သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကာလ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးယႏၱယားျပဳျပင္ရာမွာ ခက္ခဲစိန္ေခၚမႈေတြ အမ်ားႀကီးရွိေနတယ္လို႔ ျမန္မာ့အေရး ေလ့လာသံုးသပ္သူေတြက ဆုိပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ အစိုးရရဲ႕ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု ယႏၱယားအေပၚ ျမန္မာလူထုရဲ႕ အသိအျမင္ ဗဟုသုတကို ေကာက္ယူတဲ့ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ စစ္တမ္းအရ ျပည္သူအမ်ားစုဟာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြကို အတိအက် မသိေသးတာ ေတြ႔ရတယ္လို႔ Asia Foundation အဖြဲ႔ႀကီးက ေျပာပါတယ္။ ဗုဒၶဟူးေန႔က ၀ါရွင္တန္ဒီစီမွာ Asia Foundation က ဦးစီးက်င္းပတဲ့ ျမန္မာ့အေရး ေဆြးေႏြးပြဲအေၾကာင္း ကုိယ္တုိင္သြားေရာက္ သတင္းယူခဲ့တဲ့ မအင္ၾကင္းႏိုင္က တင္ျပထားပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကာလမွာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေျပာင္းလဲမႈအေပၚနဲ႔ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြအေပၚမွာ ဘယ္လို ႐ိုက္ခတ္မႈေတြ ရွိေနသလဲဆုိတဲ့ သံုးသပ္ေဆြးေႏြးပြဲကို အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ၀ါရွင္တန္ဒီစီၿမိဳ႕ေတာ္မွာ Asia Foundation က ဦးစီးၿပီးေတာ့ က်င္းပခဲ့တာပါ။ အေျပာင္းအလဲျဖစ္ေနတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အရပ္ဘက္ အဖြဲ႔အစည္းေတြအေပၚ ႐ိုက္ခတ္မႈေတြကို ေဆြးေႏြးတဲ့အခါမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံက ေမတၱာေဖာင္ေဒးရွင္းရဲ႕ အမႈေဆာင္ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး စိုင္းစမ္ခမ္းက ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ သူတို႔ရင္ဆုိင္ေနရတဲ့ အေျခအေနေတြကို တင္ျပသြားပါတယ္။

“အထူးသျဖင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံက အေနအထားေတြကို တင္ျပတဲ့အခါမွာ က်ေနာ္တို႔မွာရွိေနတဲ့ ေပၚထြက္လာတဲ့ အခြင့္အေရးေတြ၊ အဲ့ဒါေတြနဲ႔အတူ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ ရွိေနတဲ့ စိန္ေခၚမႈေတြကိုလည္း က်ေနာ္တုိ႔ ေျပာျဖစ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာ့လူ႔အသိုင္းအ၀ိုင္းကို ၾကည့္မယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ လူငယ္ေတြရဲ႕အခန္းက႑၊ လူငယ္ေတြဟာ သူတို႔လုပ္ခ်င္ကိုင္ခ်င္တာေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ သူတို႔ကို ႀကိဳးစားဖို႔အတြက္ ေနရာေပးဖို႔ လုိတဲ့ဟာေတြလည္း က်ေနာ္တုိ႔ အမ်ားႀကီး ျမင္ရတာရွိတယ္။ ေနာက္ စစ္ေဘးဒဏ္ခံရတဲ့ေဒသေတြမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြအေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့မွ ဒါေတြ က်ေနာ္တုိ႔ ႀကိဳးစားလုပ္ေဆာင္ဖို႔ လိုတယ္။ ဒါေတြကို ေနာက္မျဖစ္ရေအာင္ က်ေနာ္တုိ႔ လုပ္ဖို႔လုိတယ္ဆုိတာေတြကို အဓိက ေျပာျဖစ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ကေတာ့ ရွမ္းျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းမွာ ျဖစ္သြားတဲ့ ေစတနာ့၀န္ထမ္း ဆရာမေလး ၂ ေယာက္ မုဒိမ္းက်င့္ခံရၿပီး အသတ္ခံရတဲ့ကိစၥရပ္နဲ႔ စပ္လ်ဥ္းၿပီးေတာ့မွ ဒါေလးကိုလည္း ေျပာျဖစ္ပါတယ္။”

ဦးေဆာင္ေဆြးေႏြးသူတဦးျဖစ္တဲ့ Asia Foundation ရဲ႕ ျမန္မာႏုိင္ငံ ဌာေနကိုယ္စားလွယ္ Kim Ninh ကလည္း အသြင္ကူးေျပာင္းေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ျမန္မာလူထုရဲ႕ အသိပညာ ဗဟုသုတ ဘယ္ေလာက္ရွိသလဲဆုိတာကို Asia Foundation ကေန ၂၀၁၄ ခုႏွစ္အတြက္ စစ္တမ္းေကာက္ယူ သုေတသနျပဳစုထားတဲ့ စာတမ္းကိုလည္း သူက တင္ျပသြားပါတယ္။

ျမန္မာလူထုသေဘာထားစစ္တမ္းေကာက္ယူခ်ိန္က
ျမန္မာလူထုသေဘာထားစစ္တမ္းေကာက္ယူခ်ိန္က

“က်မတို႔ရဲ႕ စစ္တမ္းေတြအရ ဒီႏွစ္ကုန္မွာက်င္းပမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲကို ျမန္မာျပည္သူေတြ အထူးစိတ္၀င္စားေနတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒီေရြးေကာက္ပြဲကေန တိုးတက္ျဖစ္ထြန္းမႈေတြ ထြက္ေပၚလာမယ္လို႔လည္း အေကာင္းျမင္ ေမွ်ာ္လင့္ထားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တဘက္မွာ စိတ္၀င္စားဖုိ႔ေကာင္းတာက အစိုးရရဲ႕ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုယႏၱယားအေပၚ လူထုရဲ႕ အသိအျမင္ ဗဟုသုတက သိပ္ကို နည္းပါးေနတာပါ။ ဥပမာေျပာရရင္ ၄၄ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္က သမၼတကို တုိက္႐ိုက္မဲေပးၿပီး ေရြးခ်ယ္ႏုိင္တယ္လို႔ ထင္ေနတာပါ။ တကယ္ဆိုရင္ လူထုက တိုက္႐ိုက္ ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ခြင့္ မရွိပါဘူး။ ေနာက္တခ်က္က ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီးေတြကိုလည္း တုိက္႐ိုက္ ေရြးခ်ယ္ႏုိင္တယ္လို႔ ထင္ေနၾကသူဟာ ရာခိုင္ႏႈန္း ၃၀ အထက္မွာ ရွိေနၾကတာပါ။ ဖြဲ႔စည္းပံုအရဆုိရင္ အဲ့ဒီလို မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ေရြးေကာက္ပြဲ အဂၤါရပ္နဲ႔ညီဖို႔အတြက္ ေရြးေကာက္ပြဲဆုိင္ရာ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြကို ျပည္သူေတြကို ရွင္းျပဖုိ႔အတြက္ လိုအပ္ေနပါတယ္။”

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေဒသႏၱရ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ေျပာင္းလဲမႈ အခန္းက႑နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ေဆြးေႏြးတဲ့အခါမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အေျခစိုက္တဲ့ MDRI ရဲ႕ အဖြဲ႔၀င္ ေဒါက္တာ တင္ေမာင္သန္း ကေနၿပီးေတာ့ လက္ရွိအစိုးရ ရင္ဆုိင္ေနရတဲ့ အခက္အခဲေတြ၊ စိန္ေခၚမႈေတြကို တင္ျပသြားပါတယ္။

“အဓိကကေတာ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးယႏၱယား ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေပါ့ေနာ္။ အဲ့ဒီမွာ က်ေနာ္တုိ႔ ဆက္ခံခဲ့ရတဲ့ ဒီ အတိတ္က ေပးထားတဲ့ အေျခအေနေပါ့ေနာ္ အဲ့ဒီအပိုင္းရယ္၊ ေနာက္တခုက က်ေနာ္တုိ႔ ႀကံဳေတြ႔ေနရတဲ့ အခု အစိုးရသစ္ေပါ့ေနာ္ အစိုးရ ႀကံဳေတြ႔ေနရတဲ့ စိန္ေခၚခ်က္ေတြ၊ ေနာက္မွာလည္း ႀကံဳေတြ႔ရမယ့္ စိန္ေခၚခ်က္ေတြ အဲ့ဒါေတြ အဓိက ေျပာတာပါ။ မ်ားေသာအားျဖင့္ အရပ္ဘက္ကို ေျပာင္းလာၾကတဲ့ စစ္ဘက္က အရာရွိေတြေပါ့ေနာ္ အရပ္ဘက္ အရာရွိေတြ သူတို႔နဲ႔ ဘာကြာသလဲဆုိရင္ သူတို႔ကေတာ့ အမိန္႔ေပးရင္ ေပးတဲ့အတုိင္း အေကာင္အထည္ေဖာ္တာေပါ့ေနာ္။ ၿပီးရင္လည္း နည္းနည္း တင္းတင္းက်ပ္က်ပ္ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ၾကတာ ရွိတယ္ေပါ့ေနာ္။ ဒီေတာ့ အရပ္ဘက္က တက္လာတဲ့သူေတြနဲ႔ စစ္တပ္က လာတဲ့သူေတြၾကားမွာ ပဋိပကၡေတြလည္း ရွိတတ္ပါတယ္။ သို႔ေသာ္ သူတို႔ကိုယ္တုိင္ကိုယ္က ဒီစနစ္ကို မႀကိဳက္တာ က်ေနာ္တုိ႔ သြားေတြ႔ရတယ္။ သူတို႔နဲ႔ ဒီ ပုဂၢိဳလ္ေရးဆုိင္ရာ ေျပာၾကတာေတြေပါ့ေနာ္ ဆိုလို႔ရွိရင္ ဒီသြားေနတဲ့ စနစ္အေပၚမွာ ဘ၀င္မက်ဘူး ေျပာင္းခ်င္တယ္၊ သို႔ေသာ္လည္း တဘက္မွာေတာ့ ဘယ္လိုေျပာင္းရမွန္း မသိဘူး။ အဲ့ဒီေနရာမွာေတာ့ က်ေနာ္ထင္တယ္ အရပ္ဘက္က တက္လာတဲ့ အရာရွိေတြလည္းပဲ အတူတူပဲလို႔ ထင္ပါတယ္။ တကယ္လို႔ ႏုိင္ငံေရးအဆင့္နဲ႔ ဗ်ဴ႐ိုကေရစီအဆင့္ကို ခြဲျခားႏုိင္မယ္၊ စည္းေဘာင္သတ္ႏုိင္တယ္ေပါ့ေနာ္ ဒီဘက္မွာလည္း လုိအပ္တဲ့ စြမ္းေဆာင္ရည္ေတြကို ျမႇင့္တင္ႏုိင္မယ္၊ ေခတ္သစ္အုပ္ခ်ဳပ္ပံု ယႏၱယားကို ဘယ္လို စီမံခန္႔ခြဲတယ္ဆုိတာေတြကို က်ေနာ္တုိ႔ သေဘာေပါက္လာမယ့္ စနစ္ေတြ ရွိလာၿပီဆုိရင္ေတာ့ ေစာေစာက အခက္အခဲေတြ အေတာ္အတန္ ေျပလည္သြားလိမ့္မယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။”

Asia Foundation ရဲ႕ ေဆြးေႏြးပြဲ ျဖစ္ေျမာက္ဖုိ႔အတြက္ ရွယ္ဗရြန္ေကာ္ပိုေရးရွင္းကေနၿပီးေတာ့ ကူညီပံ့ပိုးေပးခဲ့တာျဖစ္ၿပီး ဒီေဆြးေႏြးပြဲကို ျမန္မာ့အေရး စိတ္၀င္စားတဲ့ အေမရိကန္ ပညာရွင္ေတြ၊ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ေတြနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာ သံတမန္ေတြ တက္ေရာက္ခဲ့ၾကပါတယ္။

XS
SM
MD
LG