သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

စစ္ေရွာင္အခက္အခဲ NLD အေလးထား ေျဖရွင္းသင့္


ကခ်င္တေက်ာ့ျပန္စစ္ (၈)ႏွစ္ျပည့္ သရုပ္ေဖာ္တင္ဆက္ (သတင္းဓာတ္ပံု - Phoe Shane)

ကခ်င္တေက်ာ့ျပန္စစ္ (၈)ႏွစ္ျပည့္ခ်ိန္ တိုက္ပြဲေတြရပ္ဖို႔ နဲ႔ စစ္ေရွာင္ဒုကၡသည္ေတြအေရး သ႐ုပ္ေဖာ္တင္ဆက္ခဲ့တဲ့ ဦးေဆာင္ကခ်င္ လူငယ္ႏွစ္ဦးကို ၿငိမ္းစုစီပုဒ္မ ၁၉နဲ႔ တရားစြဲ ဆိုလုိက္တာဟာ အရပ္သားအစိုးရလက္ထက္ ႏိုင္ငံသားတို႔ အေျခခံအခြင့္အေရး ဆံုး႐ံႈးမႈျဖစ္ၿပီး ဒီမိုကေရစီစံႏႈန္းေတြ ေဖာက္ဖ်က္ရာက်တယ္လို႔ တရားစြဲခံ ကခ်င္အမ်ိဴးသမီးက ေျပာဆိုလုိက္ပါတယ္။ စစ္ဒဏ္ခံေနရတဲ့ စစ္ေဘးေရွာင္ေတြက သူတို႔အခက္အခဲ ဒုကၡကို ေဖာ္ထုတ္ျပသတာကို NLD အစိုးရဘက္က အေလးထားေျဖရွင္းေပးဖို႔နဲ႔ ဒီလိုေဖာ္ထုတ္တာကို အာဏာပိုင္ေတြဘက္က ပုဒ္မမ်ိဳးစံုနဲ႔ အေရးယူ တရားစြဲဆိုေနတာကို ကန္႔ကြက္႐ႈတ္ခ်ေၾကာင္း အေမရိကန္အေျခစိုက္ ကခ်င္မဟာမိတ္အဖြဲ႔ကလည္း ေဝဖန္လိုက္ပါတယ္။ ဒီကေန႔ ဇြန္လ ၂၆ ရက္ေန႔မွာေတာ့ သူတို႔ႏွစ္ဦးကို ထပ္မံ ႐ံုးထုတ္ စစ္ေဆး ေတာ့မွာျဖစ္ပါတယ္။ မဆုမြန္ စုစည္းတင္ျပေပးထားပါတယ္။

ျမန္မာအစိုးရစစ္တပ္နဲ႔ ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရးအဖြဲ႔ KIO တုိ႔ၾကား ၁၇ ႏွစ္ၾကာ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရး ပ်က္ျပားၿပီး တုိက္ပြဲေတြ တေက်ာ့ျပန္ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ စစ္ ၈ ႏွစ္ျပည့္အျဖစ္ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဇြန္လ ၉ရက္ေန႔ ကခ်င္ျပည္နယ္ ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕မွာ စစ္ရပ္စဲေရးနဲ႔ စစ္ေရွာင္ ဒုကၡသည္ေတြအေရး သ႐ုပ္ေဖာ္ တင္ဆက္ခဲ့ၾကသူေတြကို ဦးေဆာင္ခဲ့တဲ့ ကိုေပါလု နဲ႔ ကခ်င္အမ်ိဳးသမီး ဆုိင္းႏူးပန္ တို႔ကို ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ စုေဝးခြင့္နဲ႔ စီတန္း လွည့္လည္ခြင့္ဆိုင္ရာ ၿငိမ္းစုစီ ပုဒ္မ (၁၉)နဲ႔ ကခ်င္ျပည္နယ္ ျမစ္ၾကီးနားၿမိဳ႕နယ္ ရဲတပ္ဖြဲ႔က ေနာက္တေန႔မွာပဲ တရားလိုလုပ္ၿပီး တရားစဲြလုိက္တာပါ။

ဒီကေန႔ ဇြန္လ ၂၆ရက္ေန႔ မနက္ ၁၀နာရီမွာေတာ့ ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕နယ္ တရား႐ံုးမွာ တရားလို သက္ေသေတြကို စစ္ေဆးမွာျဖစ္ၿပီး ျမစ္ႀကီးနား ရဲစခန္း ရဲမွဴးမင္းသန္႔ေဇာ္က တရားလုိလုပ္ၿပီး တရားစြဲဆိုခဲ့တဲ့အမႈအေပၚ တရားစြဲခံရသူတို႔မွာ အျပစ္မရွိေၾကာင္းနဲ႔ တရားဥပေဒေၾကာင္းအရ ရင္ဆိုင္ေျဖရွင္းသြားဖို႔ အသင့္ျပင္ထားပါတယ္လို႔ ကိုယ္တုိင္ တရားစြဲဆိုခံရတဲ့ လူငယ္ႏွစ္ဦးအနက္ ကခ်င္အမ်ိဳးသမီး ဆိုင္းႏူးပန္ က ဗီြအိုေအျမန္မာပိုင္းကို ေျပာပါတယ္။

“တရားလို သက္ေသ စမ္းစစ္သြားမယ္ Against လုပ္မယ့္အပိုင္းေပါ့ေနာ္ က်မတို႔ ေရွ႕ေနဘက္ကလည္း က်မတို႔ဘက္ကေန မွန္ကန္ေၾကာင္း ေထာက္ခံဖို႔အတြက္ကို လုပ္ေဆာင္သြား ဖို႔ရွိပါတယ္။ ျမစ္ႀကီးနားရဲစခန္းမွဴးက က်မတို႔ကို တရားစြဲတယ္။ ဒီတရားစြဲဆိုမႈကို က်မတို႔ လက္သင့္ မခံဘူးေပါ့ေနာ္ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ၈ ရက္ေန႔မွာရဲစခန္းမွာ က်မ ဆိုင္းႏူးပန္ရယ္၊ ကိုေပါလုရယ္ ကေန သြားၿပီးေတာ့ အခုတရားလို လုပ္တဲ့ ရဲမွဴးနဲ႔ ေဆြးေႏြးခဲ့တယ္။ ေဆြးေႏြးၿပီးေတာ့ ၉ ရက္ေန႔မွာ က်မတို႔ street performance လုပ္တယ္။ ၿပီးေတာ့ ၁၀ ရက္ေန႔မွာ ရဲစခန္းမွာ ေခၚတယ္ေပါေ့နာ္။ ေခၚေတာ့ က်မတို႔ရဲစခန္းမွဴးနဲ႔ က်မတို႔ စကားေျပာျဖစ္ခဲ့တယ္။ ဘာေၾကာင့္က်မတို႔ကိုဒီ ပုဒ္မ ၁၉ နဲ႔ စြဲတာလဲဆိုၿပီးေတာ့ မဟုတ္ဘူးတဲ့ ဒါက က်ေနာ္တို႔ တာ၀န္နဲ႔ စြဲရတာပါ ဆိုၿပီးေတာ့ ။ သူတို႔ဘက္က ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိ ပစ္မွတ္ထားၿပီးမွ က်မတို႔ကိုႏွစ္ေယာက္ကို တရားစြဲတာကိုေတာ့ လံုး၀လက္ခံလို႔မရဘူး။ က်မတို႔က လံုး၀မမွားယြင္းဘူး။ အဲဒီအတြက္ေၾကာင့္ ဆက္လက္ၿပီးမွ ခုခံေခ်ပသြားမွာေပါ့ေနာ္။”

အခုလို စစ္ေဘးဒဏ္ ႏွစ္ရွည္ၾကာ ခါးစီးခံေနရတဲ့ စစ္ေရွာင္ဒုကၡသည္ ကခ်င္ျပည္သူေတြဘက္က ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္တင္ျပမႈကို မတရားဥပေဒပုဒ္မ အမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ တရားစြဲဆိုေနတာေတြကို ရပ္တန္းကရပ္ေပးဖို႔နဲ႔ ႏုိင္ငံသားေတြရဲ႕ အေျခခံအခြင့္အေရးျဖစ္တဲ့ လြတ္လပ္စြာ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္မႈကို အေလးထားပါလို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဦးေဆာင္တဲ့ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရ၊ ကခ်င္ျပည္နယ္အစိုးရ နဲ႔ တပ္မေတာ္ အပါအဝင္ အာဏာပိုင္ေတြကို ကခ်င္ျပည္နယ္ လူငယ္အစုအေဝးရဲ႕ ဥကၠ႒လည္းျဖစ္ ကခ်င္စစ္ေဘးေရွာင္ေတြ အေရး အဓိကထား လႈပ္ရွားေနတဲ့ ( Kachin Youth Movement ) ကခ်င္လူငယ္လႈပ္ရွားမႈေကာ္မတီက ကခ်င္လူငယ္ မဆိုင္းႏူးပန္က တုိက္တြန္း ေတာင္းဆိုပါတယ္။

“အဓိကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံက ဒီမိုကေရစီအစိုးရဆိုၿပီးမွ ေၾကြးေၾကာ္ေနတဲ့အပိုင္းေပါ့ေနာ္ ၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ႏိုဘယ္ဆုရွင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္ေနတဲ့ ဒီမိုကေရစီအစိုးရ ဆိုၿပီးမွ ေၾကြးေၾကာ္ေနတဲ့အေျခအေနမွာ Freedom of expression ေပါ့ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ ေတြကို တားဆီးပိတ္ပင္တာကေတာ့ လံုး၀အက်ဥ္းတန္ေစတယ္ေပါ့ ဒီမိုကေရစီအစိုးရရဲ႕ စံခ်ိန္စံညႊန္းနဲ႔ မကိုက္ညီဘူး လို႔ က်မတို႔ ျမင္တယ္။ သူကိုယ္တိုင္ေတာင္မွ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲ၀င္တဲ့အခ်ိန္မွာ လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ေတြကို အေလးထားမယ္။ ဒီမိုကေရစီအစိုးရျဖစ္ေအာင္ သူကိုယ္တိုင္ႀကိဳးစားပါ့့မယ္ democratic transition ကိုjustice ျဖစ္ေအာင္ သူကိုယ္တိုင္ လုပ္ပါ့မယ္ဆိုၿပီးေတာ့ ေျပာခဲ့တဲ့အပိုင္းရွိတယ္ ဒါေပမယ့္ အခုတကယ္တမ္း အစိုးရျဖစ္တဲ့အခါမွာ လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ဆိုတဲ့ အပိုင္းက အရမ္းအားနည္းသြားတာေတြ႔ရတယ္။ အထူးသျဖင့္ တိုင္းရင္းသားနယ္ေျမဘက္ေပါ့ေနာ္။ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္မႈေတြ ဒါမွမဟုတ္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ သင္တန္းကအစ က်မတို႔ကို မလုပ္ပါနဲ႔ ၊ ခြင့္ျပဳခ်က္မေပးဘူးဆိုတဲ့အပိုင္းေတြ အမ်ားႀကီးေတြ႔ရတယ္။ ဒါကမျဖစ္သင့္ဘူးလို႔ျမင္တယ္။ ဒီမိုကေရစီအစိုးရဆိုတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ Freedom of expression ကိုေတာ့ ေလးစားလိုက္နာသင့္တယ္လို႔ က်မတို႔ျမင္ပါတယ္။”

တေက်ာ့ျပန္ စစ္ ၈ႏွစ္ျပည့္ခ်ိန္တုန္းက ကခ်င္ စစ္ေရွာင္စခန္းတြင္း အရမ္းကိုအခက္အခဲျဖစ္ေနတဲ့ စားဝတ္ေနေရး အသက္ရွင္ေနထိုင္ႏိုင္ေရး လူသားခ်င္းစာနာမႈအကူညီေတြ တားျမစ္ပိတ္ပင္မႈမရွိပဲ ရရွိေရး၊ ေနရပ္ရင္းေတြကို လူ႔ဂုဏ္သိကၡာရွိစြာျပန္ႏုိင္ေရးနဲ႔ ကခ်င္စစ္မီးၿငိမ္းေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔ NLD အရပ္သားအစိုးရကို ေတာင္းဆိုရင္း တပ္မေတာ္ကိုလည္း ထိုးစစ္ေတြရပ္ေပးပါလို႔ ကခ်င္စစ္ေရွာင္ျပည္သူေတြနဲ႔ လူငယ္ေတြက ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကတာပါ။

ဒီလို ကခ်င္ျပည္သူေတြ ၾကံဳေနရတဲ့အခက္အခဲကို ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ေဖာ္ထုတ္တင္ျပတာကို အာဏာပိုင္ေတြဘက္က ဥပေဒပုဒ္မမ်ိဳးစံုတပ္ၿပီး တရားစြဲဆို ေထာင္ခ်ဖို႔ႀကိဳးစား ေနတာေတြကို ရပ္တန္းက ရပ္ေပးဖို႔ ဒီလိုလုပ္ေဆာင္ေနတာကို ကန္႔ကြက္႐ႈတ္ခ်ေၾကာင္း အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ဝါရွင္တန္ဒီစီအေျခစိုက္ ကခ်င္မဟာမိတ္အဖြဲ႔ ဥကၠဌ ဦးအင္ဆန္ဂြန္ဆန္က ေဝဖန္ေျပာဆိုလုိက္ပါတယ္။

“တကယ့္အာဏာရွင္ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံ ပံုစံနဲ႔ ဒီဆိုင္းႏူးပန္တို႔ကိစၥဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ ျပည္သူလူထုေတြ ေခတ္ပ်က္ေနတာကို သရုပ္ေဖာ္တာျဖစ္တယ္။ တကယ္ဆိုရင္ လုပ္ေနတဲ့လူက တကယ့္ကို ရာဇ၀တ္မႈ ၊ ဒီလိုသရုပ္ေဖာ္ေနတာက ရာဇ၀တ္သားေတြမဟုတ္ဘူး ။ ဒီလိုသရုပ္ေဖာ္တာ မျဖစ္ခိုင္းေစခ်င္ရင္ လူေတြကို မသတ္နဲ႔ေပါ့ ၊ ဒုကၡေရာက္ေအာင္မလုပ္နဲ႔ေပါ့ ဒီလိုပဲ က်ေနာ္ကေျပာခ်င္တယ္။ အဲဒါဆိုေတာ့ တပ္မေတာ္က တကယ္ကို ျဖစ္ေနတဲ့အေျခအေနက အာဏာရွင္ စိတ္ဓါတ္ေတြ မေပ်ာက္ေသးဘူးလို႔ ဒီလိုသက္ေသျပေနတာေပါ့ ဒီလိုလုပ္တာေတြက။ အကုန္လံုးကို ဖမ္းဆီးလိုက္ရင္ ၿခိမ္းေျခာက္လိုက္ရင္ ၊ သတ္ပစ္လိုက္ရင္ ျပႆနာေတြ ေျဖရွင္းသြားမယ္ဆိုတဲ့နည္းနဲ႔ လုပ္ေနတာ ဒီေန႔အထိရွိေနတာ ႏိုင္ငံတကာကို ျပႆတာလို႔ပဲ က်ေနာ္တို႔ ျမင္ပါတယ္။”

ကခ်င္တေက်ာ့ျပန္စစ္ ၈ႏွစ္ျပည့္ခဲ့ခ်ိန္တုန္းက ႏိုင္ငံတကာေရာက္ကခ်င္ေတြဘက္ကလည္း အေရးေပၚ ထုတ္ျပန္ေတာင္းဆို ခ်က္ေတြ ထုတ္ျပန္ခဲ့ သလို ကခ်င္ျပည္နယ္အပါအဝင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ၾကီးေတြမွာ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒီလိုစစ္ပြဲေတြ ရပ္ေရး လႈပ္ရွားခဲ့တာေၾကာင့္ ျမစ္ၾကီးနားမွာ ကခ်င္လူငယ္ေတြ တရားစြဲဆိုခံခဲ့ရသလို ရန္ကုန္မွာလည္း စစ္ပြဲရပ္ေရးၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ဆႏၵျပခဲ့တဲ့အထဲက ေခါင္းေဆာင္လူငယ္ငါးဦးကိုလည္း ၿငိမ္းစုစီပုဒ္မနဲ႔ပဲ ရန္ကုန္ပန္းဘဲတန္းရဲစခန္းက တရားစြဲဆိုထားတဲ့အတြက္ တရားရင္ဆိုင္ေနၾကရပါတယ္။

စစ္ေရွာင္အခက္အခဲ NLD အေလးထား ေျဖရွင္းသင့္
please wait

No media source currently available

0:00 0:05:29 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG