သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ရွမ္းျပည္နယ္ေတာင္ပိုင္း သံလြင္ျမစ္မွာ တည္ေဆာက္မယ့္ တာဆန္းေရကာတာ စီမံကိန္းမွာ ပါဝင္တဲ့ တရုတ္အင္ဂ်င္နီယာ (၃) ဦးနဲ႔ စကားျပန္တဦးကုိ လြန္ခဲ့တဲ့ ေမလ (၉) ရက္ေန႔မွာ လက္နက္ကိုင္တစုက ျပန္ေပးဆြဲသြားၿပီး ၾသဂုတ္အေစာပိုင္းမွာ ျပန္လႊတ္ပါတယ္။ လက္နက္အားကိုးၿပီး အေကာင္အထည္ေဖာ္တဲ့ကိစၥကို လက္နက္နဲ႔ တံု႔ျပန္တာပဲျဖစ္ပါတယ္။ ေရကာတာရဲ ႔ အႏၱရာယ္ကို သံလြင္ျမစ္ဝွမ္းေန ျမန္မာျပည္သားေတြ နားလည္သေဘာေပါက္လို႔ ဆႏၵျပကန္႔ကြက္ပြဲေတြ က်င္းပခဲ့ၾကပါတယ္။ ေလာပီတ လို႔ လူသိမ်ားတဲ့ ဘီးလူးေခ်ာင္း ေရအားလွ်ပ္စစ္ရဲ ႔ ခါးသီးတဲ့ အေတြ႔အႀကံဳကို မေမ့ႏိုင္ၾကပါဘူး။ ဘီးလူးေခ်ာင္း ဟာ သံလြင္ျမစ္ရဲ ႔ အဓိက ျမစ္လက္တက္တခုျဖစ္တဲ့ ပြန္ျမစ္ထဲကို စီးဆင္းတာမို႔ ေလာပီတ ကို သံလြင္ျမစ္ရဲ ႔ ပထမဆံုးေသာ ေရအားလွ်ပ္စစ္လို႔ ေျပာႏိုင္ပါတယ္။

သံလြင္ျမစ္ဟာ ကရင္ျပည္နယ္နဲ႔ ထုိင္းႏိုင္ငံကို ပိုင္းျခားထားတဲ့ နယ္ျခားျမစ္ ျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ ထိုင္းလွ်ပ္စစ္ထုတ္လုပ္ေရး အာဏာပိုင္အဖြဲ႔က ေရအားလွ်ပ္စစ္တည္ေဆာက္ဖို႔ ၁၉၈၀ ျပည့္ႏွစ္ကစၿပီး ႀကံစည္ခဲ့ပါတယ္။ သံလြင္ျမစ္မွာ ေရအားလွ်ပ္စစ္ တည္ေဆာက္ဖို႔ ၁၉၉၄ မွာ အဆိုျပဳၾကၿပီး ၁၉၉၅ မွာ ျမန္မာကသေဘာတူလိုက္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ သံလြင္ေရကာတာကထြက္တဲ့ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားကို ထိုင္းကဝယ္ဖို႔အတြက္ ၁၉၉၆ မွာ နားလည္မႈစာခၽြန္လႊာကို လက္မွတ္ထိုးၾကပါတယ္။

သံလြင္ေရအားလွ်ပ္စစ္ စီမံကိန္းမွာ အက်ဳိးအျမတ္ခံစားရမွာက ဗမာအစိုးရနဲ႔ ထုိင္းသာျဖစ္ၿပီး ေဒသခံေတြကေတာ့ နစ္နာဆံုးရႈံးၿပီး ဘဝပ်က္ဖို႔သာရွိတာမို႔ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး စိတ္ဝင္စားတဲ့ NGO တသီးပုဂၢလအဖြဲ႔ေတြ စုေပါင္းၿပီး ၂၉၉၉ မွာ Salween Watch (ေခၚ) သံလြင္ေစာင့္ၾကပ္ေရးအဖြဲ႔ကို တည္ေထာင္ပါတယ္။ ေရကာတာေၾကာင့္ နစ္နာဆံုးရႈံးမယ့္ေဒသခံေတြကလည္း Burma Rivers Network ေခၚ ျမန္မာႏိုင္ငံျမစ္ေခ်ာင္း ကြန္ယက္ကိုဖြဲ႔ၿပီး ပတ္ဝန္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးနဲ႔ ေရကာတာဆန္႔က်င္ေရး လႈပ္ရွားမႈေတြ လုပ္ၾကပါတယ္။ ကရင္လူမႈေရးအဖြဲ႔ (၆) ဖြဲ႔ေပါင္းၿပီး ကရင္ျပည္နယ္ျမစ္မ်ား ေစာင့္ၾကပ္ေရးအဖြဲ႔ Karen Rivers Watch ကို တည္ေထာင္ပါတယ္။

သံလြင္ေရကာတာရဲ ႔ အႏၱရာယ္အေၾကာင္း ပထမဆံုး အစီရင္ခံစာ ေရးသူမ်ားထဲမွာ ကရင္နီဖြံ႔ၿဖိဳးေရး သုေတသနအဖြဲ႔လည္း ပါဝင္ပါတယ္။ Dammed by the Generals စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ား၏ ေရကာတာ ဆုိတဲ့အမည္နဲ႔ (၈၆) မ်က္ႏွာ အစီရင္ခံစာကို ၂၀၀၄ ခုႏွစ္မွာ ထုတ္ေဝပါတယ္။ ေလာပိတ အေတြ႔အႀကံဳကို အေျခခံၿပီး အဂၤလိပ္၊ ျမန္မာ၊ ထိုင္း၊ တရုတ္ (၄) ဘာသာနဲ႔ ေရးသားထုတ္ေဝထားတဲ့ စာတမ္းျဖစ္ပါတယ္။ သံလြင္ေရကာတာရဲ ႔ အႏၱရာယ္အေၾကာင္း ျပည္တြင္းျပည္ပမွာ သိရွိေအာင္ ရည္ရြယ္ၿပီး (၄) ဘာသာနဲ႔ ထုတ္ေဝတာ ျဖစ္ပါတယ္။ The Salween Under Threat ဆိုတဲ့ (၈၃) စာမ်က္ႏွာစာတမ္းကိုေတာ့ ထုိင္း-ျမန္မာအဖြဲ႔ (၁၆) ဖြဲ႔ ပူးတြဲၿပီး ၂၀၀၄ မွာ အဂၤလိပ္ဘာသာနဲ႔ ထုတ္ေဝပါတယ္။ အႏၱရာယ္အမ်ဳိးမ်ဳိး ႀကံဳေတြ႔မယ့္ သံလြင္ျမစ္အေၾကာင္း ဓါတ္ပံုအေထာက္အထားနဲ႔ တင္ျပထားတဲ့ သုေတသနစာတမ္း ျဖစ္ပါတယ္။

Karen Rivers Watch ကရင္ျပည္နယ္ျမစ္မ်ား ေစာင့္ၾကပ္ေရးအဖြဲ႔ကေတာ့ Damming At Gunpoint ေသနတ္နဲ႔ေတ့ၿပီး ေရကာတာစီမံကိန္း အေကာင္အထည္ေဖာ္ပံုကို ေသမင္းတမန္ ေရကာတာ အမည္နဲ႔ စာမ်က္ႏွာ (၁၀၀) ေက်ာ္စာတမ္းကို ျမန္မာ-အဂၤလိပ္-ကရင္ (၃) ဘာသာနဲ႔ ၂၀၀၅ မွာ ထုတ္ေဝပါတယ္။ သံလြင္ေရကာတာရဲ ႔ ဆိုးဝါးတဲ့ အက်ဳိးဆက္ေတြအေၾကာင္း ေရးထားတဲ့ တတိယေျမာက္ အစီရင္ခံစာ ျဖစ္ပါတယ္။ တာဆန္းေရကာတာ စီမံကိန္းအေျခအေနကို Warning Signs ဆိုတဲ့အမည္နဲ႔ ရွမ္းသဘာဝ ပတ္ဝန္းက်င္အဖြဲ႔က ၂၀၀၆ မွာ အဂၤလိပ္ဘာသာနဲ႔ ထုတ္ေဝပါတယ္။ ဒီအဖြဲ႔ကပဲ တာဆန္းေရကာတာရဲ ႔ ေနာက္ဆံုးအေျခအေနကို ၂၀၀၉ ဇူလိုင္လမွာ အစီရင္ခံစာ ထုတ္ေဝပါတယ္။ Roots & Resilence လို႔ အမည္ေပးထားၿပီး တာဆန္းေရကာတာအတြက္ ေဒသခံ (၆) ေသာင္းေက်ာ္ကို အတင္းအဓမၼ ေရႊ ႔ေျပာင္းပစ္တာေၾကာင့္ ၂၀၀၉ မွာ လူဦးေရသံုးပံုတပံုသာ က်န္ေတာ့ေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

တိမ္းေစာင္းမခံႏိုင္ေသာ သံလြင္ ဆုိတဲ့ (၆၈) မ်က္ႏွာ ျမန္မာဘာသာ အစီရင္ခံစာကို တုိးတက္ေသာ မြန္လူငယ္မ်ား အစည္းအရံုးကလည္း ၂၀၀၇ မွာ ထုတ္ေဝပါတယ္။ သံလြင္ျမစ္ေအာက္ပိုင္းေန ေဒသခံ ျပည္သူလူထုကို ေရကာတာစီမံခ်က္ေတြက အႏၱရာယ္ျပဳေနေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားတဲ့ စာတမ္းျဖစ္ပါတယ္။ ကရင္ျပည္နယ္ သံလြင္ျမစ္ဝွမ္း ဝဲႀကီးနဲ႔ ဓါးခြင္အၾကားက ခိုေက ေဒသမွာ သက္ရွိသတၱဝါနဲ႔ သစ္ပင္ပန္းမန္ေတြ အႏၱရာယ္ႀကံဳေနပံုကို ေခဆန္း (ေခၚ) ကရင္ပတ္ဝန္းက်င္နဲ႔ လူမႈေရးအဖြဲ႔က ၂၀၀၈ မွာ စာအုပ္ထုတ္ေဝပါတယ္။

ဘက္စံုမေလ့လာဘဲ အမိန္႔ေပးၿပီး ေရကာတာေတြ တည္ေဆာက္ရင္ က်ဥ္းေျမာင္းတဲ့ သံလြင္ျမစ္ဝွမ္းေဒသ ပ်က္စီးႏိုင္ေၾကာင္း စာတမ္းေတြ ထုတ္ေဝၿပီး ကန္႔ကြက္ေနၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ သံလြင္ေရကာတာ စီမံကိန္းမွာ တရုတ္က အဓိကျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သံလြင္ေရကာတာကိစၥမွာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းနဲ႔ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိခုိက္မယ့္ကိစၥကို အေသအခ်ာေလ့လာဖို႔ ၂၀၀၇ ေနာက္ပိုင္းက တရုတ္သမၼတဆီ ေပးပို႔တဲ့ ပန္ၾကားလႊာကို ျမန္မာႏိုင္ငံသား ငါးေသာင္း ျပည္တြင္းအဖြဲ႔ (၉၈) ဖြဲ႔နဲ႔ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ (၂၄) ဖြဲ႔က လက္မွတ္ထိုးၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ရွမ္းနဲ႔ ကရင္ျပည္နယ္မွာ လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡေတြသာ ထပ္ျဖစ္လာတယ္ ေရကာတာ စီမံကိန္းရပ္ဆိုင္းမယ့္ အရိပ္လကၡဏာကို မေတြ႔ႏိုင္ေသးဘဲ ျဖစ္ေနပါတယ္။

XS
SM
MD
LG