သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

မၾကာေသးခင္ ရက္ပိုင္းက ျပန္ၾကားေရး ၀န္ႀကီးဌာနက ေရးဆြဲ ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ ပံုႏွိပ္ျခင္းနဲ႔ ထုတ္ေ၀ျခင္း လုပ္ငန္း ဥပေဒမူၾကမ္းကို ျမန္မာစာနယ္ဇင္း ေကာင္စီအေနနဲ႔ လက္မခံႏုိင္တဲ့ အေၾကာင္း သမၼတဆီကိုေရာ၊ ျပန္ၾကားေရး ၀န္ႀကီးဌာနနဲ႔ လႊတ္ေတာ္ ႏွစ္ရပ္က သက္ဆိုင္ရာ ေကာ္မတီေတြကိုလည္း စာပို႔ထားတယ္လို႔ လတ္တေလာ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုမွာ မီဒီယာ ဥပေဒေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေလ့လာဖို႔ ေရာက္ေနတဲ့ စာနယ္ဇင္းေကာင္စီ အဖြဲ႔၀င္တဦးလည္းျဖစ္၊ ျမန္မာႏုိင္ငံ သတင္းစာဆရာအသင္း ဒုဥကၠ႒လည္းျဖစ္တဲ့ ဦးသီဟေစာက ေျပာပါတယ္။

ဘာေၾကာင့္ အခုလို လက္မခံႏုိင္တာပါလဲ။ ဒီဥပေဒမူၾကမ္းနဲ႔ပတ္သက္လို႔ စာနယ္ဇင္းသမားေတြ အေတာ္မ်ားမ်ားက ဘယ္လို စိုးရိမ္ခ်က္ေတြနဲ႔ ကန္႔ကြက္ ေနၾကတာပါလဲ။ ဦးသီဟေစာကေတာ့ သူ႔ရဲ႕အျမင္ကို အခုလို ေျပာပါတယ္။

“ဒီဥပေဒကေလ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္ ဥပေဒနဲ႔ အႏွစ္သာရအားျဖင့္ေတာ့ မကြာဘူးလို႔ပဲ ထင္တယ္။ ဘာျဖစ္လုိ႔လည္းဆိုေတာ့ အဓိကအခ်က္က ၁၉၆၂ ခုႏွစ္ ပံုႏွိပ္ထုတ္ေ၀တဲ့ ဥပေဒမွာလည္း သူက မွတ္ပံုတင္ထားတဲ့့ လိုင္စင္ေပါ့ေနာ္ အဲ့ဒါကို ဗဟိုက ခ်ဳပ္ကိုင္တယ္။ အဲ့ဒီတုန္းက ျပည္ထဲေရး ၀န္ႀကီးဌာနပါ ေနာက္ေတာ့ သူက ျပန္ၾကားေရးကို ေျပာင္းတယ္။ ဒါေပမဲ့ ပံုႏွိပ္ထုတ္ေ၀သူေတြ အားလံုးက မွတ္ပံုတင္ရမယ္။ အဲ့ဒီ မွတ္ပံုတင္က တေျဖးေျဖးနဲ႔ လိုင္စင္သေဘာ သက္ေရာက္ လာတယ္။ အဲ့ဒီဥစၥာက အခု ဥပေဒမွာ လံုး၀ကို တထပ္တည္း သြားတူေနတယ္။ တူေနၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ဒီမီဒီယာသမားေတြဆုိတာက အဲ့ဒီ ၆၂ ခုႏွစ္ ဥပေဒတုန္းကလည္း ဆင္ဆာဆိုတဲ့ကိစၥ မပါဘူး။ မပါေပမဲ့ ၆၂ ခုႏွစ္ ဥပေဒကို အေျခခံၿပီးေတာ့ ေနာက္တိုးလာတဲ့ နည္းဥပေဒေတြ၊ ညႊန္ၾကားခ်က္ေတြမွာ ဆင္ဆာ ပါပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ၆၂ ခုႏွစ္ ဥပေဒနဲ႔ အရမ္းတူတဲ့ ဥပေဒတခုကို ျပဌာန္းမယ္ဆုိရင္ တခ်ိန္ခ်ိန္မွာ ဆင္ဆာဆိုတာ ျပန္ၿပီး ေပၚလာမယ္ဆိုတဲ့ စိုးရိမ္မႈေတြ ရွိတယ္ေပါ့။ အဲ့ဒါေၾကာင့္ ကန္႔ကြက္ေနၾကတယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။”

ပံုႏွိပ္ျခင္းနဲ႔ ထုတ္ေ၀ျခင္းအပါအ၀င္ သတင္းမီဒီယာဆုိင္ရာ ဥပေဒမူၾကမ္းတရပ္ကို သမၼတ႐ံုးအမိန္႔နဲ႔ ဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ ျမန္မာစာနယ္ဇင္းေကာင္စီက သတင္းမီဒီယာ ေလာကက ပုဂၢိဳလ္ေတြရဲ႕ အႀကံဉာဏ္ေတြနဲ႔ ေရးဆြဲေနတာျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ အခုထြက္ေပၚလာတဲ့ ျပန္ၾကားေရးဌာနက မူၾကမ္းကေတာ့ သူတို႔ ေရးဆြဲေနတဲ့ မူၾကမ္းနဲ႔မဆိုင္ဘဲ သက္သက္ထြက္ေပၚလာတဲ့ မူၾကမ္းတရပ္ ျဖစ္တယ္လို႔လည္း ဦးသီဟေစာက ရွင္းျပပါတယ္။ အခုထြက္ေပၚလာတဲ့မူၾကမ္းအေပၚမွာ သတင္းသမားအေတာ္မ်ားမ်ားကေတာ့ လက္မခံႏိုင္သလို စာနယ္ဇင္းေကာင္စီအေနနဲ႔လည္း သမၼတအျပင္ ျပန္ၾကားေရးနဲ႔ လႊတ္ေတာ္ႏွစ္ ရပ္စလံုးက သက္ဆိုင္ရာ ေကာ္မတီေတြထံကို စာေရးအေၾကာင္းၾကားထားတယ္လို႔လည္း ဦးသီဟေစာက ေျပာျပပါတယ္။

“က်ေနာ္တို႔ သိသေလာက္ေပ့ါေနာ္ အဲ့ဒီ ပံုႏွိပ္ထုတ္ေ၀သူေတြထဲမွာ တခ်ိဳ႕လူေတြက က်ေနာ္တို႔ Press Council က ေရးဆြဲေနတာကို မႀကိဳက္ဘူး။ သူတို႔ဟာသူတို႔ ေရးမယ္လို႔ ေျပာေနၾကတာ က်ေနာ္ ၾကားဖူးတယ္။ ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီးဌာနက အခု သူ လုပ္ထားတဲ့ပံုစံကလည္း သူ လက္ခံတယ္လို႔ မဟုတ္ဘူး။ လႊတ္ေတာ္မတင္ခင္မွာ အႀကံဥာဏ္ေတြ ေတာင္းတဲ့အခါမွာ ကန္႔ကြက္သံေလးေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားသြား တယ္ဆုိရင္ သူတို႔လည္း ျပန္စဥ္းစားမယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ ေနာက္တခုက က်ေနာ္တို႔ Press Council အေနနဲ႔က အခုထြက္လာတဲ့ ပံုႏွိပ္ထုတ္ေ၀သူ ဥပေဒမူၾကမ္းကိုေပါ့ မႏွစ္သက္ေၾကာင္း၊ က်ေနာ္တုိ႔ လက္မခံေၾကာင္းကို သမၼတဆီကိုလည္း စာပို႔ထားပါတယ္။ ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီးဌာနကိုလည္း စာပို႔ထားပါတယ္။ လႊတ္ေတာ္မွာ အထက္လႊတ္ေတာ္၊ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ေပါ့ေလ အဲ့ဒီမွာရွိတဲ့ ေကာ္မတီ ၄ ခုကိုလည္း စာပို႔ထားတယ္ေပါ့။ က်ေနာ္တုိ႔ လက္မခံႏုိင္ေၾကာင္းေပါ့။ ဘာေၾကာင့္မို႔လို႔ လက္မခံႏုိင္ဘူးဆိုတာကို”

သတင္းစာနယ္ဇင္းသမား အမ်ားစု ကန္႔ကြက္ေနတဲ့ ဒီဥပေဒမူၾကမ္းကို လႊတ္ေတာ္မွာ တင္သြင္း ေဆြးေႏြးၿပီး လႊတ္ေတာ္က အတည္ျပဳတယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဒီဥပေဒမူၾကမ္း အသက္၀င္လာမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဦးသီဟေစာကေတာ့ ဒီကိစၥကို လႊတ္ေတာ္ကလည္း ကန္႔ကြက္လိမ့္မယ္လို႔ ယူဆတဲ့အေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။

“ခန္႔မွန္းတာကေတာ့ သူတို႔ လႊတ္ေတာ္ကို တင္ခဲ့တယ္ဆိုရင္ လႊတ္ေတာ္မွာလည္း အဲ့ဒီကိစၥက ေတာ္ေတာ္ႀကီးကို ျငင္းခုန္ကန္႔ကြက္ၾကလိမ့္မယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ လက္ခံဖို႔နဲ႔ လက္မခံဖို႔ဆိုရင္ လက္မခံဖုိ႔က ပိုမ်ားတယ္လို႔ ထင္တယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ ေရးေနတာကေတာ့ မၿပီးေသးပါဘူး။ မၿပီးေသးဘူးဆုိတာက က်ေနာ္တို႔ ေရးေနတာက ရွင္းရွင္းေျပာရင္ ပံုႏွိပ္ထုတ္ေ၀ခြင့္ကိစၥလည္းပါတယ္။ လြတ္လပ္ခြင့္ရွိေအာင္။ သတင္းသမားဆိုရင္ က်ေနာ္တုိ႔က ပရင့္ မီဒီယာတခုတည္းကို မဟုတ္ဘူး။ သတင္းစာ သတင္းသမားေရာ၊ အြန္လိုင္း သတင္းသမားေရာ အားလံုးရဲ႕ အခြင့္အေရးကို ကာကြယ္ဖို႔ အခ်က္ေတြ ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္တို႔က ပံုႏွိပ္ထုတ္ေ၀သူနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ရွိရင္ ပံုႏွိပ္ထုတ္ေ၀တယ္ဆုိတာ ရွင္းရွင္းေျပာရရင္ က်ေနာ္တို႔ သတင္းသမားကိုပါ တုိက္႐ုိက္ ေရးေစခ်င္လည္း ေရးလို႔ရတယ္။ ပံုႏွိပ္ ထုတ္ေ၀လို႔ အေရးယူတာမ်ိဳး မလုပ္ေစခ်င္ဘူး။ က်ေနာ္တုိ႔ ဥပေဒထဲမွာ အဲ့လို ပံုစံျဖစ္ေအာင္ က်ေနာ္တို႔ ေရးဖို႔ ႀကိဳးစားေနတာပါ။ ဒါေပမဲ့ တဘက္ကလည္း ဘယ္လို စိတ္ကူးရသလဲေတာ့ မသိဘူး။ ပံုႏွိပ္ထုတ္ေ၀သူကို ခ်ဳပ္ကိုင္ထားမယ္ဆိုတဲ့ သေဘာထားပါတယ္။ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကေတာ့ လက္ခံမယ္မထင္ဘူး။ လႊတ္ေတာ္ကလည္း လက္ခံမယ္လို႔ မထင္ပါဘူး။”

ျမန္မာႏုိင္ငံသတင္းစာဆရာအသင္း ဒုကၠ႒ ဦးသီဟေစာ ေျပာျပသြားတာပါ။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဗုဒၶဟူးေန႔ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၂၇ ရက္ေန႔က ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီးဌာနက ေရးဆြဲထုတ္ျပန္လုိက္တဲ့ ပံုႏွိပ္ျခင္းနဲ႔ ထုတ္ေ၀ျခင္းလုပ္ငန္း ဥပေဒမူၾကမ္းထဲမွာ ျမန္မာစစ္တပ္ဦးေဆာင္ေရးဆြဲတဲ့ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံဥပေဒကို ေ၀ဖန္ေထာက္ျပတာ၊ ဒါမွမဟုတ္ သတင္းေရးသားတာ အပါအ၀င္ အေၾကာင္းအရာ အေတာ္မ်ားမ်ားကို တင္ျပခြင့္ ကန္႔သတ္ထားသလို၊ အစိုးရထံမွာ သက္ဆိုင္ရာလုပ္ငန္း အသိအမွတ္ျပဳ လက္မွတ္ မရွိဘဲနဲ႔ ထုတ္ေ၀ခဲ့ရင္ ေထာင္ဒဏ္ ၆ လ ျပစ္ဒဏ္ ခ်မွတ္ခံရမယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ ဒီဥပေဒဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ ေနာက္ျပန္ဆြဲတဲ့ ဥပေဒတရပ္ ျဖစ္တယ္လို႔ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္နဲ႔ သတင္းသမားမ်ားကို အကာအကြယ္ေပးေနတဲ့ CPJ အဖြဲ႔ကလည္း ေ၀ဖန္ ေထာက္ျပထားသလို၊ ျမန္မာသတင္းသမားအမ်ားစုကလည္း ကန္႔ကြက္ေနၾကတာျဖစ္ပါတယ္။
XS
SM
MD
LG