သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး အထူးကုိယ္စားလွယ္ ေသာမတ္စ္ ဟိုေဟး ကင္တားနား (Tomas Ojea Quintana) ရဲ ႔ (၅) ႀကိမ္ေျမာက္ ျမန္မာျပည္ခရီး ေဖေဖၚဝါရီလ (၅) ရက္ေန႔က ၿပီးဆံုးသြားပါတယ္။ မစၥတာ ကင္တားနားရဲ ႔ ထုတ္ျပန္ခ်က္ကိုၾကည့္ရင္ အစိုးရသစ္ရဲ ႔ ျပဳျပင္ေရးလုပ္ငန္းမွာ အားရစရာရွိသလို စိတ္ပ်က္စရာလည္း ရွိေနတာေတြကို ေဖာ္ျပထားတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ လႊတ္ေတာ္မွာ ဥပေဒသစ္ေတြ ျပဳစုျပဌာန္းေနတာကို အားရစရာေကာင္းတယ္လို႔ ေျပာေပမယ့္ ဥပေဒေတြဘယ္လိုပဲ ျပဌာန္းျပဌာန္း တရားဥပေဒ စိုးမုိးေရးနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး ကာကြယ္ေရးအတြက္ သီးျခားလြတ္လပ္ၿပီး ဘက္မလိုက္တဲ့ စြမ္းရည္ထက္ျမက္တဲ့ တရားစီရင္ေရးဌာနရွိဖို႔ လိုအပ္ေနတာကို မစၥတာ ကင္တားနား က ေထာက္ျပထားပါတယ္။

ဒီမုိကေရစီအသြင္း ကူးေျပာင္းတဲ့ကာလမွာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးနဲ႔ ဥပေဒျပဳေရးဌာနေတြကို ထိန္းၾကပ္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ တရားစီရင္ေရးဌာနဟာ အေရးႀကီးတဲ့အခန္းက႑က ပါဝင္တယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။ တရားစီရင္ေရးမွာ လြတ္လပ္ဖို႔နဲ႔ ဘက္မလုိက္ဖို႔ အလြန္အေရးႀကီးေၾကာင္း တရားသူႀကီးခ်ဳပ္နဲ႔ လႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္တရားသူႀကီးေတြကို ေျပာျပေပမယ့္ အသိအမွတ္မျပဳတဲ့အျပင္ မစၥတာကင္တားနား တင္ျပတာကို ဂရုမစိုက္ဘူးလို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ အတတ္ပညာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ကုလသမဂၢနဲ႔ အျခားအျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ အဖြဲ႔အစည္းေတြဆီမွာ အကူအညီေတာင္းဖို႔ တရားစီရင္ေရးဌာနကို တုိက္တြန္းထားပါတယ္။

မစၥတာကင္တားနား ၂၀၀၈ မွာ ပထမအႀကိမ္ ျမန္မာျပည္သြားတုန္းကလည္း တရားစီရင္ေရးဌာနရဲ ႔ အားနည္းခ်က္နဲ႔ ခၽြတ္ယြင္းခ်က္ကို ေထာက္ျပခဲ့ပါတယ္။ အခုတခါ (၅) ႀကိမ္ေျမာက္သြားျပန္ေတာ့လည္း အရင္က တင္ျပခဲ့တာေတြကိုပဲ ထပ္မံတင္ျပေနရပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားကို အျပစ္ေပးရာမွာ အစိုးရအသံုးျပဳေနတဲ့ ဥပေဒေေတြဟာ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရးကို ခ်ဳိးဖ်က္ေနေၾကာင္း အစိုးရေရွ ႔ေနခ်ဳပ္ကို ေျပာခဲ့တယ္လို႔ မစၥတာ ကင္တားနား က ဆုိပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္က သမၼတအမိန္႔နဲ႔ တည္ေထာင္လိုက္တဲ့ ျမန္မာလူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ဟာ လူ႔အခြင့္အေရးကို အကာအကြယ္ေပးႏိုင္တဲ့ အေျခအေနမရွိဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။ အက်ဥ္းေထာင္ကို စစ္ေဆးႏိ္ုင္ဖို႔ လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ဟာ သမၼတဆီက ခြင့္ျပဳခ်က္ေတာင္းေနရတဲ့ အဆင့္မွာေရာက္ေနပါတယ္။

အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးကို ေရွ ႔ရႈရာမွာ တရားမွ်တေရး၊ တာဝန္ယူေရး နဲ႔ အမွန္တရား ေဖာ္ထုတ္ေရးဟာ အေျခခံက်တယ္လို႔ မစၥတာကင္တားနားက ယံုၾကည္ပါတယ္။ ဒီတာဝန္ကို အမ်ဳိးသား လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္က ထမ္းေဆာင္ႏိုင္မလားလို႔ သံုးသပ္မိပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္ခံရသူကုိပါ တာဝန္ေပးသင့္တယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။ ျပည္သူေတြ ခံစားခဲ့ရတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကို အသိအမွတ္ျပဳဖို႔ လိုပါတယ္။ Truth and Reconciliation Commission အမွန္တရား ထုတ္ေဖာ္ေရးနဲ႔ ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးေကာ္မရွင္ သေဘာမ်ဳိး လိုအပ္ေနတာကို မစၥတာကင္တားနား က ရည္ၫႊန္းပံုရပါတယ္။ သူနဲ႔ေတြ႔ခဲ့သူေတြဟာ ေရွ ႔ဆက္သြားဖို႔ကိုသာ ေျပာဆိုေနေပမယ့္ ေရွ ႔ဆက္သြားရံုနဲ႔ အတိတ္ကို ေမ့သြားမွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ မစၥတာကင္တားနားက ဆုိပါတယ္။

လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေၾကာင့္ နစ္နာသြားသူေတြကို ကူညီဖုိ႔တာဝန္ယူတာဟာ ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးျဖစ္စဥ္မွာ အေရးႀကီးပါတယ္။ အၾကမ္းဖက္ပဋိပကၡ ျဖစ္ပြားတဲ့ႏိုင္ငံေတြ ဒီမုိကေရစီအသြင္ကူးေျပာင္းရာမွာ အျပန္အလွန္ယံုၾကည္မႈရရွိဖို႔ အမွန္တရား ထုတ္ေဖာ္ေရးေကာ္မရွင္ ဖြဲ႔စည္းၿပီး ၾကားနာပြဲေတြ က်င္းပပါတယ္။ ကုလသမဂၢတည္ေထာင္တဲ့ ေကာ္မရွင္၊ အန္ဂ်ီအို တသီးပုဂၢလအဖြဲ႔ တည္ေထာင္တဲ့ ေကာ္မရွင္၊ အစိုးရတည္ေထာင္တဲ့ ေကာ္မရွင္ စသျဖင့္အားလံုး (၂၀) ေလာက္ ရွိပါတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးဖ်က္မႈနဲ႔ မတရားမႈေတြကို ၾကားနာစစ္ေဆးၿပီး အသိအမွတ္ျပဳႏိုင္ရင္ ဒီလိုအျဖစ္ဆိုးကို ေနာက္ထပ္မႀကံဳေတြ႔ႏိုင္ေတာ့ဘူးဆိုတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ အမွန္တရားကို ထုတ္ေဖာ္ဖို႔ ႀကိဳးပမ္းၾကပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ တျခားတုိင္းျပည္ေတြရဲ ႔ အေတြ႔အႀကံဳကို သင္ခန္းစာယူသင့္တယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။

အမွန္တရား ထုတ္ေဖာ္ေရးနဲ႔ ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးေကာ္မရွင္ေတြကို ေတာင္အေမရိကတိုက္နဲ႔ အာဖရိႏိုင္ငံေတြမွာ အမ်ားဆံုး ဖြဲ႔စည္းခဲ့တာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒီအထဲမွာ ေတာင္အာဖရိကႏိုင္ငံဟာ ထင္ရွားပါတယ္။ အာရွမွာေတာ့ ဖိလစ္ပိုင္နဲ႔ အေရွ ႔တီေမာမွာသာ ေကာ္မရွင္ဖြဲ႔စည္းပါတယ္။ ႏုိင္ငံကိုလိုက္ၿပီး လုပ္ပံုကိုင္ပံု ကြဲျပားျခားနားၾကပါတယ္။ အမွန္တရား ထုတ္ေဖာ္ေရး ၾကားနာပြဲေတြလုပ္ၿပီး နစ္နာသူကို ကူညီေစာင့္ေရွာက္ဖို႔နဲ႔ အျပစ္ရွိသူကို ခြင့္လႊတ္ဖို႔ ႀကိဳးပမ္းၾကပါတယ္။ တခ်ဳိ ႔ကလည္း တရားမွ်တေရးအတြက္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးဖ်က္သူကို စစ္ေဆးအျပစ္ေပးလိုၾကပါတယ္။

ျမန္မာျပည္မွာေတာ့ ဒီလိုမလုပ္ႏုိင္ေအာင္ အေျခခံဥပေဒက ျပဌာန္းထားပါတယ္။ အႏွစ္ (၂၀) ေက်ာ္ အုပ္စိုးခဲ့တဲ့ ၿငိမ္ဝပ္ပိျပားမႈ တည္ေဆာက္ေရးအဖြဲ႔နဲ႔ ေအးခ်မ္းသာယာေရးနဲ႔ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးေကာင္စီက အဖြဲ႔ဝင္ေတြကို တရားစြဲဆိုျခင္း၊ အေရးယူျခင္း မရွိေစရလို႔ အေျခခံဥပေဒ ပုဒ္မ (၄၄၅) က ဆုိပါတယ္။

အမွန္တရားထုတ္ေဖာ္ေရးနဲ႔ ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးေကာ္မရွင္ဟာ အျပစ္ေပးတဲ့ အဖြဲ႔မဟုတ္ပါဘူး။ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးဖ်က္မႈဆိုတဲ့ အမွန္တရားကို ထုတ္ေဖာ္ေရး၊ ခ်ဳိးဖ်က္သူက ဝန္ခံေရး ခံရသူေတြက ခြင့္လႊတ္ေရး ခံရသူကို တာဝန္သိစြာ ကူညီေရး စတာေတြကို ေကာ္မရွင္က ေဆာင္ရြက္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာျပည္မွာေတာ့ မတရားလုပ္တာကို ေဖာ္ထုတ္ဖို႔ကိစၥ အခက္ခဲဆံုး ျဖစ္ေနပါတယ္။

XS
SM
MD
LG