သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

အားလံုးသိၾကျပီးျဖစ္တဲ့အတုိင္း ခုဆို လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ ေရြးေကာက္ပြဲ စနစ္တစ္ခုအေၾကာင္း အေျခအတင္ ေဆြးေႏြးေနၾကပါျပီ။ ဒါက ဘာကိုျပေနသလဲ ဆိုရင္ တိုင္းျပည္အတြက္ အလြန္႔အလြန္မွ အေရးၾကီးတဲ့ ၂၀၁၅ အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲၾကီး လုပ္ဖို႔ တစ္ႏွစ္ေလာက္ပဲ လိုေတာ့တဲ့ အခ်ိန္ထိ ဘယ္လို ေရြးေကာက္ပြဲ စနစ္နဲ႔ က်င္းပမလဲ ဆိုတာ ေရေရရာရာ မရွိေသးဘူး ဆိုတာ ျပေနတဲ့ သေဘာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲ စနစ္နဲ႔ ပါတ္သက္ျပီး လႊတ္ေတာ္က ဘာေတြ လုပ္ေနသလဲ၊ ေကာ္မရွင္က ဘာေတြ အဆိုျပဳထားသလဲ၊ ဘယ္လို စနစ္မ်ိဳး က်င့္သံုးရင္ ဘာေတြ ျဖစ္လာႏုိင္မလဲ ဆိုတာ ဒီတစ္ပါတ္ ေဆြးေႏြး တင္ျပသြားပါ့မယ္။

စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းျပီး တိုင္းျပည္ကို အုပ္ခ်ဳပ္လာခဲ့တဲ့ ၁၉၆၂ ေနာက္ပိုင္း ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ ေက်ာ္အတြင္း ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ပါတီစံု ြ ေရြးေကာက္ပြဲေတြ (၃) ၾကိမ္ က်င္းပခဲ့ျပီး ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၉၀ ခုႏွစ္မွာ တစ္ၾကိမ္က်င္းပပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေခါင္းေဆာင္တဲ့ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ အျပတ္အသတ္ အႏိုင္ရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီအခ်ိန္က တိုင္းျပည္အုပ္ခ်ဳပ္ေနတဲ့ စစ္အစိုးရဟာ ေရြးေကာက္ပြဲရလာဒ္ကို အသိအမွတ္ ျပဳေပမယ့္ အဲဒါနဲ႔ ပါတ္သက္ျပီး ဘာမွ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေပးတာ မရွိခဲ့ပါဘူး။ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္မွာ ေရြးေကာက္ပြဲ ေနာက္တစ္ၾကိမ္ က်င္းပခဲ့ပါတယ္။ အားလံုးပါ၀င္ႏုိင္ျခင္း မရွိသလို လြတ္လပ္ျပီး တရားမွ်တတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳ မခံရပါဘူး။ ၂၀၁၂ မွာ လစ္လပ္ မဲဆႏၵနယ္ေျမ ၄၀ ေက်ာ္မွာ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲ တစ္ခါ လုပ္ပါတယ္။ ၀င္ျပိဳင္တဲ့ ေနရာအားလံုးနီးပါး အင္န္အယ္လ္ဒီ ပါတီ အႏုိင္ရပါတယ္။

အဲဒီ ေရြးေကာက္ပြဲ ၃ ၾကိမ္စလံုးမွာ မဲအမ်ားဆံုးရသူကို အမတ္အျဖစ္ ေရြးခ်ယ္တဲ့ FPTP စနစ္ကို က်င့္သံုးခဲ့ပါတယ္။ ဒီ ၃ ၾကိမ္ အေတြ႕အၾကံဳနဲ႔ ပါတ္သက္ရင္ ေရြးေကာက္ပြဲ ရလာဒ္ကို အာဏာပိုင္ေတြက အသိအမွတ္မျပဳတာ၊ အားလံုးပါ၀င္ခြင့္မရတာ၊ လြတ္လပ္တရားမွ်တမွဳ မရွိတာ စတဲ့ ျပသနာမ်ိဳးေတြ ၾကံဳခဲ့ရေပမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲ စနစ္ေၾကာင့္ ဘာျပသနာ မွ မေပၚေပါက္ခဲ့ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္လည္း ၂၀၁၂ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲမွာ အရွံဳးၾကီးရွံုးခဲ့တဲ့ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္းေတြရဲ႕ ျပည္ခုိင္ျဖိဳးပါတီ နဲ႔ အင္န္အယ္လ္ဒီ ပါတီက ခြဲထြက္ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအင္အားစု (NDF) ေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ FPTP လို႔ေခၚတဲ့ အႏိုင္ရသူကို အမတ္အျဖစ္ တင္ေျမွာက္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ စနစ္ကိုစတင္ဆန္းစစ္လာပါေတာ့တယ္။

လာမယ့္ ၂၀၁၅ အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲၾကီးမွာ လက္ရွိ စနစ္အစား PR ေခၚ အခ်ိဳးက် ကိုယ္စားျပဳ စနစ္ အပါအ၀င္ အျခား ဖက္စပ္ စနစ္တစ္မ်ိဳးမ်ိဳး က်င့္သံုးဖို႔ လႊတ္ေတာ္ထဲကေန ၾကိဳးစားလာပါ့တယ္။ မဲဆႏၵနယ္ေျမ တစ္ခုမွာ မဲအမ်ားဆံုးရသူ အမတ္ျဖစ္တဲ့ လက္ရွိ စနစ္အစား PR စနစ္ျဖစ္ျဖစ္ အျခား ဖက္စပ္ စနစ္တစ္ခုခုျဖစ္ျဖစ္ က်င့္သံုးရင္ သူတို႔ပါတီေတြ ဒီထက္ အမတ္အရည္အတြက္ ပိုျပီးေရြးခ်ယ္ခံရမယ္လို႔ တြက္ဆ မိၾကလို႔ ျဖစ္ပံုရပါတယ္။ ခုလို အာဏာရ ျပည္ခိုင္ျဖိဳးနဲ႔ အျခားပါတီ တစ္ခ်ိဳ႕ရဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲ စနစ္ေျပာင္းေရးၾကိဳးပမ္းခ်က္ေတြကို အင္န္အယ္လ္ဒီ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္နဲ႔ တိုင္းရင္းသားေတြက လက္မခံ၊ ကန္႔ကြက္ၾကပါတယ္။ တပ္မေတာ္သား အမတ္ေတြကေတာ့ ၾကားေနသေဘာမ်ိဳး ရပ္တည္ျပၾကပါတယ္။ ျပီးခဲ့တဲ့ လက ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ေရြးေကာက္ပြဲ စနစ္ ေျပာင္းလဲေရး ေလ့လာတဲ့ ေကာ္မရွင္ဟာ သူတို႔ ေတြ႕ရွိခ်က္ေတြ လႊတ္ေတာ္ကို တင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲလို တင္ျပလာတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ စနစ္ အရည္အတြက္ နည္းေနတယ္၊ အနည္းဆံုး (၇) မ်ိဳးေလာက္ တင္ျပပါလို႔ သူရဦးေရႊမန္းက ထပ္ျပီး ညႊန္ၾကား ေစခိုင္းတဲ့အခါ အခုေနာက္ဆံုး စုစုေပါင္း (၈) မ်ိဳး လႊတ္ေတာ္ကို တင္ျပထားျပီး ျဖစ္ပါတယ္။ လက္ရွိ အမတ္ေတြ ေဆြးလည္း ေဆြးေႏြးေနၾကပါျပီ။

အဲဒီ ေရြးေကာက္ပြဲ စနစ္ (၈) မ်ိဳးထဲက (၃) မ်ိဳးကို ေကာ္မရွင္က ေရြးခ်ယ္ထားျပီး အဲဒီ ၃ မ်ိဳးထဲက တစ္မ်ိဳးမ်ိဳး က်င့္သံုးဖို႔ သင့္တယ္လို႔ အဆိုျပဳထားပါတယ္။ အဲဒီ (၃) မ်ိဳးကေတာ့ လက္ရွိ က်င့္သံုးေနတဲ့ မဲအမ်ားဆံုးရသူ အမတ္အျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ခံရတဲ့ စနစ္ နဲ႔ ေနာက္ႏွစ္မ်ိဳးကေတာ့ ဖက္စပ္ စနစ္ေတြျဖစ္ပါတယ္။ ဖက္စပ္ စနစ္ေတြကို က်င့္သံုးခဲ့ရင္ေတာင္ ျပည္နယ္ေတြမွာ နဂိုအတိုင္း မဲအမ်ားဆံုး အႏုိင္ရသူ စနစ္ကိုပဲ ဆက္က်င့္သံုးမယ္လို႔လည္း ဆိုထားပါတယ္။ ဖက္စပ္ စနစ္ေတြလို႔ဆိုတဲ့ေနရာမွာ အေျခခံအားျဖင့္ေတာ့ ့ ေရြးေကာက္ပြဲကို နဂို အတိုင္း ပါတီေတြက အမည္စာရင္း တင္သြင္းသူေတြ၊ တစ္သီးပုဂၢလ ေတြ ေရြးခ်ယ္ခံၾကရမယ္၊ ျပည္သူေတြကလည္း နဂိုအတုိင္း ကိုယ္ၾကိဳက္တဲ့သူ တစ္ေယာက္ကို မဲေပးရမယ္၊ အဲလို မဲေပးတဲ့အခါ အမတ္ေလာင္း တစ္ေယာက္ဟာ မဲ ၅၀ ရာခုိင္ႏွဳန္း အထက္ ရရင္ အမတ္အျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ခံရျပီး ၅၀ ရာခုိင္ႏွဳန္း ေအာက္ပဲ ရရင္ေတာ့ အမတ္အျဖစ္ အေရြးခံရမွာ မဟုတ္ပဲ ရတဲ့ မဲေတြ ပါတီမဲ ျဖစ္သြားျပီး PR စနစ္နဲ႔ အခ်ိဳးက် အမတ္ေနရာ ေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေျပာရရင္ ျပည္သူေတြ မဲေပးရတဲ့ ပံုစံ ေျပာင္းမသြားေပမယ့္ အမတ္အျဖစ္ ေရြးခ်ယ္တဲ့ ပံုစံကိုပဲ ေျပာင္းမယ္လို႔ ဆိုလိုတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီစနစ္ ေထာက္ခံသူေတြ ေျပာတာကေတာ့ မဲဆႏၵ နယ္ေျမ တစ္ခုမွာ ၀င္ျပိဳင္သူ ၂ ေယာက္မက ရွိေနမယ္၊ တစ္ေယာက္ေယာက္က ၅၀ ရာခိုင္ႏွဳန္း အထက္ မဲမရဘူး၊ မဲရတာ ပ်ံ႕ေနရင္ မဲအရည္အတြက္ နည္းျပီးရသူေတြ နစ္နာႏုိင္လို႔ ဒီ စနစ္ က်င့္သံုးသင့္တယ္လို႔ အေၾကာင္းျပၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္သာ အဲလို နည္းနဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲ လုပ္မယ္ ဆိုရင္ ျပည္သူေတြကို မဲေပးေရးစနစ္နဲ႔ ပါတ္သက္ျပီး အထူးအေထြ ပညာေပးဖို႔ မလိုေတာ့ေပမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္နဲ႔ ႏုိင္ငံေရးပါတီေတြ၊ အမတ္ေလာင္းေတြ အတြက္ ၅၀ ရာခုိင္ႏွဳန္းအထက္ မဲမရသူေတြကို PR စနစ္နဲ႔ အခ်ိဳးက် ေရြးခ်ယ္ႏိုင္ေရး ျပသနာ ေတြ အမ်ားၾကီး ရွိလာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲလုပ္၊ တိုင္းျပည္ကို စီမံခန္႔ခြဲမယ့္ အမတ္ေတြ ေရြးခ်ယ္တယ္ ဆိုတာ အမ်ားၾကိဳက္ႏွစ္သက္ မဲေပးသူ ျဖစ္ရမယ္ ဆိုတာ မွန္ပါတယ္။ အမတ္ေလာင္း ၃ ေယာက္နဲ႔ အထက္ရွိေနျပီး မဲေတြပ်ံ႕သြားလို႔ ၅၀ ရာခုိင္ႏွဳန္း မရတဲ့သူ အမတ္ျဖစ္သြားရင္ က်န္တဲ့ အမတ္ေတြရတဲ့ မဲေတြ နစ္နာတယ္၊ ျပည္သူေတြရဲ႕ ဆႏၵလည္း အျပည့္အ၀ မထင္ဟပ္ဘူးဆိုရင္ ႏိုင္ငံတကာမွာ လုပ္သလို မဲအမ်ားဆံုးရသူ အမတ္ႏွစ္ေယာက္ကို ေနာက္တစ္ၾကိမ္ ျပန္ျပိဳင္ခိုင္းျပီး ၅၀ ရာခုိင္ႏွဳန္းေက်ာ္ ရသူကို ေရြးခ်ယ္လိုက္ရံုပါပဲ။ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုလို ျပည္နယ္ ၅၀ နဲ႔ ဖြဲ႕စည္းထားတဲ့ ႏုိင္ငံၾကီးမွာ ေရြးေကာက္ပြဲ စနစ္နဲ႔ ပါတ္သက္ျပီး သက္ဆုိင္ရာ ျပည္နယ္ေတြ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေရြးခ်ယ္လုပ္ပိုင္ခြင့္ ေပးထားပါတယ္။ ဒါေတာင္ ဘယ္ျပည္နယ္ကမွ PR စနစ္ အသံုးမျပဳၾကပါဘူး။ ျပည္နယ္ အားလံုးနီးပါးမွာ မဲအမ်ားဆံုးရသူ အမတ္ေရြးခ်ယ္တဲ့ စနစ္ က်င့္သံုးေနျပီး ျပည္နယ္ ၂ ခုေလာက္မွာပဲ ၅၀ ရာခုိင္ႏွဳန္းေက်ာ္ မဲမရရင္ တစ္လ အတြင္း ဒုတိယအၾကိမ္ ျပန္ျပိဳင္ခိုင္းတဲ့ စနစ္ က်င့္သံုးတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံလို လြတ္လပ္ျပီး တရားမွ်တတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲေတြ မရွိ၊ ေရြးေကာက္ပြဲလုပ္တာ အသားလည္း မက်ေသး၊ အေျခခံအက်ဆံုးျဖစ္တဲ့ မဲေပးပိုင္ခြင့္ ရွိသူ စာရင္းေတာင္ ေကာင္းေကာင္း မျပဳစုႏုိင္ေသးတဲ့ ႏိုင္ငံတစ္ႏုိင္ငံ အဖို႔ PR စနစ္၊ ဖက္စပ္ PR စနစ္ေတြဟာ ရႈပ္ေထြးမႈေတြဆီကိုဘဲ ပိုျပီးဦီးတည္ေနပါေၾကာင္း သံုးသပ္တင္ျပလိုက္ရပါတယ္။

XS
SM
MD
LG