သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ၿပီးခဲ့တဲ့အပတ္ ရန္ကုန္ စီးပြားေရးတကၠသိုလ္မွာ က်င္းပတဲ့ စည္းေဝးပြဲမွာ လူနည္းစုခ်ယ္လွယ္ေနတဲ့ ျမန္မာ့စီးပြားေရး အေျခအေနကို ေဆြးေႏြးသြားပါတယ္။ လူမ်ားစု ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ဖုိ႔ အခြင့္အလမ္း နည္းပါးေနတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏိုဝင္ဘာလကလည္း NLD ရဲ ႔ စီးပြားေရးအႀကံေပးဆုိသူ ပါေမာကၡ Sean Turnell က ျပဳျပင္ေရးလုပ္ငန္းေတြ အရွိန္ေသသြားၿပီလို႔ ဆိုပါတယ္။ ဝန္ႀကီးဌာနေတြရဲ ႔ ခၽြတ္ယြင္းမႈ၊ အေျခခံညံ့ဖ်င္းမႈ၊ ေလာင္စာစြမ္းအင္ခ်ဳိ ႔တဲ့မႈ၊ က်ပ္ေငြကို အယံုအၾကည္နည္းပါးမႈ၊ လူမ်ဳိးေရး ဘာသာေရး ပဋိပကၡေတြျဖစ္မႈ စတာေတြေၾကာင့္ တိုင္းျပည္စီးပြားေရး ကေပါက္ကေရာက္ ျဖစ္ေနတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ စိတ္ဓါတ္ခိုင္မာမႈနဲ႔ ဝိုင္းဝန္းကူညီမႈေၾကာင့္ NLD အစိုးရ စြမ္းေဆာင္ႏိုင္လိမ့္မယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဘတ္ဂ်က္လိုေငြျပမႈနဲ႔ စစ္စရိတ္ႀကီးမားမႈဟာ NLD အစိုးရ စြမ္းေဆာင္ႏိုင္လိမ့္မယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ၂၀၁၆-၁၇ ဘ႑ာေရးႏွစ္ ရသံုးခန္႔မွန္းေျခ ေငြစာရင္းဥပေဒၾကမ္းမွာ အစိုးရ အသံုးစရိတ္ (၁၃) ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္ဟာ စစ္တပ္အတြက္ျဖစ္ၿပီး ပညာေရး နဲ႔ က်န္းမာေရး ႏွစ္ခုေပါင္းက (၁၁) ရာခိုင္ႏႈန္းသာ ရွိပါတယ္။ တိုင္းျပည္အသားတင္ထုတ္လုပ္မႈရဲ ႔ ငါးရာခိုင္ႏႈန္းဟာ လိုေငြ ျဖစ္ပါတယ္။ အစိုးရသစ္မွာ အခက္အခဲေတြ မ်ားလြန္းတာမို႔ အမ်ားေမွ်ာ္လင့္သလို ျမန္ဆန္စြာ ေကာင္းမြန္လာဖုိ႔ မလြယ္ပါဘူး။

ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ စစ္အုပ္စု နဲ႔ ခရိုနီေတြ ႀကီးပြားခ်မ္းသာေနတဲ့ တိုင္းျပည္မွာ ျပည္သူ႔ပါတီ NLD ေရြးေကာက္ပြဲ ႏိုင္ရံုနဲ႔ ဆင္းရဲခ်မ္းသာ ကြာဟမႈႀကီးဟာ ေပ်ာက္သြားမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ NLD တရားဝင္ အစိုးရျဖစ္လာေပမယ့္ စစ္အုပ္စု နဲ႔ ခရိုနီအုပ္စုဟာ ၾသဇာအရွိန္အဝါ ရွိေနဦးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ရွိၿပီးသား ၾသဇာအရွိန္အဝါကိုဆက္ၿပီး ထိန္းသိမ္းႏိုင္ဖို႔ဟာ သူတို႔ရဲ ႔ ရည္ရြယ္ခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။ စစ္အုပ္စု နဲ႔ ခရိုနီေတြဟာ လႊတ္ေတာ္မေပၚမီကတည္းက ခ်မ္းသာလာၾကတာမို႔ ေရြးေကာက္ပြဲ ရႈံးတာဟာ သူတုိ႔အဖို႔ အေရးမႀကီးပါဘူး။ နာမည္ႀကီးတဲ့ ကုေဋၾကြယ္ခရိုနီ ဦးေတဇ၊ ဦးေဇာ္ေဇာ္၊ ဦးေက်ာ္ဝင္းစတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြ NLD ကို ရန္ပံုေငြ လွဴေနတာ ၾကာပါၿပီ။ ေရြးေကာက္ပြဲႏိုင္တဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ေတြကို ႏိုင္ငံေရးသင္တန္းေပးဖို႔ ဦးေတဇ က စရိတ္ခံၿပီး ၾကားဝင္ျပႆနာ ရွင္းေပးတာဟာ ဥပမာတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။

ေရြးေကာက္ပြဲႏိုင္တဲ့ အစိုးရတက္လာၿပီး အမ်ားအက်ဳိးေဆာင္ ႏိုင္ငံေရးစနစ္ကို က်င့္သံုးေပမယ့္ လူခ်မ္းသာတစုရဲ ႔ အက်ဳိးစီးပြားကို မေျပာင္းလဲႏိုင္ေၾကာင္း ပါေမာကၡ Daron Acemoglu နဲ႔ James Robinson က Persistence of Power, Elites & Institutions ဆိုတဲ့ စာတမ္းကို ေရးထားပါတယ္။ လူအမ်ားစုအတြက္လုပ္တဲ့အခါမွာ လူနည္းစုဟာ သူတုိ႔ရဲ ႔ ၾသဇာအာဏာနဲ႔ အက်ဳိးစီးပြားကို မထိခိုက္ေအာင္ ႀကိဳးပမ္းၾကတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ၾကားပြဲစားငွားၿပီး၊ ႏိုင္ငံေရးအာဏာရွိသူကို ေလာ္ဘီလုပ္ စည္းရံုးသိမ္းသြင္းတာဟာ နည္းတခု ျဖစ္ပါတယ္။ ျပည္သူ႔ကုိယ္စားလွယ္မဟုတ္တဲ့ ဒီလူနည္းစုမွာ ဥစၥာဓန နဲ႔ လက္နက္ပစၥည္းရွိၿပီး ျပႆနာ ရွင္းႏိုင္တဲ့ စြမ္းရည္ရွိေနတာမို႔ ၾသဇာ ရွိေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီလူတန္းစားကို ေရြးေကာက္ပြဲႏိုင္တဲ့ အစိုးရဟာ ပစ္ပယ္လို႔မရဘဲ လက္တြဲလုပ္ကိုင္ရမယ့္ အေျခအေနကို ေရာက္လာပါတယ္။

ေတာင္အေမရိကတိုက္က ႏိုင္ငံေတြကို ေလ့လာတဲ့အခါမွာ ခ်မ္းသာတဲ့လူနည္းစုရဲ ႔ အက်ဳိးစီးပြားကို မထိခိုက္ႏိုင္္တဲ့ ျပဳျပင္ေရးကိုသာ အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္တာ ေတြ႔ရတယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။ ဆင္းရဲတဲ့ လူမ်ားစုနဲ႔ ခ်မ္းသာတဲ့ လူနည္းစု ယွဥ္ၿပိဳင္ရာမွာ မွ်မွ်တတ ျဖစ္ဖို႔ကိစၥဟာ ႏုိင္ငံေရး က်င့္စဥ္ေပၚမွာ မူတည္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးမွာ ၾသဇာရွိဖို႔အတြက္ ခ်မ္းသာတဲ့ လူနည္းစုဟာ အရင္းအႏီွး အမ်ားအျပား စိုက္ထုတ္ၾကပါတယ္။ အက်ဳိးစီးပြားအမ်ဳိးမ်ဳိးကို ျမွင့္တင္ဖို႔ တည္ေထာင္ထားတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းအမ်ဳိးမ်ဳိးဟာ အုပ္စုအေရးကိုသာ အဓိက ဦးစားေပးပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးသမားထဲမွာလည္း အုပ္စုအက်ဳိးစီးပြားကို အဓိက ထားသူေတြ မ်ားလာပါတယ္။ စီးပြားေရးၾသဇာရွိတဲ့ လူနည္းစု အေရးပါအရာေရာက္တဲ့ တိုင္းျပည္မွာ အမ်ားအက်ဳိးသယ္ပိုးဖို႔ အမ်ားႀကီး အခက္အခဲရွိတာကို ေတာင္အေမရိကႏိုင္ငံေတြက သက္ေသျပေနပါတယ္။

ႏိုင္ငံေရးမွာ စာေတြနဲ႔ လက္ေတြ႔ ကြာျခားတာေတြ အမ်ားႀကီး ရွိပါတယ္။ သေဘာတရားကေတာ့ မဲဆႏၵရွင္ ျပည္သူလူထုဟာ ျပည္သူ႔အက်ဳိး သယ္ပို႔မယ့္လူကို ေရြးေကာက္တင္ေျမွာက္ၿပီး ျပည္သူ႔အက်ဳိးကို သယ္ပိုးခုိင္းႏိုင္တယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လက္ေတြ႔ဘဝကို ၾကည့္တဲ့အခါမွာ ျပည္သူလူထုက တင္ေျမွာက္တဲ့ အစိုးရတက္လာလုိ႔ ဆင္းရဲျခင္း ေပ်ာက္ကင္းသြားမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ NLD အစိုးရဟာ စစ္အုပ္စုနဲ႔ လက္တြဲရမွာမုိ႔ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရ လုပ္တဲ့အတိုင္း ဆက္လုပ္ရမွာေတြ ရွိပါတယ္။ ေျပာင္းလဲခ်ိန္ ေရာက္ၿပီဆုိတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲေဆာင္ပုဒ္ကို လက္တြဲခ်ိန္ ေရာက္ၿပီလို႔ ျပင္ရေတာ့မလို ျဖစ္ေနပါတယ္။

ဘရာဇီးႏိုင္ငံမွာ ေရြးေကာက္တင္ေျမွာက္တဲ့ အစိုးရတက္လာလုိ႔ ႏွစ္ေပါင္း (၃၀) ၾကာလာတာေတာင္ လူခ်မ္းသာတစုဟာ ၾသဇာအာဏာ ရွိေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ တရုတ္ကို သယံဇာတ ေရာင္းစားၿပီး ရပ္တည္တဲ့ ႏိုင္ငံျဖစ္လုိ႔ ဆင္းရဲခ်မ္းသာ ကြာဟမႈ ႀကီးမားပါတယ္။ စီးပြားေရး က်ပ္တည္းလြန္တဲ့အတြက္ ဘရာဇီးရဲ ႔ ပထမဦးဆံုးေသာ အမ်ဳိးသမီးသမၼတ Dilma Rousseff ကို လူေပါင္း (၁) သန္းေလာက္ မႏွစ္က ကန္႔ကြက္ဆႏၵျပၾကပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲႏိုင္တာနဲ႔ ျပည္သူ႔အက်ဳိးသယ္ပိုးႏုိင္တာဟာ လက္ေတြ႔ဘဝမွာ တျခားစီ ျဖစ္သြားႏိုင္တာကို ဘရာဇီး က သက္ေသျပေနပါတယ္။

XS
SM
MD
LG