သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

အေမရိကန္ အကူအညီလိုခ်င္တဲ့အတြက္ ျမန္မာ့ျပဳျပင္ေရးအေၾကာင္း ရွင္းျပရတာဟာ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရရဲ ႔ တာဝန္ဝတၱရားတခုလို ျဖစ္ေနပါတယ္။ ျပဳျပင္ေရးမႏၱန္ကို ရြတ္ဆိုလိုက္ရင္ ျမန္မာျပည္မွာ ရင္းႏီွးျမဳပ္ႏံွလာလိမ့္မယ္လို႔ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးကလည္း ေမွ်ာ္လင့္တာမို႔ အေမရိကန္ကုမၸဏီေတြ အျမန္ဆံုးလာေရာက္ ရင္းႏီွးျမဳပ္ႏံွၾကဖို႔ စက္တင္ဘာ (၂၄) ရက္ေက နယူးေရာက္မွာ ေျပာသြားပါတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာ ရင္းႏီွးဖို႔ အေမရိကန္ကုမၸဏီေတြ တံု႔ဆိုင္းေနတာကို အားမလုိအားမရ ျဖစ္ေနပံုရပါတယ္။ ျမန္မာျပည္ဟာ တရုတ္ရဲ ႔ စီးပြားေရးမွာ အေရးပါသလို အေမရိကန္စီးပြားေရးအတြက္ အေရးပါတာ မဟုတ္ပါဘူး။

အာရွေရးရာမွာ ေပါ့ေလ်ာ့ေနတဲ့ အေမရိကန္လမ္းစဥ္ကို ဟန္ခ်က္ညီေအာင္ ျပန္လည္ခ်င့္ခ်ိန္တဲ့ မူဝါဒအရ ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ ျပန္လည္ဆက္ဆံလာတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အရင္အစိုးရအဆက္ဆက္က ဒဏ္ခတ္အေရးယူခဲ့တဲ့ ဗမာအစိုးရကို လက္တြဲေခၚယူႏိုင္တာဟာ အိုဘားမားအစိုးရရဲ ႔ အာရွေရးရာလမ္းစဥ္မွာ ထင္ရွားတဲ့ေအာင္ျမင္မႈတခုလို႔ ယူဆၾကပါတယ္။ ဗမာအစိုးရကေတာ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဳးႀကီးသန္းေရႊ လက္ထက္ကရန္သူလို႔ သတ္မွတ္ခဲ့တဲ့ အေမရိကန္ဆီက အကူအညီလိုခ်င္လုိ႔ ျပန္လည္မိတ္ဖြဲ႔ရပါတယ္။ အေမရိကန္အစိုးရဟာ ျမန္မာနဲ႔ ဆက္ဆံရာမွာ မူဝါဒသေဘာတရားကိုသာ ဦးစားေပးပါတယ္။

ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ စစ္အစိုးရႀကီးစိုးစဥ္က ယုိယြင္းပ်က္စီးသြားတဲ့ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး၊ ႏိုင္ငံေရးဆိုင္ရာ အေျခခံအေဆာက္အအံုေတြကို ျပန္လည္တည္ေဆာက္ဖို႔သာ အေမရိကန္အစိုးရက စိတ္ဝင္စားပံု ရပါတယ္။ သိသာျမင္သာတဲ့ တာဝန္သိအစိုးရအဖြဲ႔အစည္း ေပၚေပါက္ေရး၊ အရပ္သားအဖြဲ႔အစည္း ရွင္သန္ေရး၊ ဒီမုိကေရစီနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး ျမွင့္တင္ေရး၊ တရားဥပေဒ စိုးမုိးေရး၊ က်န္းမာေရး၊ ပညာေရး စတာေတြမွာ ၂၀၁၃ နဲ႔ ၂၀၁၄ အတြက္ ေဒၚလာသန္း (၁၇၀) ကူညီဖုိ႔ အေမရိကန္က ကတိေပးထားပါတယ္။ ကမာၻ႔စီးပြားေရးေရစီးေၾကာင္းမွာ ျပန္လည္ဝင္ဆံ့ႏိုင္ဖို႔အတြက္ အေမရိကန္က ကူညီေထာက္ပံ့ေနတာ (၂) ႏွစ္ ရွိေနပါၿပီ။ ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈအခ်ဳိ ႔ ရုတ္သိမ္းလိုက္လို႔ အစိုးရစည္းကမ္း သတ္မွတ္တဲ့အတုိင္း အေမရိကန္ကုမၼဏီေတြ ျမန္မာျပည္မွာ ရင္းႏီွးျမဳပ္ႏံွဖို႔ အခြင့္အလမ္း ပြင့္သြားပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ အေမရိကန္ကုမၸဏီေတြဟာ အာရွကုမၸဏီေတြလို ျမန္မာျပည္မွာ စိတ္ရွိလက္ရွိ လုပ္ကိုင္ႏိုင္ၾကတာ မဟုတ္ပါဘူး။ ျမန္မာ့ေရနံဓါတ္ေငြ႔လုပ္ငန္းနဲ႔ ပတ္သက္သူနဲ႔ ေဒၚလာ (၅) သိန္းေက်ာ္ ရင္းႏီွးသူဟာ တာဝန္သိရင္းႏီွးျမဳပ္ႏံွမႈ အစီရင္ခံစာ အေမရိကန္အစိုးရကို တင္ျပရမယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ျမန္မာအစိုးရဌာနကို ေဒၚလာတေသာင္းေက်ာ္ ေပးရရင္လည္း အေသးစိတ္ေဖာ္ျပရမယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။ အစီရင္ခံစာေရးဖို႔ ညႊန္ၾကားခ်က္ (၆) မ်က္ႏွာ ထုတ္ထားပါတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိဖ်က္မႈရွိလို႔ ျမန္မာျပည္မွာ ရင္းႏီွးျမဳပ္ႏံွမႈမလုပ္ဖို႔ ပိတ္ပင္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုလို ရင္းႏီွးျမဳပ္ႏံွခြင့္ျပဳေတာ့လည္း လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးဖ်က္မႈနဲ႔ လာဘ္စားမႈေတြ ရွိေနတုန္းမို႔ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းကို မထိခိုက္ရေအာင္ အေမရိကန္ကုမၼဏီေတြကို တာဝန္သိရင္းႏီွးျမဳပ္ႏံွမႈ အစီရင္ခံစာ ေရးခိုင္တာျဖစ္ပါတယ္။

အေမရိကန္ကုမၸဏီေတြကို ေျခခ်ဳပ္မိသလို ျဖစ္ေစတဲ့ဥပေဒကို ၁၉၇၇ မွာ ကြန္ဂရက္လႊတ္ေတာ္က ျပဌာန္းထားပါတယ္။ The Foreign Corrupt Practices Act ႏိုင္ငံျခားအဂတိလိုက္စားမႈဥပေဒ ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၇၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္ေတြမွာ အေမရိကန္ကုမၸဏီ (၄၀၀) ေက်ာ္က ႏိုင္ငံျခားအစိုးရအရာထမ္းေတြကို ေဒၚလာသန္း (၃၀၀) ေက်ာ္ လာဘ္ထိုးခဲ့တဲ့တာေၾကာင့္ ၁၉၇၇ သမၼတ ကားတား လက္ထက္မွာ ဥပေဒျပဌာန္းၿပီး ဟန္႔တားရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံျခားအဂတိလိုက္စားမႈ ဥပေဒကို မခ်ဳိးေဖာက္မိေအာင္ ကုမၸဏီတိုင္း အထူးသတိထားၾကရပါတယ္။ မက္ဆီကိုႏိုင္ငံမွာ လုပ္ငန္းတိုးခ်ဲ ႔ဖို႔အတြက္ Walmart ကုမၸဏီက အစိုးရအရာထမ္းေတြကို ၂၀၀၅ မွာ လာဘ္ထိုးတဲ့အမႈဟာ အေမရိကန္မွာ လူသိမ်ားပါတယ္။ သတင္းလြတ္လပ္မႈရွိတဲ့တိုင္းျပည္မွာ အဂတိလိုက္စားမႈကို ထုတ္ေဖာ္ႏုိင္ၾကတာမ်ားပါတယ္။

ေနျပည္ေတာ္ကို တည္ေဆာက္တဲ့ အခြင့္ထူးခံခရိုနီေတြကို အေမရိကန္အစိုးရက အေရးယူထားဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ အေမရိကန္ရင္းႏီွးျမဳပ္ႏံွမႈဟာ စစ္အုပ္စုရဲ ႔ အခြင့္ထူးခံစနစ္ကို အားေပးသလို မျဖစ္ေအာင္ စီစဥ္ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို အေျခအေနမွာ စီးပြားေရးအေျခခံ အေဆာက္အအံုညံ့ဖ်င္းမႈ၊ ဘ႑ာေရးဆိုင္ရာ ဥပေဒေခတ္ေနာက္က်မႈ၊ အိမ္ၿခံေျမ အဆမတန္ေစ်းႀကီးမႈ စတာေတြ ရွိလာတာေၾကာင့္ အေမရိကန္ကုမၸဏီေတြဟာ ျမန္မာျပည္မွာ ရင္းႏီွးျမဳပ္ႏံွဖို႔ တံု႔ဆိုင္းေနၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာျပည္မွာ အေမရိကန္ကုမၸဏီ က်ဴးလြန္တဲ့အမႈကို အေမရိကန္မွာ တရားစြဲႏိုင္တာဟာလည္း သတိထားၾကတဲ့ အခ်က္တခု ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ တနသၤာရီတိုင္း ရတနာဓါတ္ေငြ႔ စီမံကိန္းမွာ ပါဝင္ခဲ့တဲ့ ယူနီကယ္ကုမၸဏီကို လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးဖ်က္မႈနဲ႔ အေမရကန္မွာ တရားစြဲတဲ့အတြက္ ေလ်ာ္ေၾကးေဒၚလာသန္းခ်ီၿပီး ေပးလိုက္ရပါတယ္။ ယူနီကယ္ကုမၸဏီကို ၁၉၉၆ မွာ တရားစြဲၿပီး ၂၀၀၅ မွာ အမႈၿပီးဆံုးပါတယ္။ ေဒသခံ (၁၆) ဦးကိုယ္စား အေမရိကန္ေရွ ႔ေနေတြက တရားစြဲတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၀၅ မွာ ယူနီကယ္ ပိုင္တဲ့ အစုရွယ္ယာကို ရွဲဗရြန္ Chevron ကုမၸဏီက ဝယ္ယူလိုက္ပါတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးဖ်က္မႈမွာ ပါဝင္ပတ္သက္လို႔ ေလ်ာ္ေၾကးေပးရတာဟာ အေမရိကန္ကုမၸဏီအတြက္ သင္ခန္းစာေကာင္းတခု ျဖစ္ပါတယ္။

သင့္အျမင္

မွတ္ခ်က္မ်ားျပပါ

XS
SM
MD
LG