သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

႐ိုဟင္ဂ်ာ လူ႔အခြင့္အေရးျပသနာ သီးျခားစံုစမ္းစစ္ေဆးဖို႔ ကုလေတာင္းဆုိ


ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နယ္စပ္ Kutupalang ဒုကၡသည္စခန္းကို ၀င္ေရာက္လာၾကတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္မ်ား (ႏို၀င္ဘာလ ၂၁ ရက္ ၂၀၁၆ခုနွစ္)

ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ လံုၿခံဳေရးတပ္ေတြဖက္က လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ စနစ္တက်၊ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႕ က်ဴးလြန္ခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ စြပ္စဲြခ်က္ေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ယံုၾကည္ရတဲ့ ႏိုင္ငံတကာစံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖဲြ႕ကို ၀င္ေရာက္ စံုစမ္းခြင့္ျပဳဖို႔ ျမန္မာအစိုးရကို OHCHR ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ မဟာမင္းႀကီးရံုးက ထပ္မံ တိုက္တြန္းလိုက္ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္အေရး အထူးကိုယ္စားလွယ္ Yanghee Lee ကုိယ္တိုင္လည္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နယ္စပ္က ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္စခန္းကို ေနာက္သတင္းပတ္အတြင္း သြားေရာက္ၾကည့္ရွဳမွာျဖစ္ပါတယ္။

ဒီအေတာအတြင္းမွာပဲ အခုလို ကုလသမဂၢဘက္က စြပ္စဲြခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြကို အစိုးရဘက္က အခိုင္အမာလုပ္ေဆာင္ေနေၾကာင္း အမ်ဳိးသားလုံျခံဳေရးဆုိင္ရာ အၾကံေပးပုဂၢဳိလ္ ဦးေသာင္းထြန္းက ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ မေန႔က ႏိုင္ငံတကာသံတမန္ေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆံုပဲြမွာ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

မအင္ၾကင္းႏိုင္က အျပည့္အစံုကို ဆက္ၿပီးေျပာျပမွာပါ။

ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ စစ္တပ္နဲ႔ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖဲြ႕ေတြ နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးေဆာင္ရြက္ခဲ့ခ်ိန္မွာ မြတ္စလင္ ရိုဟင္ဂ်ာ ေတြကို ညွမ္းပမ္းႏွိပ္စက္မႈေတြ စတာေတြကို က်ဴးလြန္ခဲ့ေၾကာင္း ျပင္းထန္တဲ့ စြပ္စဲြခ်က္ေတြကို ေဖၚျပထားတဲ့ OHCHR ရဲ႕ အစီရင္ခံစာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တပ္မေတာ္နဲ႔ ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီးဌာနေတြဘက္ကလည္း သူတို႔ကိုယ္ပိုင္ စံုစမ္းေရးအဖဲြ႕ေတြကို ဖဲြ႕ၿပီး စစ္ေဆးသြားမွာျဖစ္ေၾကာင္း မၾကာေသးခင္ရက္ပိုင္းအတြင္း ေၾကညာခ်က္ေတြ ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

လူသားမ်ဳိးႏြယ္အေပၚ ရာဇ၀တ္မႈက်ဴးလြန္ရာေရာက္ေနတယ္ဆိုတဲ့ စြပ္စဲြခ်က္ေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး စစ္တပ္နဲ႔ အစိုးရ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးယႏၱာယား အတြင္းမွာရွိေနတဲ့စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖဲြ႕ေတြကပဲ စံုစမ္းေဖၚထုတ္မယ္ဆိုတာကို ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္အေရးရံုး အေနနဲ႔ ယံုၾကည္မႈမရွိေၾကာင္း ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ရံုးရဲ႕ ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ Farhan Haq က အခုလို ဗီြအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

“ဒီလို အဖဲြ႕ေတြကို ဖဲြ႕စည္းလိုက္ရံုနဲ႔လြတ္လပ္တဲ့ ႏိုင္ငံတကာစံုစမ္းစစ္ေဆးမႈမ်ဳိးလိုေနတယ္ဆိုတဲ့ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ အျမင္ကိုေတာ့ ေလ်ာ့က်မသြားေစပါဘူး။ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ မဟာမင္းႀကီးရံုးအေနနဲ႔ ျမန္မာအာဏာပိုင္ေတြကို ေတာင္းဆိုေနတာက လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ လူသားခ်င္းစာနာမႈဆိုင္ရာ အမႈထမ္းေတြ၊ လြတ္လပ္တဲ့ ေလ့လာသူေတြကိုရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ၀င္ေရာက္ခြင့္ျပဳေရး စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔ျဖစ္ပါတယ္။”

ဒါအျပင္ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ မဟာမင္းႀကီး Zeid Al- Hussein က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို တယ္လီဖုန္းနဲ႔ ဆက္သြယ္ စကားေျပာတုန္းက ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူေတြကို အျပစ္ေပးအေရးယူႏိုင္ဖို႔ ၿပီးျပည့္စံုၿပီး ယံုၾကည္စိတ္ခ်ရတဲ့ လြတ္လပ္တဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈလိုအပ္ေၾကာင္းလည္း ေထာက္ျပေျပာဆိုခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ အခုလက္ရွိ အစိုးရရဲ႕အမ်ဳိးသားစံုစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္ဟာ ဒီအခ်က္ေတြနဲ႔ ကိုက္ညီမႈမရွိဘူးဆိုတာကိုလည္း မဟာမင္းႀကီးက တရား၀င္ ထုတ္ေဖၚေျပာဆိုထားေၾကာင္း Farhan Haq ကေျပာပါတယ္။

လက္ရွိ OHCHR အေနနဲ႔ အစီရင္ခံစာ ထုတ္ျပန္ၿပီးေနာက္ ဆက္ၿပီးေဆာင္ရြက္ေနတဲ့အေျခအေနကိုေတာ့သူက အခုလိုေျပာပါတယ္။

“စိုးရိမ္ဖြယ္ရာ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈ ဆိုတဲ့ ဒီစြပ္စဲြခ်က္ေတြကို ႏိုင္ငံတကာ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈကတဆင့္ ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္သြားဖို႔ အေရးတႀကီးလိုအပ္ေနတဲ့အေပၚမွာ ကုလသမဂၢလူအခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ရံုးအေနနဲ႔ ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ေရာ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္းနဲ႔ပါ ညွဳိႏွဳိင္းေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။”

ျပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလ (၉)ရက္ေနာက္ပိုင္း ျမန္မာႏိုင္ငံက ထြက္ေျပးလာတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာမ်ားနဲ႔ ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းမႈမ်ားဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္နဲ ႔ေဖေဖၚ၀ါရီလ (၃)ရက္ေန႔ ရက္စဲြနဲ႔OHCHR က အစီရင္ခံစာထုတ္ျပန္ၿပီးေနာက္ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္အေရး အထူးကိုယ္စားလွယ္ Yanghee Lee ကိုယ္တိုင္ အိမ္နီးခ်င္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံနယ္စပ္မွာရွိတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္စခန္းကို ေနာက္သတင္းပတ္အတြင္း သြားေရာက္ေလ့လာမွာျဖစ္ပါတယ္။ ခရီးစဥ္နဲ႔ပတ္သက္လို႔ အေသးစိတ္ထုတ္ျပန္ႏိုင္ျခင္းမရွိေပမဲ့ မတ္လ (၁၃)ရက္ေန႔မွာ ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီညီလာခံမွာ တင္သြင္းမယ့္ သူရဲ႕အစီရင္ခံစာမွာ ခရီးစဥ္အတြင္း ေတြ႕ရွိခ်က္ေတြကို ထည့္သြင္းေဖၚျပမွာျဖစ္တယ္လို႔ OHCHR ရံုးရဲ႕ ေျပာခြင့္ရအမ်ဳိးသမီးက ဗီြအိုေအကို အီးေမးလ္ကေန တုန္႔ျပန္ေရးသားထားပါတယ္။

ဒီအေတာအတြင္း သမၼတ ဦးထင္ေက်ာ္ခန္႔အပ္ထားတဲ့ အမ်ဳိးသားလုံျခံဳေရးဆုိင္ရာ အၾကံေပးပုဂၢဳိလ္ ဦးေသာင္းထြန္းက ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ မေန႔က ႏိုင္ငံတကာသံတမန္ေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆံုပဲြမွာ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း ကိစၥနဲ႔ပတ္သက္လို႔ အစိုးရဘက္က အေသအခ်ာ ကိုင္တြယ္ေဆာင္ရြက္ေနေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ လံုၿခံဳေရးတပ္ေတြဘက္က ညွဥ္းပမ္းႏွိပ္စက္မႈေတြရွိခဲ့ေၾကာင္း ခိုင္လံုတဲ့ အေထာက္အထားေတြရွိမယ္ဆိုရင္ အစိုးရဘက္က အေရးယူအျပစ္ေပးဖို႔ အသင့္ျဖစ္ေနတယ္ဆိုတာကိုလည္း ကုလသမဂၢအပါအ၀င္ ႏိုင္ငံတကာကို တုန္႔ျပန္ေျပာဆိုထားၿပီျဖစ္တယ္လို႔ သူကေျပာပါတယ္။

ဒါအျပင္ အေျခအေနေတြဟာ အခုဆိုရင္ တည္ၿငိမ္ေနၿပီးျဖစ္ေၾကာင္းနဲ႔ စစ္တပ္ရဲ႕ နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးလုပ္ငန္းေတြကို ရပ္ဆိုင္းထားၿပီးျဖစ္ေၾကင္း၊ ညမထြက္ရအမိန္႔ကို ေလ်ာ့ခ်ထားၿပီးျဖစ္သလို ရဲတပ္ဖဲြ႕၀င္ေတြကိုပဲ နယ္ေျမၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ဆက္ၿပီးထားရွိေၾကာင္း ဦးေသာင္းထြန္းက သံတမန္ေတြကိုေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG