သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲမႈ ျမန္မာ ေၾကညာ စာတမ္း ထုတ္ဖို႔ ျပင္ဆင္ေန

  • သိဂႌထုိက္

ျပင္သစ္ႏုိင္ငံ ပဲရစ္စ္ ၿမိဳ႕ေတာ္မွာ က်င္းပမယ့္ ကုလ ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲမႈဆိုင္ရာ ညီလာခံ COP 21 ။

ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲမႈ အေပၚ ျမန္မာ အစိုးရဘက္က အေရးယူ လုပ္ေဆာင္ ဖို႔ ေတာင္းဆိုထားတဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲျခင္း ဆိုင္ရာ ေၾကညာ စာတမ္းကို ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲမႈဆိုင္ရာ ကုလညီလာခံ က်င္းပခ်ိန္မွာ တင္သြင္းႏုိင္ဖို႔ ျပည္တြင္း လူမႈ အဖြဲ႔အစည္းေတြ ျပင္ဆင္ေနၾက ပါတယ္။ သစ္ေတာျပဳန္းတီးမႈေတြကို ကာကြယ္ဖု႔ိ ကာဗြန္ဓာတ္ေငြ႕ ထုတ္လႊတ္မႈ ကို ေလွ်ာ့ခ်ေရး တို႔အပါအ၀င္ ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲမႈ အေပၚ အေရးယူ လုပ္ေဆာင္တဲ႔ ေနရာမွာ အသံုးစားရိတ္တိုးျမႇင့္ကိုပါ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ အေရး ေဆာင္ရြက္သူတို႔က တိုက္တြန္း ေတာင္းဆိုထားတာပါ။ အေသးစိတ္ကိုေတာ့ မသိဂၤ ီထုိက္ စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။

သဘာဝ ေဘးဒဏ္ေတြ ခပ္စိပ္စိပ္ ခံစားလာရတဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲမႈ အေပၚ အေရးယူ လုပ္ေဆာင္ဖို႔ ျမန္မာ အစိုးရကို ေတာင္းဆို တဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲျခင္း ဆိုင္ရာ ေၾကညာစာတမ္းကို လာမယ့္ ႏို၀င္ဘာလ ၃၀ ရက္ေန႔ကေန ဒီဇင္ဘာလ ၁၁ ရက္ေန႔ အထိ ျပင္သစ္ႏုိင္ငံ ပဲရစ္စ္ ၿမိဳ႕ေတာ္မွာ က်င္းပမယ့္ ကုလ ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲမႈဆိုင္ရာ ညီလာခံ COP 21 မွာ တင္သြင္းမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာအစိုးရကို ေတာင္းဆိုခ်က္ ၈ ခ်က္ပါတဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲျခင္း ဆိုင္ရာ လူမႈ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား ကိုယ္စား ထုတ္ျပန္မယ့္ ေၾကညာခ်က္ကို အခုေတာ့ ျပည္တြင္း လူမႈ အဖြဲ႔အစည္းေတြ လက္မွတ္ေရးထိုးေနၾကတယ္လို႔ ဦးေဆာင္သူ တဦးျဖစ္တဲ႔ မိုးေလ၀သ ပညာရွင္ ဦးထြန္းလြင္က ေျပာပါတယ္။

"က်ေနာ္တို႔က ဒီ COP 21 မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံအေနနဲ႔ Declaration တခု တင္ဖို႔ေပါ့။ အဲ့တာကို က်ေနာ္တို႔က ဦးေဆာင္ၿပီး လုပ္ေနတာပါ။ ေလာေလာဆည္ေတာ့ အဖြဲ႔အစည္း ေလးငါးဆယ္ခုေတာ့ ပါတယ္ေပါ့။ ဒါေပမဲ့ ဒီ့ထက္ ပိုၿပီး က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ပါဖို႔အတြက္ မည္သည့္အဖြဲ႔အစည္းမဆိုေပါ့ က်ေနာ္တို႔ Declaration မွာ သေဘာတူတယ္ သူတို႔လည္း ပါခ်င္တယ္ဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔က လက္ခံၿပီးေတာ့ ဟိုမွာ စာရင္းသြင္းေပးမွာေပါ့။

အစိုးရကိုလည္း က်ေနာ္တို႔ ေလာေလာဆယ္ ဒီဥစၥာေတြကို လက္ခံနားလည္ လာေအာင္ ႀကိဳးပမ္းတုန္းပါပဲခင္ဗ်။ အေရးႀကီးဆံုး ကေတာ့ ေလာေလာဆယ္ မွာ ေက်ာက္မီးေသြးစက္ရံုေတြ ရပ္ဖို႔ေပါ့။ အဲ့တာက အဓိကပါပဲ။"

ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲျခင္းကို အေရးယူလုပ္ေဆာင္ႏုိင္ေရး ႏုိင္ငံအဆင့္ ေကာ္မတီ တရပ္ ဖြဲ႔စည္းဖို႔၊ ရန္ပံုေငြ တိုးျမွင့္သံုးစြဲဖို႔၊ ေနာက္ သစ္ေတာ့ျပဳန္းတီးမႈနဲ႔ ကာဗြန္ ထုတ္လႊတ္မႈ ေလွ်ာ့ခ်ေရးတို႔ ပါ၀င္ေတာင္းဆိုထားတဲ႔ ဒီေၾကညာခ်က္ကိုေတာ့ အခု အရပ္ဘက္ အဖြဲ႔အစည္း CSO ေတြ ပါ၀င္ လက္မွတ္ေရးထိုးၾကဖို႔ လည္း ႏိႈးေဆာ္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာ့ ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲမႈ အေျခအေနကိုေတာ့ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္အေရး လႈပ္ရွားသူ ECO Dev အဖြဲ႔က ဦး၀င္းမ်ိဳးသူကေတာ့ အခုလုိ ေျပာပါတယ္။

"ရာသီဥတုေတြ ေျပာင္းသြားတဲ့အတြက္ သဘာဝ ေဘးအႏၱရာယ္ေတြ ခံရတဲ့အပိုင္းေပါ့ေနာ္။ အဲ့ဒီ့သဘာဝ ေဘးအႏၱရာယ္ ခံရတဲ့အပိုင္းမွာေတာ့ က်ေနာ္တို႔က အကာအကြယ္မဲ့တဲ့ႏုိင္ငံ အေနနဲ႔ ကမာၻမွာ နံပတ္ ၂ အဆင့္ရွိတယ္ေပါ့ဗ်ာ။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ နဂိုကတည္းက သဘာဝေဘးေတြလည္း ရွိသလို က်ေ်နာ္တို႔ရဲ႕ရွိေနတဲ့ လူမႈေရး၊ စီးပြားေရး၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ယႏၱယားရဲ႕ အားနည္းခ်က္ေတြေၾကာင့္လည္း က်ေနာ္တို႔ရဲ႕အကာအကြယ္မဲ့မႈက မ်ားေနတယ္ေပါ့ေနာ္။ ေဘးနဲ႔ အကာအကြယ္မဲ့မႈနဲ႔ေပါင္းလိုက္တဲ့ အခါက်ေတာ့ ေစာေစာကေျပာတဲ့ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ သဘာဝေဘးအႏၱရာယ္ ခံရမယ့္ ကိန္းက မ်ားလာတာေပါ့ေနာ္။"

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လူေပါင္း သိန္းနဲ႔ခ်ီ ေသဆံုးခဲ႔ရတဲ႔ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ နာဂစ္မုန္တိုင္းဒဏ္ သင့္စဥ္က အခု လက္ရွိ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္က ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ အျဖစ္ တာ၀န္ယူခဲ႔တဲ႔ အခ်ိန္ျဖစ္တာေၾကာင့္ သမၼတ အေနနဲ႔ေတာ့ ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲမႈရဲ႕ အက်ိဳး သက္ေရာက္မႈေတြကို သိရွိနားလည္းထားသူ ျဖစ္တယ္လုိ႔ ဦး၀င္မ်ိဳးသူက ေျပာေပမယ့္ လက္ရွိ အစိုးရရဲ႕ ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲမႈ အေပၚ အေရးယူ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြ ကေတာ့ အားရစရာ မရွိတဲ႔ အေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။

"က်ေနာ္တို႔အေခၚေတာ့ Political Will လို႔ေခၚတဲ့ ႏုိင္ငံေရးစိတ္ဆႏၵေပါ့။ အဲ့တာက ဘယ္ေလာက္ရွိလဲေပါ့။ လူတုိင္းကေတာ့ သြားေမးရင္ေတာ့ ရွိပါတယ္ပဲ ေျပာ တာေပါ့ဗ်ာ။ အဲ့ေတာ့ သူစိတ္ဆႏၵရွိ တာကို ဘာနဲ႔တုိင္းမလဲဆိုရင္ က်ေနာ္ကေတာ့ ရိုးရိုးရွင္းရွင္းေလးနဲ႔ပဲ ႏုိင္ငံေတာ္ အစိုးရက ဒီက႑ရပ္ေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဘယ္ေလာက္အထိ ဘ႑ာေငြေၾကး ခြဲေဝေပးသလဲဆိုတဲ့ အခ်က္နဲ႔ တုိင္းတယ္ေပါ့ဗ်ာ။ ဒီလိုမ်ိဳး ကိစၥရပ္ကို အစိုးရက ပတ္ဝန္းက်င္ေရးရာ ဝန္ႀကီးဌာနကို လႊဲခ်ေပးတဲ့ေငြဆိုရင္ စုစုေပါင္း ခြဲေငြရဲ႕ တစ္ရာႏႈန္းေလာက္ပဲရွိတယ္ အဲ့ေတာ့ စိတ္ထဲက ဒါကို အေလးထားပါလို႔ေျပာတယ္ လက္ေတြ႔ကေတာ့ လက္မပါဘူး။ ပါးစပ္သာပါေနတယ္။ လက္မပါဘူးေပါ့။ အဲ့လိုျဖစ္ေနတယ္။

ေနာက္တခုက ဒီကိစၥရပ္ေတြ ေဆာင္ရြက္မယ္ဆိုရင္ ကိုယ္တုိင္ ေငြေၾကးစိုက္ ထုတ္တာနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာက အကူအညီရတဲ့ဟာနဲ႔ပဲ လုပ္ဖိ္ု႔ဟာနဲ႔ပဲ သူတို႔စိတ္မွာ အားထည့္ထားတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ပဲ ေစာေစာကေျပာတဲ့ အကာအကြယ္မဲ့မႈေပါ့။ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ယႏၱယားရဲ႕ တာဝန္ယူ တာဝန္ခံမႈ နည္းမႈေပါ့ဗ်ာ။ ဒါေတြကိုပါ ထည့္တြက္တာ။ ဒါေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႔က ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲျခင္းမွာ ခံစားရတဲ့ေနရာမွာ ႏုိင္ငံတကာမွာ ထိပ္တန္းကေရာက္ေနရတာပါ။"

ဒါ႔အျပင္ ေရရွည္ ဖြ႔ံၿဖိဳးတိုးတက္ေရးဆိုင္ရာ ေလ႔လာသုေတသနျပဳတဲ႔ GERMANWATCH အဖြဲ႔ႀကီးက ထုတ္ေဝလိုက္တဲ႔ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ အတြက္ ကမၻာ့ရာသီဥတု ေဘးအႏၱရာယ္ဆိုင္ရာ အညြန္းကိန္းမွာေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံကို ကမၻာ့ နံပတ္ ၂ အႏၱရာယ္ အရွိဆံုး ႏုိင္ငံ အျဖစ္ သတ္မွတ္ သတိေပးထားပါတယ္။

၁၉၉၄ ခုႏွစ္ကေန ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ အတြင္း လြန္ကဲတဲ႔ ရာသီဥတုဒဏ္ကို ခံစားရတဲ႔ ႏုိင္ငံ တႏုိင္ငံ ျဖစ္တယ္လို႔လည္း ျမန္မာႏုိင္ငံကို ညႊန္းဆိုထားပါတယ္။ လာမယ့္ ႏို၀င္ဘာလ ကုန္ပိုင္းမွာ ပဲရစ္စ္ ၿမိဳ႕ေတာ္မွာ က်င္းပမယ့္ ကုလ ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲျခင္းဆိုင္ရာ ညီလာခံမွာေတာ့ ရာသီဥတု ဆုိင္ရာ ႏုိင္ငံတကာ သေဘာတူညီခ်က္ တခု ရရွိေရး ေဆြးေႏြးၾကမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG