သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ဘဂၤလားေဒ့ရ္ွဘက္ျခမ္း ဒုကၡသည္ ၄၀၀ နီးပါး လက္ခံဖို႔ စီစစ္အတည္ျပဳၿပီး


ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ဒုကၡသည္စခန္းေတြက ဒုကၡသည္ေတြကို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္တာဝန္ရွိသူေတြ စာရင္းျပဳစုေနစဥ္။

ဘဂၤလားေဒ့ရ္ွႏိုင္ငံဘက္က ေပးပို႔လာတဲ့ ဒုကၡသည္စာရင္းေတြထဲက လူေလးရာနီးပါးကို ျမန္မာဖက္က စီစစ္ အတည္ျပဳၿပီးသြားၿပီမို႔၊ ဒီလူေတြအေနနဲ႔ အခ်ိန္မေရြးျပန္လာႏိုင္ၿပီျဖစ္ တယ္လို႔ ျမန္မာအာဏာပိုင္ေတြက ေျပာပါတယ္။ ဒုကၡသည္ေတြ ျပန္လည္လက္ခံေရးနဲ႕ ေနရာခ်ထားေရးကိစၥေတြမွာ ကုလသမဂၢအဖဲြ႔အစည္းအခ်ိဳ႕နဲ႕လည္း ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ သြားမွာျဖစ္တယ္လို႔ေျပာပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္း အျပည့္အစံုကို ကိုသားညြန္႔ဦးက ေျပာျပမွာပါ။

ဘဂၤလားေဒ့ရ္ွႏိုင္ငံမွာ ေရာက္ေနတဲ့ ခုႏွစ္သိန္းနီးပါးရိွတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြ ေနရပ္ျပန္ေရးကိစၥကို ႏိုင္ငံတကာက ေျပာဆိုေနေပမယ့္၊ ဒီ အစီအစဥ္ျဖစ္ဖို႔ဆိုလာရင္ ဒုကၡသည္ေတြအတြက္ ေဘးကင္းလံုၿခံဳမႈရိွဖို႔ သူတို႔ ဆႏၵအတိုင္းျဖစ္ဖို႔နဲ႔ ဒီ အစီအစဥ္ကို ႏိုင္ငံတကာက ေစာင့္ၾကပ္ႏိုင္ဖို႔ဆိုၿပီး ေတာင္းဆိုေနၾကတာပါ။ ျမန္မာအစိုး႐ဖက္ကေတာ့ ဒုကၡသည္ေတြ ျပန္လာႏိုင္ေရးအတြက္ သူတို႔ဘက္ကေတာ့ အဆင္သင့္ရိွေနၿပီလို႔ ေျပာေနပါတယ္။ ဘဂၤလားေဒ့ရ္ွႏိုင္ငံဖက္က ေပးပို႔လာတဲ့စာရင္းေတြထဲကေန ဒုကၡသည္ ေလးရာနီးပါးကို စီစစ္အတည္ျပဳထားၿပီးျဖစ္တယ္လို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံျခားေရးဌာန အၿမဲတန္းအတြင္း၀င္ ဦးျမင့္သူက ေျပာခဲ့ပါတယ္။

“ သံုးရာခုႏွစ္ဆယ့္ေလးဦးကို စီစစ္အတည္ျပဳၿပီးပါၿပီ။ သူတို႔ အဆင္ေျပတဲ့အခ်ိန္မွာ ျပန္လာႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ စုစုေပါင္းရထားတဲ့ စာရင္း ရွစ္ေထာင့္ သံုးဆယ့္ႏွစ္ဦး ထဲမွာ သံုးရာ ခုႏွစ္ဆယ့္ေလးဦးကို အတည္ျပဳထားပါၿပီ။ ဒီလူေတြဟာ ပထမဆံုး ျပန္လာဖို႔ အသုတ္ျဖစ္မွာပါ။”

ရိွေနတဲ့ ဒုကၡသည္က ခုႏွစ္သိန္း၊ အခု ဘဂၤလားေဒ့ရ္ွဖက္က ေပးပို႕လာႏိုင္တဲ့စာရင္း ရွစ္ေထာင္ေက်ာ္ထဲမွာမွ လူ ေလးရာေလာက္ကိုပဲ စီစစ္အတည္ျပဳႏိုင္တဲ့ အေၾကာင္းကေတာ့ ဒုကၡသည္ေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ အခ်က္အလက္အတိအက် ဘဂၤလားေဒ့ရ္ွႏိုင္ငံဘက္က မေပးႏိုင္တာေၾကာင့္လို႔ ျမန္မာဖက္က ေျပာပါတယ္။ ဘဂၤလားေဒ့ရ္ွႏိုင္ငံဘက္က ေပးပို႔ထားတဲ့ လက္ရိွ ဒုကၡသည္စာရင္းထဲမွာလည္း ARSA အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈမွာ ပတ္သက္တဲ့သူအခ်ိဳ႕ကိုလည္း ေတြ႕ရတယ္လို႔ ဦးျမင့္သူက ေျပာပါတယ္။

႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြ ေနရပ္ျပန္ေရးနဲ႔ပတ္သက္လို႔ေတာ့ ဘဂၤလားေဒ့ရ္ွႏိုင္ငံနဲ႔ ျမန္မာအၾကား ၿပီးခဲ့တဲ့ႏို၀င္ဘာလကတည္းက သေဘာတူထားတာျဖစ္ၿပီး၊ ႏွစ္လအတြင္း ဒုကၡသည္ေတြ ျပန္လက္ခံေရးအစီအစဥ္စဖို႔လည္း မူလက ျပင္ဆင္ထားခဲ့တာပါ။ ဒါေပမယ့္ ဒုကၡသည္ေတြဘက္က သူတို႔လံုၿခံဳေရးအတြက္ စိုးရိမ္ခ်က္ေတြရိွေနၿပီး အစီအစဥ္က မျဖစ္ခဲ့ပါဘူး။ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္း လူသားခ်င္းစာနာကူညီေရးနဲ႔ ေနရာခ်ထားေရးေတြကို ႀကီးၾကပ္ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ UEHRD အေနနဲ႕ကေတာ့ ဒုကၡသည္ေတြ ျပန္လာေရးအတြက္ ေဘးကင္းလံုၿခံဳေစဖို႔ အာမခံခ်က္ေပးတယ္လို႔ UEHRD ရဲ႕ ညိႈႏိႈင္းေရးမႈး ေဒါက္တာေအာင္ထြန္းသက္က ေျပာပါတယ္။

“ဇန္န၀ါရီလ ၂၃ ရက္ေန႕ကတည္းက ျပန္လက္ခံဖို႔ အဆင္သင့္ျဖစ္ေနတာပါ။ သူတို႔ျပန္လာတာနဲ႔ ႀကိဳဆိုလက္ခံသြားမွာပါ။ သူတို႕ဆႏၵအတိုင္း ေဘးကင္းလံုၿခံဳေရးၿပီး ဂုဏ္သိကၡာရိွရိွ ျပန္လည္ေနခ်ထားမႈေတြ ျပဳလုပ္ေပးသြားမွာပါ။ UEHRD အဖဲြ႔ ကိုယ္စား ဒီစကားကို က်ေနာ္တို႔ အာမခံပါတယ္။”

ဒုကၡသည္ေတြ ေနရာခ်ထားေရးအတြက္ ျပင္ဆင္တည္ေဆာက္မႈေတြ လုပ္ေနတယ္လို႕ ျမန္မာအစိုးရက မျပတ္သတင္းထုတ္ျပန္ေနတဲ့ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ၊ အရင္ ႐ိုဟင္ဂ်ာေက်းရြာေနရာအခ်ိဳ႕မွာ စစ္တပ္က အေဆာက္အဦးေတြ ေဆာက္လုပ္ေနတယ္လို႕ ၿဂိဳလ္တုဓါတ္ပံုေတြကို ကိုးကားၿပီး Amnesty International က အစီရင္ခံစာထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ARSA အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈေတြအၿပီး၊ စစ္တပ္ရဲ႕ နယ္ေျမ ရွင္းလင္းေရးကာလမွာ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ဆိုးဆုိး၀ါး၀ါးျဖစ္ခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြက တစၿပီး တစ ထြက္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီေနာက္ပိုင္းမွာဆိုရင္ က်န္ေနေသးတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြေတာင္ ေနထိုင္စားေသာက္ေရး ခက္လာေအာင္ အာဏာပိုင္ေတြဖက္က မူ၀ါဒခ် လုပ္ေနတယ္လို႔ စြတ္စဲြခ်က္ေတြကလည္း ရိွေနပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြ ျပန္ႏိုင္ဖို႔ဆိုရင္ အဲဒီ ေဒသေတြမွာ လံုၿခံဳေဘးကင္းမႈရိွဖို႔နဲ႔ ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ ေစာင့္ၾကပ္မႈေတြလည္း လိုအပ္မယ္လို႔ ႏိုင္ငံတကာက ယူဆထားပါတယ္။ ဒုကၡသည္ေတြဟာ အခုအခ်ိန္အထိ တဖက္ႏိုင္ငံကို ထြက္ေျပးေနၾကဆဲလို႔ ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢမဟာမင္းႀကီးရံုး ေျပာခြင့္ရသူ Rupert Colville က ေျပာခဲ့ပါတယ္။

“ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြကို ျပန္လည္လက္ခံဖို႔ အဆင့္သင့္ျဖစ္ေနၿပီလို႔ ျမန္မာအစိုးရက ေျပာ ေျပာ ေနတဲ့တခ်ိန္တည္းမွာပဲ၊ ဒုကၡသည္ေတြဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရ္ွဖက္ကို ထြက္ေနၾကဆဲပါ။ ဒါေၾကာင့္ လက္ရိွအေျခအေနအားျဖင့္ေတာ့ ဒုကၡသည္ေတြ လံုၿခံဳေဘးကင္းစြာနဲ႔ ဂုဏ္သိကၡာရိွရိွ ျပန္လာဖို႔ အခို္ငအမာအစီအစဥ္ေတြ မျဖစ္ႏိုင္ေသးပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္းေဒသမွာ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ရပ္တန္႔ဖို႔၊ အၾကမ္းဖက္မႈေတြမွာ တာ၀န္ရိွသူေတြကို အေရးယူဖို႔နဲ႔ ဒုကၡသည္ေတြျပန္လာႏိုင္မယ့္အေျခအေနကို ဖန္တီးဖို႔ ဆိုတာေတြကို အခု အေလးေပး ေျပာဆိုစကားေျပာေနၾကပါတယ္။”

ျမန္မာဘက္ကေတာ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြ ျပန္လာေရးမွာ အဆင့္သံုးဆင့္ထားၿပီး ပထမအဆင့္မွာေတာ့ ႏိုင္ငံတကာ အထူးသျဖင့္ ကုလသမဂၢပါ၀င္မႈကို ခ်န္လွပ္ထားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အခုေတာ့ ဒုကၡသည္ေတြ ျပန္လက္ခံေရး ပထမအဆင့္မွာကိုပဲ ကုလသမဂၢေအဂ်င္စီႏွစ္ခုကို ပူးေပါင္းပါ၀င္ဖို႕ ကမ္းလွမ္းထားလို္က္ၿပီလို႔ ႏိုင္ငံျခားေရးဌာန အၿမဲတမ္းအတြင္း၀င္း ဦးျမင့္သူက ေျပာပါတယ္။

“ ဒုကၡသည္ေတြကို ျပန္လည္လက္ခံေရးနဲ႔ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး လုပ္ငန္းစဥ္ေတြမွာေရာ၊ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္းက လူ႕အသိုင္းအ၀ိုင္းအားလံုးရဲ႕ လူမႈဘ၀ေတြ တိုးတက္လာေရးေဆာင္ရြက္ရာမွာပါ UNHCR ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢမဟာမင္းႀကီး႐ံုးနဲ႔ UNDP ကုလသမဂၢဖံြၿဖိဳးေရးအစီအစဥ္တို႔ ပါ၀င္လာေရး ဖိတ္ေခၚဖို႔ အခ်ိန္သင့္ေနၿပီလို႔ က်ေနာ္တို႔တြက္ဆပါတယ္။ သူတို႔ဘက္ကလည္း ဒုကၡသည္ေတြ ျပန္လည္လက္ခံေရးအစီအစဥ္နဲ႔ပတ္သက္လို႔ လုပ္ေပးႏိုင္မယ့္ အဆိုျပဳခ်က္ကို မတ္လ ၉ ရက္ေန႔က ျပန္လည္ေပးပို႔ထားပါတယ္။ အဲဒါကို အစိုးရက သံုးသပ္ေနၿပီး၊ မၾကာခင္ အေၾကာင္းျပန္မွာပါ။”

႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြရဲ႕ အေျခအေနဟာ အဆိုး၀ါးဆံုး လူသားရပ္တည္မႈဆိုင္ရာ အၾကပ္အတည္းတခုျဖစ္တယ္လို႔ ကုလသမဂၢအရာရိွေတြက ယူဆေနသလို၊ ဒါဟာ Genocide လူမ်ိဳးတံုးသတ္ျဖတ္မႈအထိျဖစ္တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ ေတြ႕ေနရတယ္လို႔ လည္း ကုလ လူ႔အခြင့္အေရးအရာရိွေတြက ေထာက္ျပေနၾကပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္လည္း လက္ရိွအေျခအေနအားျဖင့္ေတာ့ ဒုကၡသည္ေတြျပန္ေရးဆိုတာ မျဖစ္ႏို္င္ေသးပဲ၊ ဆိုးဆိုး၀ါး၀ါးျဖစ္ရပ္တြကို စံုစမ္းစစ္ေဆးဖို႔ တာ၀န္ရိွသူေတြကို ေဖာ္ထုတ္အေရးယူဖို႔ကို အေလးထား ပိုၿပီး ေတာင္းဆိုလာၾကပါတယ္။ ျမန္မာဖက္ကေတာ့ လံုၿခံဳေရးအာဏာပိုင္ေတြရဲ႕ နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးအတြင္း မေတာ္မတရားလုပ္ခဲ့တဲ့ တာ၀န္ရိွသူအခ်ိဳ႕ကို အေရးယူထားၿပီးျဖစ္တယ္လို႕ တုန္႔ျပန္ထားပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG