သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ရခိုင္အေရး ကုလဆိုင္ရာျမန္မာသံအမတ္ႀကီးနဲ႔ VOA ဆက္သြယ္ေမးျမန္းခန္း ေကာက္ႏႈတ္ခ်က္


သံအမတ္ႀကီး ဦးေဟာက္ဒိုဆြမ္

ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္က ရခုိင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ARSA အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔က လံုၿခံဳေရးကင္းစခန္းေတြကိုတိုက္ခိုက္ခဲ့တာေၾကာင့္ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔ေတြက နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးလုပ္ရာမွာ ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္အလံုးအရင္းနဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့္ရွ္ႏိုင္ငံဘက္ထြက္ေျပးခဲ့ၾကရတာတႏွစ္နီးပါးရွိခဲ့ပါၿပီ။ ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ VOA သတင္းေထာက္ မာဂရက္ဘာရွာက လက္ရွိ ဒုကၡသည္အေရး အေျခအေနအရပ္ရပ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ ျမန္မာအၿမဲတန္းကိုယ္စားလွယ္ သံအမတ္ႀကီး ဦးေဟာက္ဒိုဆြမ္းကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။ အဲဒီဆက္သြယ္ခ်က္ထဲက ေကာက္ႏႈတ္ခ်က္တခ်ိဳ႕ကို ေဒၚခင္စိုးဝင္းက တင္ျပေပးမွာပါ။

ARSA အဖြဲ႔ရဲ႕ ၿခိမ္းေျခာက္တဲ့အႏၱရာယ္ရွိေနဆဲမို႔ သတိနဲ႔ ႏိုးႏိုးၾကားၾကားရွိဖို႔ လိုတယ္လို႔ သံအမတ္ႀကီးက ဆိုပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ARSA အဖြဲ႔ရဲ႕ အေျခအေနနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ သေဘာထားအျမင္ကို VOA ကေမးတဲ့အခါ သံအမတ္ႀကီး ဦးေဟာက္ဒိုဆြမ္က အခုလိုေျဖပါတယ္။

“အာရပ္ဘာသာနဲ႔ ကိုးကြယ္ယံုၾကည္ရာလႈပ္ရွားမႈ Faith movement လို႔လည္းေခၚတဲ့ ARSA အဖြဲ႔ဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေတြအတြင္းကတည္းကလႈပ္ရွားခဲ့သလို အစိုးရတပ္ေတြရဲ႕ နယ္ေျမရွင္းလင္းေရး စစ္ဆင္ေရးအၿပီးမွာလည္း ႏိုင္ငံျပင္ပတေနရာမွာခိုလံႈေနၿပီး လႈပ္ရွားမႈေတြရွိေနဆဲဘဲဆိုတဲ့ ခိုင္လံုတဲ့သတင္းေတြရထားပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ တရက္ ၂ရက္ကရတဲ့ ေထာက္လွမ္းေရးသတင္းအရ ARSA ကေန ေနာက္ထပ္တိုက္ခိုက္ႏိုင္ေျခရွိတယ္လို႔သိရပါတယ္။ ေထာက္လွမ္းေရးသတင္းေတြက ဝင္လာေနဆဲျဖစ္တာေၾကာင့္ ဒီသတင္းအခ်က္အလက္ေတြကို အေရးတယူသတိထားေနရတာျဖစ္ပါတယ္။

ARSA အဖြဲ႔ကို ဘယ္သူေတြက အကူအညီေပးေနသလဲ၊ ရန္ပံုေငြနဲ႔ လက္နက္ေတြဘယ္ကရသလဲဆိုတဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြေကာရထားတာရွိပါသလားဆိုတဲ့အေမးကိုေတာ့။

“ARSA ေခါင္းေဆာင္ဟာ ပါကစၥတန္မွာေမြးၿပီး ေဆာ္ဒီအာေရဗီးယားမွာ ေလ့က်င့္သင္တန္းတက္ထားတဲ့ Ataullah ဆိုတာ သတင္းမီဒီယာေတြမွာ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ေဖၚျပထားပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ စြပ္စြဲတာမဟုတ္ပါဘူး။ ျပင္ပက အေထာက္အပံ့အရွိဘဲနဲ႔ ဒီလို လႈပ္ရွားမႈေတြနဲ႔ တိုက္ခိုက္ဖို႔မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ ဘယ္ႏိုင္ငံကိုမွ မစြပ္စြဲသလို လက္ညွိဳးလည္းမထိုးပါဘူး။ ARSA အဖြဲ႔အေနနဲ႔ ျပင္ပအေထာက္အပံ့မရွိဘဲနဲ႔ ရပ္တည္ဖို႔မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ARSA ရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္ကိုၾကည့္ရင္လည္း တခ်ိဳ႕ျပင္ပက Lobby လုပ္ေနတဲ့အဖြဲ႔ေတြ၊ လူ႔အခြင့္အေရးလႈပ္ရွားသူေတြနဲ႔ တခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ေတာင္းဆိုမႈေတြနဲ႔ ထပ္တူျဖစ္ေနတာ၊ ဆင္တူရိုးမွားျဖစ္ေနတာေတြ႔ရေတာ့၊ ARSA ကို ျပင္ပေန ေထာက္ပံ့ေနတယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ေကာက္ခ်က္ခ်တာ က်ိဳးေၾကာင္းဆီေလ်ာ္ပါတယ္။”

ျမန္မာအစိုးရက ရိုဟင္ဂ်ာအေရးမွာ ကုလသမဂၢနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မယ္၊ အႀကံေပးအဖြဲ႕ေတြရဲ႕ ေထာက္ခံအႀကံျပဳခ်က္ေတြကို လိုက္နာမယ္ စသျဖင့္ေျပာထားေပမဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ကုလအထူးကိုယ္စားလွယ္ ယန္ဟီလီကိုက်ေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ဘာေၾကာင့္ဝင္ခြင့္မျပဳတာလဲ သိပါရေစ။

“အႀကံေပးအဖြဲ႔က ကုလအထူးကိုယ္စားလွယ္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ သီးျခားေထာက္ခံအႀကံျပဳထားတာမရွိပါဘူး။ က်ေနာ္တို႔ Ms. ယန္ဟီလီနဲ႔ ယံုယံုၾကည္ၾကည္ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ သူ႔ကိုေပးထားတဲ့ လုပ္ပိုင္ခြင့္တာဝန္အရ ဘက္မလိုက္ဘဲ စံုစမ္းစစ္ေဆးဖို႔ျဖစ္ေပမဲ့ ေနာက္ပိုင္းမွာ Ms. ယန္ဟီလီကဘက္လိုက္တာေတြရွိခဲ့တာေၾကာင့္ လူသစ္နဲ႔ အစားထိုးဖို႔ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီကို သတင္းပို႔ခဲ့တာပါ။ အခုေတာ့ ကုလအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ရဲ႕အထူးကိုယ္စားလွယ္အသစ္ Christine Burgener နဲ႔ အနီးကပ္၊ အျပည့္အဝပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေနပါၿပီ။ Ms. Burgener ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ၂ ႀကိမ္သြားေရာက္ခဲ့ၿပီး၊ ေနာက္လ စက္တင္ဘာလမွာလည္းထပ္သြားဖို႔ရွိၿပီး ေနျပည္ေတာ္မွာ ရံုးဖြင့္ဖို႔စီစဥ္ေနပါၿပီ။ ဒါ့ေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ရဲ႕ အထူးကိုယ္စားလွယ္ကို ယံုၾကည္မႈနဲ႔ ပူးေပါငါးေဆာင္ရြက္ေနတာပါ။ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ မူအရ၊ ကုလသမဂၢရဲ႕ အျပဳသေဘာဆက္ဆံတာကို အၿမဲႀကိဳဆိုေနပါတယ္။”

ရခိုင္အႀကံေပးအဖြဲ႔ရဲ႕ ေထာက္ခံအႀကံျပဳခ်က္ေတြထဲမွာ လူမႈကယ္ဆယ္ေရးဝန္ထမ္းေတြနဲ႔ သတင္းေထာက္ေတြကို လြတ္လပ္စြာသြားလာခြင့္ေပးဖို႔ပါဝင္တယ္ဆိုေတာ့ အခု လြတ္လြတ္လပ္လပ္သြားလို႔ရေနပါၿပီလား။

“ဟုတ္ကဲ့၊ ေနရပ္စြန္႔ခြာခဲ့ရသူေတြ၊ ဆႏၵအေလ်ာက္၊ သိကၡာရွိစြာ၊ စိတ္ခ်လံုၿခံဳမႈအျပည့္နဲ႔ ေနရပ္ရင္းျပန္လာႏိုင္ေရးအတြက္ အစိုးရနဲ႔ UNDP နဲ႔ UNHCR သံုးပြင့္ဆိုင္ MOU နားလည္မႈစာခၽြန္လႊာ မၾကာခင္က လက္မွတ္ထိုးႏိုင္ခဲ့တာ သိၿပီးျဖစ္မွာပါ။ အခု အဖြဲ႔ေတြဖြဲ႔ၿပီး လုပ္ငန္းေတြစတင္ေနပါၿပီ။ ေက်းရြာ ၂၃ ရြာကို စစ္တမ္းေတြ၊ စာရင္းဇယားေတြေကာက္ယူဖို႔ လြတ္လပ္စြာသြားခြင့္ေပးထားပါတယ္။ ဘဂၤလားနယ္စပ္က ေနာက္ထပ္ ရြာ ၅ ရြာကိုပါသြားခြင့္ျပဳလိုက္ပါၿပီ။ ICRC ႏိုင္ငံတကာၾကက္ေျခနီအဖြဲ႔နဲ႔ ျမန္မာၾကည္ေျခနီလႈပ္ရွားမႈအဖြဲ႔ဝင္ေတြလည္း အဲဒီေနရာေတြကို လြတ္လြတ္လပ္လပ္သြားၿပီး စာနာမႈအကူအညီေတြျဖန္႔ေဝေပးေနၿပီျဖစ္ပါတယ္။"

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုဘ႑ာေရးဌာနကေန ရိုဟင္ဂ်ာႏွိပ္ကြပ္မႈနဲ႔ ပတ္သက္သူ စစ္ဘက္ဆိုင္ရာအဖြဲႊစည္းတခ်ိဳ႔နဲ႔ အရာရွိတခ်ိဳ႔ကို ၿပီးခဲ့တဲ့ သီတင္းပတ္က ပိတ္ဆို႔အေရးယူခဲ့ပါတယ္။ ရခိုင္ပဋိပကၡကိုင္တြယ္ပံုကို အေမရိကန္က လူမ်ိဳးစုအလိုက္ရွင္လင္းဖယ္ရွားမႈ Ethnic Cleansing လို႔ ရည္ညႊန္းေပမဲ့ Genocide လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈအဆင့္ထိ သတ္မွတ္ဖို႔ စဥ္းစားေနဆဲလို႔ အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားဝန္ႀကီးဌာနက မၾကာခင္ကေျပာဆိုလိုက္တာနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့အေမးကိုေတာ့။

“က်ေနာ္တို႔အရင္ကလည္းေျပာခဲ့ၿပီးပါၿပီ။ လူမ်ိဳးစုအလိုက္ရွင္လင္းဖယ္ရွားမႈ Ethnic Cleansing မဟုတ္သလို Genocide လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္ေနတာလည္းမဟုတ္ပါဘူး။ လူမ်ိဳးစုအလိုက္ရွင္းလင္းဖယ္ရွားတာဆိုရင္ အလံုးအရင္းနဲ႔ထြက္သြားတဲ့သူေတြ ျပန္လာဖို႔အစီအစဥ္ေတြ၊ ေနရာခ်ထားေရးေတြကို က်ေနာ္တို႔ ေလ့လာဆန္းစစ္ဖို႔အေၾကာင္းမရွိပါဘူး။ ဘယ္လိုအဆင့္ဘဲေျပာေျပာ၊ လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္ဖို႔အသာထား၊ လူမ်ိဳးစုအလိုက္ရွင္းလင္း ဖယ္ရွားတယ္ဆိုတဲ့ ခိုင္လံုတဲ့အေထာက္အထားလည္းမရွိပါဘူး။ ဒီလို အဆင့္မ်ိဳးသတ္မွတ္ဖို႔၊ စြပ္စြဲဖို႔ဆိုရင္ ခိုင္လံုတဲ့ သက္ေသအေထာက္အထားနဲ႔ ဥပေဒေၾကာင္းအရ သက္ေသရွိရပါမယ္။ သိပ္ကို သိမ္ေမြ႔တဲ့ ကိစၥျဖစ္ပါတယ္။ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔ေတြရဲ႕ လုပ္ရပ္ကို ဒီလိုမ်ိဳးသတ္မွတ္ေနတာေတြကို က်ေနာ္တို႔ လံုးဝလက္မခံပါဘူး။”

ရခိုင္ျပည္နယ္အေျခအေနအေပၚမွာ ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ အျမင္ကြာျခားမႈက အေတာ့္ကို ႀကီးမားပါတယ္။ ျမန္မာအစိုးရက ရြာေတြကို ရိုဟင္ဂ်ာေတြကိုယ္တိုင္မီးရိႈ႕တာ၊ မတရားအစြပ္စြဲခံေနရတယ္လို႔ေျပာတယ္၊ ႏိုင္ငံတကာကလည္း လူသားမ်ိဳးႏြယ္စုအေပၚမွာ ျပစ္မႈေတြက်ဴးလြန္တယ္လို႔ ေျပာတယ္။ ဒီကြာျခားခ်က္ကို ဘယ္လိုျမင္ပါသလဲ။

“ႏိုင္ငံတကာလူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ သတင္းမီဒီယာေတြက ဒီအေၾကာင္းအရာေတြကို အၿမဲတဘက္ေစာင္းနင္း ေဖၚျပေနတာပါ။ ျမန္မာျပည္သူအမ်ားစုက ဒီကိစၥအေပၚမွာ ဘယ္လိုသေဘာထားရွိတယ္၊ ခံစားရႈျမင္တယ္ဆိုတာကို အျပည့္အဝထင္ဟပ္တဲ့ သက္ေသအေထာက္အထားရွင္းရွင္းလင္းလင္းေဖၚျပတာမရွိပါဘူး။ ရခိုင္အေရးဟာ သိပ္ရႈတ္ေထြးသလို သိမ္ေမြ႔တဲ့ ကိစၥျဖစ္ပါတယ္။ အဖိႏွပ္ခံရတယ္ဆိုတဲ့မူဆလင္ေတြရဲ႕ ေျပာဆိုခံစားခ်က္ေတြကသာ အေနာက္မီဒီယာေတြရဲ႕ ေခါင္းႀကီးပိုင္းျဖစ္ေနတယ္လို႔ေျပာရမွာပါ။ က်ေနာ္တို႔အစိုးရတက္လာကတည္းက ဒီျပႆနာကိုေျဖရွင္းဖို႔ တာဝန္ခံခဲ့သလိုဘဲ အခုလည္းက်ိဳးစားေျဖရွင္းေနတာပါ။ ဒါေပမဲ့ ကံမေကာင္းအေၾကာင္းမလွစြာနဲ႔ ARSA တိုက္ခိုက္မႈက အခုျပႆနာကို စၿပီး မီးေမႊးခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကိုမေမ႔ၾကဖို႔အေရးႀကီးပါတယ္။ ဒီလူမႈျပႆနာရဲ႕ ဇစ္ျမစ္ကို ေသးသိမ္ေအာင္လုပ္ၿပီး ေဖၚျပဖို႔အလြယ္တကူဘဲေမ့ပစ္ၾကၿပီး အစိုးရနဲ႔ ျမန္မာလူထုကိုဘဲ အျပစ္ပံုခ်ေနၾကတာေတြ႔ေနရပါတယ္။ ဒီျပႆနာကို ေဒါင့္ေပါင္းစံုကၾကည့္ၿပီး ရခိုင္ျပည္အေရး ေရရွည္အေျဖရွာဖို႔ အေလးအနက္ထားေဆာင္ရြက္ေနတာပါ။ ရခိုင္ျပည္နယ္က မတူကြဲျပားတဲ့ အသိုင္းအဝိုင္းအၾကား ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ သဟဇာတမွ်မွ်တတ ေနထိုင္ႏိုင္ေရးနဲ႔ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးအတြက္ ေရရွည္ေဆင္ရြက္ရမယ့္လုပ္ငန္းေတြကို အတတ္ႏိုင္ဆံုး အေကာင္အထည္ေဖၚသြားဖို႔ ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။"

ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ ျမန္မာအၿမဲတန္းကိုယ္စားလွယ္ သံအမတ္ႀကီး ဦးေဟာက္ဒိုဆြမ္းကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတာပါ။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲ ျပည္နယ္အသီးသီးအလိုက္ရလဒ္မ်ား

XS
SM
MD
LG