သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေမာင္ေတာအေရး သတိထားကိုင္တြယ္ဖုိ႔ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ေတြ တိုက္တြန္း


ရခိုင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္တြင္းမွာ လတ္တေလာျဖစ္ပြားေနတဲ့ အၾကမ္းဖက္ တုိက္ခိုက္ခံရမႈေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး စိုးရိမ္ပူပန္ေၾကာင္း ႏုိင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ေတြက ဗုဒၶဟူးေန႔မွာ ေျပာဆုိလိုက္ပါတယ္။ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ သီးျခား လြတ္လပ္တဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြ လုပ္ေဆာင္သင့္ၿပီး၊ လက္ေတြ႔ျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့ အေျခအေနေတြအေပၚ ပြင့္လင္းျမင္သာစြာ ကိုင္တြယ္ေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ကိုလည္း ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကပါ တယ္။ အျပည့္အစံုကို မနႏၵာခ်မ္း က တင္ျပထားပါတယ္။

ေအာက္တုိဘာလ ၉ ရက္ေန႔ကစလို႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္တြင္းမွာ ရဲတပ္ဖြဲ႔၀င္ ၉ ဦး အပါအ၀င္ လူ ၂၀ ထက္မနည္း ေသဆံုးခဲ့ရတဲ့ အၾကမ္းဖက္ တုိက္ခိုက္ခံရမႈေတြအေပၚ အေတာ္ေလး စိုးရိမ္မိေၾကာင္း ႏုိင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ေတြက ေျပာဆုိခဲ့ၾကတာပါ။ ဗုဒၶဟူးေန႔အထိ တိုက္ခိုက္မႈေတြ ဆက္လက္ျဖစ္ပြားေနဆဲ ဆုိတဲ့ သတင္းေတြလည္း ထြက္ေပၚေနသလို၊ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္နဲ႔ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္တြင္းက စာသင္ေက်ာင္းေတြလည္း ပိတ္ထားရၿပီး၊ အေျခအေနေတြ မတည္ၿငိမ္ေသးတာေၾကာင့္ ေဒသခံေတြ အိုးအိမ္စြန္႔ခြာ ေျပာင္းေရႊ႕တာေတြလည္း ရွိေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအေျခအေနေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး - ႏုိင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ေတြက အေတာ္ေလး စိုးရိမ္ပူပန္ေၾကာင္း မေန႔က ေျပာဆုိခဲ့ၾကတာပါ။ Human Rights Watch လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ရဲ႕ အာရွေရးရာတာ၀န္ခံ Brad Adams ကေတာ့ -

“အေရးအႀကီးဆုံးကေတာ့ ဘာျဖစ္သလဲဆုိတာကုိ သိႏုိင္ဖုိ႔ပါ။ ဘယ္သူက ဘယ္သူ႔ကုိ တုိက္ခုိက္တယ္၊ ဘယ္ႏွစ္ေယာက္ အသတ္ခံရၿပီး၊ ဘယ္ႏွစ္ေယာက္ ဒဏ္ရာရတယ္ဆုိတာ ဘယ္သူမွ ေသေသခ်ာခ်ာ မသိပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္လည္း ဘာေတြျဖစ္ပ်က္ခဲ့သလဲ ဆုိတဲ့အေပၚ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း သုံးသပ္ဖုိ႔ကေတာ့ ေစာေနပါတယ္။ ရဲတပ္ဖဲြ႔နဲ႔ စစ္သားေတြ အပါအ၀င္ ထိခုိက္ေသဆုံးခဲ့တဲ့ အၾကမ္းဖက္လုပ္ရပ္ကုိေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ အေနနဲ႔ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ဆန္႔က်င္ပါတယ္။ မတူကဲြျပားတဲ့ လူပုဂၢိဳလ္တဦးခ်င္းနဲ႔ လူမႈအသုိင္းအ၀ုိင္းေပါင္းစုံက အမ်ဳိးမ်ဳိး ေျပာေန တာေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း စုံစမ္းစစ္ေဆးဖုိ႔ လုိပါတယ္။”

ႏိုင္ငံေတာ္ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကေတာ့ - တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈေအာက္မွာ မွ်မွ်တတနဲ႔ အေကာင္းဆံုး ေျဖရွင္းသြားမယ္ လို႔ မေန႔က ေနျပည္ေတာ္ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး႐ံုးမွာ နယ္သာလန္ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး Bert Koenders နဲ႔အတူ ပူးတြဲျပဳလုပ္တဲ့ သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲအတြင္း ေျပာဆိုထားတာပါ။ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ကတည္းက လူ႔အသိုင္းအ၀ိုင္း ၂ ခုၾကား ျဖစ္ပြားေနတဲ့ လူမ်ိဳးေရးတင္းမာမႈေတြ ေၾကာင့္လည္း - Amnesty International အဖြဲ႔ကေန - ေဒသခံအရပ္သားေတြရဲ႕ လံုၿခံဳေရးကို ထိခိုက္မႈမရွိေအာင္ အစိုးရက ေဆာင္ရြက္ဖို႔နဲ႔ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိတဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈမ်ိဳးေတြ လုပ္ေဆာင္ဖုိ႔ကို ေတာင္းဆုိတဲ့အေၾကာင္း AI အဖြဲ႔ရဲ႕ အာရွေရးရာ ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ T. Kumar က ေျပာဆုိခဲ့ပါတယ္။

“Amnesty International အေနနဲ႔ ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ ရွိေနတဲ့ ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြရဲ႕ ကံၾကမၼာအတြက္ စုိးရိမ္ပါတယ္။ အဲဒီမွာ ျဖစ္ပ်က္ေနတာေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔လည္း က်ေနာ္တုိ႔ ဘာမွမသိရပါဘူး။ ျမန္မာအစုိးရ အေနနဲ႔ ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ရခုိင္ေတြပဲျဖစ္ျဖစ္ အရပ္သားေတြကုိ အကာအကြယ္ေပးႏုိင္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေစခ်င္ပါတယ္။ စုံစမ္း စစ္ေဆးမႈေတြဟာလည္း ဘက္မလုိက္ပဲ မွ်တမႈရွိၿပီး အမ်ားျပည္သူ သိရွိႏုိင္တဲ့ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ ရွိရပါလိမ့္မယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း စုံစမ္းစစ္ေဆးရာမွာ မွ်မွ်တတ၊ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းနဲ႔ ျမင္သာမႈရွိေအာင္ လုပ္ရပါ လိမ့္မယ္။ စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြဟာ အေရးႀကီးတယ္ ဆုိေပမဲ့ ပြင့္လင္းမွ်တဖုိ႔လည္း လုိအပ္ပါတယ္။ သတင္းေထာက္ေတြ၊ လူ႔အခြင့္အေရး အဖဲြ႔အစည္းေတြ၊ အကူအညီေပးေရးအဖဲြ႔ေတြကုိလည္း ရခုိင္ျပည္နယ္ကုိ သြားေရာက္ခြင့္ျပဳဖုိ႔၊ လက္ေတြ႔ ျဖစ္ပ်က္ေနတာေတြကုိ သိရွိႏုိင္ ေအာင္ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ စုံစမ္းခြင့္ေပးဖုိ႔လည္း ျမန္မာ အစုိးရကုိ ထပ္ေလာင္း တုိက္တြန္းလုိပါတယ္။”

အလားတူ - HRW အဖြဲ႔ကလည္း - ကုလသမဂၢ လို ဘက္လိုက္မႈကင္းတဲ့ အဖြဲ႔မ်ိဳးေတြ ဖိတ္ေခၚၿပီး သီးျခားလြတ္လပ္တဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြ လုပ္ေဆာင္ဖို႔ကို ျမန္မာအစိုးရကို တိုက္တြန္းခဲ့တာပါ။ ဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး HRW ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ Brad Adams က -

“ကုလသမဂၢကုိ ဖိတ္ၾကားၿပီး စုံစမ္းစစ္ေဆးခုိင္းတာကေတာ့ အေကာင္းဆုံး ျဖစ္လိမ့္မယ္လုိ႔ ထင္ပါတယ္။ သူတုိ႔အေနနဲ႔ သီးျခား လြတ္လပ္မႈရွိရွိ၊ ႏုိင္ငံေရးကိစၥေတြ မပါဘဲ ေျဖာင့္ေျဖာင့္မတ္မတ္ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္္ပါလိမ့္မယ္။ အခုအခ်ိန္မွာ အႏၱရာယ္ရွိတာကေတာ့ ရဲတပ္ဖဲြ႔နဲ႔ လူမႈ အသုိင္းအ၀ုိင္းေတြအေနနဲ႔ ႏုိင္ငံေရးေနာက္ခံေတြ ရွိေနၾကတဲ့အတြက္ ဒီကိစၥကေန ႏုိင္ငံေရးအရ အျမတ္ထုတ္လာႏုိင္တဲ့ ကိစၥပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ရခုိင္ျပည္နယ္က ျပႆနာေတြကုိ ေလ့လာမယ့္ ေကာ္မရွင္တရပ္ကုိ ဦးေဆာင္ဖုိ႔လည္း ကုိဖီအာနန္ကုိ ဖိတ္ၾကားထားၿပီးသား ျဖစ္တဲ့အတြက္၊ သီးျခားလြတ္လပ္တဲ့ စစ္ေဆးမႈေတြ လုပ္ေဆာင္လုိတဲ့ ဆႏၵကုိလည္း ျပသထားၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။ ကုလသမဂၢ အေနနဲ႔လည္း ဒီလုိစုံစမ္းစစ္ေဆးမႈမ်ဳိးေတြ လုပ္ႏုိင္္တဲ့စြမ္းရည္ ရွိပါတယ္။”

ဒါ့အျပင္ ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္းက နယ္ျခားေစာင့္တပ္စခန္း ၃ ခု တုိက္ခုိက္ခံခဲ့ရတဲ့ကိစၥအေပၚ အထူး စုိးရိမ္ပူပန္ေၾကာင္းနဲ႔ ဒီကိစၥကုိ ပြင့္လင္း ျမင္သာစြာနဲ႔ ဥပေဒအရ သတိထား ကုိင္တြယ္ေျဖရွင္းဖုိ႔ကို အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရးဌာနနဲ႔ ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ရဲ႕ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ အထူး အႀကံေပးပုဂၢဳိလ္ Vijay Nambiar က အဂၤါေန႔ကပဲ တုိက္တြန္းခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ၾသဂုတ္လမွာေတာ့ - ႏုိင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကေန ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္က လူ ၁၀၀ ေက်ာ္ ေသဆံုးခဲ့ရၿပီး၊ လူ ၁ သိန္းေက်ာ္ဟာလည္း IDP ဒုကၡသည္ေတြအျဖစ္ စခန္းေတြမွာ ေနထိုင္ေနရဆဲ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ ရခိုင္လူမ်ိဳးေတြနဲ႔ မူဆလင္အၾကား လူမ်ိဳးေရးပဋိပကၡေတြ ေျဖရွင္းဖို႔ အပါအ၀င္ ေဒသဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး ေတြအတြက္ - ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ ေဟာင္းလည္းျဖစ္၊ ႏိုဘဲလ္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆုရွင္လည္းျဖစ္တဲ့ ကိုဖီအာနန္ ဦးေဆာင္ၿပီး - ရခိုင္ျပည္နယ္ အႀကံေပးေကာ္မရွင္ကို ဖြဲ႔စည္းခဲ့ပါတယ္။

ေလာေလာဆယ္ ျပည္ေထာင္စုျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီး ဦးေဖျမင့္ အပါအ၀င္ အစိုးရအဖြဲ႔၀င္ေတြ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ျဖစ္ပြားတဲ့ ေမာင္ေတာ ၿမိဳ႕နယ္ကို ေရာက္ရွိေနၿပီး ေဒသဆုိင္ရာ တာ၀န္ရွိသူေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုကာ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြ လုပ္ေဆာင္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္ရွင္။

XS
SM
MD
LG