကးေပးသင့္တယ္။ အျခား ႏိုင္ငံမွာလိုပဲ အစိုးရ သို႔မဟုတ္ ကုမၸဏီေတြကေလ်ာ္ေ ၾကးေပးသင့္တယ္။”

ဒီလိုမ်ဳိး ေျမၿပိဳက်မႈဟာ ခဏခဏ ျဖစ္ပြားေလ့ရွိေပမယ့္ ဒီတႀကိမ္ေျမၿပိဳမႈဟာ အရင္ျဖစ္ ခဲ့တဲ့ ေျမၿပိဳမႈေတြနဲ႔ ယွဥ္ရင္ လူေသေပ်ာက္ႏႈန္း အမ်ားဆံုးလို႔ ေျပာလို႔ ရေၾကာင္း ကိုဂြမ္ဆန္က ေျပာပါတယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG