သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

အာဆီယံအသင္းဝင္ (၁၀) ႏိုင္ငံဟာ အဂၤလိပ္အကၡရာကိုလိုက္ၿပီး အာဆီယံအသင္းရဲ ႔ အလွည့္က် ဥကၠ႒ အျဖစ္ ႏွစ္စဥ္တာဝန္ယူရပါတယ္။ ၂၀၀၆ မွာ ျမန္မာဥကၠ႒လုပ္ဖို႔ အလွည့္ေရာက္လာေပမယ့္ အေမရိကန္နဲ႔ အေနာက္တိုင္းက လက္မခံႏိုင္တာေၾကာင့္ တာဝန္မယူဖို႔ အာဆီယံနိုင္ငံေတြက ေဖ်ာင္းဖ်ေျပာဆိုတဲ့အတြက္ ဥကၠ႒မလုပ္လိုေၾကာင္း ေၾကညာခဲ့ရပါတယ္။ အခုေတာ့ အရပ္သားအစိုးရအျဖစ္ ပံုစံေျပာင္းလိုက္ၿပီမို႔ ၂၀၁၄ မွာ အာဆီယံဥကၠ႒လုပ္ဖို႔ ရည္ရြယ္ေၾကာင္း အသိေပးထားတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ ျမန္မာဥကၠ႒လုပ္တဲ့ အာဆီယံအသင္းနဲ႔ လက္မတြဲႏိုင္ဘူးလို႔ အေမရိကန္ကေၾကညာတဲ့အတြက္ အျခားအေနာက္တုိင္း ဒီမုိကေရစီေတြကလည္း အေမရိကန္လမ္းစဥ္လိုက္မယ့္ သေဘာရွိပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး နဲ႔ လံုၿခံဳေရးကိစၥေတြမွာ အာဆီယံ/အေမရိကန္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ အရွိန္ရစျပဳေနတုန္း ျမန္မာအစိုးရေၾကာင့္ ရပ္တန္႔သြားမွာကို အာဆီယံက လိုလားမယ္မဟုတ္ပါဘူး။ ၂၀၀၉ မွာ ထိုင္းက ဥကၠ႒ လုပ္တုန္းက အာဆီယံ-အေမရိကန္ ထိပ္သီးအစည္းအေဝးကို ပထမအႀကိမ္ စကၤာပူမွာ က်င္းပခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၁၀ မွာ ဗိယက္နမ္ဥကၠ႒လုပ္စဥ္ ဒုတိယအႀကိမ္ေျမာက္ အာဆီယံ-အေမရိကန္ထိပ္သီး အစည္းအေဝးကို နယူးေရာ့ခ္မွာ က်င္းပခဲ့ပါတယ္။ ဒီႏွစ္ေတာ့ အင္ဒိုနီးရွားမွာ က်င္းပပါလိမ့္မယ္။

အာဆီယံ-အေမရိကန္ ထိပ္သီးအစည္းအေဝးေတြမွာ အလွည့္က် အာဆီယံဥကၠ႒နဲ႔ အေမရိကန္သမၼတဟာ ပူးတြဲသဘာပတိေတြအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ၾကပါတယ္။ ျမန္မာ့ေရြးေကာက္ပြဲမွာ လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တဖို႔ ႏိုင္ငံေရးလုပ္သူအားလံုး ပါဝင္ႏိုင္ဖို႔ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာက လက္ခံႏိုင္ဖို႔ ကုလသမဂၢနဲ႔ လက္တြဲၿပီး ဒီမုိကေရစီျပဳျပင္ေရးနဲ႔ အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးလုပ္ဖို႔၊ တိုက္တြန္းေၾကာင္း အာဆီယံ-အေမရိကန္ ထိပ္သီးအစည္းအေဝးရဲ ႔ ပူးတြဲေၾကညာခ်က္ ႏွစ္ခုစလံုးမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ အာဆီယံနဲ႔ ကုလသမဂၢကို လက္တြဲၿပီး အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးလုပ္ဖို႔ လိုအပ္ေၾကာင္း အေလးအနက္ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ အာဆီယံအလွည့္က် ဥကၠ႒ ဗိယက္နမ္က ေရြးေကာက္ပြဲကုိ ေထာက္ခံေပမဲ့ အမ်ဳိးသား ျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရး နဲ႔ ဒီမုိကေရစီျပဳျပင္ေရးလုပ္ဖို႔ တိုက္တြန္းထားပါတယ္။

၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲကို လုပ္ပြဲအျဖစ္ အေမရိကန္-အင္ဒိုနီးရွား နဲ႔ ဖိလစ္ပိုင္အစိုးရက သတ္မွတ္ပါတယ္။ ထုိင္း၊ စကၤာပူ နဲ႔ မေလးရွား တို႔ကေတာ့ ႀကိဳက္သည္ျဖစ္ေစ၊ မႀကိဳက္သည္ျဖစ္ေစ ေရြးေကာက္ပြဲရလာဒ္ကို လက္ခံရံုပဲ ရွိပါတယ္။ လာအို၊ ကေမာၻဒီယား နဲ႔ ဗိယက္နမ္ တို႔က ေရြးေကာက္ပြဲကို ေထာက္ခံၾကပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ေလ့လာေရးအဖြဲ႔ ေစလႊတ္ဖို႔ အာဆီယံနဲ႔ ကုလသမဂၢက စီစဥ္တာကို ဗမာအစိုးရက လက္မခံ ပါဘူး။ အာဆီယံ-အေမရိကန္ ထိပ္သီးအစည္းအေဝး ႏွစ္ခုမွာ ေတာင္းဆိုထားတဲ့ အမ်ဳိးသားျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရးကို ဗမာအစိုးရ ဘယ္လိုသေဘာထားတယ္ဆိုတာ အထူးအာရံုစိုက္ဖို႔ လိုပါတယ္။ အာဆီယံ ဥကၠ႒ဟာ အာဆီယံအသင္းရဲ ႔ ႏိုင္ငံျခားဆက္ဆံေရးမွာ အဓိကက်သူ ျဖစ္ပါတယ္။ အာဆီယံအသင္းဟာ အသင္းဝင္မဟုတ္တဲ့ ႏိုင္ငံအမ်ားအျပားနဲ႔ ဆက္သြယ္လုပ္ကိုင္ေနပါတယ္။

အာဆီယံဥကၠ႒လုပ္သူဟာ ARF (ASEAN Regional Forum) အာဆီယံေဒသဆိုင္ရာ ေဆြးေႏြးပြဲရဲ ႔ ဥကၠ႒အျဖစ္လည္း တာဝန္ယူရပါတယ္။ အာဆီယံ (၁၀) ႏိုင္ငံနဲ႔ အျခား (၁၇) ႏိုင္ငံတုိ႔ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးၿပီး ပူးတြဲလုပ္ကိုင္ဖို႔နဲ႔ ျပႆနာေျဖရွင္းဖို႔ ႀကိဳးပမ္းတာဟာ AFC ရဲ ႔ ရည္ရြယ္ခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအထဲမွာ ဗမာအစိုးရကို ဒဏ္ခတ္အေရးယူထား အေမရိကန္၊ အီးယူ ဥေရာပအဖြဲ႔နဲ႔ ကေနဒါႏိုင္ငံ ပါဝင္ပါတယ္။ ဗမာ အစိုးရကို ေထာက္ခံတဲ့ တရုတ္၊ ေတာင္ကိုရီးယား၊ ေျမာက္ကိုရီးယား နဲ႔ အိႏိၵယလည္း ပါဝင္ပါတယ္။ ARF ေဆြးေႏြးပြဲမွာပါဝင္သူေတြ တဦးနဲ႔တဦး ယံုၾကည္မႈ ရွိလာေအာင္ ႀကိဳးပမ္းတာဟာ၊ ARF ဥကၠ႒ရဲ ႔ အဓိက တာဝန္ ျဖစ္ပါတယ္။ ARF ဥကၠ႒ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ ARF ဥကၠ႒ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ႏိုင္ဖို႔ အတြက္ ARF ဥကၠ႒ တာဝန္ထမ္းေဆာင္နိုင္ဖို႔အတြက္ ARF မွာ ပါဝင္သူအားလံုး ေဆြးေႏြးၿပီးေတာ့ သင့္ေတာ္တဲ့ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြကို ခ်မွတ္ပါတယ္။ အာဆီယံအသင္းရဲ ႔ ႏိုင္ငံျခားဆက္ဆံေရးမွာ ARF ေဒသဆိုင္ရာ ေဆြးေႏြးပြဲဟာ အဓိကလုပ္ငန္းတခု ျဖစ္ပါတယ္။

အာဆီယံအသင္းဟာ အစည္းအေဝးက်င္းပတဲ့ေနရာမွာ ထင္ရွားပါတယ္။ ဒီႏွစ္ထဲ က်င္းပမယ့္ အာဆီယံ အစည္းအေဝး အစီအစဥ္ အခ်ိန္ဇယားဟာ (၂၁) မ်က္ႏွာရွိၿပီး ဒီလထဲမွာ က်င္းပမယ့္ အစည္းအေဝးက (၃၀) ေလာက္ရွိပါတယ္။ တႏွစ္မွာ အစည္းအေဝး သံုးရာေက်ာ္ က်င္းပေနတဲ့အသင္းပါ။ ထိေရာက္စြာ လုပ္ကိုင္ႏိုင္ ဖို႔အတြက္ ႀကီးၾကပ္အေရးယူမယ့္ ေဒသခံ ဗဟိုအဖြဲ႔အစည္း အားေကာင္းဖို႔ လုိပါတယ္။ သေဘာတူထားတဲ့ စည္းမ်ဥ္းကို အသင္းဝင္ႏိုင္ငံမ်ားက လိုက္နာေအာင္လုပ္ဖို႔ ေဒသခံဗဟိုအဖြဲ႔မွာ တာဝန္ရွိပါတယ္။ EU ဥေရာပ သမဂၢအဖြဲ႔မွာ ေဒသခံဗဟိုအဖြဲ႔အစည္း အားေကာင္းပါတယ္။

အာဆီယံမွာေတာ့ အသင္းဝင္ႏိုင္ငံေတြ ဂတိတည္ေအာင္ ႀကီးၾကပ္တဲ့ေဒသခံ ဗဟိုအဖြဲ႔အစည္း မရွိေသးပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ အာဆီယံကို အသင္းလုိ႔ေျပာမယ့္ အသင္းဝင္ႏိုင္ငံေတြဟာ အၿမဲတမ္း ညွိႏိႈင္းလုပ္ကို္င္ေနတာမို႔ အစည္းအေဝး အမ်ားအျပား က်င္းပေနရတာ ျဖစ္ပံုရပါတယ္။ အာဆီယံရဲ ႔ ေတာင္းဆိုခ်က္ေတြကို မလိုက္ေလ်ာႏိုင္တဲ့ ဗမာအစိုးရကို အာဆီယံက လက္ခံထားရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေကာင္းမြန္တဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အသြင္လကၡဏာ လစ္ဟင္းေနတဲ့ ဗမာအစိုးရကို ေခါင္းေဆာင္တင္ဖို႔ဆိုတာကေတာ့ အျမင္မေတာ္ ဆင္ေတာ္နဲ႔ ခေလာက္ ျဖစ္ေနပါတယ္။

XS
SM
MD
LG