သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ၾကက္ေျခနီယာဥ္တန္း တုိက္ခိုက္ခံရမႈ ႏုိင္ငံတကာ ဥပေဒခ်ိဳးေဖာက္

  • ဗြီအိုုေအ (ျမန္မာဌာန)

တိုက္ပဲြျပင္းထန္ေနတဲ့ ေလာက္ကိုင္ၿမိဳ႕က စစ္ေရွာင္ဒုကၡသည္ေတြကို ကူညီေပးတဲ့ ၾကက္ေျခနီယာဥ္တန္း တုိက္ခုိက္ခံရတာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဒါဟာ ႏိုင္ငံတကာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ကို ခ်ိဳးေဖာက္ရာက်ၿပီး မလုပ္သင့္တဲ့ ကိစၥျဖစ္တယ္လုိ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ ၾကက္ေျခနီအသင္းက ေျပာဆုိလုိက္ပါတယ္။

ဒီတုိက္ခုိက္ခံရမႈကို ကိုယ္တုိင္ႀကံဳေတြ႔ခဲ့ရတဲ့ ျမန္မာသတင္းသမားတဦးကေတာ့ အရပ္သားေတြကို တုိက္ခုိက္တာဟာ လူမဆန္တဲ့ လုပ္ရပ္အျဖစ္ ရႈတ္ခ်လိုက္ပါတယ္။ အျပည့္အစံုကိုေတာ့ ဗီြအုိေအ သတင္းေထာက္ ကိုမုိးေဇာ္က သတင္းေပးပို႔ထားပါတယ္။

ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း ကုိးကန္႔ေဒသမွာ ၿပီးခဲ့တဲ့သီတင္းပတ္က စတင္ၿပီး တုိက္ပဲြေတြ ျပင္းထန္ခဲ့ရာက ေဒသခံ ၾကက္ေျခနီ တပ္ဖဲြ႔၀င္ေတြဟာ စစ္ေရွာင္ဒုကၡသည္ ၃ ေထာင္ေလာက္ကို အကူအညီေပးေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီလ ၁၇ ရက္ေန႔ မြန္းလြဲ ၁ နာရီေလာက္ကေတာ့ ေလာက္ကိုင္က စစ္ေရွာင္ဒုကၡသည္ ၁၀၀ ေလာက္ကို ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ ၇ စီးနဲ႔ သယ္ေဆာင္လာခ်ိန္မွာ ခ်င္းေရႊေဟာ္နဲ႔ ၉ မိုင္အကြာမွာ ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္ခံရတာေၾကာင့္ ကြမ္းလံုၿမိဳ႕က ၾကက္ေျခနီတပ္ဖဲြ႔၀င္ ဦးမုိးေက်ာ္ဟာ ၀မ္းဗုိက္မွာ ဒဏ္ရာရခဲ့သလို ဦးေဇာ္မင္းထုိက္ကေတာ့ မ်က္ေစ့မွာ ထိခုိက္ဒဏ္ရာရခဲ့တယ္လုိ႔ အစိုးရပိုင္ သတင္းစာေတြမွာ ေဖာ္ျပပါတယ္။

ဒီလို ၾကက္ေျခနီယာဥ္တန္း ပစ္ခတ္တိုက္ခုိက္ခံရတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံ ၾကက္ေျခနီအသင္းရဲ႕ အမႈေဆာင္ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ဦးခင္ေမာင္လွက အခုလို ေျပာဆုိပါတယ္။

“Geneva Convention အရ ပဋိပကၡျဖစ္တဲ့ အခ်ိန္မွာ၊ က်ေနာ္တုိ႔ အရပ္ဖက္ေပါ့ေနာ္ အျပစ္မဲ့ျပည္သူေတြကုိ ပစ္ခတ္တုိက္ခုိက္ပုိင္ခြင့္ မရွိပါဘူး။ ေနာက္တခ်က္က က်ေနာ္တုိ႔ International Humanitarian Law ဆိုတာရွိပါတယ္။ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ လူသားခ်င္းစာနာမႈဆုိင္ရာ ဥပေဒဆုိတာ ရွိပါတယ္။ အဲဒီဥပေဒအရလည္း ဒီလုိလုပ္ခြင့္မရွိပါဘူး။ ဒီလုိပစ္ခတ္ တုိက္ခုိက္ျခင္းအားျဖင့္ Geneva Convention နဲ႔ IHL ဥပေဒေတြကုိ ခ်ဳိးေဖာက္ရာ ေရာက္တယ္လုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔ျမင္ပါတယ္။ ဒါမ်ဳိးက မလုပ္သင့္ မလုပ္ထုိက္တဲ့ကိစၥ ျဖစ္ပါတယ္။”

တုိက္ခုိက္မႈျဖစ္ပြားခ်ိန္မွာ စစ္ေရွာင္ဒုကၡသည္ေတြကို ကူညီေဆာင္ရြက္ေပးေနတဲ့ ၾကက္ေျခနီ ေစတနာ လုပ္အားရွင္ေတြဟာ ၾကက္ေျခနီ အမွတ္အသားကို ထင္ထင္ရွားရွား ၀တ္ဆင္ထားေၾကာင္းနဲ႔ တုိက္ခုိက္တာနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ဘယ္သူ႔မွာ တာ၀န္ရိွေၾကာင္း မသိရေသးေပမဲ့ အခင္းျဖစ္ပြားရာေနရာဟာ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ စစ္ေၾကာင္း အနီးအနားမွာ မဟုတ္ေၾကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံ ၾကက္ေျခနီအသင္းက ထုတ္ျပန္တဲ့ ေၾကညာခ်က္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

အခင္းျဖစ္ပြားၿပီးတဲ့ေနာက္မွာ ဒဏ္ရာရသူေတြကို ကြမ္းလံုၿမိဳ႕နယ္ေဆး႐ံုကို ပို႔ေဆာင္ကုသေပးခဲ့ပါတယ္။ ေလာေလာဆယ္ ဒဏ္ရာရသူေတြရဲ႕ အေျခအေနကို ကြမ္းလံုျပည္သူ႔ရဲစခန္းက တာ၀န္က်အရာရိွက အခုလို ေျပာပါတယ္။

“မေန႔ကေတာ့ ၾကက္ေျခနီတပ္ဖဲြ႔၀င္ ၂ ေယာက္ကုိမွန္ေတာ့၊ ၂ ေယာက္စလုံးကေတာ့ ခဲြစိတ္ကုသၿပီးေတာ့ မစုိးရိမ္ရပါဘူးခင္ဗ်။ ကြမ္းလုံေဆး႐ုံမွာပဲ ကုသေနတာခင္ဗ်။ ဒီေန႔အေျခအေန သြားၾကည့္ၾကေတာ့ မစုိးရိမ္ရပါဘူးခင္ဗ်။ မေန႔ကေတာ့ ခဲြစိတ္ခန္း၀င္ေတာ့ ဒီေန႔ကေတာ့ ပုလင္းႀကီး ဘာညာေတာ့ ခ်ိတ္္ေပး၊ ေသြးသြင္းဘာညာေတာ့ လုပ္ထားၾကတာေပါ့ခင္ဗ်။”

စစ္ေရွာင္ဒုကၡသည္ေတြကိုေတာ့ မေန႔က ကြမ္းလံုၿမိဳ႕မွာ ကူညီေစာင့္ေရွာက္ထားၿပီး ဒီကေန႔ လားရိႈးကို ပို႔ေဆာင္လုိက္ၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။ ၾကက္ေျခနီယာဥ္တန္းကို ပစ္ခတ္တုိက္ခုိက္တဲ့ လက္သည္တရားခံကုိေတာ့ ကြမ္းလံုရဲစခန္းက အခုလို သံုးသပ္ေျပာဆိုပါတယ္။

“ကိုးကန္႔အဖြဲ႔ကေနၿပီးေတာ့ ေရွ႕တည့္တည့္ကေန ၀င္တယ္။ အဲ့ဒီမွာ ကားေပၚမွာပါလာတဲ့ ေရွ႕ေဆာင္အဖြဲ႔ေတြကလည္း ျမင္တယ္ခင္ဗ်။ အဲ့ဒီမွာ ကားသမားေတြကလည္း ေသတာမဟုတ္ေတာ့ေလ ျမင္တယ္ခင္ဗ် အဲ့ဒါကို။ ကိုးကန္႔အဖြဲ႔က ေရွ႕တည့္တည့္ကေန ပစ္တာေပါ့။ ေရွ႕တည့္တည့္ကေနပစ္ေတာ့ ကားေမာင္းတဲ့သူကဆိုရင္ မွန္ကကြဲၿပီးေတာ့ မွန္စက မ်က္လံုးကို လာမွန္သြားတာ။ ဟုိတေယာက္ကေတာ့ ဗိုက္မွာမွန္တာေပါ့။”

ကုိးကန္႔တပ္ဖဲြ႔ျဖစ္တဲ့ ျမန္မာ အမ်ိဳးသားဒီမုိကရက္တစ္ မဟာမိတ္ တပ္မေတာ္MNDAA ရဲ႕ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး ဦးထြန္းျမတ္လင္းကေတာ့ သူတုိ႔တပ္ဖဲြ႔က ပစ္ခတ္တာမဟုတ္ေၾကာင္း ျငင္းဆုိပါတယ္။

“ေလာက္ကုိင္ၿမိဳ႕ရဲ႕ ေနာက္ဘက္ပတ္၀န္းက်င္ရယ္၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ခ်င္းေရႊေဟာ္ ဆုိတဲ့ၿမိဳ႕နဲ႔ၾကားက ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ ထိန္းခ်ဳပ္ထားတဲ့ နယ္ေျမပါခင္ဗ်။ သူတုိ႔ထိန္းခ်ဳပ္တဲ့ နယ္ေျမဆုိေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔တပ္က အဲဒီမွာ ပစ္ဖုိ႔မေျပာနဲ႔ ကပ္ဖုိ႔ေတာင္ မလြယ္ပါဘူး။ အဲဒီေတာ့ ဒီၾကက္ေျခနီ ယာဥ္တန္းက က်ေနာ္တုိ႔ သြားပစ္ခတ္တယ္ဆုိတာ မျဖစ္ႏုိင္ပါဘူးခင္ဗ်။ က်ေနာ္ ျငင္းလည္းျငင္းပါတယ္ခင္ဗ်။ MNDAA အေနနဲ႔က က်ေနာ္တုိ႔ Military Target စစ္ဘက္ဆုိင္ရာ ပစ္မွတ္ေတြကလဲြလုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔ ဘယ္ေနရာမွ မပစ္ရပါဘူးခင္ဗ်။ က်ေနာ္တုိ႔ တင္းက်ပ္စြာ သတ္မွတ္ထားပါတယ္ခင္ဗ်။”

ၾကက္ေျခနီယာဥ္တန္း တုိက္ခိုက္ခံရခ်ိန္မွာ ပစ္ခတ္ခံရတဲ့ ကားလမ္းေပၚမွာ အစိုးရတပ္က စစ္ေၾကာင္းေတြလည္း တုိက္ခုိက္ခံေနရတာေၾကာင့္ ပစ္ခတ္တဲ့အဖဲြ႔ဟာ ကိုးကန္႔တပ္ဖဲြ႔က ျဖစ္တယ္လုိ႔ သံုးသပ္တာေတြလည္း ရိွေနပါတယ္။ တုိက္ခိုက္ခံရစဥ္မွာ ယာဥ္တန္းနဲ႔အတူ လုိက္ပါလာတဲ့ EPA သတင္းဌာနက ဓာတ္ပံုသတင္းေထာက္ ကိုလင္းဘိုဘိုကေတာ့ အရပ္သားေတြကို ပစ္ခတ္တဲ့အေပၚမွာ အခုလို ေျပာပါတယ္။

“ဒါကေတာ့ ဘယ္လုိမွ လူမဆန္ဘူးလုိ႔ ထင္တယ္ဗ်ာ။ သူ႔ဟာသူ ဘယ္လုိခံယူခ်က္နဲ႔ပဲ ဘာကိစၥနဲ႔ပဲ တုိက္တုိက္ေပါ့ေနာ္ ဒီစစ္ေဘးေရွာင္ေတြကုိ အကုန္လုံးကုိ ကယ္ထုတ္ေနတာေတြ အကုန္လုံးက အရပ္သားေတြခ်ည္းပဲ။ အဲ့ဒီယာဥ္တန္းေပၚမွာ ဘာမွလည္းပါတာမဟုတ္ဘူး။ တကယ္လို႔မွ စစ္ကားေတြနဲ႔အတူတူ သြားလာလို႔ပစ္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဒါ ဟို မွားယြင္းပစ္ခတ္တာမ်ိဳးေပါ့ေနာ္။ ဒီလိုေျပာလို႔ရတယ္။ အခုက ၾကက္ေျခနီအလံလည္း ေထာင္ထားတယ္။ ဒါ ေတာ္ေတာ္ကို လူမဆန္တဲ့လုပ္ရပ္လို႔ပဲ က်ေနာ္ ထင္တယ္ခင္ဗ်။”

ကိုးကန္႔ေဒသ ေလာက္ကိုင္ၿမိဳ႕မွာ မေန႔မနက္ခင္းကအထိ တုိက္ခုိက္တာေတြ ရိွေနခဲ့ေပမဲ့ ဒီကေန႔ တုိက္ပဲြအေျခအေနကိုေတာ့ အတိအက် မသိရေသးဘူးလုိ႔ ကြမ္းလံုရဲစခန္းက တာ၀န္ရိွသူက ေျပာပါတယ္။

ကုိးကန္႔ေဒသတြင္း တုိက္ပဲြေတြဟာ အခုဆုိရင္ ၁၁ ရက္ၾကာျမင့္လာခဲ့ၿပီး အစိုးရတပ္ဘက္ အရာရိွ ၅ ဦး၊ စစ္သည္ ၄၂ ဦးက်ဆံုးေၾကာင္းနဲ႔ ကိုးကန္႔တပ္ဖဲြ႔ဘက္က ေသဆံုးသူ ၃၀ ခန္႔ရိွေၾကာင္း အစိုးရက သတင္းထုတ္ျပန္ထားသလုိ အရပ္သားေတြ ေသဆံုးတာလည္း ရိွေနတယ္လုိ႔ ေဒသခံေတြက ေျပာပါတယ္။ ေလာေလာဆယ္မွာေတာ့ ေလာက္ကိုင္ၿမိဳ႕ကို သြားေရာက္ အလုပ္လုပ္ကိုင္သူ ၂၀၀၀ ေက်ာ္ဟာ ျမန္မာျပည္အလယ္ပိုင္း ေဒသဘက္ နဲ႔ ကုိးကန္႔ေဒသက လူ ၃ ေသာင္းေလာက္ဟာ တ႐ုတ္ျပည္ဘက္နဲ႔ တိမ္းေရွာင္ထြက္ေျပးေနၾကပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ အဂၤါေန႔ကေတာ့ ညမထြက္ရအမိန္ ပုဒ္မ ၁၄၄ ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ ေလာက္ကိုင္ၿမိဳ႕ကို အေရးေပၚ အေျခအေနေၾကညာၿပီး စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအမိန္႔ ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။

XS
SM
MD
LG