သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာသတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ အဆင့္တိုးတက္ေပမဲ့ အခက္အခဲေတြရွိေနဆဲဟု RSF သံုးသပ္


RSF ရဲ႕ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ဆုိင္ရာ ညႊန္းကိန္းေတြ

ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ဟာ အရင္ႏွစ္ကထက္စာရင္ ၁၂ ဆင့္တက္လာၿပီး ရမွတ္လည္း တိုးလာတာကို နယ္စည္းမျခား သတင္းေထာက္မ်ားအဖဲြ႔ RSF က ဒီကေန႔ ထုတ္ျပန္တဲ့ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္အတြက္ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ဆုိင္ရာ ညႊန္းကိန္းမွာ ေတြ႔ရပါ တယ္။ ဒီလုိ အဆင့္တက္လာေပမဲ့ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္အပိုင္း ခက္ခဲေနေသးတဲ့ အနီေရာင္အဆင့္မွာပဲ သတ္မွတ္ထား ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္ရဲ့ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ဆိုင္ရာ အေျခအေနကို ဗီြအုိေအျမန္မာပိုင္းရဲ့သတင္းေထာက္ ကိုမုိးေဇ္ာက တင္ျပထားပါတယ္။

ျပင္သစ္ႏိုင္ငံမွာ အေျခစိုက္တဲ့ နယ္စည္းမျခားသတင္းေထာက္မ်ားအဖဲြ႔ RSF က သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ဆုိင္ရာ ညႊန္းကိန္းေတြကို ႏွစ္စဥ္ထုတ္ျပန္ရာမွာ ဒီႏွစ္ အညြန္းကိန္းမွာေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာႏိုင္ငံေပါင္း ၁၈၀အနက္က အဆင့္ ၁၃၁မွာ ရိွေနပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ အရင္ႏွစ္ထက္စာရင္ အဆင့္ ၁၂ ဆင့္ တုိးတက္လာခဲ့ေပမဲ့ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္အရ ခက္ခဲေနဆဲ ႏိုင္ငံ၂၀စာရင္းမွာေတာ့ ထည့္သြင္းထားဆဲျဖစ္ပါတယ္။

ဒီလို ခက္ခဲေနဆဲအေျခအေနအျဖစ္ သတ္မွတ္ထားရတာကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ သတင္းမီဒီယာသမားေတြကို ႏႈတ္အားျဖင့္ ျဖစ္ေစ၊ ကိုယ္ထိလက္ေရာက္ပဲျဖစ္ေစ ရန္ျပဳတာေတြ ပိုမ်ားလာေနၿပီး လံုျခံဳမႈမရွိဘူး၊ ဖိအားေပးခံေနရတယ္လို႔ ခံစားရတယ္ဆိုၿပီး ေျပာတဲ့သတင္းသမားေတြ ရွိတာေၾကာင့္ျဖစ္တယ္လုိ႔ RSF အဖြဲ႔ရဲ႕ အာရွ-ပစိဖိတ္ေဒသဆိုင္ရာဌာန အႀကီးအကဲ Benjamin Ismail က ဗီြအိုေအကိုေျပာပါတယ္။

“အဲဒီအေျခအေနေၾကာင့္ သတင္းေထာက္ေတြနဲ႔ မီဒီယာလုပ္ငန္းလုပ္သူေတြအတြက္ ကိုုယ့္ဖာသာဆင္ဆာလုပ္ၿပီး ထိန္းသိမ္း ေရးသားေဖာ္ျပတာေတြ ျဖစ္လာပါတယ္။ ဒါဟာ ျမန္မာတာ၀န္ရွိသူေတြကို က်ေနာ္တို႔ ေျပာခ်င္တဲ့ကိစၥပါ။ သတင္းမီဒီယာအေနနဲ႔ လြတ္လပ္ၿပီး အမွီအခုိကင္းကင္း လုပ္ကိုင္ႏုိင္ဖို႔အတြက္ ေဘးကင္းလံုျခံဳတဲ့ ပတ္၀န္းက်င္မ်ဳိးေအာင္ျဖစ္ေအာင္ တာ၀န္ရွိသူေတြက အားေပးလုပ္ေဆာင္ဖို႔လိုပါတယ္။”

ျမန္မာႏိုင္ငံ သတင္းမီဒီယာေကာင္စီရဲ့ ဒုဥကၠဌ ဦးေအာင္လွထြန္းကေတာ့ ဒီလုိခက္ခဲတဲ့အေျခအေန ကေန ေျပာင္းလဲဖုိ႔အတြက္ လိုအပ္ခ်က္ေတြကို အခုလုိ ေထာက္ျပပါတယ္။

“Freedom of Press ကေတာ့ ရွိတာေပါ့ေနာ္ ၊ က်ေနာတို႔ အားနည္းခ်က္ကေတာ့ Access to Information မွာေတာ္ေတာ္အားနည္းတယ္ သတင္းအခ်က္အလက္ရရွိပိုင္ခြင့္ အဲဒီမွာ အားနည္းခ်က္ရွိတယ္၊ အထူးသျဖင့္အစိုးရ နဲ႔ ပက္သက္ရင္ေပါ့။ ေနာက္တခုကေတာ့ မီဒီယာသမားေတြအေပၚမွာ မီဒီယာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ခ်မွတ္တဲ့ ျပစ္ဒဏ္တခ်ိဳ႕က မီဒီယာနဲ႔တိုက္ရိုက္ မပတ္သက္တဲ့ဟာေပါ့။ ဥပေဒရဲ႕ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈက အားနည္းေနေသးတာေပါ့။ အဓိက အားနည္းခ်က္က သတင္းေရးသားေဖာ္ျပမႈနဲ႔ ပက္သက္လို႔ အေရးယူမယ္ဆိုရင္ လက္ရွိမီဒီယာ ဥပေဒအရ သတင္းမီဒီယာေကာင္စီကို တိုင္ၾကားႏိုင္သည္လို႔ပဲ ပါတယ္။ ႏိုင္သည္လို႔ပါတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ အမ်ားစုက အထူးသျဖင့္ အစိုးရနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ဌာနတခ်ိဳ႕က တိုင္ၾကားႏိုင္သည္ဆိုေပမယ့္ သူတို႔က မတိုင္ၾကားဘူး။ တရားရံုးကို တန္းသြားခ်င္ၾကတယ္။ ဒီ မီဒီယာဥပေဒကိုလည္း က်ေနာ္တု႔ိ ျပန္ျပင္ဖို႔ ႀကိဳးစားေနၾကပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ဆက္သြယ္ေရးပုဒ္မ ၆၆ (ဃ) တို႔ဘာတို႔ေပါ့။”

RSF ရဲ့ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ အစိုးရက စာနယ္ဇင္းေတြအေပၚ ဖိႏွိပ္တာေတြ ဆက္ရိွေနၿပီး သတင္းပိုင္းဆုိင္ရာမူ၀ါဒေတြေျပာင္းလဲသြားေအာင္ တိုက္ရိုက္ထိမ္းခ်ဳပ္တာေတြရိွေနတယ္လို႔လည္း ေဖာ္ျပပါတယ္။ ဒီအခ်က္အေပၚမွာေတာ့ ဦးေအာင္လွထြန္းက သူ႔အျမင္ကို အခုလို ေျပာပါတယ္။

“ က်ေနာ္သိသေလာက္ကေတာ့ Editorial policy ကိုအစိုးရက တိုက္ရိုက္ထိန္းခ်ဳပ္မႈကေတာ့ က်ေနာ္မၾကားသေလာက္ပါ။ Editorial policy ကေတာ့ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ေရးေနၾကတာပဲ။ က်ေနာ္တို႔တုန္းကေတာ့ သတင္းလြတ္လပ္မႈမရွိဘူး ၊ ၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြၾကားမွာ အမွန္တရားကို ေဖာ္ထုတ္ေရးရတာ ေတာ္ေတာ္ေလးကို သတိထားၿပီးေရးရတာေပါ့ေနာ္ အခုအဲဒါေတြ မရွိေတာ့တဲ့အခါက်ေတာ့ အေစာပိုင္းတုန္းက က်ေန္ာထင္ေတာင္ထင္မိတယ္၊ လူတခ်ိဳ႕က လြတ္လပ္မႈကိုမ်ား abuse လုပ္ေနသလားလို႔ ထင္မိတယ္။ Editorial News room ကို တိုက္ရိုက္ ျခယ္လွယ္ဖို႔ ႀကိဳးစားတာေတြ က်ေန္ာသတိထားမိသေလာက္ကေတာ့ မေတြ႔ပါဘူး။”

RSF ရဲ့ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ အဆိုး၀ါးဆံုးႏိုင္ငံ ၂၀ စာရင္းမွာ ေျမာက္ကိုရီးယား၊ တရုတ္၊ အီရန္၊ အီရတ္နဲ႔ လစ္ဗ်ား စတဲ့ႏိုင္ငံေတြကို ထည့္သြင္းထားပါတယ္။ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ျပႆနာတခ်ိဳ႔ ရိွတဲ့ႏိုင္ငံ ၅၀ေက်ာ္မွာ ေတာ့ ေတာင္ကိုရီးယား၊ ဂ်ပန္၊ ဘူတန္နဲ႔ ေဟာင္ေကာင္ စတဲ့ႏိုင္ငံေတြပါ၀င္ၿပီး ေက်နပ္ေလာက္စရာရိွတဲ့ႏိုင္ငံ၃၀ေက်ာ္မွာ ေပၚတူဂီ၊ ၾသစေတလ်၊ ကေနဒါ ၊ေတာင္အာဖရိက၊ ၿဗိတိန္နဲ႔ အေမရိကန္တို႔ ပါ၀င္သလို အလြတ္လပ္ဆံုးႏိုင္ငံ ၁၆ႏိုင္ငံစာရင္းမွာေတာ့ ေနာ္ေ၀၊ ဆြိဒင္၊ဖင္လန္၊ ဒိန္းမတ္နဲ႔ နယ္သာလန္ စတဲ့ႏိုင္ငံေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။

RSF ရဲ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ကထုတ္ျပန္ခ်က္မွာေတာ့ ႏိုင္ငံေပါင္း ၁၈၀မွာျမန္မာႏိုင္ငံဟာ အဆင့္ ၁၄၃ မွာ ရိွခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG