သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

အၾကမ္းဖက္မႈတိုက္ဖ်က္ေရးဟာ လူအခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈလား


ပဲရစၥ္ၿမိဳ႕အနီး Saint Denis နားမွာ အၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္ခံရၿပီး လံုၿခံဳေရးရဲနဲ႔ စစ္တပ္ခ်ထားတဲ့ေနရာနဲ႔ လူအုပ္ႀကီး။ (ႏိုဝင္ဘာ ၁၈၊ ၂၀၁၅)

ျပင္သစ္ႏုိင္ငံရဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈဆိုင္ရာဥပေဒဟာ တရားစီရင္ေရးအေျခခံမူေတြနဲ႔ ဆန္႔က်င္ေနတယ္လို႔ Amnesty International ေခၚ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာလြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖြဲ႔ က ေျပာၾကားလိုက္ပါ တယ္။ ျပင္သစ္ႏုိင္ငံမွာ မၾကာေသးမီက အၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္မႈေတြျဖစ္ပြါးခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ အေရးေပၚအေျခအေနကို အစားထိုးဖို႔ ျပဌာန္းလိုက္တဲ့ ဥပေဒေတြမွာ အၾကမ္းဖက္သမားျဖစ္ႏုိင္ဖြယ္ ရွိသူေတြကို ျပစ္မႈမက်ဴးလြန္ခင္ ထိန္းခ်ဳပ္ ကန္႔သတ္ႏုိင္တယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ဟာ တရားစီရင္ေရးမူ အရ တိမ္းေခ်ာ္ေနတယ္လို႔ ေထာက္ျပတာပါ။ VOA သတင္းေထာက္ Henry Ridgwell ေပးပို႔ထားတဲ့ သတင္းလႊာကို ဦးေက်ာ္ဇံသာက တင္ျပထားပါတယ္။

ျပင္သစ္ႏိုင္ငံ၊ ပါရီၿမိဳ႕ေတာ္မွာ အၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္မႈေၾကာင့္ လူေပါင္း ၃၀၀ ေသဆံုးခဲ့ရတာဟာ ဒီ ႏိုဝင္ဘာလဆိုရင္ သံုးႏွစ္ ျပည့္ေျမာက္ခဲ့ပါၿပီ။ အဲဒီလို ႀကီးမားတဲ့ အၾကမ္းဖက္ ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ဳိးကို တန္ျပန္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ ဥပေဒသစ္ေတြ လိုအပ္တယ္လို႔ ျပင္သစ္တုိ႔က ေျပာေနၾကတာပါ။ ၂၀၁၅ ႏိုဝင္ဘာမွာ ပါရီၿမိဳ႕ေတာ္ ဘာတန္ကလန္တဝိုက္ တိုက္ခိုက္မႈေတြ၊ အဲဒီေနာက္ Saint-Denis အားကစားကြင္းတဝိုက္ တုိက္ခုိက္မႈေတြျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ ျပင္သစ္အစိုးရက အေရးေပၚအေျခအေနတရပ္ကို ႏွစ္ႏွစ္တာ ေၾကညာ သတ္မွတ္ထားခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီေနာက္ ၂၀၁၇ မွာေတာ့ အဲဒီအေရးေပၚအေျခအေနကို ႐ုပ္သိမ္းၿပီး အစားထုိးတဲ့အေနနဲ႔ Strengthening Internal Security and the Fight Against Terrorism SILT လို႔ေခၚတဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈတုိက္ဖ်က္ေရးဥပေဒ တရပ္ကို ျပဌာန္းလိုက္ပါတယ္။ ျပင္သစ္ျပည္ရဲ႕ ဒီဥပေဒဟာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအမိန္႔နဲ႔ ထိန္းခ်ဳပ္ ဟန္႔တားပိုင္ခြင့္ အာဏာမ်ဳိးကို အစိုးရက က်င့္သံုးႏုိင္ေအာင္ တရားစီရင္ေရးဆုိင္ရာ မူေတြကို ေသခ်ာ ထည့္သြင္း မစဥ္းစားဘဲ ခပ္လြယ္လြယ္ ခပ္ေပါ့ေပါ့ ခြင့္ျပဳထားတာျဖစ္တယ္လို႔ Amnesty International ေခၚ ႏိုင္ငံတကာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖြဲ႔က Eda Seyhan က ဆိုပါတယ္။

“ထိန္းခ်ဳပ္ပိုင္ခြင့္ေတြအရဆိုရင္ လူပုဂၢိဳလ္ တဦးတေယာက္ရ့ဲ လႈပ္ရွားမႈကို ရာဇ၀တ္တရားစီရင္ေရးနဲ႔ လုံး၀ မပတ္သက္ဘဲ အစိုးရက လုံး၀ ခ်ဳပ္ကိုင္ထားႏိုင္ပါတယ္။ စြဲခ်က္တင္စရာလဲ မလိုပါဘူး။ သံသယရ့ဲ အက်ိဳး ခံစားခြင့္လည္း မရွိေတာ့ပါဘူး။ ဥပမာအားျဖင့္ လူတေယာက္ကို သတ္မွတ္ထားတဲ့ေနရာက အျပင္ကို မသြားရ ဘူး၊ ရဲစခန္းကို သတင္းပို႔ေနရမယ္၊ ဘယ္သူဘယ္၀ါနဲ႔ မဆက္ဆံရဘူး စသျဖင့္ တားျမစ္ထားတာျဖစ္ပါတယ္။”

တကယ္ေတာ့ ျပင္သစ္ႏိုင္ငံဟာ မၾကာေသးမီႏွစ္ေတြအတြင္း ဆိုးရြားျပင္းထန္လွတဲ့ အၾကမ္းဖက္ တုိက္ခုိက္မႈ ေတြ အမ်ားႀကီး ႀကံဳေတြ႔ခဲ့ရတဲ့ႏိုင္ငံျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအထဲမွာ ၂၀၁၅ ႏိုဝင္ဘာ ခ်ာလီ အဘၻဒူ မဂၢဇင္းပစ္ခတ္မႈ၊ ၂၀၁၆ အမ်ဳိးသားေန႔ နီးစ္ၿမိဳ႕မွာ ထရပ္ကားနဲ႔တုိက္ခုိက္မႈေၾကာင့္ လူေပါင္း ၈၇ ဦး ေသဆံုးခဲ့ရတဲ့ကိစၥ- စတာေတြလည္း ပါဝင္ပါတယ္။ ဒီလို အၾကမ္းဖက္မႈအႏၱရာယ္နဲ႔ သေဘာသဘာဝ အတုိင္း အဆေတြဟာ အင္မတန္ ဆိုးရြားျပင္းထန္ ႀကီးမားေနတဲ့အတြက္ အၾကမ္းဖက္ တုိက္ခုိက္မႈ ျဖစ္လာ ႏိုင္ဖြယ္ ရွိတဲ့ကိစၥကို ဟန္႔တားဖို႔ သံသယရွိသူေတြကို ေစာင့္ၾကည့္ဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔ ျပင္သစ္အစိုးရကေတာ့ အခုိင္အမာ ေျပာၾကားေနပါတယ္။ အခု ျပင္သစ္ႏိုင္ငံရဲ႕နမူနာကိုလုိက္ၿပီး က်န္ဥေရာပႏိုင္ငံအမ်ားအျပားကလည္း အလားတူ လုပ္ေဆာင္ေနၾကတယ္တယ္လို႔ Amnesty International က Seyhan က ဆိုပါတယ္။

“အခု ျပင္သစ္မွာ လုပ္ကိုင္ေနသလိုပဲ Dutch ပါလီမန္ကလဲ အစိုးရကို အလားတူ အခြင့္အာဏာေတြ ေပးအပ္ ထားတဲ့ ဥပေဒတရပ္ ျပဌာန္းထားပါတယ္။ ဂ်ာမဏီကလည္း ျပည္ေထာင္စုရဲေတြက သူတို႔လုပ္ပိုင္ခြင့္ အာဏာ ကို တိုးခ်ဲ ႔ထားပါတယ္။ ဆြစ္ဇာလန္ ျပည္ေထာင္စုပါလိမန္ကလည္း အႏၱရယ္ျပဳႏုိင္တဲ့ လူပုဂၢိဳလ္ေတြကို သူတို႔ဟာသူတို႔ သတ္မွတ္ၿပီး အျပင္းအထန္ကန္႔သတ္ထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္တဲ့ ဥပေဒတရပ္ ေလာေလာဆယ္ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေနပါတယ္။”

အခုအခါ ႏိုင္ငံေတြအေနနဲ႔ အၾကမ္းဖက္မႈတုိက္ဖ်က္ေရးအတြက္ ဥပေဒေတြ ျပဌာန္းရမယ္ဆိုတာကေတာ့ Amnesty International က အသိအမွတ္ျပဳပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း အဲဒီဥပေဒေတြဟာ တည္ရွိဆဲ တရားဥပေဒဆုိင္ရာ အေျခခံမူေတြနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးကိုေတာ့ ေလးစားလိုက္နာသင့္တယ္လို႔လည္း ေျပာဆိုေနပါရဲ႕ခင္ဗ်ာ။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲ ျပည္နယ္အသီးသီးအလိုက္ရလဒ္မ်ား

XS
SM
MD
LG