သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေနာက္ဆုံးရသတင္း

“လူသားခ်င္းစာနာမႈအကူအညီ တဘက္သတ္ျဖစ္မယ္ဆိုရင္ အလုပ္ျဖစ္မွာမဟုတ္” NUG ေဒၚဇင္မာေအာင္


NUG ၾကားကာလအမ်ိဳးသားညီၫြတ္ေရးအစိုးရ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး ေဒၚဇင္မာေအာင္ နဲ႔ဗီြအိုေအက မအင္ၾကင္းႏိုင္ သီးသန္႔ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခန္း။ (ေမ ၁၃၊ ၂၀၂၂)

[[Zawgyi/Unicode]]

ျမန္မာ့အေရး အာဆီယံဘုံသေဘာတူညီခ်က္ကို အေကာင္အထည္မေဖာ္ႏိုင္တာဟာ အာဆီယံဂုဏ္သိကၡာကို ထိခိုက္ေစတယ္လို႔ အာဆီယံတြင္း ယူဆမႈေတြရွိေၾကာင္း NUG ၾကားကာလအမ်ိဳးသားညီၫြတ္ေရးအစိုးရ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး ေဒၚဇင္မာေအာင္က ေျပာပါတယ္။ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ အာဆီယံက ႀကိဳးပမ္းေနတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံလူသားခ်င္းစာနာကူညီမႈ ေပးဖို႔ အစီအစဥ္ေတြဟာ တဘက္သတ္ျဖစ္ေနမယ္ဆိုရင္ ေငြနဲ႔အခ်ိန္ကုန္ၿပီး အလုပ္ျဖစ္မွာမဟုတ္ဘူးလို႔လည္း ေဒၚဇင္မာေအာင္က သတိေပးပါတယ္။ ဝါရွင္တန္ဒီစီကိုေရာက္ရွိေနတဲ့ NUG ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးေဒၚဇင္မာေအာင္ကို မအင္ၾကင္းႏိုင္ေတြ႕ဆုံေမးျမန္းထားပါတယ္။

အင္ၾကင္းႏိုင္။ ။ အခုလက္ရွိ အေနအထားအရဆိုလို႔ရွိရင္ အာဆီယံ ဘုံသေဘာတူညီခ်က္ ငါးခ်က္က အလုပ္မျဖစ္ဘူးလို႔လည္း ေဝဖန္ေနၾကတဲ့အျပင္ကို ဒိထက္ေက်ာ္လြန္ၿပီးေတာ့လည္း လုပ္ေဆာင္ဖို႔လည္း တိုက္တြန္းေနတာေတြ ရွိတယ္ဆိုေတာ့ အေမရိကန္ဘက္က ဒိထက္ေက်ာ္လြန္ၿပီးေတာ့ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္မယ့္ အလားအလာေရာ ရွိႏိုင္မလားရွင့္။

ေဒၚဇင္မာေအာင္။ ။ ပထမအဆင့္ကေတာ့ အခု အာဆီယံ 5 points consensus ဟာ လုံေလာက္တဲ့သေဘာတူညီခ်က္ေတြမဟုတ္တာကေတာ့ ေသခ်ာပါတယ္။ သို႔ေသာ္လည္းပဲ အေျခခံ မလုံေလာက္တဲ့အခ်က္ေတြကိုေတာင္မွပဲ အခုခ်ိန္အထိ အျပည့္အဝ အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္ျခင္း မရွိေသးဘူးဆိုေတာ့ ဒါေတြကိုလည္း ဆက္လက္ၿပီးေတာ့ တိုက္တြန္းရမွာျဖစ္တယ္။ ထို႔အတူပဲ အခုနက ေမးသြားသလိုေပါ့ေလ- ဒိထက္မကတဲ့ လုပ္စရာေတြလည္း က်န္ေသးတယ္ေပါ့ေနာ္။ ေနာက္အဆင့္ သြားရမယ္။ အဲဒီေတာ့ အာဆီယံ 5 points consensus ဟာ လုံးလုံးျငင္းပယ္ရမယ့္ဟာေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ဒါေပမယ့္ သူ႔ခ်ည့္ပဲလည္း မလုံေလာက္ဘူးဆိုတဲ့အထိုင္ကေန ဆက္လက္ၿပီး တြန္းအားေပးသြားဖို႔ေတာ့ ရွိၾကပါတယ္။ ဒီကိစၥေတြကိုလည္း က်မတို႔ ေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။

အင္ၾကင္းႏိုင္။ ။ အခု အာဆီယံနဲ႔ အေမရိကန္နဲ႔ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲမွာ ျမန္မာဘက္က စစ္အာဏာသိမ္းထားတဲ့အတြက္ စစ္ေကာင္စီဘက္ကိုလည္း သူတို႔မဖိတ္ဘူးေပါ့ေနာ္။ ျမန္မာေနရာကိုလည္း သူတို႔ ကြက္လပ္ထားထားတယ္။ ဒါေပမယ့္ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ NUG အမ်ိဳးသားညီၫြတ္ေရးအစိုးရ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး ေဒၚဇင္မာေအာင္ကို သူတို႔ ဖိတ္ေခၚေဆြးေႏြးတာေတြလည္းရွိတယ္ေပါ့ေနာ္၊ သီးသန႔္ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးတာေတြ ရွိေတာ့ -အာဆီယံကေကာ အေမရိကန္ရဲ႕ လုပ္ေဆာင္မႈအေပၚမွာ အာဆီယံရဲ႕ရပ္တည္ခ်က္က ဘယ္လိုရွိလဲ။

ေဒၚဇင္မာေအာင္။ ။ က်မထင္တယ္။ ဒါ ႏိုင္ငံတခုခ်င္းစီရဲ႕လြတ္လပ္တဲ့ ခ်ဥ္းကပ္ပုံေတြျဖစ္တယ္ေပါ့ေနာ္။ အဲဒီအေပၚမွာေတာ့ သူတို႔ ႏိုင္ငံတခုနဲ႔တခုနဲ႔ လုပ္ပုံလုပ္နည္းေတြ မတူတဲ့အေပၚမွာေတာ့ အျငင္းပြါးစရာေတြရွိလိမ့္မယ္လို႔ က်မတို႔ မထင္ဘူး။ အေမရိကန္ကလည္း သူ႔ပုံသ႑န္နဲ႔သူ engage လုပ္တာ။ ထို႔အတူ အာဆီယံ member states ေတြမွာလည္း ႏိုင္ငံတခုနဲ႔တခု engagement လုပ္တဲ့ပုံစံေတြ မတူၾကဘူးေပါ့။ ဒါကေတာ့ လြတ္လပ္တဲ့ ခ်ဥ္းကပ္ပုံေတြနဲ႔သြားၾကတယ္လို႔ က်မကေတာ့ ျမင္တယ္ေပါ့ေနာ္။ အဲဒီေတာ့ ေထြေထြထူးထူး ...က်မထင္တယ္။ အာဆီယံဘက္ကလည္း အေမရိကန္က ခ်ဥ္းကပ္ပုံကို ဒါ ေထြေထြထူးထူး အျငင္းပြါးဖြယ္ရာ ရွိမွာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ လြတ္လပ္တဲ့ႏိုင္ငံတခုရဲ႕ လြတ္လပ္တဲ့ခ်ဥ္းကပ္ပုံေတြကို သူတို႔ေျပာဖို႔ဆိုဖို႔ရာ ႏိုင္ငံတခုနဲ႔တခုမွာေတာ့ အကန႔္အသတ္ရွိတယ္လို႔ ျမင္တယ္ေပါ့ေနာ္။

အင္ၾကင္းႏိုင္။ ။ အေမရိကန္ဘက္က အဲလို ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ပတ္သက္ရင္ အာဆီယံနဲ႔ ဆက္ဆံေဆြးေႏြးတဲ့အေနအထားေတြေပါ့ေလ၊ အဲဒီမွာ တကယ္ပဲ အေမရိကန္ဘက္က ပိုၿပီးေတာ့ ဖိအားေပးႏိုင္မယ္၊ ဒါမွမဟုတ္ အာဆီယံကို တစုံတရာ ဒိထက္မကပိုၿပီးလုပ္လာႏိုင္ေအာင္ တစုံတရာအေျပာင္းအလဲေတြ ျဖစ္လာဖို႔မ်ား ရွိလားရွင့္။ ဒီ အခု ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲ အၿပီးမွာေပါ့ေနာ္။

ေဒၚဇင္မာေအာင္။ ။ ဟုတ္ကဲ့၊ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအေနနဲ႔ေရာေပါ့-အာဆီယံ counterparts ေတြအေနနဲ႔ေရာ ျမန္မာျပည္အေရးဟာ အခုနကေျပာသလို 5 points consensus ဟာ တႏွစ္ေက်ာ္ၾကာသြားၿပီ။ တိုးတက္မႈမရွိဘူး။ ဒီမရွိတဲ့အေပၚမွာေတာ့ တိုးတက္မႈရွိလာေအာင္ ဘယ္လိုခ်ဥ္းကပ္ပုံေတြနဲ႔ သြားၾကမလဲဆိုတာကေတာ့ ဒီထိပ္သီးအစည္းအေဝးပြဲမွာ issue တခုအေနနဲ႔ ေဆြးေႏြးအေျဖရွာၾကလိမ့္မယ္လို႔ ဒီလိုပဲ နားလည္ထားပါတယ္။

အင္ၾကင္းႏိုင္။ ။ အခု ေဒၚဇင္မာေအာင္က ဒီထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲက်င္းပေနတဲ့အခ်ိန္ တိုက္တိုက္ဆိုင္ဆိုင္ ေရာက္လာတဲ့အခါမွာ အာဆီယံေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ေရာ ေတြ႕ဖို႔ရွိလားရွင့္။

ေဒၚဇင္မာေအာင္။ ။ မေလးရွားႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးနဲ႔ေတာ့ ေတြ႕ဖို႔ရွိပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး သူကိုယ္တိုင္ကလည္းပဲ အာဆီယံနဲ႔ ယူအက္စ္ ေခါင္းေဆာင္ေတြကိုေပါ့ေနာ္- အထူးသျဖင့္ NUG နဲ႔ေရာ တျခား Stake holders ေတြနဲ႔ပါ ေတြ႕သင့္တယ္ဆိုလို႔၊ ၿပီးေတာ့ ထူးထူးကဲကဲတိုက္တြန္းခဲ့တဲ့ေခါင္းေဆာင္တေယာက္ျဖစ္သလို သူကိုယ္တိုင္လည္းပဲ က်မေရာက္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာေတြ႕ဆုံဖို႔လို႔ သေဘာတူထားတာရွိပါတယ္။ သူကိုယ္တိုင္လည္း ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုၿပီးသားဆိုေတာ့ က်မ ေတြ႕ဖို႔ရွိပါတယ္။ မေလးရွား ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးနဲ႔။

အင္ၾကင္းႏိုင္။ ။ ဟုတ္ကဲ့၊ အခု အာဆီယံအဖြဲ႕ဝင္ႏိုင္ငံျဖစ္တဲ့ မေလးရွားႏိုင္ငံဘက္က အာဆီယံကို သူအဆိုျပဳထားတဲ့အထဲမွာ NUG အမ်ိဳးသားညီၫြတ္ေရးအစိုးရကိုလည္း ထိေတြ႕ဆက္ဆံဖို႔ေပါ့ေနာ္- ဒီအခ်က္ကေကာ တျခားအာဆီယံအဖြဲ႕ဝင္တျခားႏိုင္ငံေတြက သေဘာတူမယ္လို႔ ထင္လားရွင့္။

ေဒၚဇင္မာေအာင္။ ။ က်မထင္တယ္၊ ၁၀၀% သေဘာတူခ်င္မွေတာ့ တူလိမ့္မယ္။ တခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံေတြကလည္း silent ျဖစ္ၾတယ္ေပါ့ေနာ္၊ တိုးတိုးတိတ္တိတ္ပဲ ရွိၾကတယ္။ တခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံေတြကေတာ့ ဒီ 5 points consensus ဟာ အလုပ္မျဖစ္ဘူး၊ ဒါမွမဟုတ္လို႔ရွိရင္လည္းပဲ အေကာင္အထည္မေဖာ္ႏိုင္ေသးဘူး၊ stuck ျဖစ္ေနတယ္၊ ရပ္တန႔္ေနတဲ့အေပၚမွာ အာဆီယံရဲ႕ credibility ကိုက်ဆင္းေစတယ္လို႔ ျမင္ေနၿပီးေတာ့ေပါ့ေလ-တနည္းတဖုံနဲ႔ေတာ့ break through လုပ္ရမယ္လို႔ နားလည္ထားတဲ့ႏိုင္ငံေတြလည္း ရွိပါတယ္။ က်မထင္တယ္၊ အာဆီယံတစုံလုံးအေနနဲ႔ကေတာ့ အျငင္းပြါးစရာေတြရွိေနေပမယ့္ တခ်ိဳ႕ တခ်ိဳ႕တဦးခ်င္း အဖြဲ႕ဝင္ႏိုင္ငံေတြမွာေတာ့ သူတို႔ alternative ပုံစံနဲ႔ ခ်ဥ္းကပ္ဖို႔ စဥ္းစားေနၾကၿပီ၊ တခ်ိဳ႕လည္း ထုတ္ေဖၚေျပာဆိုလာၾကၿပီဆိုေတာ့ က်မထင္ပါတယ္၊ အာဆီယံထဲမွာလည္းပဲ အေတြးသစ္အျမင္သစ္ေတြ ေရာက္လာလိမ့္မယ္လို႔ က်မ ျမင္ပါတယ္။

အင္ၾကင္းႏိုင္။ ။ တဘက္မွာလည္း လက္ရွိ အာဆီယံဥကၠ႒တာဝန္ယူထားတဲ့ ကေမာၻဒီးယားက စစ္ေကာင္စီဘက္နဲ႔ ေတာ္ေတာ္ေလး ထိေတြ႕ဆက္ဆံေနတာ ပိုမ်ားေနတယ္ေပါ့ေနာ္-အထူးသျဖင့္ လူသားခ်င္းစာနာမႈဆိုင္ရာမွာလည္း စစ္ေကာင္စီဘက္က ဝန္ႀကီးဦးကိုကိုလႈိင္ကို သူတို႔ တရားဝင္ခန႔္အပ္ထားတဲ့အပိုင္းေတြေပါ့ေလ။ ဒီေနရာမွာ NUG ဘက္က တကယ္ပဲ အာဆီယံထဲမွာ ထိုးထိုးေဖါက္ေဖါက္ ေဆာင္႐ြက္ႏိုင္မယ့္အေနအထားေပါ့ေနာ္-အဲဒါမ်ိဳးေရာရွိလားရွင့္။ ဘာေတြအခက္အခဲေတြရွိလဲရွင့္။

ေဒၚဇင္မာေအာင္။ ။ အခက္အခဲကေတာ့ ေျပာရမယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ လက္ရွိတာဝန္ယူထားတဲ့ အာဆီယံဥကၠ႒ကိုယ္တိုင္က (ေျပာရမယ္ဆိုလို႔ရွိရင္) ဘာလုပ္လုပ္ စစ္တပ္ကသေဘာတူမွ လုပ္လို႔ရမယ္ဆိုတဲ့အထိုင္ကေန စဥ္းစားေနတယ္လို႔ က်မတို႔ ဒီလိုပဲနားလည္တယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ တဘက္သတ္ေပါ့ေနာ္-လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈဆိုင္ရာအကူအညီေတြကို သြားမယ္ဆိုလို႔ရွိရင္လည္း လက္ေတြ႕ ေျမျပင္က ပကတိအေျခအေနကို သူတို႔နားလည္ဖို႔လိုမယ္လို႔ က်မျမင္တယ္ေပါ့ေနာ္။ ေနျပည္ေတာ္မွာထိုင္ေန႐ုံနဲ႔ တႏိုင္ငံလုံးကို အုပ္ခ်ဳပ္လို႔ရေနၿပီလို႔ ထင္လို႔ရတဲ့အေနအထားမ်ိဳး မဟုတ္ေတာ့ဘူးေပါ့ေနာ္-ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ လက္ရွိ အာဆီယံဥကၠ႒အေနနဲ႔ေရာ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈအကူအညီကို ေပးၾကမယ့္ေအဂ်င္စီေတြအေနနဲ႔က assessment ဆိုတာရွိတယ္ေပါ့ေနာ္။ တကယ္တန္းက်ေတာ့ assessment (အကဲျဖတ္ခ်က္) လုပ္တာလြဲလို႔ရွိရင္ implementation (လက္ေတြ႕အေကာင္အထည္ေဖာ္မႈ) ကလည္း လြဲမွာပဲ။ ..ဆိုေတာ့ က်မထင္တယ္၊ တဘက္သတ္ပဲ တကယ့္ကို စစ္ေကာင္စီရဲ႕အသံကိုပဲ နားေထာင္ေနမယ္၊ သူခြင့္ျပဳမွလုပ္မယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ ေငြသာကုန္မယ္၊ အခ်ိန္လည္းကုန္သြားမယ္၊ အလုပ္ျဖစ္မွာလည္းမဟုတ္ဘူး၊ ေအာင္ျမင္တဲ့ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈဆိုင္ရာအစီအမံေတြလည္း ျဖစ္လာမွာလည္းမဟုတ္ဘူးလို႔ က်မအေနနဲ႔ေတာ့ျမင္တယ္။ အဲဒီေတာ့ ခ်ဥ္းကပ္ပုံကေတာ့ မွားေနတယ္။ One sided ပဲျဖစ္ေနတယ္လို႔ က်မတို႔ကေတာ့ျမင္တယ္။ အဲဒီေတာ့ က်မတို႔က ေျမျပင္ကအေျခအေနေတြကို အာဆီယံအဖြဲ႕ဝင္ႏိုင္ငံေတြေရာေပါ့- donor agency (အလႉရွင္အဖြဲ႕အစည္း) ေတြေရာ သိရွိေအာင္ က်မတို႔ ေျပာျပေနတယ္။ ထို႔အတူ က်မတို႔ NUG ရဲ႕ ေျမျပင္မွာရွိေနတဲ့ implementing partner ေတြရွိတယ္။ နာမည္ထုတ္ေဖၚေျပာဆိုလို႔မရေပမယ့္ တခ်ိဳ႕ CDM အေနနဲ႔သြားေနတာေတြရွိတယ္၊ ေျမျပင္မွာ တကယ့္ဒုကၡသည္ေတြနဲ႔ engage လုပ္ၿပီးေတာ့ implementing လုပ္ေနတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းေတြလည္း ရွိတယ္ဆိုတာကို က်မတို႔ ေဖာ္ျပထားၿပီးျဖစ္တယ္၊ ရွင္းလင္းထားၿပီးျဖစ္တယ္။ က်မတို႔သြားေနတဲ့ ပ႐ိုဂရမ္ေတြကိုလည္း သတင္းအခ်က္ေတြေပးပို႔ထားတာျဖစ္တယ္။ အဲဒီေတာ့ က်မတို႔ဘက္ကေတာ့ engagement လုပ္တဲ့ေနရာမွာ စစ္ေကာင္စီနဲ႔ခ်ည့္ပဲလုပ္ေနလို႔ေတာ့ တကယ့္ဒုကၡသည္ေတြဆီ ေရာက္မွာမဟုတ္ဘူး။ ေနာက္ထပ္ လိုအပ္ခ်က္တခုရွိတယ္၊ ဒါ ဘာလဲဆိုေတာ့ cross border assistant ပဲ။ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္အကူအညီေပးေရးေပါ့။ ဒါေတြက လိုအပ္တယ္ဆိုတာကိုေတာ့ က်မတို႔ NUG အစိုးရဘက္ကေနၿပီးေတာ့ တြန္းတြန္းတိုက္တိုက္နဲ႔တိုက္တြန္းထားတာ ရွိပါတယ္။ အာဆီယံကိုလည္းေျပာတယ္။ တျခား donor agency ေတြကိုလည္းေျပာတယ္။ ေနာက္ ျမန္မာျပည္နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ envoy ေတြကိုလည္း ဒီအခ်က္ေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ က်မတို႔ ေဆြးေႏြးထားတာေတြ ရွိပါတယ။

အင္ၾကင္းႏိုင္။ ။ အခုလက္ရွိ အေမရိကန္အစိုးရက ထိန္းခ်ဳပ္ထားတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ႏိုင္ငံျခားအရံေငြ ေဒၚလာ ၁ ဘီလီယံကိစၥမွာေရာ NUG က ဘယ္လိုေဆာင္႐ြက္ဖို႔ရွိလဲရွင့္။

ေဒၚဇင္မာေအာင္။ ။ က်မတို႔ ေကာ္မတီဖြဲ႕ထားတာလည္း ရွိပါတယ္။ ..ဆိုေတာ့ ဒါဟာ က်မတို႔အစိုးရရဲ႕လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားစြာထဲက တခုေပါ့။ အဲဒီေတာ့ ဒါကိုေမွ်ာ္ၿပီးေတာ့ က်မတို႔လုပ္သင့္လုပ္ထိုက္တဲ့ တျခား ဘ႑ာေငြရရွိေရးေတြကို မလုပ္ဘဲနဲ႔ေနလို႔ေတာ့ မရဘူးေပါ့။ ဒါ အားလုံးလည္းသိတဲ့အတိုင္းပဲ၊ ျပည္သူလူထုရဲ႕အစိုးရစစ္စစ္လို႔ေတာင္ ေျပာလို႔ရတဲ့ ျပည္သူလူထုပိုက္ဆံနဲ႔ပဲ ကူညီပံ့ပိုးမႈေတြနဲ႔ပဲ ဒီ ဘ႑ာရန္ပုံေငြေတြ၊ ေတာ္လွန္ေရးရန္ပုံေငြေတြက လည္ပတ္ေနရတာျဖစ္တယ္ေပါ့ေနာ္။ တဘက္မွာလည္းပဲ ဒီ ေဒၚလာ ၁ ဘီလီယံက အာဏာစၿပီးသိမ္းလိုက္ကတည္းက ဒီ issue ကရွိလာတာပါ။ ဆိုေတာ့...တဘက္မွာလည္းပဲ အသိအမွတ္ျပဳမႈ politically ေပါ့ official recognition ဆိုတာနဲ႔ရယ္၊ က်မတို႔ဘက္က financial institution ေတြကို ဘယ္ေလာက္ well functioning လုပ္ႏိုင္ေနၿပီလဲဆိုတဲ့အခ်က္အလက္ေတြက အခုနကေျပာတဲ့ ၁ ဘီလီယံကို ဘယ္အခ်ိန္မွာ release လုပ္မလဲဆိုတာ တိုင္းတာရမယ့္အခ်က္အလက္ေတြ၊ အေျခခံလိုအပ္ခ်က္ေတြျဖစ္ေနပါတယ္။ အဲဒီအတြက္လည္း က်မတို႔က ဒီအေျခခံလိုအပ္ခ်က္ေတြနဲ႔ျပည့္စုံေအာင္ တဘက္ကလည္း ႀကိဳးစားတယ္။ တဘက္ကလည္း အခုနကေျပာသလိုမ်ိဳးေပါ့ေနာ္။ ႏိုင္ငံေရးအရ politically recognition ရလာေအာင္လို႔ပဲ က်မတို႔ ႀကိဳးစားေဆာင္႐ြက္ေနတာျဖစ္ပါတယ္။

အင္ၾကင္းႏိုင္။ ။ အခုလိုအခ်ိန္ေပးၿပီးေျပာၾကားေပးတဲ့အတြက္ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ ေဒၚဇင္မာေအာင္။

ေဒၚဇင္မာေအာင္။ ။ ဟုတ္ကဲ့၊ က်မလည္း အခုလိုမ်ိဳး ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ေျပာဆိုခြင့္ရတဲ့အခ်ိန္လည္းေပးၿပီး ေျပာခြင့္ရတဲ့အတြက္ ေက်းဇူးအမ်ားႀကီးတင္ပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

============

[[Unicode]]

“လူသားချင်းစာနာမှုအကူအညီ တဘက်သတ်ဖြစ်မယ်ဆိုရင် အလုပ်ဖြစ်မှာမဟုတ်” NUG ဒေါ်ဇင်မာအောင်

မြန်မာ့အရေး အာဆီယံဘုံသဘောတူညီချက်ကို အကောင်အထည်မဖော်နိုင်တာဟာ အာဆီယံဂုဏ်သိက္ခာကို ထိခိုက်စေတယ်လို့ အာဆီယံတွင်း ယူဆမှုတွေရှိကြောင်း NUG ကြားကာလအမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဒေါ်ဇင်မာအောင်က ပြောပါတယ်။ တချိန်တည်းမှာပဲ အာဆီယံက ကြိုးပမ်းနေတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံလူသားချင်းစာနာကူညီမှု ပေးဖို့ အစီအစဉ်တွေဟာ တဘက်သတ်ဖြစ်နေမယ်ဆိုရင် ငွေနဲ့အချိန်ကုန်ပြီး အလုပ်ဖြစ်မှာမဟုတ်ဘူးလို့လည်း ဒေါ်ဇင်မာအောင်က သတိပေးပါတယ်။ ဝါရှင်တန်ဒီစီကိုရောက်ရှိနေတဲ့ NUG နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဒေါ်ဇင်မာအောင်ကို မအင်ကြင်းနိုင်တွေ့ဆုံမေးမြန်းထားပါတယ်။

အင်ကြင်းနိုင်။ ။ အခုလက်ရှိ အနေအထားအရဆိုလို့ရှိရင် အာဆီယံ ဘုံသဘောတူညီချက် ငါးချက်က အလုပ်မဖြစ်ဘူးလို့လည်း ဝေဖန်နေကြတဲ့အပြင်ကို ဒိထက်ကျော်လွန်ပြီးတော့လည်း လုပ်ဆောင်ဖို့လည်း တိုက်တွန်းနေတာတွေ ရှိတယ်ဆိုတော့ အမေရိကန်ဘက်က ဒိထက်ကျော်လွန်ပြီးတော့ လုပ်ဆောင်နိုင်မယ့် အလားအလာရော ရှိနိုင်မလားရှင့်။

ဒေါ်ဇင်မာအောင်။ ။ ပထမအဆင့်ကတော့ အခု အာဆီယံ 5 points consensus ဟာ လုံလောက်တဲ့သဘောတူညီချက်တွေမဟုတ်တာကတော့ သေချာပါတယ်။ သို့သော်လည်းပဲ အခြေခံ မလုံလောက်တဲ့အချက်တွေကိုတောင်မှပဲ အခုချိန်အထိ အပြည့်အဝ အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ခြင်း မရှိသေးဘူးဆိုတော့ ဒါတွေကိုလည်း ဆက်လက်ပြီးတော့ တိုက်တွန်းရမှာဖြစ်တယ်။ ထို့အတူပဲ အခုနက မေးသွားသလိုပေါ့လေ- ဒိထက်မကတဲ့ လုပ်စရာတွေလည်း ကျန်သေးတယ်ပေါ့နော်။ နောက်အဆင့် သွားရမယ်။ အဲဒီတော့ အာဆီယံ 5 points consensus ဟာ လုံးလုံးငြင်းပယ်ရမယ့်ဟာတော့ မဟုတ်ဘူး။ ဒါပေမယ့် သူ့ချည့်ပဲလည်း မလုံလောက်ဘူးဆိုတဲ့အထိုင်ကနေ ဆက်လက်ပြီး တွန်းအားပေးသွားဖို့တော့ ရှိကြပါတယ်။ ဒီကိစ္စတွေကိုလည်း ကျမတို့ ဆွေးနွေးခဲ့ပါတယ်။

အင်ကြင်းနိုင်။ ။ အခု အာဆီယံနဲ့ အမေရိကန်နဲ့ထိပ်သီးဆွေးနွေးပွဲမှာ မြန်မာဘက်က စစ်အာဏာသိမ်းထားတဲ့အတွက် စစ်ကောင်စီဘက်ကိုလည်း သူတို့မဖိတ်ဘူးပေါ့နော်။ မြန်မာနေရာကိုလည်း သူတို့ ကွက်လပ်ထားထားတယ်။ ဒါပေမယ့် တချိန်တည်းမှာပဲ NUG အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဒေါ်ဇင်မာအောင်ကို သူတို့ ဖိတ်ခေါ်ဆွေးနွေးတာတွေလည်းရှိတယ်ပေါ့နော်၊ သီးသန့်တွေ့ဆုံဆွေးနွေးတာတွေ ရှိတော့ -အာဆီယံကကော အမေရိကန်ရဲ့ လုပ်ဆောင်မှုအပေါ်မှာ အာဆီယံရဲ့ရပ်တည်ချက်က ဘယ်လိုရှိလဲ။

ဒေါ်ဇင်မာအောင်။ ။ ကျမထင်တယ်။ ဒါ နိုင်ငံတခုချင်းစီရဲ့လွတ်လပ်တဲ့ ချဉ်းကပ်ပုံတွေဖြစ်တယ်ပေါ့နော်။ အဲဒီအပေါ်မှာတော့ သူတို့ နိုင်ငံတခုနဲ့တခုနဲ့ လုပ်ပုံလုပ်နည်းတွေ မတူတဲ့အပေါ်မှာတော့ အငြင်းပွါးစရာတွေရှိလိမ့်မယ်လို့ ကျမတို့ မထင်ဘူး။ အမေရိကန်ကလည်း သူ့ပုံသဏ္ဍန်နဲ့သူ engage လုပ်တာ။ ထို့အတူ အာဆီယံ member states တွေမှာလည်း နိုင်ငံတခုနဲ့တခု engagement လုပ်တဲ့ပုံစံတွေ မတူကြဘူးပေါ့။ ဒါကတော့ လွတ်လပ်တဲ့ ချဉ်းကပ်ပုံတွေနဲ့သွားကြတယ်လို့ ကျမကတော့ မြင်တယ်ပေါ့နော်။ အဲဒီတော့ ထွေထွေထူးထူး ...ကျမထင်တယ်။ အာဆီယံဘက်ကလည်း အမေရိကန်က ချဉ်းကပ်ပုံကို ဒါ ထွေထွေထူးထူး အငြင်းပွါးဖွယ်ရာ ရှိမှာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ လွတ်လပ်တဲ့နိုင်ငံတခုရဲ့ လွတ်လပ်တဲ့ချဉ်းကပ်ပုံတွေကို သူတို့ပြောဖို့ဆိုဖို့ရာ နိုင်ငံတခုနဲ့တခုမှာတော့ အကန့်အသတ်ရှိတယ်လို့ မြင်တယ်ပေါ့နော်။

အင်ကြင်းနိုင်။ ။ အမေရိကန်ဘက်က အဲလို မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ပတ်သက်ရင် အာဆီယံနဲ့ ဆက်ဆံဆွေးနွေးတဲ့အနေအထားတွေပေါ့လေ၊ အဲဒီမှာ တကယ်ပဲ အမေရိကန်ဘက်က ပိုပြီးတော့ ဖိအားပေးနိုင်မယ်၊ ဒါမှမဟုတ် အာဆီယံကို တစုံတရာ ဒိထက်မကပိုပြီးလုပ်လာနိုင်အောင် တစုံတရာအပြောင်းအလဲတွေ ဖြစ်လာဖို့များ ရှိလားရှင့်။ ဒီ အခု ထိပ်သီးဆွေးနွေးပွဲ အပြီးမှာပေါ့နော်။

ဒေါ်ဇင်မာအောင်။ ။ ဟုတ်ကဲ့၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအနေနဲ့ရောပေါ့-အာဆီယံ counterparts တွေအနေနဲ့ရော မြန်မာပြည်အရေးဟာ အခုနကပြောသလို 5 points consensus ဟာ တနှစ်ကျော်ကြာသွားပြီ။ တိုးတက်မှုမရှိဘူး။ ဒီမရှိတဲ့အပေါ်မှာတော့ တိုးတက်မှုရှိလာအောင် ဘယ်လိုချဉ်းကပ်ပုံတွေနဲ့ သွားကြမလဲဆိုတာကတော့ ဒီထိပ်သီးအစည်းအဝေးပွဲမှာ issue တခုအနေနဲ့ ဆွေးနွေးအဖြေရှာကြလိမ့်မယ်လို့ ဒီလိုပဲ နားလည်ထားပါတယ်။

အင်ကြင်းနိုင်။ ။ အခု ဒေါ်ဇင်မာအောင်က ဒီထိပ်သီးဆွေးနွေးပွဲကျင်းပနေတဲ့အချိန် တိုက်တိုက်ဆိုင်ဆိုင် ရောက်လာတဲ့အခါမှာ အာဆီယံခေါင်းဆောင်တွေနဲ့ရော တွေ့ဖို့ရှိလားရှင့်။

ဒေါ်ဇင်မာအောင်။ ။ မလေးရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးနဲ့တော့ တွေ့ဖို့ရှိပါတယ်။ နောက်ပြီး သူကိုယ်တိုင်ကလည်းပဲ အာဆီယံနဲ့ ယူအက်စ် ခေါင်းဆောင်တွေကိုပေါ့နော်- အထူးသဖြင့် NUG နဲ့ရော တခြား Stake holders တွေနဲ့ပါ တွေ့သင့်တယ်ဆိုလို့၊ ပြီးတော့ ထူးထူးကဲကဲတိုက်တွန်းခဲ့တဲ့ခေါင်းဆောင်တယောက်ဖြစ်သလို သူကိုယ်တိုင်လည်းပဲ ကျမရောက်နေတဲ့အချိန်မှာတွေ့ဆုံဖို့လို့ သဘောတူထားတာရှိပါတယ်။ သူကိုယ်တိုင်လည်း ထုတ်ဖော်ပြောဆိုပြီးသားဆိုတော့ ကျမ တွေ့ဖို့ရှိပါတယ်။ မလေးရှား နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးနဲ့။

အင်ကြင်းနိုင်။ ။ ဟုတ်ကဲ့၊ အခု အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံဖြစ်တဲ့ မလေးရှားနိုင်ငံဘက်က အာဆီယံကို သူအဆိုပြုထားတဲ့အထဲမှာ NUG အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရကိုလည်း ထိတွေ့ဆက်ဆံဖို့ပေါ့နော်- ဒီအချက်ကကော တခြားအာဆီယံအဖွဲ့ဝင်တခြားနိုင်ငံတွေက သဘောတူမယ်လို့ ထင်လားရှင့်။

ဒေါ်ဇင်မာအောင်။ ။ ကျမထင်တယ်၊ ၁၀၀% သဘောတူချင်မှတော့ တူလိမ့်မယ်။ တချို့နိုင်ငံတွေကလည်း silent ဖြစ်တြယ်ပေါ့နော်၊ တိုးတိုးတိတ်တိတ်ပဲ ရှိကြတယ်။ တချို့နိုင်ငံတွေကတော့ ဒီ 5 points consensus ဟာ အလုပ်မဖြစ်ဘူး၊ ဒါမှမဟုတ်လို့ရှိရင်လည်းပဲ အကောင်အထည်မဖော်နိုင်သေးဘူး၊ stuck ဖြစ်နေတယ်၊ ရပ်တန့်နေတဲ့အပေါ်မှာ အာဆီယံရဲ့ credibility ကိုကျဆင်းစေတယ်လို့ မြင်နေပြီးတော့ပေါ့လေ-တနည်းတဖုံနဲ့တော့ break through လုပ်ရမယ်လို့ နားလည်ထားတဲ့နိုင်ငံတွေလည်း ရှိပါတယ်။ ကျမထင်တယ်၊ အာဆီယံတစုံလုံးအနေနဲ့ကတော့ အငြင်းပွါးစရာတွေရှိနေပေမယ့် တချို့ တချို့တဦးချင်း အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေမှာတော့ သူတို့ alternative ပုံစံနဲ့ ချဉ်းကပ်ဖို့ စဉ်းစားနေကြပြီ၊ တချို့လည်း ထုတ်ဖေါ်ပြောဆိုလာကြပြီဆိုတော့ ကျမထင်ပါတယ်၊ အာဆီယံထဲမှာလည်းပဲ အတွေးသစ်အမြင်သစ်တွေ ရောက်လာလိမ့်မယ်လို့ ကျမ မြင်ပါတယ်။

အင်ကြင်းနိုင်။ ။ တဘက်မှာလည်း လက်ရှိ အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ယူထားတဲ့ ကမ္ဘောဒီးယားက စစ်ကောင်စီဘက်နဲ့ တော်တော်လေး ထိတွေ့ဆက်ဆံနေတာ ပိုများနေတယ်ပေါ့နော်-အထူးသဖြင့် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာမှာလည်း စစ်ကောင်စီဘက်က ဝန်ကြီးဦးကိုကိုလှိုင်ကို သူတို့ တရားဝင်ခန့်အပ်ထားတဲ့အပိုင်းတွေပေါ့လေ။ ဒီနေရာမှာ NUG ဘက်က တကယ်ပဲ အာဆီယံထဲမှာ ထိုးထိုးဖေါက်ဖေါက် ဆောင်ရွက်နိုင်မယ့်အနေအထားပေါ့နော်-အဲဒါမျိုးရောရှိလားရှင့်။ ဘာတွေအခက်အခဲတွေရှိလဲရှင့်။

ဒေါ်ဇင်မာအောင်။ ။ အခက်အခဲကတော့ ပြောရမယ်ဆိုလို့ရှိရင် လက်ရှိတာဝန်ယူထားတဲ့ အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌကိုယ်တိုင်က (ပြောရမယ်ဆိုလို့ရှိရင်) ဘာလုပ်လုပ် စစ်တပ်ကသဘောတူမှ လုပ်လို့ရမယ်ဆိုတဲ့အထိုင်ကနေ စဉ်းစားနေတယ်လို့ ကျမတို့ ဒီလိုပဲနားလည်တယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ တဘက်သတ်ပေါ့နော်-လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာအကူအညီတွေကို သွားမယ်ဆိုလို့ရှိရင်လည်း လက်တွေ့ မြေပြင်က ပကတိအခြေအနေကို သူတို့နားလည်ဖို့လိုမယ်လို့ ကျမမြင်တယ်ပေါ့နော်။ နေပြည်တော်မှာထိုင်နေရုံနဲ့ တနိုင်ငံလုံးကို အုပ်ချုပ်လို့ရနေပြီလို့ ထင်လို့ရတဲ့အနေအထားမျိုး မဟုတ်တော့ဘူးပေါ့နော်-ဒါကြောင့်မို့လို့ လက်ရှိ အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌအနေနဲ့ရော လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုအကူအညီကို ပေးကြမယ့်အေဂျင်စီတွေအနေနဲ့က assessment ဆိုတာရှိတယ်ပေါ့နော်။ တကယ်တန်းကျတော့ assessment (အကဲဖြတ်ချက်) လုပ်တာလွဲလို့ရှိရင် implementation (လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်မှု) ကလည်း လွဲမှာပဲ။ ..ဆိုတော့ ကျမထင်တယ်၊ တဘက်သတ်ပဲ တကယ့်ကို စစ်ကောင်စီရဲ့အသံကိုပဲ နားထောင်နေမယ်၊ သူခွင့်ပြုမှလုပ်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် ငွေသာကုန်မယ်၊ အချိန်လည်းကုန်သွားမယ်၊ အလုပ်ဖြစ်မှာလည်းမဟုတ်ဘူး၊ အောင်မြင်တဲ့ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာအစီအမံတွေလည်း ဖြစ်လာမှာလည်းမဟုတ်ဘူးလို့ ကျမအနေနဲ့တော့မြင်တယ်။ အဲဒီတော့ ချဉ်းကပ်ပုံကတော့ မှားနေတယ်။ One sided ပဲဖြစ်နေတယ်လို့ ကျမတို့ကတော့မြင်တယ်။ အဲဒီတော့ ကျမတို့က မြေပြင်ကအခြေအနေတွေကို အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေရောပေါ့- donor agency (အလှူရှင်အဖွဲ့အစည်း) တွေရော သိရှိအောင် ကျမတို့ ပြောပြနေတယ်။ ထို့အတူ ကျမတို့ NUG ရဲ့ မြေပြင်မှာရှိနေတဲ့ implementing partner တွေရှိတယ်။ နာမည်ထုတ်ဖေါ်ပြောဆိုလို့မရပေမယ့် တချို့ CDM အနေနဲ့သွားနေတာတွေရှိတယ်၊ မြေပြင်မှာ တကယ့်ဒုက္ခသည်တွေနဲ့ engage လုပ်ပြီးတော့ implementing လုပ်နေတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေလည်း ရှိတယ်ဆိုတာကို ကျမတို့ ဖော်ပြထားပြီးဖြစ်တယ်၊ ရှင်းလင်းထားပြီးဖြစ်တယ်။ ကျမတို့သွားနေတဲ့ ပရိုဂရမ်တွေကိုလည်း သတင်းအချက်တွေပေးပို့ထားတာဖြစ်တယ်။ အဲဒီတော့ ကျမတို့ဘက်ကတော့ engagement လုပ်တဲ့နေရာမှာ စစ်ကောင်စီနဲ့ချည့်ပဲလုပ်နေလို့တော့ တကယ့်ဒုက္ခသည်တွေဆီ ရောက်မှာမဟုတ်ဘူး။ နောက်ထပ် လိုအပ်ချက်တခုရှိတယ်၊ ဒါ ဘာလဲဆိုတော့ cross border assistant ပဲ။ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်အကူအညီပေးရေးပေါ့။ ဒါတွေက လိုအပ်တယ်ဆိုတာကိုတော့ ကျမတို့ NUG အစိုးရဘက်ကနေပြီးတော့ တွန်းတွန်းတိုက်တိုက်နဲ့တိုက်တွန်းထားတာ ရှိပါတယ်။ အာဆီယံကိုလည်းပြောတယ်။ တခြား donor agency တွေကိုလည်းပြောတယ်။ နောက် မြန်မာပြည်နဲ့ပတ်သက်တဲ့ envoy တွေကိုလည်း ဒီအချက်တွေနဲ့ပတ်သက်လို့ ကျမတို့ ဆွေးနွေးထားတာတွေ ရှိပါတယ။

အင်ကြင်းနိုင်။ ။ အခုလက်ရှိ အမေရိကန်အစိုးရက ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံခြားအရံငွေ ဒေါ်လာ ၁ ဘီလီယံကိစ္စမှာရော NUG က ဘယ်လိုဆောင်ရွက်ဖို့ရှိလဲရှင့်။

ဒေါ်ဇင်မာအောင်။ ။ ကျမတို့ ကော်မတီဖွဲ့ထားတာလည်း ရှိပါတယ်။ ..ဆိုတော့ ဒါဟာ ကျမတို့အစိုးရရဲ့လုပ်ငန်းစဉ်များစွာထဲက တခုပေါ့။ အဲဒီတော့ ဒါကိုမျှော်ပြီးတော့ ကျမတို့လုပ်သင့်လုပ်ထိုက်တဲ့ တခြား ဘဏ္ဍာငွေရရှိရေးတွေကို မလုပ်ဘဲနဲ့နေလို့တော့ မရဘူးပေါ့။ ဒါ အားလုံးလည်းသိတဲ့အတိုင်းပဲ၊ ပြည်သူလူထုရဲ့အစိုးရစစ်စစ်လို့တောင် ပြောလို့ရတဲ့ ပြည်သူလူထုပိုက်ဆံနဲ့ပဲ ကူညီပံ့ပိုးမှုတွေနဲ့ပဲ ဒီ ဘဏ္ဍာရန်ပုံငွေတွေ၊ တော်လှန်ရေးရန်ပုံငွေတွေက လည်ပတ်နေရတာဖြစ်တယ်ပေါ့နော်။ တဘက်မှာလည်းပဲ ဒီ ဒေါ်လာ ၁ ဘီလီယံက အာဏာစပြီးသိမ်းလိုက်ကတည်းက ဒီ issue ကရှိလာတာပါ။ ဆိုတော့...တဘက်မှာလည်းပဲ အသိအမှတ်ပြုမှု politically ပေါ့ official recognition ဆိုတာနဲ့ရယ်၊ ကျမတို့ဘက်က financial institution တွေကို ဘယ်လောက် well functioning လုပ်နိုင်နေပြီလဲဆိုတဲ့အချက်အလက်တွေက အခုနကပြောတဲ့ ၁ ဘီလီယံကို ဘယ်အချိန်မှာ release လုပ်မလဲဆိုတာ တိုင်းတာရမယ့်အချက်အလက်တွေ၊ အခြေခံလိုအပ်ချက်တွေဖြစ်နေပါတယ်။ အဲဒီအတွက်လည်း ကျမတို့က ဒီအခြေခံလိုအပ်ချက်တွေနဲ့ပြည့်စုံအောင် တဘက်ကလည်း ကြိုးစားတယ်။ တဘက်ကလည်း အခုနကပြောသလိုမျိုးပေါ့နော်။ နိုင်ငံရေးအရ politically recognition ရလာအောင်လို့ပဲ ကျမတို့ ကြိုးစားဆောင်ရွက်နေတာဖြစ်ပါတယ်။

အင်ကြင်းနိုင်။ ။ အခုလိုအချိန်ပေးပြီးပြောကြားပေးတဲ့အတွက် ကျေးဇူးတင်ပါတယ် ဒေါ်ဇင်မာအောင်။

ဒေါ်ဇင်မာအောင်။ ။ ဟုတ်ကဲ့၊ ကျမလည်း အခုလိုမျိုး ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ပြောဆိုခွင့်ရတဲ့အချိန်လည်းပေးပြီး ပြောခွင့်ရတဲ့အတွက် ကျေးဇူးအများကြီးတင်ပါတယ်။
============

XS
SM
MD
LG