သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ဌာေနျပန္ေရး ႏိုင္ငံေရး လြတ္လပ္ခြင့္ လိုအပ္ဟု ျပည္ပေရာက္ အတိုက္အခံမ်ား တုံ႔ျပန္


ဌာေနျပန္ေရး ႏိုင္ငံေရး လြတ္လပ္ခြင့္ လိုအပ္ဟု ျပည္ပေရာက္ အတိုက္အခံမ်ား တုံ႔ျပန္

၁၉၈၈ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္း အေၾကာင္းအမ်ဳိးမ်ဳိးေၾကာင့္ ျပည္ပႏိုင္ငံေတြကို ေရာက္ေနၾကတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံသား အားလံုးကို ျမန္မာႏိုင္ငံကို ျပန္လာခြင့္ ျပဳလိုက္ၿပီလို႕ ဒီကေန႔ ေန႕လယ္ပိုင္း ေနျပည္ေတာ္မွာလုပ္တဲ့ အစည္းအေ၀း တခုမွာ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္က ေၾကညာသြားပါတယ္။ ျပည္ပေရာက္ အတိုက္အခံ လႈပ္ရွားသူေတြကေတာ့ ျမန္မာျပည္ ျပန္ဖို႔ဆိုရင္ လြတ္လပ္တဲ့ ႏိုင္ငံေရး အခင္းအက်င္းနဲ႔ လြတ္လပ္စြာ ႏိုင္ငံေရး လႈပ္ရွားခြင့္ရိွဖို႔ လိုအပ္မယ္လို႕ တုံ႔ျပန္ၾကပါတယ္။ ဒီေျပာဆိုခ်က္ဟာ အမ်ဳိးသား ရင္ၾကားေစ့ေရး အတြက္ ရည္ၫႊန္းတယ္ ဆိုရင္ေတာ့ အက်ဥ္းေထာင္ေတြ အတြင္းမွာရိွတဲ့ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား အားလံုးကို အရင္ ျပန္လႊတ္သင့္တယ္လို႕လည္း ေျပာပါတယ္။ အျပည့္အစုံကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတဲ့ ကိုသားၫြန္႔ဦးက တင္ျပေပးထားပါတယ္။

သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ဟာ ျပည္တြင္း စီးပြားေရးနဲ႕ လူမႈေရးနယ္ပယ္ အသီးသီးက တာ၀န္ရိွသူေတြနဲ႕ ဒီကေန႕ ေနျပည္ေတာ္မွာ ေတြ႕ဆံုစဥ္ အခုလို ေျပာဆိုသြားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံ့စီးပြား တိုးတက္ေရးအတြက္ အေၾကာင္းအမ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႕ ျပည္ပေရာက္ေနတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြကို ျပန္လာခြင့္ ျပဳလိုက္ၿပီး ျပစ္ဒဏ္ရိွသူေတြကို ေလွ်ာ့ေပါ့ဖို႕ စဥ္းစားေပးမယ္လို႔ ေျပာဆိုသြားတာပါ။ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဒီမိုကေရစီ အင္အားစု (FDB) ရဲ႕ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ ေဒါက္တာ ႏိုင္ေအာင္ကေတာ့ ျပည္ပေရာက္ အတိုက္အခံ လႈပ္ရွားသူေတြ ျမန္မာျပည္ ျပန္ႏိုင္ဖို႕ဆိုရင္ လြတ္လပ္တဲ့ ႏိုင္ငံေရးေနာက္ခံ၊ ႏုိင္ငံေရး အခင္းအက်င္း ရိွဖို႔လိုမယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

“အမ်ဳိးသား ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး၊ မိသားစုေတြ အားလုံး အတူတူလုပ္ၾကေရး ဆုိတဲ့ အႏွစ္သာရ တကယ္မ်ား ရွိတယ္ဆုိရင္ေတာ့ ဒါက ႀကိဳဆုိရမယ့္ကိစၥ၊ ႀကိဳဆိုသင့္တဲ့ကိစၥ ျဖစ္ပါတယ္။ တဘက္မွာလည္း အဲဒီလိုစိတ္မ်ဳိးရွိတယ္ ဆုိတာကို ေသေသခ်ာခ်ာ ထင္ထင္ရွားရွား ျပဖို႔ လိုတာေပါ့။

“ဥပမာ ဒီလိုမိန္႔ခြန္းမ်ဳိးမွာတင္ ေျပာတာ မဟုတ္ဘဲနဲ႔ အမိန္႔ဒီဂရီလို ဟာမ်ဳိးနဲ႔ ထုတ္ျပန္ေပးသင့္တယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ ဆုိလိုတာက ဒီလိုလူမ်ဳိးေတြ ျပန္လာသင့္တယ္ ဘာညာဆုိတာ ေသေသခ်ာခ်ာ အမိန္႔ဒီဂရီလို ဟာမ်ဳိးေပါ့၊ အဲဒီလုိမ်ဳိး ထုတ္ျပန္ၿပီး ေျပာတယ္ဆုိရင္ေတာ့ ပုိၿပီးေတာ့ အခ်က္အလက္ တိတိက်က် က်ေနာ္တုိ႔ သိႏုိင္တာေပါ့။”

အခုလို ျပန္လာခြင့္ျပဳမယ္ ဆိုတဲ့ သေဘာေၾကာင့္ ျပည္ပေရာက္ အတုိက္အခံ အဖြဲ႕အစည္းေတြ ၾကားထဲမွာေရာ တစုံတရာ ႐ုိက္ခတ္မႈ ရွိႏုိင္လား။

“က်ေနာ္တို႔ စၿပီး ထြက္လာကတည္းက ျမန္မာျပည္ ဒီမုိကေရစီေရး ရဖုိ႔၊ လူ႔အခြင့္အေရးရဖုိ႔၊ ႏုိင္ငံေရးေတြ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ လႈပ္ရွားခြင့္ မရွိလို႔၊ လႈပ္ရွားမႈေတြကို ဖိႏွိပ္လို႔ ဆိုၿပီး က်ေနာ္တို႔ ထြက္လာခဲ့ၾကတာကိုး။ ဆုိေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔က စီးပြားေရးအရ လုပ္ကုိင္ရွာေဖြ စားေသာက္ဖုိ႔မွ မဟုတ္တာ။ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ျပန္မယ္ဆုိရင္လည္း က်ေနာ္တို႔ လုိခ်င္တဲ့ အခြင့္အေရးေတြ ရမရဆုိတဲ့ အေပၚမွာ အဓိက မူတည္တာေပ့ါ။

“က်ေနာ္တုိ႔ ႏုိင္ငံေရး လြတ္လြတ္လပ္လပ္ လႈပ္ရွားခြင့္ ရွိမလား၊ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေျပာဆုိခြင့္ ရွိမလား၊ က်ေနာ္တုိ႔အေပၚမွာ ဖိႏွိပ္ ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ ဥပေဒေတြ၊ ၅(ည) လို ဥပေဒမ်ဳိးေတြ၊ ပယ္ဖ်က္ေပးတာမ်ဳိးေတြ ရွိမလား။ အဲဒီလိုမ်ဳိးေတြ ရွိမယ္ ဆုိရင္ေတာ့၊ က်ေနာ္တုိ႔ ႏုိင္ငံေရးလုပ္ခ်င္လို႔ ဒီဟာေတြ ေျပာေနတာ၊ ဒီမုိကေရစီ လုိခ်င္လို႔ ေျပာေနတာပဲ။ အဲဒီလို အခြင့္အေရးေတြ ရွိတယ္ဆုိရင္ေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ျပန္ၿပီးလုပ္ရမယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ ဒီအလုပ္ လုပ္ေနတာလည္း က်ေနာ္တုိ႔တုိင္းျပည္ကုိ ေကာင္းေစခ်င္လို႔၊ ေနာက္ က်ေနာ္တုိ႔လည္း တုိင္းျပည္ကို အဲဒီလို အေျခအေနမ်ဳိးနဲ႔ ျပန္ေစခ်င္လို႔ပဲ လုပ္ေနတာေပ့ါ။

“ဆုိေတာ့ အဲဒီဟာမ်ဳိးေတြ ရွင္းရွင္းလင္းလင္းျဖစ္တယ္ ဆုိရင္ေတာ့ သေဘာထား ကြဲစရာ မရွိပါဘူး။ ႏုိင္ငံေရးအတြက္၊ တုိင္းျပည္အတြက္ လုပ္ဖို႔ ထြက္လာတဲ့လူေတြ တုိင္းျပည္မွာ ဒါမ်ဳိး ျပန္လုပ္ခြင့္ရၿပီ ဆုိရင္ က်ေနာ္တုိ႔ ဘာျဖစ္လို႔ အျပင္မွာ လုပ္ေနမလဲ။”

AAPP ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖဲြ႕ တဲြဖက္ အတြင္းေရးမွဴး ကိုဘိုၾကည္ကေတာ့ အသြင္ကူးေျပာင္းေရး ကာလမွာ အထိန္းသိမ္း ခံထားရတဲ့ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြကို အရင္ဆံုး ျပန္လႊတ္ေပးသင့္တယ္လို႕ ယူဆပါတယ္။ တဘက္မွာလည္း လက္ရိွ အစိုးရအေပၚမွာ အမ်ားျပည္သူက ႏိုင္ငံေရးအရ အယံုအၾကည္ ရိွလာေအာင္ လက္ေတြ႕ ေဆာင္ရြက္ျပမႈမ်ဳိးေတြ လုပ္ဖို႔ လိုအပ္ေသးတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

“ျပည္ပေရာက္ေနတဲ့သူေတြ ျပန္လာဖို႔ ေျပာတာထက္စာရင္ ျပည္တြင္းမွာ ရွိေနတဲ့ ဥပမာ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြကို အရင္လႊတ္ေပးတာ ပုိၿပီးေတာ့ လက္ေတြ႕က်တယ္၊ ပိုသဘာ၀က်တယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ ဒီလူေတြရဲ႕ ကိစၥကို မေျဖရွင္းဘဲနဲ႔ တျခားကိစၥေတြ လုိက္ေျဖရွင္းေနတာက သိပ္သဘာ၀ မက်ပါဘူး။ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကာလ တခုမွာ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြ အရင္ဆုံး လႊတ္ဖုိ႔ဆုိတာ အေရးႀကီးပါတယ္။ ဒါကုိ အရင္လုပ္ဖုိ႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ေနာက္တခုက က်ေနာ္တုိ႔ အခုရွိေနတဲ့ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရကို ဘယ္ေလာက္ ယုံၾကည္ရမလဲ ဆုိတာက ေစာင့္ၾကည့္ရဦးမွာပါ။”

တကယ္ေတာ့ ဖမ္းဆီးခံရတဲ့ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြ အားလံုး ျပန္လႊတ္ေပးဖို႔နဲ႔ ျပည္ပမွာ ေရာက္ရိွေနတဲ့ အတိုက္အခံ လႈပ္ရွားသူေတြ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္းကုိ ျပန္လာခြင့္ရဖို႔ ႏိုင္ငံေရးပါတီႀကီး အခ်ဳိ႕က အစိုးရကို လႊတ္ေတာ္တြင္းမွာေရာ လႊတ္ေတာ္ပမွာပါ ေတာင္းဆိုခဲ့ဖူးပါတယ္။ ဒီအတြက္ အေထြေထြ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္သေဘာ ထုတ္ေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကိုလည္း ဖဲြ႕စည္းပံုအရဆိုရင္ ႏိုင္ငံေတာ္ ကာကြယ္ေရးနဲ႕ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီ ဆံုးျဖတ္ခ်က္နဲ႕ သမၼတက အတည္ျပဳ ထုတ္ျပန္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

အခု ျပည္ပေရာက္ေတြ ျပန္လာခြင့္ျပဳတယ္ဆိုတဲ့ သေဘာဟာ Amnesty သေဘာ သက္ေရာက္ႏိုင္မႈ ရိွမရိွ ဆိုတာေတာ့ ေနာက္ပိုင္း အေသးစိတ္ ထုတ္ျပန္မယ္ဆိုတဲ့ အေျခအေနကိုပဲ ေစာင့္ၾကည့္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG