သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမစ္ဆံုစီမံကိန္းအၿပီးဖ်က္သိမ္းဖို႔ Goldman ဆုရွင္ေတာင္းဆို


ကုိျမင့္ေဇာ္ - ဧရာ၀တီျမစ္ ကယ္ဆယ္ေရးအဖဲြ႔

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လက္ရွိ ဆုိင္းငံ့ထားတဲ့ ျမစ္ဆုံဆည္စီမံကိန္း အၿပီးသတ္ ဖ်က္သိမ္းေရးအတြက္ ဆက္လက္ လႈပ္ရွားသြားမယ္လုိ႔ The Goldman သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးဆုရွင္ ကုိျမင့္ေဇာ္က ေျပာပါတယ္။

ကမၻာတလႊား လူထုအေျချပဳ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးလုပ္ငန္းေတြကုိ ေအာင္ျမင္စြာ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းနဲ႔ လူပုဂၢဳိလ္ေတြကုိ ႏွစ္စဥ္ ဆုခ်ီးျမႇင့္ေပးေနတဲ့ အေမရိကန္အေျခစုိက္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးအဖြဲ႔ႀကီးရဲ႕ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ဆုရွင္ ကုိျမင့္ေဇာ္ကုိ ၀ုိင္းေတာ္သား ကုိေဇာ္၀င္းလႈိင္က ေမးျမန္းတဲ့အခါ သူက အခုလုိ စေျပာပါတယ္။

ေျဖ။ ။ “က်ေနာ္ေတာ့ဗ်ာ က်ေနာ္တုိ႔ျမန္မာျပည္သူေတြအတြက္ အင္မတန္ အေရးႀကီးတဲ့ ဧရာ၀တီျမစ္ႀကီးရဲ႕ အေရးအရာေပါ့ေလ အဲဒါကို ဒီကမၻာ့မ်က္ႏွာစာေပၚေရာက္လာေအာင္၊ တစိတ္တပိုင္းအားျဖင့္ ေရာက္လာျဖစ္တဲ့အတြက္ အင္မတန္မွ ၀မ္းသာပါတယ္။ က်ေနာ္ ဆုရတဲ့အတြက္ ဆိုတာထက္ က်ေနာ္တုိ႔ျပည္သူအားလံုး ၀ိုင္း၀န္းအားထုတ္ၾကတဲ့ ဒီျမစ္ႀကီးနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔၊ ဧရာ၀တီျမစ္ဆံုနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ အေရးအရာဟာ တနည္းတဖံုအားျဖင့္ ကမၻာ့စာမ်က္ႏွာေတြေပၚ ေရာက္လာတဲ့အတြက္ က်ေနာ္ အင္မတန္မွ ၀မ္းသာပါတယ္။”

ေမး။ ။ ဒီဆုရတဲ့အတြက္ေရာ ကိုျမင့္ေဇာ္တို႔ လႈပ္ရွားေနတဲ့ ဒီစီမံကိန္းက ဘယ္ေလာက္အထိမ်ား အက်ိဳးရွိႏုိင္မယ္ ထင္ပါသလဲခင္ဗ် လုပ္ငန္းေတြအတြက္ေလ။

ေျဖ။ ။ “က်ေနာ္ကေတာ့ ဒီအခ်ိန္ကာလကေလ အထူးသျဖင့္ အေရးႀကီးတဲ့ကာလလုိ႔ ယူဆပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ဒီျမစ္ဆံုဆည္ကို ရပ္တန္႔ထားတာကလည္း သမၼတက သူ႔သက္တမ္းမွာပဲ ရပ္တန္႔ထားတာဆုိေတာ့ ဒီႏွစ္ကုန္ရင္ အခ်ိန္ျပည့္ၿပီေပါ့ဗ်ာ။ ဆုိေတာ့ ဒီျမစ္ဆံုဆည္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ကံၾကမၼာက ေရွ႕ႏွစ္မွာ က်ေနာ္တုိ႔အားလံုး ၀ိုင္း၀န္းၿပီးေတာ့ ပါ၀င္ဆံုးျဖတ္ခြင့္ရေအာင္ လုပ္ၾကရာမွာ ဒီျမစ္အေရးကို က်ေနာ္တုိ႔ အထူးသျဖင့္ ေရွ႕တန္းေရာက္ေအာင္ ေရွ႕ေဆာင္ေရွ႕ရြက္ ေျပာၾကရမွာေပါ့။ အဲဒီအတြက္ ရႏိုင္သေလာက္ အကူအညီေတြနဲ႔ က်ေနာ္တုိ႔အားလံုးရဲ႕ ဒီဆည္ႀကီးအၿပီးတုိင္ ရပ္တန္႔ၿပီးေတာ့ ျမစ္ဆံုေဒသကို ကာကြယ္ႏုိင္ဖုိ႔၊ ဒီဧရာ၀တီျမစ္ႀကီးကို ကာကြယ္ႏုိင္ဖို႔အေရးအတြက္ အေထာက္အပံ့ျဖစ္တယ္လုိ႔ က်ေနာ္ ယူဆပါတယ္ဗ်ာ။”

ေမး။ ။ ဆုိေတာ့ အခု ဒါဆိုလို႔ရွိရင္ေရာ ေရွ႕ေလွ်ာက္ ဟိုဟာေပါ့ ေစာေစာက ကိုျမင့္ေဇာ္ေျပာသလို ဒီျမစ္ဆံုဆည္ဟာ ျမန္မာတႏုိင္ငံလံုးလည္း သိၾကတဲ့အတုိင္းပဲ သမၼတဦးသိန္းစိန္က သူ႔လက္ထက္မွာ မလုပ္ဖုိ႔ပဲ ရပ္ဆုိင္းငံ့ထားတာဆုိေတာ့ ေရွ႕တက္လာမယ့္ အစိုးရသစ္က ဦးသိန္းစိန္လည္း ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္မယ္၊ ေနာက္ လူသစ္လည္း ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္မယ္။ အဲဒီအခါက်ရင္ေကာ ဘယ္လုိမ်ိဳးလုပ္ငန္းေတြ ဆက္လုပ္ကိုင္ဖုိ႔ လိုအပ္မယ္လို႔ ထင္ပါသလဲ။ အခုလိုမ်ိဳး ဆုိင္းငံ့ထားတာမဟုတ္ဘဲနဲ႔ လံုး၀ ဖ်က္သိမ္းေရးဆိုရင္လည္း ဖ်က္သိမ္းေရးေပါ့။ ကိုျမင့္ေဇာ္တုိ႔အေနနဲ႔ ဘယ္လို လိုလားပါသလဲ။

ေျဖ။ ။ “က်ေနာ္တုိ႔ကေတာ့ ဖ်က္သိမ္းဖုိ႔ကို လိုလားပါတယ္။ ဒါ အခုေနာက္ပိုင္းမွာ ပိုၿပီးလည္း ဖ်က္သိမ္းဖုိ႔လိုတယ္ဆိုတာ ပိုၿပီးေတာ့လည္း က်ေနာ္တုိ႔ ရွင္းလင္းလာပါတယ္။ အဲဒီတုန္းက စစ္အစိုးရလက္ထက္မွာ ဒါႀကီးကို ဘယ္လိုဆံုးျဖတ္ခဲ့ၾက၊ ဘယ္လိုမ်ိဳး အတင္းျဖစ္ေအာင္ အတင္းတြန္းထုိးၿပီး လုပ္ခဲ့ၾကတယ္ဆုိတာမ်ိဳးကိုလည္း က်ေနာ္တုိ႔ အခုေနာက္ပိုင္း သိခြင့္ရလာတာေတြရွိတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ျဖစ္လာႏုိင္ေခ်ရွိတဲ့ အက်ိဳးဆက္ေတြကိုလည္း ပိုၿပီး ထင္လင္းျမင္သာလာတယ္။ အဲဒီအတြက္ ဒီျမစ္ဆံုဆည္ကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ လံုး၀ ရပ္တန္႔တဲ့အထိ လႈပ္ရွားရမယ့္ ကိစၥလု႔ိ က်ေနာ္ ဒီလိုပဲ ယူဆပါတယ္။”

ဒီ Goldman သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး ဆုကုိ ႏုိင္ငံအသီးသီးမွာရွိတဲ့ လူထုအေျချပဳ လႈပ္ရွားမႈေတြမွာ ေအာင္ျမင္မႈ ရရွိခဲ့တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းနဲ႔ လူပုဂၢဳိလ္ေတြရဲ႕ အမည္စာရင္းကုိ စကာတင္ ေရြးခ်ယ္ၿပီး ႏုိင္ငံတကာက ကၽြမ္းက်င္သူေတြပါ၀င္တဲ့ ဂ်ဴရီအဖြဲ႔က ေရြးခ်ယ္ေပးတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အမည္စာရင္းကုိ လက္ခံတဲ့ေနရာမွာ ကမၻာ့တုိက္ႀကီးအစုံနဲ႔ ကၽြန္းႏုိင္ငံေလးေတြပါ ကုိယ္စားျပဳႏုိင္ေအာင္ တေနရာ တဖြဲ႔ႏႈန္းနဲ႔ စကာတင္ ေရြးခ်ယ္တာ ျဖစ္တယ္လုိ႔ The Goldman သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးအဖြဲ႔ရဲ႕ အမႈေဆာင္ညြန္ၾကားေရးမွဴး David Gordon က ေျပာပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံက ကုိျမင့္ေဇာ္နဲ႔ သူပါ၀င္လႈပ္ရွားတဲ့ Save the Irrawaddy ဧရာ၀တီျမစ္ ကယ္ဆယ္ေရးအဖြဲ႔အေနနဲ႔ ကခ်င္ျပည္နယ္ ျမစ္ဆုံမွာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက တည္ေဆာက္ေနတဲ့ ျမစ္ဆုံဆည္စီမံကိန္း ရပ္တန္႔သြားေအာင္ လူထုလႈပ္ရွားမႈအသြင္နဲ႔ ေအာင္ျမင္စြာ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ခဲ့တဲ့အတြက္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္အတြက္ ဆုရွင္တဦးအျဖစ္နဲ႔ ေရြးခ်ယ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း David Gordon က ေျပာပါတယ္။

“ကုိျမင့္ေဇာ္နဲ႔ သူ႔လုပ္ေဖာ္ကုိင္ဖက္ေတြရဲ႕ လႈပ္ရွားမႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး က်ေနာ္တုိ႔အေနနဲ႔ အေတာ္ေလးကုိ ေလးစားမိေနခဲ့တာပါ။ အထူးသျဖင့္ေတာ့ ျမစ္ဆုံဆည္ ရပ္တန္႔ေရးအတြက္ သူနဲ႔ လုပ္ေဖာ္ကုိင္ေတြက တႏုိင္ငံလုံးအတုိင္းအတာနဲ႔ လႈပ္ရွားမႈျဖစ္ေအာင္ လုပ္ႏုိင္ခဲ့တဲ့အေပၚ က်ေနာ္တုိ႔ဖက္က အားက် ဂုဏ္မိခဲ့ပါတယ္။ ကိုျမင့္ေဇာ္နဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔အတြက္ အထူး အားက် ဂုဏ္ယူစရာ ျဖစ္ခဲ့တာကေတာ့ ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လူထုအၾကားမွာ အသိပညာ က်ယ္ျပန္႔လာေအာင္၊ ပုိသိရွိလာေအာင္ ပန္းခ်ီျပပြဲေတြ လုပ္ေဆာင္ခဲ့တဲ့ကိစၥပါ။ လူထုအေျချပဳ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြအေနနဲ႔ တင္းၾကပ္စြာ အုပ္ခ်ဳပ္ေနတဲ့ အစုိးရတခုရဲ႕ ေအာက္မွာ မလႈပ္သာ မလြန္႔သာ ျဖစ္ေနတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိးကေန ျမစ္ဆုံဆည္အေၾကာင္း လူထုအၾကားမွာ ပုိမုိ ေျပာဆုိ ေဆြးေႏြးလာေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေပး ႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။ တဆင့္ၿပီး တဆင့္ အမ်ဳိးသားေရး လႈပ္ရွားမႈျဖစ္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ခဲ့ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အထူးျခားဆုံး လူထု လႈပ္ရွားမႈ ေအာင္ျမင္မႈကုိ ရရွိခဲ့ပါတယ္။”

ဆုေပးပြဲအခမ္းအနားကုိေတာ့ အေမရိကန္ႏုိင္ငံ San Francisco ၿမိဳ႕မွာ တနလၤာေန႔ ေဒသစံေတာ္ခ်ိန္ ညေန ၅ နာရီခြဲမွာ က်င္းပခဲ့ၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။ လာမယ့္ ဗုဒၶဟူးေန႔မွာ ၀ါရွင္တန္ဒီစီၿမိဳ႕မွာ ဒီဆုကုိပဲ ထပ္မံ ခ်ီးျမႇင့္သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီႏွစ္အတြက္ ကုိျမင့္ေဇာ္နဲ႔အတူ ဆုလက္ခံ ရရွိတဲ့သူေတြကေတာ့ ကေနဒါႏုိင္ငံက Marilyn Baptiste၊ ေဟတီႏုိင္ငံက Jean Wiener၊ ကင္ညာႏုိင္ငံက Phyllis Omido၊ စေကာ့တလန္ႏုိင္ငံက Howard Wood နဲ႔ ဟြန္ဒူရပ္စ္ႏုိင္ငံက Berta Caceres တုိ႔ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီ Goldman သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးဆုကုိ ျမန္မာႏုိင္ငံက ကရင္တုိင္းရင္းသား သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္း ထိန္းသိမ္းေရး လႈပ္ရွားသူက Ka Hsaw Wa လည္း ၁၉၉၉ ခုႏွစ္က လက္ခံ ရရွိခဲ့ဖူးပါတယ္။

XS
SM
MD
LG