သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေပါင္းေလာင္း ေရကာတာစီမံကိန္းေၾကာင့္ ရွမ္းျပည္ ေဒသခံေတြထိခုိက္

  • ကိုေဇာ္ဝင္းလႈိင္

လူ႔အခြင့္အေရးအတြက္ ဆရာဝန္မ်ားအဖြဲ႔ကထုတ္ျပန္တဲ့ အစီရင္ခံစာ။

ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း ေရကာတာေတြ တည္ေဆာက္မယ့္ေနရာေတြက ေဒသခံေတြကုိ ေရႊ႕ေျပာင္းတဲ့ေနရာမွာ အစုိးရအေနနဲ႔ ဥပဒခ်ဳိးေဖာက္မႈ ရွိေနတယ္လုိ႔ Physicians for Human Rights လုိ႔ေခၚတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးအတြက္ ဆရာဝန္မ်ားအဖြဲ႔က ထုတ္ျပန္တဲ့ အစီရင္ခံစာထဲမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံ၊ ရွမ္းျပည္နယ္ေတာင္ပုိင္း၊ ေပါင္းေလာင္း ျမစ္တေလွ်ာက္ ေရကာတာ တည္ေဆာက္မယ့္ေနရာကေန အဓမၼ ေရႊ႕ေျပာင္းခံခဲ့ရတဲ့ ေဒသခံေတြကုိ ေတြ႔ဆုံေမးျမန္းၿပီး ဒီအစီရင္ခံစာကုိ ထုန္ျပန္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အျပည့္အစုံကုိေတာ့ ကုိေဇာ္ဝင္းလႈိင္က တင္ျပေပးထားပါတယ္။

အေမရိကန္ႏုိင္ငံ၊ နယူးေယာက္ၿမိဳ႕ အေျခစိုက္ Physicians for Human Rights လုိ႔ေခၚတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးအတြက္ ဆရာဝန္မ်ားအဖြဲ႔က ဒီ အစီရင္ခံစာကုိ ေအာက္တုိဘာလ ၅ ရက္ေန႔ ရက္စြဲနဲ႔ ထုတ္ျပန္လုိက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေရကာတာေတြ တည္ေဆာက္တာ အပါအဝင္ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ စီမံကိန္း အႀကီးစားေတြအတြက္ ေဒသခံေတြရဲ႕သေဘာဆႏၵမပါဘဲ အဓမၼ ေရႊ႕ေျပာင္းခုိင္းမႈေတြ၊ ေျမသိမ္း ယာသိမ္း အမႈေတြ မၾကာခန ျဖစ္ေပၚေနတာေၾကာင့္ ရွမ္းျပည္နယ္ေတာင္ပုိင္း၊ ပန္းေလာင္ျမစ္တေလွ်ာက္ ေရကာတာ တည္ေဆာက္ဖုိ႔အတြက္ ေနရပ္ေရႊ႕ေျပာင္းေပးလုိက္ရတဲ့ ေဒသခံေတြထံမွာ စစ္တမ္း ေကာက္ယူၿပီး ဒီအစီရင္ခံစာကုိ ထုတ္ျပန္တာလုိ႔ အဖြဲ႔ရဲ႕ ညြန္ၾကားေရးမွဴးတဦးျဖစ္တဲ့ Widney Brown က ဗီြအုိေအကုိ ေျပာပါတယ္။

“ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ျဖစ္ေနတာေတြကုိ ၾကည့္မယ္ဆုိရင္ - လယ္ယာေျမေတြကုိ အစုိးရက သိမ္းပုိက္ၿပီး ေရကာတာတုိ႔၊ သီလဝါ ဆိပ္ကမ္း စီမံကိန္း တုိ႔လုိ ေနရာေတြမွာ ႏုိင္ငံျခားကုမၸဏီေတြကုိ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံခြင့္ ျပဳေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီလုိ စီမံကိန္းေတြအတြ ေနရပ္ ေရႊ႕ေျပာင္းခံၾကရတဲ့ ေဒသခံေတြအေနနဲ႔ သူတုိ႔မွာ ဘယ္လုိ အခြင့္အေရးရွိတယ္ဆုိတာကုိ မသိရွိတာေရာ၊ အစုိးရအေပၚ အယုံအၾကည္ မရွိတာေရာေၾကာင့္ သူတုိ႔ ေရႊ႕ေျပာင္းခံရတဲ့ကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ဘာမွ ျပန္မလုပ္ႏုိင္ၾကဘူး။ က်မတုိ႔ အစီရင္ခံစာအတြင္းမွာ ေတြ႔ၾကရသလုိပဲ ဒီစစ္တမ္းအတြက္ ေမးျမန္းခဲ့တဲ့ ပန္းေလာင္ေဒသခံ ၆၄ % ဟာ ေနရပ္ ေရႊ႕ေျပာင္းေပးဖုိ႔အတြက္ ၿခိမ္းေျခာက္ခံခဲ့ၾကရတာ၊ ဒါမွမဟုတ္ ေရႊ႕ေျပာင္းဖုိ႔ ျငင္းဆန္ရင္ ေနာက္ျဖစ္လာမယ့္ အက်ဳိးဆက္ေတြကုိ ေၾကာက္ရြံ႕တာေတြေၾကာင့္ ေရႊ႕ေျပာင္းေပးခဲ့ၾကရတာလုိ႔ ထြက္ဆုိခဲ့ၾကပါတယ္။”

ဒီေနရာမွာ ဥပေဒ ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကုိ ေတြ႔ၾကရတယ္လုိ႔ Widney Brown က ဆက္ေျပာပါတယ္။

“ပထမအခ်က္အေနနဲ႔ ႏုိင္ငံသားေတြ ရသင့္ရထုိက္တဲ့ အခြင့္အေရးကုိ အကာကြယ္မေပးဘူးဆုိတာကုိ ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒုတိယအခ်က္ကေတာ့ အမွန္တကယ္ ဘာေတြ ျဖစ္ေနသလဲဆုိတာပါ။ ဆည္တည္ေဆာက္ဖုိ႔အတြက္ ေနရပ္ ေရႊ႕ေျပာင္းခံလုိက္ရတဲ့ ေဒသခံေတြရဲ႕ လက္ရွိ အေျခအေနဟာ မူလကထက္ အမ်ားႀကီး ဆုိးရြားေနတာကုိ ေတြ႔ရပါတယ္။ က်မတုိ႔အေနနဲ႔ အဓိကထား သုေတသနလုပ္ခဲ့တာကေတာ့ စားနပ္ ရိကၡာ ဖူလုံမႈ၊ ေသာက္သုံးေရသန္႔နဲ႔ တကုိယ္ေရသန္႔ရွင္းမႈ၊ သူတုိ႔ေနတဲ့အိမ္ေတြရဲ႕ အရည္အေသြး၊ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ ရမရနဲ႔ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္းမႈ ကိစၥေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲဆုိေတာ့ ဒီလူေတြ အမ်ားစုဟာ သူတုိ႔ နဂုိရ္ရွိခဲ့တဲ့ ေျမေနရာအေပၚ အေျခခံၿပီး အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္းမႈ ျပဳၾကတဲ့အတြက္ ျဖစ္ပါတယ္။”

ေပါင္းေလာင္းျမစ္တည္ေဆာက္ေရးအတြက္ ေနရပ္ေရႊ႕ေျပာင္းခံရသူေတြထံကေန ေကာက္ယူ ရရွိခဲ့တဲ့ စစ္တမ္းမွာ အဓိက ေဖာ္ျပထားတဲ့ အခ်က္ေတြကေတာ့ - ေဒသခံ ၄၆% ရာခုိင္းဟာ မိမိသေဘာဆႏၵမပါဘဲ ေၾကာက္ရြံ႕လုိ႔၊ ဒါမွမဟုတ္ ေနာက္ပုိင္းမွာ တခုခုျဖစ္မွာစုိးလုိ႔ ေရႊ႕ေျပာင္းေပးလုိက္တာ၊ ေရႊ႕ေျပာင္းခံလုိက္ရတဲ့ မိသားစု စုစုေပါင္းရဲ႕ ၈၃ % ဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အနိမ့္ဆုံးဝင္ေငြေအာက္ကုိ က်ဆင္း သြားတာ၊ ေရႊ႕ေျပာင္းခံရသူ ၉၃ % ဟာ သူတုိ႔ရဲ႕ ေနမႈ ထုိင္မႈအားလုံး မူလကထက္ အေျခအေန ပုိမုိဆုိးရြားသြားတာ၊ ေရႊ႕ေျပာင္းခံရသူ ၉၁ % ဟာ သူတုိ႔လုိအပ္ခ်က္ေတြ ျဖည့္ဆည္းဖုိ႔ လုံေလာက္တဲ့ ဝင္ေငြမရွိတာ၊ အားလုံးထဲက ၄၅% ဟာ လုံေလာက္တဲ့ ေသာက္ေရမရရွိတာနဲ႔ ဒီ ေရႊ႕ေျပာင္းခံရသူ ၈၁ % ဟာ စိတ္က်ေဝဒနာ ခံစားေနရၿပီး အဲဒီအတြက္ သူတုိ႔ကုိ လုိအပ္တဲ့ လမ္းညြန္ခ်က္ေတြ ေပးဖုိ႔တုိ႔ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီလူေတြကုိ အကာကြယ္ေပးႏုိင္ဖုိ႔အတြက္ လႊတ္ေတာ္အေနနဲ႔ ေကာ္မရွင္တရပ္ဖြဲ႔စည္း လုပ္ေဆာင္ဖုိ႔ လုိအပ္တယ္လုိ႔ Widney Brown က ေထာက္ျပပါတယ္။

“ေနရပ္ေရႊ႕ေျပာင္းခံထားရၿပီး အဲဒီလုိ ေရႊ႕ေျပာင္းခံရတဲ့အတြက္ ဒုကၡဆင္းရဲနဲ႔ ႀကံဳေတြ႔ေနရသူေတြ ေနရပ္ေရႊ႕ေျပာင္းမခံရခင္က အေျခအေနထက္ ပုိဆုိးတဲ့ဘဝမ်ဳိး မျဖစ္ရေလေအာင္ လႊတ္ေတာ္အေနနဲ႔ ေကာ္မရွင္တရပ္ဖြဲ႔စည္းၿပီး ကူညီ ေဆာင္ရြက္ေပးဖုိ႔ က်မတုိ႔ ေတာင္း ဆုိပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ လက္ရွိအေျခအေနမွာ အစုိးရက မ်က္ကြယ္ျပဳထားတဲ့ မိရုိးဖလာ လယ္ယာေျမ ပုိင္ဆုိင္မႈကုိ အသိအမွတ္ျပဳေပးဖုိ႔ အပါအဝင္ လယ္ယာေျမ အသုံးခ်မႈနဲ႔ဆုိင္တဲ့ မူ၀ါဒေတြ ျပဌာန္းေပးဖုိ႔လည္း က်မတုိ႔ ေတာင္းဆုိပါတယ္။ ေနာက္ အခုႀကံဳေတြ႔ေနရသလုိ ေနရပ္ ေရႊ႕ေျပာင္းေပးရတဲ့အတြက္ လူေတြ ေဘးဒုကၡေရာက္တဲ့အျဖစ္မ်ဳိးနဲဲ႔ ထပ္မႀကံဳေတြ႔ရေအာင္ ေဒသခံေတြကုိ ေနရပ္ေရႊ႕ေျပာင္းမယ္ဆုိရင္ ဥပေဒနဲ႔အညီ ေဆာင္ရြက္ၿပီး သူတုိ႔ ေျပာင္းေရႊ႕ရမယ့္ ေနရာသစ္ဟာ သူတုိ႔အတြက္ အဆင္ေျပစြာ ေနထုိင္ႏုိင္တဲ့ေနရာအျဖစ္ ဖန္တီးေပးဖုိ႔ လုိအပ္ပါတယ္။

ေပါင္းေလာင္းျမစ္ေၾကာင္းတေလွ်ာက္က ေက်းရြာေပါင္း ၂၃ ရြာမွာရွိတဲ့ လူေပါင္း ၈,၀၀၀ ေက်ာ္ အဓမၼ ေရႊ႕ေျပာင္းခံခဲ့ရတယ္လုိ႔ အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

မၾကာခင္မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ေရြးေကာက္ပြဲေတြ က်င္းဖုိ႔ ရွိတဲ့အတြက္ အေရြးခံၾကမယ့္ လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြအေနနဲ႔လည္း ကုိယ့္မဲဆႏၵ နယ္ေျမရဲ႕ အေျခအေနကုိ သိရွိထားၾကဖုိ႔ လုိအပ္တယ္လုိ႔လည္း Widney Brown က ေျပာပါတယ္။

နယူးေယာက္ၿမိဳ႕ အေျခစိုက္ Physicians for Human Rights လုိ႔ေခၚတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးအတြက္ ဆရာဝန္မ်ားအဖြဲ႔ဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း ေစတနာ့ဝန္ထမ္း က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈေတြ လုပ္ေဆာင္ေပးေနတဲ့အဖြဲ႔ျဖစ္တဲ့အျပင္ လယ္ယာေျမသိမ္းဆည္းမႈေတြအပါအဝင္ လူထုအၾကား က်န္းမာေရးနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ အသိပညာေပးလုပ္ငန္းေတြကုိ ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ အဖြဲ႔လည္း ျဖစ္ပါတယ္။

အခုခ်ိန္မွာ ျပည္တြင္း ျပည္ပက အဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ႕ ပညာေပး ေျပာဆုိ ေဆြးေႏြးမႈေတြေၾကာင့္ လယ္ယာေျမ အဓမၼသိမ္းဆည္းမႈ၊ ေနရပ္ ေရႊ႕ေျပာင္းမႈေတြအတြက္ ေဒသခံ လူထုအၾကား အသိပညာ တျဖည္းျဖည္း ရွိလာေနၿပီလုိ႔ Widney Brown က ေျပာပါတယ္။

ကခ်င္ျပည္နယ္အတြင္း ျမစ္ဆုံဆည္ တည္ေဆာက္မယ့္ကိစၥမွာလည္း ေဒသခံေတြ အဓမၼ ေနရပ္ေရႊ႕ေျပာင္းေပးတဲ့အျပင္ ေဒသတြင္း သဘာ၀ အရင္းအျမစ္ေတြ ႀကီးမားစြာ ပ်က္ဆီး ဆုံးရႈံးမယ့္အေရးနဲ႔ ရင္ဆုိင္ရႏုိင္တာေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံတ၀ွမ္း ျမစ္ဆုံဆည္ တည္ေဆာက္မယ့္ကိစၥကုိ ၀ုိင္းဝန္း ကန္႔ကြက္ခဲ့ၾကတဲ့အတြက္ အဲဒီ စီမံကိန္းကုိ ဆုိင္းငန္႔ထားမယ့္အေၾကာင္း သမၼတ ဦးသိန္းစိန္က ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ၿပီး ရပ္ဆုိင္းထားပါတယ္။

မၾကာခင္က ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဝင္ေရာက္ တုိက္ခတ္သြားတဲ့ ကုိမန္ မုန္တုိင္းေၾကာင့္ ႏုိင္ငံအႏွံ႔ မုိးသည္း ၊ ေရႀကီးမႈေတြ ျဖစ္ေပၚခဲ့တဲ့အတြက္ အဲဒီက သခၤန္းစာယူၿပီး ဆည္ေတြကုိ တည္ေဆာက္တာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ႀကီးမားတဲ့ စီမံကန္းႀကီးေတြကုိ အေကာင္အထည္ ေဖာ္တဲ့ေနရာမွာပဲျဖစ္ျဖစ္ ေနာက္ဆက္တြဲ ျဖစ္ေပၚမယ့္ အက်ဳိးဆက္ေတြကုိ ဘက္စုံ ရႈေဒါင့္က ထည့္သြင္းစဥ္းစားၿပီးမွ လုပ္ေဆာင္ၾကဖုိ႔ ပညာရွင္ေတြကလည္း သတိေပး ေျပာဆုိထားပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အရင္ စစ္အစုိးရလက္ထက္ကတည္းက လယ္ယာေျမသိမ္းဆည္းမႈေတြ ျဖစ္ေပၚခဲ့ေပမယ့္ အဲဒီကိစၥအတြက္ တဦးတေယာက္၊ ဒါမွမဟုတ္ အဖြဲ႔အစည္း တခုခုကုိ အျပစ္ေပး အေရးယူတာ မရွိတဲ့အျပင္ သိမ္းဆည္းခံထားရတဲ့ လယ္ယာေျမ အမ်ားအျပားကုိလည္း မူလပုိင္ရွင္ထံ ျပန္လည္ ေပးအပ္တာမ်ဳိး မရွိသေလာက္ပါပဲ။

လယ္သမားေတြရဲ႕ တုိင္ၾကားခ်က္နဲ႔ ဆႏၵျပမႈေတြပါ မ်ားလာခဲ့တာေၾကာင့္ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္က ေျမယာ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္ ဖြဲ႔စည္းၿပီး ေျမယာအမူအခင္းေတြနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ ကုိင္တြယ္ ေျဖရွင္းတာမွာ တုိင္စာ ၆၀၀၀ ေက်ာ္ထဲရွိတဲ့ အထဲက ၄၀၀ေက်ာ္ကုိသာ အစိုးရဘက္က ေျဖရွင္းေပးႏုိင္ခဲ့တယ္လုိ႔ လႊတ္ေတာ္ေျမယာ စုံစမ္းေရး ေကာ္မရွင္ အတြင္းေရးမွဴး ဦးသိန္းထြန္းက ဗီြအုိေအကုိ ေျပာၾကားခဲ့ဖူးပါတယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG