သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

မၾကာခင္က ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ရခိုင္၊ မိတီၳလာ နဲ႔ ဥကၠံ ပဋိပကၡေတြမွာ ရဲတပ္ဖြဲ႔လုပ္ရည္ကိုင္ရည္ ညံ့ဖ်င္းတဲ့အတြက္ ပဋိပကၡက်ယ္ျပန္႔လာၿပီး မထိန္းႏိုင္မသိမ္းႏိုင္ ျဖစ္ခဲ့ရတယ္လို႔ ေဝဖန္ၾကပါတယ္။ လက္ပံေတာင္းေတာင္ ဆႏၵျပပြဲကို ၿဖိဳခြဲဖို႔ႀကိဳးပမ္းရာမွာ မီးစုန္းျဖဴပါတဲ့ ဓါတ္ေငြ႔ဗံုးသံုးတဲ့အတြက္ သံဃာေတြပါ မီးေလာင္ကုန္တဲ့ အျဖစ္ဆိုးဟာ ရဲတပ္ဖြဲ႔ကို နာမည္ပ်က္ေစျပန္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သံဃာေတြကို ရဲတပ္ဖြဲ႔က ေတာင္ပန္းတဲ့ ကန္႔ေတာ့ပြဲႀကီးက်င္းပၿပီး အဖက္ဆယ္ဖို႔ ႀကိဳးစားတာေတြ႔ရပါတယ္။

လူအင္အား၊ အေထာက္အကူပစၥည္း၊ တက္ကၽြမ္းမႈနဲ႔ နည္းပညာခ်ဳိ ႔တဲ့ေနတယ္လို႔ ရဲအဖြဲ႔ဘက္က ဆင္ေျခေပးပါတယ္။ ရဲဝန္ထမ္း ကိုးေသာင္းေက်ာ္သာရွိတာမို႔ ေနာက္ထပ္ေလးေသာင္းေလာက္ လိုတယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။ လူဦးေရတေထာင္မွာ ရဲသား (၃) ေယာက္ ထိုင္းႏိုင္ငံမွာရွိၿပီး မေလးရွားမွာ (၄) ေယာက္၊ စကၤာပူမွာ (၈) ေယာက္ ရွိပါတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာ လူဦးေရတေထာင္မွာ ရဲသား (၁) ေယာက္သာ ရွိပါတယ္။ ျမန္မာ့ရဲတပ္ဖြဲ႔ဟာ ဝါအရင့္ဆံုးတပ္ဖြဲ႔ ျဖစ္ပါတယ္။ အဂၤလိပ္ကိုလိုနီေခတ္မွာ ရဲတပ္ဖြဲ႔ကို ပုလိပ္အဖြဲ႔လုိ႔ေခၚၿပီး ၁၈၆၁ မွာ တည္ေထာင္တာျဖစ္လို႔ ႏွစ္ေပါင္း (၁၅၀) ေက်ာ္ သက္တမ္းရွိတဲ့ တပ္ဖြဲ႔ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ေတာ့ စစ္ပုလိပ္၊ ရထားပုလိပ္တုိ႔ကို တုိးခ်ဲ ႔ဖြဲ႔စည္းၿပီး အာဏာစက္ထိေရာက္ေအာင္ ႀကိဳးပမ္းပါတယ္။

ကိုလိုနီေခတ္ျမန္မာျပည္ရဲ ႔ ပထမဆံုး ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို ၁၉၂၃ မွာ ျပဌာန္းတဲ့အခါ အဂတိလိုက္စားတဲ့ ပုလိပ္ေတြကို အလုပ္ျဖဳတ္ပစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ မႈခင္းမ်ားလာလို႔ မႏိုင္မနင္းျဖစ္လာတဲ့အခါ ျဖဳတ္ပစ္တဲ့ပုလိပ္ကို ျပန္ခန္႔ရတဲ့အျဖစ္ကို ေရာက္သြားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မုိ႔ ပုလိပ္အဖြဲ႔ သန္႔ရွင္းေအာင္လုပ္တဲ့ ကိုလိုနီေခတ္ စီမံခ်က္ဟာ မေအာင္ျမင္တာ ထင္ရွားပါတယ္။ ၁၉၂၀ ေလာက္ကစၿပီး အလုပ္သမားေရးနဲ႔ အမ်ဳိးသားေရး အံုၾကြမႈေတြကို ပုလိပ္နဲ႔ စစ္တပ္ပူးေပါင္းၿပီး ႏိွမ္နင္းေလ့ ရွိပါတယ္။ ဒီအထဲမွာ ဆရာစံလယ္သမားသူပုန္ဟာ အထင္ရွားဆံုး ျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ ပတ္သက္တာေတြကို ကိုင္တြယ္ဖို႔အတြက္ ပုလိပ္ေထာက္လွမ္းေရးဌာနကို (၁၉) ရာစုေႏွာင္းပိုင္းမွာ ဖြဲ႔စည္းၿပီး ႏိုင္ငံေရးလုပ္သူကို ေစာင့္ၾကည့္ပါတယ္။ လြတ္လပ္ေရးရေတာ့ ပုလိပ္အဖြဲ႔ဟာ ရဲအဖြဲ႔ ျဖစ္သြားပါတယ္။

ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ဦးႏု ေခါင္းေဆာင္တဲ့ ပါလီမန္ဒီမုိကေရစီ အစိုးရေခတ္ (၁၄) ႏွစ္မွာ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးနဲ႔ တိုင္းျပည္တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေရးအတြက္ ရဲအဖြဲ႔နဲ႔ UMP (ေခၚ) ျပည္ေထာင္စုစစ္ရဲအဖြဲ႔ကို အဓိက အသံုးျပဳပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လြတ္လပ္ေရးနဲ႔အတူ ေပါက္ဖြားလာတဲ့ လက္နက္ကိုင္ ပုန္ကန္မႈကို ႏိွမ္ႏွင္းတဲ့ေနရာမွာ အရပ္သား ဒီမုိကေရစီအစိုးရဟာ စစ္တပ္ကို အားကိုရပါတယ္။ ရဲတပ္ဖြဲ႔နဲ႔ စစ္တပ္ဟာ သီးျခားလြတ္လပ္စြာတည္ရွိတဲ့ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔အစည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ရဲတပ္ဖြဲ႔ဟာ တရားစီရင္ေရးဌာနနဲ႔ ပူးတြဲလုပ္ကိုင္ရတာမို႔ အထိုက္အေလွ်ာက္ လြတ္လပ္စြာ လုပ္ကိုင္ေနပံုရပါတယ္။ ၁၉၆၂ စစ္အာဏာသိမ္းခ်ိန္ကစၿပီး ရဲအဖြဲ႔ဟာ စစ္တပ္လက္ေအာက္ခံ ျဖစ္သြားၿပီး ျပည္သူ႔ရဲတပ္ဖြဲ႔အမည္နဲ႔ ရပ္တည္ပါတယ္။ ရဲတပ္ဖြဲ႔ မတတ္ႏိုင္တဲ့အလုပ္ကို စစ္တပ္က ဝင္လုပ္တဲ့ေခတ္ ျဖစ္ပါတယ္။

မဆလေခတ္ ျပည္သူ႔ရဲတပ္ဖြဲ႔ကို နာမည္ဖ်က္သူဟာ လံုထိန္းတပ္ဖြဲ႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ေက်ာင္းသားနဲ႔ ျပည္သူ႔အံုၾကြမႈေတြကို လံုထိန္းအဖြဲ႔နဲ႔ အရင္ဆံုး ႏိွမ္ႏွင္းေလ့ရွိပါတယ္။ လံုထိန္းမႏိုင္တဲ့အခါမွာ စစ္တပ္ပါဝင္လာတာျဖစ္လို႔ လံုထိန္းနဲ႔ စစ္တပ္ဟာ အၾကမ္းဖက္ၿပီး ဖိႏိွပ္ညွဥ္းပမ္းတဲ့ တပ္ဖြဲ႔ကို ျမန္မာႏိုင္ငံရဲတပ္ဖြဲ႔လို႔ နာမည္ေျပာင္းလိုက္ျပန္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ စစ္အစိုးရရဲ ႔ ဖိႏိွပ္ေရးတပ္ဖြဲ႔အျဖစ္ အသံုးခံေနရၿပီး အဂတိလိုက္စားမႈမ်ားလြန္းတာမို႔ ျပည္သူ႔ယံုၾကည္ေလးစားမႈမရတဲ့ အဖြဲ႔အစည္း ျဖစ္ပါတယ္။ စစ္အစိုးရလက္ထက္မွာ ရဲတပ္ဖြဲ႔နဲ႔ တရားစီရင္ေရးဌာန ေဝစားမွ်စားလုပ္ၿပီး ကိုယ္က်ဳိးစီးပြားအတြက္ လုပ္ကိုင္ၾကပံုေတြဟာ အထင္ရွားဆံုးေသာ အဂတိလုိက္စားမႈေတြ ျဖစ္လာပါတယ္။

၂၀၀၇ က မူးယစ္ေဆးေမွာင္ခိုတဦးကို ရဲတပ္ဖြဲ႔က ဖမ္းဆီးၿပီး တရားခံအတြက္ ေရွ ႔ေနရွာေပးပံု၊ ေနာက္ေတာ့ တရားခံေရွ ႔ေနက တရားသူႀကီး၊ အစိုးရေရွ ႔ေန နဲ႔ ရဲတပ္ဖြဲ႔အၾကား ပြဲစားလုပ္ေပးပံု စတာေတြကို ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီကို အာရွလူ႔အခြင့္အေရးဌာနက ၂၀၁၀ မွာ တင္ျပပါတယ္။ တရားဥပေဒ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းကို လိုသလုိသံုးၿပီး ရဲတပ္ဖြဲ႔နဲ႔ တရားရံုး စီးပြားရွာတဲ့ သာဓက ျဖစ္ပါတယ္။

ဦးသိန္းစိန္အစိုးရ တက္လာၿပီးမွ ထုတ္ေဝတဲ့ ၂၀၁၁ ရဲတပ္ဖြဲ႔ ႏွစ္ပတ္လည္ မွတ္တမ္းမွာ ေက်ာသားရင္သားမခြဲျခားဘဲ ဥပေဒအတုိင္း တိက်မွန္ကန္စြာ ရပ္တည္မယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒီႏွစ္လည္မွတ္တမ္းမွာပဲ 'ထူးျခားမူခင္း ေဖာ္ထုတ္မႈမ်ား' ဆုိၿပီး ၂၀၀၆ မွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ေရႊျပည္သား သံုးေလာင္းၿပိဳင္ လူသတ္မႈကို ခေရေစ့တြင္းက် အေသးစိတ္ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ၂၀၀၈ မွာ ျဖစ္ပြားတဲ့ တကၠသိုလ္ရိပ္သာလမ္း၊ စိမ္းလဲ့ကန္သာ က ငါးေလာင္းၿပိဳင္ လူသတ္ဓျပတိုက္မႈကိုေတာ့ ထိန္ခ်န္ထားပါတယ္။ အသံတိတ္ေသနတ္နဲ႔ ပစ္ခတ္သြားလို႔ က်န္ရွိတဲ့ က်ည္ခြံေတြမွာ (ကပစ) တံဆိပ္ပါတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ စစ္မႈထမ္းပါဝင္တဲ့ မႈခင္းအမ်ားအျပား ရွိေပမယ့္ ရဲတပ္ဖြဲ႔ဟာ အေရးယူေဆာင္ရြက္ႏိုင္ျခင္း မရွိေသးတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ စစ္အစိုးရရဲ ႔ ဖိႏိွပ္ေရးကိရိယာဘဝက ျပည္သူလူထုကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းအျဖစ္ ဘယ္လိုအသြင္ေျပာင္းမွာလဲဆိုတာ ေစာင့္ၾကည့္ဖို႔သာ ရွိပါေတာ့တယ္။
XS
SM
MD
LG