သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

အာနန္ေကာ္မရွင္အႀကံျပဳခ်က္ အေကာင္ထည္ေဖာ္ဖိ္ု႔ လူ႔အခြင့္အေရးအဖဲြ႔မ်ား တိုက္တြန္း


ရခိုင္ျပည္နယ္ဆိုင္ရာအႀကံေပးေကာ္မရွင္အၿပီးသတ္အစီရင္ခံစာထုတ္ျပန္

ဒီကေန႔ တရား၀င္ထုတ္ျပန္လုိက္တဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ဆိုင္ရာအႀကံေပးေကာ္မရွင္ရဲ႕ အၿပီးသတ္အစီရင္ခံစာပါ အၾကံျပဳခ်က္ေတြကို ျမန္မာအစိုးရ အေနနဲ႔ အျမန္ဆံုး အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေဆာင္ရြက္သင့္တယ္လို႔ ႏုိင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႔ေတြက တိုက္တြန္း ေျပာဆိုလိုက္ ပါတယ္။ ဒီအၾကံျပဳခ်က္ေတြဟာ ရခိုင္ျပည္နယ္ တည္ျငိမ္ေအးခ်မ္းေရးနဲ႔ ဖြံ႔ျဖိဳး တိုးတက္ေရး ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ဖို႔ မျဖစ္မေန ေဆာင္ရြက္သင့္တဲ့ အခ်က္ေတြ ျဖစ္တယ္လုိ႔ဆိုပါတယ္။ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတဲ့ မခင္ျဖဴေထြးက အျပည့္စံု ေျပာျပေပးပါမယ္။

ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ေဟာင္း ကိုဖီအာနန္ဦးေဆာင္တဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ဆိုင္ရာ အၾကံေပးေကာ္မရွင္ရဲ႕ အျပီးသတ္ အစီရင္ခံစာကို ဒီကေန႔ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲတရပ္ က်င္းပျပီး တရား၀င္ ထုတ္ျပန္လုိက္တာပါ။ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း လြတ္လပ္စြာ သြားလာခြင့္ ခြဲျခားသတ္မွတ္ထားတာေတြ အဆံုးသတ္ဖို႔၊ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏုိင္ငံသားျဖစ္မႈဆုိင္ရာဥပေဒကို ႏုိင္ငံတကာ စံႏႈန္းေတြနဲ႔အညီ ျပဳျပင္ ျပဌာန္းျပီး ႏုိင္ငံမဲ့ေတြ၊ ႏုိင္ငံသား အခြင့္အေရး ဆံုး႐ံႈးေနသူေတြအတြက္ သက္ဆုိင္ရာအခြင့္အေရးေတြ ရရွိေအာင္ ေဆာင္ရြက္ဖို႔၊ ရခိုင္ေဒသ လံုျခံဳေရး၊ တည္ျငိမ္ေအးခ်မ္းေရးနဲ႔ ဖြ႔ံျဖိဳးတိုးတက္ေရး စတဲ့ ကိစၥေတြကို အေလးအနက္ထား ေဆာင္ရြက္သြားဖို႔ေတြကို အၾကံျပဳ တိုက္တြန္းထားပါတယ္။ ဒီလိုအေရးပါတဲ့ အၾကံျပဳခ်က္ေတြကိုေတာ့ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ အျမန္ဆံုး အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္သင့္တယ္လုိ႔ ႏုိင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔တခုျဖစ္တဲ့ Human Rights Watch အဖြဲ႔က အာရွေရးရာ ဒုတိယ ညြန္ၾကားေရးမွဴး Phil Robinson က ေျပာပါတယ္။

“အျပဳသေဘာေဆာင္တဲ့ အၾကံျပဳခ်က္ေတြပါ။ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ လုိက္ပါေဆာင္ရြက္သင့္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လက္ရွိ အရပ္သားအစိုးရအေနနဲ႔ ဒီလိုအေရးပါတဲ့ အၾကံျပဳခ်က္ေတြကို လက္ခံျပီး အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္လိုတဲ့ဆႏၵ ရွိရဲ႕လား ဆုိတာကေတာ့ ေစာင့္ၾကည့္ရမွာပါ။ ရခိုင္အေရးနဲ႔ပတ္သက္လာရင္ အစိုးရ အျမဲတမ္းေျပာေနတာရွိပါတယ္။ အၾကံေပးေကာ္မရွင္ဖြဲ႔ ထားပါတယ္… အၾကံျပဳခ်က္ေတြကို ေစာင့္ေနပါတယ္၊ အၾကံျပဳခ်က္ေတြ နားေထာင္ျပီး အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္သြားပါမယ္ ဆိုတာမ်ိဳး က်ေနာ္တို႔ ၾကားခဲ့ရတာပါ။ အခု အၾကံေပးေကာ္မရွင္က ေပးတဲ့ အၾကံျပဳခ်က္ေတြ ထြက္လာျပီဆိုေတာ့ လက္ေတြ႔ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ရေတာ့မယ့္ အခ်ိန္ ေရာက္ပါျပီ။ ဆိုေတာ့ အစိုးရအေနနဲ႔ ဘာေတြ ျပင္ဆင္ လုပ္ေဆာင္ေနတယ္ဆိုတာ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ရွိရပါမယ္။ ႏုိင္ငံသားျဖစ္မႈ ဥပေဒကို ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲ ျပဌာန္းဖို႔ အခ်ိန္သတ္မွတ္ လုပ္ေဆာင္ရပါလိမ့္မယ္။”

ႏုိင္ငံမဲ့ျဖစ္ေနသူေတြ၊ ႏုိင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ ရွိသူေတြရဲ႕ အခြင့္အေရးကို အျပည့္အ၀ ေပးသင့္တယ္ဆိုတာကို ေကာ္မရွင္က ရွင္းရွင္းလင္းလင္း အၾကံျပဳထားတဲ့အတိုင္း ျမန္မာ အစိုးရအေနနဲ႔ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္း ႏုိင္ငံသားစိစစ္ေရး လုပ္ငန္းစဥ္ေတြကို အရွိန္ျမင့္ ေဆာင္ရြက္သြားဖို႔ အေရးၾကီးတယ္လို႔လည္း Phil Robinson က ေျပာပါတယ္။ လက္ရွိ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္း ျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့ ျပႆနာအေတာ္မ်ားမ်ားရဲ႕ အဓိက အေၾကာင္းရင္းဟာ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏုိင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ ဆိုင္ရာ ဥပေဒရဲ႕ ဆိုးက်ိဳးေတြပဲ ျဖစ္တယ္လို႔ ႏုိင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔တခုျဖစ္တဲ့ Fortify Rights အဖြဲ႔က အမႈေဆာင္ညြန္ၾကားမွဴး Matthew Smith က ေထာက္ျပ ေျပာဆိုပါတယ္။

“ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္နဲ႔ဆိုင္တဲ့ ျပႆနာဟာ ဒီကေန႔ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္း ျပႆနာအေတာ္မ်ားမ်ားရဲ႕ အရင္းခံပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏုိင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ ဆိုင္ရာ ဥပေဒေၾကာင့္ပဲ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ ကမၻာေပၚမွာ ႏုိင္ငံမဲ့အမ်ားဆံုးရွိတဲ့ ႏုိင္ငံတခု ျဖစ္ေနတာပါ။ ဒါက စိတ္မေကာင္းစရာပါ။ ဒါေပမဲ့ ျပင္လို႔မရတဲ့ကိစၥေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ဒီျပႆနာကို ကိုင္တြယ္ဖို႔ အၾကံေပးေကာ္မရွင္က အေကာင္းဆံုး အၾကံျပဳထားပါတယ္။ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ ဒါကို မျဖစ္မေန ကိုင္တြယ္ ေျဖရွင္းရမွာျဖစ္ပါတယ္။”

ေကာ္မရွင္ရဲ႕ အၾကံျပဳခ်က္ေတြကို ျမန္မာအစိုးရက အေလးအနက္ထား လိုက္ပါေဆာင္ရြက္ဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္ေၾကာင္းလည္း Matthew Smith က ေျပာပါတယ္။ အလားတူပဲ ႏုိင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ Amnesty International ကလည္း ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္း ခြဲျခားဆက္ဆံမႈေတြနဲ႔ လူမႈအသိုင္းအ၀ုိင္းၾကားက ကြဲလြဲမႈေတြကို အဆံုးသတ္ႏုိင္ဖို႔အတြက္ အၾကံေပးေကာ္မရွင္ရဲ႕ အၾကံျပဳခ်က္ေတြကို ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ လုိက္ပါေဆာင္ရြက္ဖို႔ တိုက္တြန္းပါတယ္။ ေရရွည္ျဖစ္ပြားေနတဲ့ ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္းက ပဋိပကၡေတြကို ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ ထိထိေရာက္ေရာက္ မေျဖရွင္းႏိုင္ဘူး ဆိုရင္ ေဒသတြင္း ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈေတြ၊ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈေတြနဲ႔ ဖိႏွိပ္မႈေတြ ဆက္ျပီး ရွည္ၾကာေနဦးမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ Amnesty International အဖြဲ႔က ေျပာပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ဆိုင္ရာ အၾကံေပးေကာ္မရွင္ကိုေရာ၊ ေကာ္မရွင္ရဲ႕ အၾကံျပဳခ်က္ေတြကိုပါ ေထာက္ခံသူေတြ ရွိသလုိ၊ လက္မခံတဲ့သူေတြ လည္း ရွိပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီ အပါအ၀င္ ရခိုင္လူမႈ အဖဲြ႔အစည္းအခ်ိဳ႕က ေကာ္မရွင္ကို ကန္႔ကြက္တာေတြ ရိွခဲ့သလို ေကာ္မရွင္နဲ႔ေတြ႔ဆံုဖို႔ကိုလည္း ျငင္းဆိုခဲ့ပါတယ္။ ေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ကေတာ့ ဒီ အၿပီးသတ္အစီရင္ခံစာအတြက္ သက္ဆိုင္ရာ အစိုးရပိုင္းက တာ၀န္ရိွသူေတြ၊ တပ္မေတာ္နဲ႔ လံုၿခံဳေရးအာဏာပို္င္ေတြအျပင္ ႏွစ္ဖက္ လူမႈအသိုက္အ၀ိုင္းေတြကိုပါ ေတြ႔ဆံုခဲ့တယ္လို႔ ဆိုထားပါတယ္။

တပ္မေတာ္ဘက္က ထုတ္ျပန္ခ်က္တရပ္မွာေတာ့ - ေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ အစိုးရရဲ႕သေဘာထား၊ တပ္မေတာ္ရဲ႕ သေဘာထား၊ ေဒသခံျပည္သူေတြရဲ႕ သေဘာထားေတြကို ၿခံဳငံုစဥ္းစားသံုးသပ္ဖို႔လိုအပ္ျပီး လက္ရွိ အစီရင္ခံစာပါ အခ်က္အလက္တခ်ိဳ႕မွာေတာ့ လြဲမွားေနတာေတြ ရွိေနတယ္လို႔ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လိႈင္က ေကာ္မရွင္ဥကၠ႒ Kofi Annan နဲ႔ ဒီကေန႔ ေတြ႕ဆံုစဥ္မွာ ေျပာဆိုခဲ့တဲ့အေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ေကာ္မရွင္ရဲ႕ အခ်ိန္ကန္႔သတ္ခ်က္၊ သြားလာမႈ ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြ ေၾကာင့္ အေၾကာင္းအရာ အခ်က္အလက္ပိုင္းမွာ မျပည့္စံု ႏိုင္တာေတြ ရွိေနတယ္လို႔လည္း ဆိုထားပါတယ္။

XS
SM
MD
LG