သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ဖါးကန္႔ေျမၿပဳိမႈ အေၾကာင္းရင္းခံ ကခ်င္လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔သုံးသပ္


ကခ်င္ျပည္နယ္ ဖားကန္႔ေဒသ စင္ဂတ္ကူးရြာမွာ စေနေန႔က ေျမစာပုံၿပိဳက်ၿပီး လူေပါင္း ၁၁၃ ဦး ေသဆုံးတာအပါအ၀င္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိခုိက္ မႈေတြ ျဖစ္ေပၚေနတာဟာ ေက်ာက္စိမ္း စတဲ့ တြင္းထြက္ပစၥည္းေတြ တူးေဖာ္တဲ့ ကုမၸဏီေတြကုိ အာဏာပုိင္ေတြက အထိန္းအကြပ္မရွိ စီးပြားလုပ္ပုိင္ခြင့္ ေပးထား တဲ့အတြက္ ျဖစ္တယ္လုိ႔ KDNG - ကခ်င္လူမႈဖြံ႔ၿဖိဳးေရးကြန္ယက္အဖြဲ႔က အေထြေထြ အတြင္းေရးမွဴး ကုိစာဂ်ီးက ေျပာပါတယ္။ ကုိစာဂ်ီးကုိ ဗီြအုိေအ ရုံးမွာ ၀ုိင္းေတာ္သား ကုိေဇာ္၀င္းလႈိင္က ေတြ႔ဆုံ ေမးျမန္းတာမွာ ဖားကန္႔ေဒသမွာ ေနာက္ဆုံး ျဖစ္ေပၚ သြားတဲ့ ေျမစာပုံ ၿပိဳက်မႈအေျခအေနအေၾကာင္း အခုလုိ စေျပာပါတယ္။

ကုိစာဂ်ီး - “ဒီဟာက ေတာ္ေတာ္ကို လြန္ေနၿပီ ဒီတေခါက္က်ေတာ့ေလ၊ ဒီဖားကန္႔ ေျမၿပဳိတဲ့ကိစၥက က်ေနာ္အျမဲတမ္း ေျပာေလ့ရွိတယ္။ က်ေနာ္တို႔ KDNG က ဖားကန္႔က သဘာဝအရင္းအျမစ္ကို မတရား ထုတ္ယူသုံးစြဲတဲ့အေပၚမွာ အၿမဲတမ္း ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေနတာေပါ့၊ ဒီတေခါက္က ေတာ္ေတာ္ကို လြန္သြားၿပီ။ ဒါက ဘာေၾကာင့္မုိ႔ ဒီလုိျဖစ္တယ္ ဆုိတဲ့အပိုင္းမွာက ဗဟုိကလဲ စည္းစနစ္မက်တဲ့ သယံဇာတ ထုတ္ယူသုံးစြဲမႈလုပ္တဲ့ ကုမၸဏီေတြေပါ့ေနာ္ ဒီကုမၸဏီေတြကို ပရမ္းပတာ ခြင့္ျပဳလုိက္တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္မို႔ အခုလို ျဖစ္သြားတာ။

ဒီကုမၸဏီေတြက ျပန္လည္ကုစားဖို႔ - ဒီ လူမႈေရး သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ဆုိင္ရာ ဒီအပိုင္းကို လုံး၀ တာဝန္မယူပဲနဲ႔ သူတို႔က တူးေဖၚခြင့္ပဲ ျပဳေတာ့ သူတုိ႔က ႀကဳိက္သလို တူးေဖၚတဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔လုိ႔ စည္းစနစ္ မက်တဲ့ သယံဇာတထုတ္ယူ သုံးစြဲတဲ့ ကုမၸဏီေတြေၾကာင့္ ျဖစ္တာဟာ သူ႔ရဲ႕ေနာက္ဆက္တြဲ ကေတာ့ ဆုိး႐ြားစြာ သဘာ၀ပတ္ဝန္းက်င္ကို ထိခုိက္ေစတယ္။ အဲဒီ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ အထဲမွာ အင္မတန္မွ ျမင့္မားတဲ့ ေတာေတာင္ေတြက ဒီခ်ဳိင့္၀ွမ္း ေတြ ျဖစ္ကုန္တယ္၊ ဥ႐ုေ ခ်ာင္းေတြ ပိတ္ကုန္တယ္။ စြန္႔ပစ္ေျမစာေတြေၾကာင့္ ဒါ ႏွစ္တုိင္းမွာ ေရလႊမ္း မိုးမႈျ ဖစ္တယ္။ ခုလို မုိးရာသီကုန္ကာစ ေဆာင္းတြင္း မွာဆို ခနခန ေျမၿပဳိတာ ႏွစ္ တုိင္းျဖစ္တာ ဒီတေခါက္က အဆုိးဆုံး ျဖစ္လာတာေပါ့။

အရင္တုန္းက မေရာက္ဖူးတဲ့ စက္ယႏၱယားႀကီးက ဥပမာ ဘာ့ေဖါေျမတူးစက္ ဆုိလို႔႐ွိရင္ အရင္တုန္းက PC 200-300 ဆိုရင္ ေတာ္ေတာ္ႀကီးတယ္ ထင္တယ္။ အခုေတာ့ PC 2000 ေတြေရာက္လာၿပီေပါ့။ Dump Truck ေတြ ေတာ္ေတာ္ႀကီးတဲ့ စက္ယႏၱယား ေတြနဲ႔လုပ္တယ္ ေနာက္ၿပီးမွ က်င္းတူးတဲ့ အခ်ိန္မွာ ကုမၸဏီက ဒိုင္းနမိုက္နဲ႔ လြန္တူးစက္နဲ႔ ေဖါက္လုိ႔႐ွိရင္ ေပ ၅၀ နက္တဲ့အေပါက္က ၁၀၀ေလာက္ေဖါက္တယ္။ တရက္ကို ၃ႀကိမ္ မနက္ ၄နာရီ လူေတြ မနုိုးခင္မွာ တခ်က္ေဖါက္ခြဲတယ္။

အဲဒါ ေန႔လည္စာ ထမင္းစားခ်ိန္ထိဆို အဲဒီေျမစာေတြကို ဘာ့ေဖါေျမတူးစက္ႀကီးနဲ႔ အကုန္ကုန္ၿပီး၊ ေက်ာက္စိမ္း ရွာဖို႔ပဲ။ အဲ့မွာ တထပ္ ေဖါက္ခြဲတယ္။ တရက္ကို ၃ႀကိမ္ တရက္ကို ေပ ၁၀၀-၁၅၀ ေလာက္နက္သြားတာ။ ဒါ ဟိုဖက္ ကုမၸဏီေဖါက္လိုက္ ဒီဖက္ကုမၸဏီ ေဖါက္လိုက္ အခ်ိန္ျပည့္ ငလွ်င္လႈပ္သလို လႈပ္ေနတယ္။ ဖားကန္႔မွာ တကယ္တမ္း လက္ေတြ႔က်ေတာ့ ဒီတုိင္း မတ္တပ္ရပ္သူေတာင္ မရတဲ့အေျခအေန ေၾကာက္တဲ့ အေျခအေန ဟိုၿမဳိ့ေပၚၿပဳိေတာ့မယ္ ဒီအေျခအေနထိ ရွိလာတဲ့အတြက္ေၾကာင့္မုိ႔ ၊ နံပါတ္တစ္ ဒီ မုိင္းေပါ့ေနာ္၊ မိုင္းေဖါက္ခြဲတဲ့ ဒီ ဒုိင္းနမုိက္က အႀကီးအက်ယ္ ေဖါက္ခြဲတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ေနာက္ၿပီးဒီ စက္ယႏၱယားႀကီးနဲ႔ ပရမ္းပတာ တူးေဖၚတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္မို႔လုိ႔ စည္းမဲ့ကမ္းမဲ့ နည္းစနစ္ မမွန္တဲ့ သယံဇာတ ထုတ္ယူ သုံးစြဲမႈေၾကာင့္ အခုလို ေျမစာပုံၿပဳိတာတို႔ ၊ မလုိလားအပ္တဲ့ လူမႈဆုိးက်ဳိးျပႆနာေတြ မေတာ္တဆ ထိခုိက္မႈေတြ က်င္းၿပဳိတာေတြ ဒီဟာေတြ ျဖစ္ေနတယ္ဆိုတာ က်ေနာ္တို႔ ေတြ႔႐ွိရတယ္။”

ကိုေဇာ္ဝင္းလႈိင္ - ဒီတုိင္း ဆက္သြားေနရင္ေတာ့ အေျခအေနက ဒီထက္ ပိုဆိုးႏိုင္တာေပါ့၊ ဆိုလုိတာက ဒီထက္ လူေတြအမ်ားႀကီးေသႏိုင္တဲ့ အေနအထား ေတြ ႐ွိေနသလား။

ကုိစာဂ်ီး - “ပိုဆိုးမယ္ ဒီထက္ဆုိရင္ေတာ့၊ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒ အခန္း(၁) ပုဒ္မ(၃၀- က-ခ)မွာ ေျပာထားၿပီးၿပီ။ ေရေပၚေရေအာက္ ေျမေပၚေျမ ေအာက္ရွိ သယံဇာတပစၥည္းမ်ား အားလုံးက ႏိုင္ငံေတာ္ပုိင္ျဖစ္သည္ဆိုတာ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ သာမန္လူထုေတြက ေဒသခံလူထုေတြက တရားဝင္ လုပ္ပိုင္ခြင့္ မရွိဘူး။ အခုလို ‘ေရမေဆး’ ေကာက္တဲ့ ဆိုးက်ဳိးနဲ႔ ဒီ ‘ေရမေဆး’ေက်ာက္ေျမစာၿပဳိတာတို႔ ကုမၸဏီ ခြင့္မျပဳတဲ့ေနရာ သြားလို႔႐ွိရင္ ဘာ့ေဖါေျမတူးစက္နဲ႔ ႐ိုက္သတ္တာတို႔ အပိုင္းလိုက္ ခုတ္သတ္တာတို႔ဒီျပႆနာေတြကကုမၸဏီက လုံၿခဳံေရးယူတဲ့သူေတြနဲ႔ ဒါေတြ ဆက္ျဖစ္ေနမွာပဲ။ ဒါကို မေျဖ႐ွင္းလို႔႐ွိရင္ေတာ့ ၊ အဲဒီ ကုမၸဏီေတြကို ရပ္တန္႔ၿပီးေတာ့မွ မလုပ္လို႔႐ွိရင္ေတာ့ ၊ စည္းစနစ္က်စြာ မတူးေဖၚလုိ႔႐ွိရင္ကေတာ့ ဒီထက္ မလိုလား အပ္တဲ့ ျပႆနာဆုိးက်ဳိးေတြက ဆက္ၿပီး ျဖစ္ေပၚလာမယ္ဆိုတာ က်ေနာ္ေျပာခ်င္တယ္။ ဒီအပိုင္းကေတာ့ ရဲရဲေျပာရဲပါတယ္။”

ကိုေဇာ္ဝင္းလႈိင္ - ဟုတ္ကဲ့ ။ အခုဒီ ရတဲ့ သယံဇာတေငြေတြ ဘယ္ေရာက္မွန္း က်ေနာ္တို႔ မသိသလုိပဲ တဖက္မွာလဲ ရ႐ွိတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကလဲ အစိုးရကလဲ မထုတ္ျပန္ဘူးဆိုေတာ့ .. တဖက္ ကုမၸဏီေတြကလဲ ထုတ္ျပန္မွာ မဟုတ္ဘူးဆိုေတာ့ ဘယ္လိုမွ မသိႏိုင္ဘူး ျဖစ္ေနတာေပါ့။ ဆိုေတာ့ အခုက ဘယ္ေလာက္ ၀င္ေငြရသလဲ ၊ အစိုးရက ဘယ္ေလာက္ရသလဲ ၊ ကုမၸဏီေတြက ဘယ္ေလာက္ အျမတ္အစြန္းရသလဲ လုံး၀ မသိႏိုင္တဲ့ အေနအထား ျဖစ္ေနတယ္ေပါ့ေနာ္။

ကုိစာဂ်ီး -“ဟုတ္ကဲ့ သာမန္ျပည္သူေတြ ဘယ္သူမွ မသိႏိုင္တဲ့ အရာျဖစ္ေနတယ္။ ဒါက အဓိကအားျဖင့္ စည္းစနစ္ မက်ေတာ့ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ မရွိတဲ့ ကုမၸဏီေတြ တူးေဖၚေနေတာ့ အျခားဒီမုိကေရစီ ႏိုင္ငံေတြမွာလုိမ်ဳိး ေဒသခံ လူထုအဖြဲ႔အစည္းေတြရယ္ ျပည္နယ္အစိုးရရယ္ ဗဟုိအစိုးရရယ္ စီးပြားကုမၸဏီ ရယ္ သုံးပြင့္ဆုိင္ၿပီးေတာ့မွ စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ထားတာမ်ဳိး မဟုတ္တဲ့ အခါက်ေတာ့။

ေျပာမယ္ဆုိရင္ ဒီကုမၸဏီေတြက တရား၀င္လဲ သတ္မွတ္လုိ႔ မရဘူး။ ဒါက ႏုိင္ငံေတာ္ သယံဇာတ ပစၥည္းကို သူခုိးဓါးျမပုံစံနဲ႔ ဖ်က္ဆီးတဲ့အပိုင္း ျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ က်ေနာ္တုိ႔ မေတြ႔ရဘူး။ ဘာတခုမွ သူတို႔ကို စာရင္းစစ္လို႔ ၀င္လုိ႔ရတဲ့ အရာမဟုတ္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ေတာ္ေတာ့္ကို သိရခက္တာေပါ့ အဲ့ဒီအပိုင္းက။”

ကိုေဇာ္ဝင္းလႈိင္ - NLD ပါတီက အခု အႏုိင္ရသြားၿပီ။ မၾကာခင္မွာ အစုိးရဖြဲ႔ရဖုိ႔ ေသခ်ာသေလာက္ ရွိတယ္ေပါ့ေနာ္ ဒီအတုိင္းဆုိလုိ႔ရွိရင္။ အစုိးရသစ္ တက္လာရင္ အခုျပႆနာေတြ ေျဖရွင္းႏုိင္မယ္လုိ႔ ထင္သလား။ သူတုိ႔ ဦးစားေပး စဥ္းစားလာမယ္လုိ႔ ထင္သလား။

ကုိစာဂ်ီး - “ဟုတ္ကဲ့။ NLD နဲ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏုိင္တဲ့အခါ အမ်ားႀကီး ဂုဏ္ယူပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔လည္း ၀မ္းသာပါတယ္။ ဘာဘဲျဖစ္ျဖစ္ ဒီမုိကေရစီ အုပ္စုဘက္က ဒီဟာ ႏုိင္တယ္ဆုိတဲ့အပုိင္းမွာ က်ေနာ္တုိ႔ အမ်ားႀကီး ၀မ္းသာတယ္၊ ဂုဏ္ယူတယ္လုိ႔လည္း က်ေနာ္တုိ႔ ေျပာခ်င္တယ္။ ဒါေပမယ့္ တၿပိဳင္နက္ထဲ အားလုံး ေျဖရွင္းဖုိ႔ ၊ ပါတီ တခုထဲပဲ အားလုံး ေျဖရွင္းဖုိ႔ဆုိတာက စိန္ေခၚမႈေတြ အမ်ားႀကီး က်န္ေနလိမ့္မယ္ဆုိတာ က်ေနာ္ ယုံၾကည္တယ္။ ဒီအပုိင္းက က်ေနာ္တုိ႔ စုိးရိမ္တဲ့အပုိင္းတခုလဲ ရွိတယ္။

NLD ေရာ၊ အစုိးရသစ္ေရာ တက္လာၿပီ၊ အဲဒီမွာ စီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးဆုိတဲ့ နဂုိကတည္းက ခရုိနီေတြ အသက္ေပးၿပီးမွ ဆက္ၿပီးမွ ျပည္သူလူထုေတြ ဒုံရင္းက ဒုံရင္း ျပန္ၿပီးမွ ဆက္လက္ ဒုကၡေရာက္မွာကုိ က်ေနာ္တုိ႔က ဒါကုိလည္း က်ေနာ္တုိ႔ စုိးရိမ္တယ္။ ဒါက က်ေနာ္တုိ႔ ၀ုိင္း၀န္းၿပီးမွ သူတုိ႔ ျမင့္တင္ေပးရမယ့္ အပုိင္းေပါ့ေနာ္၊ ဒီမုိကေရစီ Movement မွာ။ ခုနကေျပာတဲ့ တုိင္းရင္းသားေရးရာရယ္၊ လူမႈဆုိးက်ဳိး၊ လူ႔အခြင့္အေရးရယ္၊ သဘာ၀ သယံဇာတပစၥည္းရယ္၊ Conflict ရယ္၊ လူ႔အခြင့္အေရးရယ္၊ ဒီဟာေတြ အမ်ားႀကီး၊ အမ်ားႀကီး ေခါင္းစဥ္ေတြ ၊ Subject Issue ေတြ ရွိတဲ့ေနရာမွာ တပါတီထဲ ေျဖရွင္းလုိ႔ မရဘူး။ ဒါ လူမ်ဳိးေပါင္းစုံ၊ ပါတီေပါင္းစုံနဲ႔ အားလုံး၀ုိင္းၿပီးမွ ဒီမုိကေရစီကုိ ထိန္းခ်ဳပ္ဖုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔ ၊ ျမင့္တင္ေပးဖုိ႔ အေရးႀကီးတယ္လုိ႔ ဒီအပုိင္းက က်ေနာ္ ေျပာၾကားလုိတာေပါ့ေနာ္။”

ကုိစာဂ်ီးကုိ ဗီြအုိေအ ရုံးမွာ ၀ုိင္းေတာ္သား ကုိေဇာ္၀င္းလႈိင္က ေတြ႔ဆုံ ေမးျမန္း ထားတာျဖစ္ပါတယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG