သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေနာက္ဆုံးရသတင္း

စစ္တပ္အတြက္အဓိကပံ့ပိုးေနတဲ့  MOGE ကို ကန္အျမန္ဆုံးအေရးယူေရး ျမန္မာ့အေရးလႈပ္ရွားသူေတြတိုက္တြန္း


ရခိုင္ျပည္နယ္ ေက်ာက္ျဖဴမွာ တည္ရွိတဲ့ တရုတ္-ျမန္မာ ေရနံနဲ႔ သဘာ၀ဓါတ္ေငြတူးေဖၚေရး လုပ္ငန္း

ျမန္မာစစ္ေကာင္စီအတြက္ လက္နက္အေရာင္းအဝယ္လုပ္ေပးေနသူေတြအေပၚ အေမရိကန္က ပစ္မွတ္ထားဒဏ္ခတ္အေရးယူလိုက္တာကို ႀကိဳဆိုေပမယ့္ စစ္တပ္အတြက္ အဓိကဝင္ေငြျဖစ္ေနတဲ့ ျမန္မာ့ေရနံနဲ႔ သဘာဝဓါတ္ေငြ႕လုပ္ငန္း(MOGE) ကိုပါ အျမန္ဆုံးပိတ္ဆို႔အေရးယူဖို႔ လိုအပ္ေနေၾကာင္း ျမန္မာ့အေရးလႈပ္ရွားသူေတြက ဗြီအိုေအကို ေျပာပါတယ္။
အေမရိကန္အစိုးရဘက္ကေရာ MOGE ကို ပိတ္ဆို႔အေရးဖို႔ ဘာေၾကာင့္ေႏွာင့္ေႏွးေနပါသလဲ။
အေမရိကန္အေျခစိုက္ ျမန္မာ့အေရးလႈပ္ရွားသူတခ်ိဳ႕ရဲ႕ အျမင္ေတြကို မအင္ၾကင္းႏိုင္က စုစည္းတင္ျပမွာပါ။

အေမရိကန္ဘ႑ာေရးဌာနက ေနာက္ထပ္ လူပုဂၢိဳလ္အလိုက္ ဒဏ္ခတ္အေရးယူေၾကာင္း ထုတ္ျပန္လိုက္တဲ့ ေအာက္တိုဘာလ (၆)ရက္ေန႔ ရက္စြဲနဲ႔ ေၾကညာခ်က္မွာ- ျမန္မာစစ္တပ္ကို ေလယာဥ္အစိတ္အပိုင္းေတြအပါအဝင္ လက္နက္ေတြရေအာင္လုပ္ေပးေနတဲ့ Dynasty International Company Limited နဲ႔ အဲဒီကုမၸဏီပိုင္ရွင္ ဦးေအာင္မိုးျမင့္၊ ကုမၸဏီ ပူးတြဲတည္ေထာင္သူ ဦးလႈိင္မိုးျမင့္ အျပင္ ကုမၸဏီဒါ႐ိုက္တာ ဦးမ်ိဳးသစၥာ တို႔ ၃ ဦးကို ေဖၚျပထားပါတယ္။

ျမန္မာစစ္အရာရွိတဦးရဲ႕ သားျဖစ္သူ ဦးေအာင္မိုးျမင့္ဟာ ျမန္မာစစ္တပ္အတြက္ မစ္ဇိုင္းဒုံးအပါအဝင္ စစ္လက္နက္ပစၥည္းမ်ိဳးစုံ အျပင္ ေလယာဥ္ပါ တင္သြင္းေနသူျဖစ္ၿပီး သူ႔ကို ၂၀၂၂ ေဖေဖၚဝါရီလထဲမွာ အီးယူဥေရာပသမဂၢက အေရးယူထားသလို မတ္လထဲမွာေတာ့ ၿဗိတိန္က အေရးယူဒဏ္ခတ္ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ညီျဖစ္သူ ဦးလႈိင္မိုးျမင့္ကလည္း ဒီကုမၸဏီအတြက္တာဝန္ယူ ေဆာင္႐ြက္ေနသူျဖစ္သလို ကုမၸဏီဒါ႐ိုက္တာ ဦးမ်ိဳးသစၥာကေတာ့ ႏိုင္ငံရပ္ျခားစစ္လက္နက္ေရာင္းဝယ္သူေတြနဲ႔ လက္နက္အေရာင္းအဝယ္ လုပ္ရာမွာ ဆက္သြယ္ေဆာင္႐ြက္သူျဖစ္ေၾကာင္း ေဖၚျပထားပါတယ္။

အခုလို ျမန္မာစစ္တပ္အတြက္ လက္နက္အေရာင္းဝယ္လုပ္ေနသူေတြကို ပစ္မွတ္ထား အေရးယူလိုက္တာကို ႀကိဳဆိုေပမယ့္ ထိေရာက္မႈအတိုင္းအတာမွာေတာ့ ေမးခြန္းထုတ္စရာရွိေနတယ္လို႔ ဝါရွင္တန္ဒီစီအေျခစိုက္ US Advocacy Coalition for Myanmar( ျမန္မာ့အေရး ေထာက္ခံအားေပးတဲ့ အေမရိကန္မဟာမိတ္အဖြဲ႕) ေျပာခြင့္ရ Mike Haack က ဗြီအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

"က်ေနာ္တို႔အျမင္မွာေတာ့ ျမန္မာစစ္တပ္ကို ပစ္မွတ္ထားတာ အထူးသျဖင့္ အခုလိုလက္နက္အေရာင္းအဝယ္ေတြကို ပစ္မွတ္ထားအေရးယူတဲ့ လုပ္ရပ္မွန္သမွ် ေကာင္းပါတယ္။ နာမည္နဲ႔ ပစ္မွတ္ထားအေရးယူခံရတဲ့ သူေတြဆီကက်ေနာ္တို႔ၾကားရတာကေတာ့ ဒီလိုမ်ိဳး ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔ခံရတဲ့အတြက္ သူတို႔အေပၚ ထိခိုက္မႈေတြရွိတယ္လို႔ ေျပာၾကပါတယ္။ ဒါဆိုရင္ ေမးခြန္းရွိလာတာက အေမရိကန္အေနနဲ႔ ဒီလို လက္နက္ေရာင္းဝယ္သူေတြကို ပိတ္ဆို႔အေရးယူတာဟာ ဘယ္ေလာက္အထိ ထိေရာက္မႈရွိႏိုင္သလဲ။ ႐ုရွားအေပၚ ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈကို ၾကည့္ရင္ ဒီလို လက္နက္အေရာင္းအဝယ္လုပ္တဲ့သူေတြကို ပစ္မွတ္ထားအေရးယူမႈေတြမွာ ဘယ္ေလာက္အထိ ေအာင္ျမင္သလဲဆိုတာ က်ေနာ္တို႔ အေသအခ်ာ မသိၾကပါဘူး။"


ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ၂၀၂၁ခုႏွစ္ ေဖေဖၚဝါရီလက အရပ္သားအစိုးရကို ျဖဳတ္ခ်ၿပီး အာဏာသိမ္းခဲ့တဲ့ ျမန္မာစစ္တပ္အေပၚမွာ အေမရိကန္သမၼတ ဘိုင္ဒန္အစိုးရဘက္က ခ်က္ခ်င္း တုံ႔ျပန္အေရးယူမႈေတြရွိေပမယ့္ စစ္တပ္ရဲ႕ အဓိကဝင္ေငြျဖစ္ေနတဲ့ ျမန္မာ့ေရနံနဲ႔သဘာဝလုပ္ငန္းကို အခုခ်ိန္ထိ ပိတ္ဆို႔အေရးယူျခင္းမရွိတဲ့အေပၚ အားမလို အားမရ ျဖစ္မိေၾကာင္း ကာလီဖိုးနီးယားျပည္နယ္ ဆန္ဖရန္စစၥကို ေဘးဧရိယာက Burmese American Alliance ဥကၠဌ ဦးၫြန႔္သန္းက ဗြီအိုေအကို အခုလိုေျပာပါတယ္။

"သမၼတ ဘိုင္ဒန္က အခုခ်ိန္ထိ သူလုပ္လို႔ရရဲ႕သားနဲ႔ MOGE ကို သူက sanction မလုပ္ေသးဘူး။ အဲဒီအေပၚမွာေတာ့ က်ေနာ္တို႔ အေတာ္ေလးကို အားမလိုအားမရျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ Burma Bill (ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ဥပေဒမူၾကမ္း)မွာ MOGE ကို ဒဏ္ခတ္အေရးယူပါ။ အျခားဘာေတြပဲလုပ္လုပ္ MOGE ကို sanction မလုပ္မခ်င္း ျမန္မာစစ္ေကာင္စီလက္ထဲကို ေဒၚလာ သန္းနဲ႔ခ်ီတဲ့ေငြေတြ ဝင္ေနသေ႐ြ႕ စစ္တပ္ကေန ျပည္သူလူထုကို ဖိႏွိပ္သတ္ျဖတ္မႈေတြဆက္ၿပီးလုပ္ေနမယ္။ အာဏာကို လက္လႊတ္မွာမဟုတ္ဘူးလို႔ က်ေနာ္တို႔ အႀကိမ္ႀကိမ္ေျပာထားပါတယ္။"

ျမန္မာ့ေရနံနဲ႔ သဘာဝဓါတ္ေငြ႕လုပ္ငန္းကို ဥေရာပသမဂၢက ၂၀၂၂ ေဖေဖၚဝါရီလမွာ ပိတ္ဆို႔အေရးယူခဲ့သလိုမ်ိဳး အေမရိကန္အစိုးရအေနနဲ႔ လုပ္ေဆာင္သင့္ေၾကာင္း Mike Haack ကေျပာပါတယ္။

"အေမရိကန္ဘက္က လုပ္ေပးႏိုင္တဲ့ အထိေရာက္ဆုံးနည္းလမ္းကေတာ့- ျမန္မာ့ ေရနံနဲ႔ သဘာဝဓါတ္ေငြ႕လုပ္ငန္း MOGE ကို ပိတ္ဆို႔အေရးယူဖို႔ပဲျဖစ္ပါတယ္။ဘာေၾကာင့္လဲဆိုရင္ ေဒၚလာရဲ႕ အခန္းက႑က အလြန္အေရးပါေနလို႔ပါ။ ေရနံနဲ႔ သဘာဝဓါတ္ေငြ႕ကို ဝယ္ဖို႔ ေဒၚလာနဲ႔ ေပးေခ်ရတာက အဓိကက်တဲ့အခ်က္ပါ။ ဒါေၾကာင့္ MOGE ကို ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔ျခင္းအားျဖင့္ စစ္တပ္ရဲ႕ ဝင္ေငြေတြကို ထိခိုက္ေစမယ့္ အထိေရာက္ဆုံးနည္းလမ္းလို႔ က်ေနာ္တို႔ ျမင္ပါတယ္။ ဥေရာပသမဂၢက MOGE အေပၚ ပိတ္ဆို႔အေရးယူထားတဲ့အတြက္ တ႐ုတ္ဘဏ္နဲ႔ ကိုရီးယားပိုင္ ေရနံနဲ႔ သဘာဝဓါတ္ေငြ႕ ကုမၸဏီႀကီးေတြျဖစ္တဲ့ POSCO နဲ႔ KOGAS တို႔ကေန စစ္တပ္ကို ေငြလြဲွေျပာင္းဖို႔ကို ရပ္တန႔္ထားရတာကိုၾကည့္ရင္ တကယ့္ကို ထိေရာက္မႈရွိတာေတြ႕ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ စစ္လက္နက္အေရာင္းအဝယ္လုပ္ေနတဲ့သူေတြကို အေမရိကန္က ေစာင့္ၾကည့္အေရးယူတာေကာင္းတယ္ဆိုေပမယ့္ MOGE ကို ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈမ်ိဳးကသာ ပိုၿပီး ထိေရာက္မႈရွိမွာျဖစ္ပါတယ္။"

ဒါဆိုရင္ အေမရိကန္အစိုးရဘက္က ဘာေၾကာင့္ MOGE အေပၚဒဏ္ခတ္အေရးယူဖို႔ေႏွာင့္ေႏွးေနပါသလဲ။ ဦးၫြန႔္သန္းရဲ႕ အျမင္ကေတာ့-

" ဘာျဖစ္လို႔ sanction မလုပ္ဘူးလည္းဆိုတာကို သုံးသပ္ၾကည့္ေတာ့-ႏွစ္ ခ်က္ေတြ႕ပါတယ္။ တခ်က္ကေတာ့ သူတို႔ ထိုင္းကို ထိခိုက္မွာကို စိုးရိမ္တယ္ထင္တယ္။ တဖက္မွာလည္း ရီပါပလင္ကန္ေတြဘက္ကလည္း စီးပြားေရးနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ ရွယ္ဗ႐ြန္တို႔လို ေရနံကုမၸဏီေတြကို ထိခိုက္မွာမ်ိဳးေတြဆို သူတို႔က မႀကိဳက္ဘူးေပါ့။ ဒါေပမယ့္ ရီပါပလင္ကန္ပိုင္းက ေတာ္ေတာ္ေလးကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္းျဖစ္သြားပါၿပီ။ အာဆီယံရဲ႕ ဘုံသေဘာတူညီခ်က္ ငါးခ်က္ အလုပ္မျဖစ္ကတည္းက ၿပီးခဲ့တဲ့ ေလး၊ငါး လေလာက္တည္းက Mitch Mcconnell ကေန MOGE ကို sanction လုပ္ဖို႔ လိုလာၿပီ။ အိမ္နီးနားခ်င္းေတြက ဘာမွ ျပတ္ျပတ္သားသားမလုပ္ဘူးဆိုရင္ေတာ့ MOGE ကို sanction လုပ္ရေတာ့မယ္ဆိုၿပီးေတာ့ ရီပါပလင္ကန္ေခါင္းေဆာင္က ေလသံပစ္လိုက္ကတည္းကိုက ဒီကိစၥကေတာ့ ၿပီးသြာၿပီေပါ့။ ဒါေပမယ့္ ဒီဓါတ္ေငြ႕ပိုက္လိုင္းကို ရပ္ဆိုင္းလို႔ တခုခုျဖစ္ၿပီး ထိုင္းကိုထိခိုက္မယ္ဆိုၿပီး အေမရိကန္ဘက္က စိုးရိမ္ေနပုံရတယ္။ ထိုင္းဘက္ကလည္း အေမရိကန္အစိုးရအဖြဲ႕ကိုေရာ၊ လႊတ္ေတာ္မွာပါအႀကီးအက်ယ္ ေလာ္ဘီလုပ္ေနတယ္လို႔သိရတယ္။ အဲဒါနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ က်ေနာ္တို႔ေျပာေနတာက ဒီဓါတ္ေငြ႕ပိုက္လိုင္းႀကီးရပ္သြားဖို႔ ေျပာေနတာမဟုတ္ဘူး။ စစ္ေကာင္စီကိုေပးေနတဲ့ေငြေတြ ေပးလို႔မရေအာင္ပဲ ဘဏ္ေတြကို ပိတ္ဆို႔အေရးယူေပးေစခ်င္တာပါ။ စစ္ေကာင္စီကို ေငြေပးတဲ့ ကုမၸဏီေတြအေနနဲ႔ အေမရိကန္ရဲ႕ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈခံရမယ္ဆိုတာကို ေျပာေစခ်င္တာပါ။"

အေမရိကန္ဘ႑ာေရးဌာနရဲ႕ ၿပီးခဲ့တဲ့ သီတင္းပတ္ထဲ ပိတ္ဆို႔အေရးခဲ့သူေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ထုတ္ျပန္တဲ့ ေၾကညာခ်က္မွာေတာ့ နာမည္နဲ႔ အတိအက် ပစ္မွတ္ထားအေရးယူခံထားရသူေတြရဲ႕ အေမရိကန္မွာရွိေနတဲ့ ပိုင္ဆိုင္မႈ၊ အက်ိဳးစီးပြားအားလုံး ကို ပိတ္ဆို႔ထားမွာျဖစ္တယ္လို႔ ေဖၚျပထားပါတယ္။ ဒါအျပင္ အဲဒီသူေတြရဲ႕ ပိုင္ဆိုင္မႈေတြကို လက္ဝယ္မွာထားရွိသူ ဒါမွမဟုတ္ ထိန္းသိမ္းထားတဲ့ အေမရိကန္မွာရွိေနတဲ့ လူပုဂၢိဳလ္ဆိုရင္လည္း အေရးယူခံရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို ဆက္စပ္ပိုင္ဆိုင္ ပတ္သက္မႈရွိေနရင္လည္း OFAC အေမရိကန္ ျပည္ပပိုင္ဆိုင္မႈထိန္းခ်ဳပ္ေရး႐ုံး ကို မျဖစ္မေန တိုင္ၾကားဖို႔လည္း ေဖၚျပထားပါတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အဲဒီသူေတြပိုင္ဆိုင္တဲ့ ဘယ္ကုမၸဏီကို မဆို ဒါမဟုတ္ ပိတ္ဆို႔အေရးယူခံထားရသူေတြနဲ႔ စီးပြားေရးအရ ၅၀%နဲ႔ အထက္ ဖက္စပ္လုပ္ကိုင္ေနတဲ့ကုမၸဏီေတြကိုပါအေရးယူပိတ္ဆို႔မွာျဖစ္ပါတယ္။

OFAC က ထုတ္ေပးထားတဲ့ ေယဘုယ် သို႔မဟုတ္ သီးျခားလိုင္စင္နဲ႔ ခြင့္ျပဳထားတာ ဒါမွမဟုတ္ အျခားနည္းနဲ႔ ကင္းလြတ္ခြင့္ေပးထားတာကလြဲလို႔ ပိတ္ဆို႔ခံထားရသူေတြရဲ႕ ပိုင္ဆိုင္မႈ အက်ိဳးစီးပြားေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ လြဲွေျပာင္းမႈအားလုံးကိုလည္း OFAC က တားျမစ္ထားပါတယ္။ ေနာက္ထပ္ တားျမစ္ခ်က္ေတြထဲမွာ- ဒဏ္ခတ္အေရးယူခံရသူေတြဆီက ရန္ပုံေငြ၊ ကုန္စည္ ဒါမွမဟုတ္ ဝန္ေဆာင္မႈေတြကို လက္မခံရ ဆိုတဲ့ အခ်က္လည္း ပါဝင္ပါတယ္။

အေမရိကန္ဘ႑ာေရးဌာန လက္ေထာက္ဝန္ႀကီး Brian Nelson ကေတာ့ ျမန္မာလူထုအေပၚ အၾကမ္းဖက္ၿပီး ရက္စက္မႈေတြ က်ဴးလြန္ေနတဲ့ ျမန္မာစစ္တပ္ကို လက္နက္ရေအာင္ ေထာက္ပံ့ေပးေနတဲ့ ကြန္ယက္ေတြနဲ႔ အက်ိဳးအျမတ္ရေနသူေတြကို ပစ္မွတ္ထား အေရးယူလိုက္တာ ျဖစ္ေၾကာင္းေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

----------------------------

စစ်တပ်အတွက်အဓိကပံ့ပိုးနေတဲ့ MOGE ကို ကန်အမြန်ဆုံးအရေးယူရေး မြန်မာ့အရေးလှုပ်ရှားသူတွေတိုက်တွန်း

မြန်မာစစ်ကောင်စီအတွက် လက်နက်အရောင်းအဝယ်လုပ်ပေးနေသူတွေအပေါ် အမေရိကန်က ပစ်မှတ်ထားဒဏ်ခတ်အရေးယူလိုက်တာကို ကြိုဆိုပေမယ့် စစ်တပ်အတွက် အဓိကဝင်ငွေဖြစ်နေတဲ့ မြန်မာ့ရေနံနဲ့ သဘာဝဓါတ်ငွေ့လုပ်ငန်း(MOGE) ကိုပါ အမြန်ဆုံးပိတ်ဆို့အရေးယူဖို့ လိုအပ်နေကြောင်း မြန်မာ့အရေးလှုပ်ရှားသူတွေက ဗွီအိုအေကို ပြောပါတယ်။
အမေရိကန်အစိုးရဘက်ကရော MOGE ကို ပိတ်ဆို့အရေးဖို့ ဘာကြောင့်နှောင့်နှေးနေပါသလဲ။
အမေရိကန်အခြေစိုက် မြန်မာ့အရေးလှုပ်ရှားသူတချို့ရဲ့ အမြင်တွေကို မအင်ကြင်းနိုင်က စုစည်းတင်ပြမှာပါ။

အမေရိကန်ဘဏ္ဍာရေးဌာနက နောက်ထပ် လူပုဂ္ဂိုလ်အလိုက် ဒဏ်ခတ်အရေးယူကြောင်း ထုတ်ပြန်လိုက်တဲ့ အောက်တိုဘာလ (၆)ရက်နေ့ ရက်စွဲနဲ့ ကြေညာချက်မှာ- မြန်မာစစ်တပ်ကို လေယာဉ်အစိတ်အပိုင်းတွေအပါအဝင် လက်နက်တွေရအောင်လုပ်ပေးနေတဲ့ Dynasty International Company Limited နဲ့ အဲဒီကုမ္ပဏီပိုင်ရှင် ဦးအောင်မိုးမြင့်၊ ကုမ္ပဏီ ပူးတွဲတည်ထောင်သူ ဦးလှိုင်မိုးမြင့် အပြင် ကုမ္ပဏီဒါရိုက်တာ ဦးမျိုးသစ္စာ တို့ ၃ ဦးကို ဖေါ်ပြထားပါတယ်။

မြန်မာစစ်အရာရှိတဦးရဲ့ သားဖြစ်သူ ဦးအောင်မိုးမြင့်ဟာ မြန်မာစစ်တပ်အတွက် မစ်ဇိုင်းဒုံးအပါအဝင် စစ်လက်နက်ပစ္စည်းမျိုးစုံ အပြင် လေယာဉ်ပါ တင်သွင်းနေသူဖြစ်ပြီး သူ့ကို ၂၀၂၂ ဖေဖေါ်ဝါရီလထဲမှာ အီးယူဥရောပသမဂ္ဂက အရေးယူထားသလို မတ်လထဲမှာတော့ ဗြိတိန်က အရေးယူဒဏ်ခတ်ထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ညီဖြစ်သူ ဦးလှိုင်မိုးမြင့်ကလည်း ဒီကုမ္ပဏီအတွက်တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်နေသူဖြစ်သလို ကုမ္ပဏီဒါရိုက်တာ ဦးမျိုးသစ္စာကတော့ နိုင်ငံရပ်ခြားစစ်လက်နက်ရောင်းဝယ်သူတွေနဲ့ လက်နက်အရောင်းအဝယ် လုပ်ရာမှာ ဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်သူဖြစ်ကြောင်း ဖေါ်ပြထားပါတယ်။

အခုလို မြန်မာစစ်တပ်အတွက် လက်နက်အရောင်းဝယ်လုပ်နေသူတွေကို ပစ်မှတ်ထား အရေးယူလိုက်တာကို ကြိုဆိုပေမယ့် ထိရောက်မှုအတိုင်းအတာမှာတော့ မေးခွန်းထုတ်စရာရှိနေတယ်လို့ ဝါရှင်တန်ဒီစီအခြေစိုက် US Advocacy Coalition for Myanmar( မြန်မာ့အရေး ထောက်ခံအားပေးတဲ့ အမေရိကန်မဟာမိတ်အဖွဲ့) ပြောခွင့်ရ Mike Haack က ဗွီအိုအေကို ပြောပါတယ်။

"ကျနော်တို့အမြင်မှာတော့ မြန်မာစစ်တပ်ကို ပစ်မှတ်ထားတာ အထူးသဖြင့် အခုလိုလက်နက်အရောင်းအဝယ်တွေကို ပစ်မှတ်ထားအရေးယူတဲ့ လုပ်ရပ်မှန်သမျှ ကောင်းပါတယ်။ နာမည်နဲ့ ပစ်မှတ်ထားအရေးယူခံရတဲ့ သူတွေဆီကကျနော်တို့ကြားရတာကတော့ ဒီလိုမျိုး ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့ခံရတဲ့အတွက် သူတို့အပေါ် ထိခိုက်မှုတွေရှိတယ်လို့ ပြောကြပါတယ်။ ဒါဆိုရင် မေးခွန်းရှိလာတာက အမေရိကန်အနေနဲ့ ဒီလို လက်နက်ရောင်းဝယ်သူတွေကို ပိတ်ဆို့အရေးယူတာဟာ ဘယ်လောက်အထိ ထိရောက်မှုရှိနိုင်သလဲ။ ရုရှားအပေါ် ဒဏ်ခတ်အရေးယူမှုကို ကြည့်ရင် ဒီလို လက်နက်အရောင်းအဝယ်လုပ်တဲ့သူတွေကို ပစ်မှတ်ထားအရေးယူမှုတွေမှာ ဘယ်လောက်အထိ အောင်မြင်သလဲဆိုတာ ကျနော်တို့ အသေအချာ မသိကြပါဘူး။"


မြန်မာနိုင်ငံမှာ ၂၀၂၁ခုနှစ် ဖေဖေါ်ဝါရီလက အရပ်သားအစိုးရကို ဖြုတ်ချပြီး အာဏာသိမ်းခဲ့တဲ့ မြန်မာစစ်တပ်အပေါ်မှာ အမေရိကန်သမ္မတ ဘိုင်ဒန်အစိုးရဘက်က ချက်ချင်း တုံ့ပြန်အရေးယူမှုတွေရှိပေမယ့် စစ်တပ်ရဲ့ အဓိကဝင်ငွေဖြစ်နေတဲ့ မြန်မာ့ရေနံနဲ့သဘာဝလုပ်ငန်းကို အခုချိန်ထိ ပိတ်ဆို့အရေးယူခြင်းမရှိတဲ့အပေါ် အားမလို အားမရ ဖြစ်မိကြောင်း ကာလီဖိုးနီးယားပြည်နယ် ဆန်ဖရန်စစ္စကို ဘေးဧရိယာက Burmese American Alliance ဥက္ကဌ ဦးညွန့်သန်းက ဗွီအိုအေကို အခုလိုပြောပါတယ်။

"သမ္မတ ဘိုင်ဒန်က အခုချိန်ထိ သူလုပ်လို့ရရဲ့သားနဲ့ MOGE ကို သူက sanction မလုပ်သေးဘူး။ အဲဒီအပေါ်မှာတော့ ကျနော်တို့ အတော်လေးကို အားမလိုအားမရဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့် Burma Bill (မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ ဥပဒေမူကြမ်း)မှာ MOGE ကို ဒဏ်ခတ်အရေးယူပါ။ အခြားဘာတွေပဲလုပ်လုပ် MOGE ကို sanction မလုပ်မချင်း မြန်မာစစ်ကောင်စီလက်ထဲကို ဒေါ်လာ သန်းနဲ့ချီတဲ့ငွေတွေ ဝင်နေသရွေ့ စစ်တပ်ကနေ ပြည်သူလူထုကို ဖိနှိပ်သတ်ဖြတ်မှုတွေဆက်ပြီးလုပ်နေမယ်။ အာဏာကို လက်လွှတ်မှာမဟုတ်ဘူးလို့ ကျနော်တို့ အကြိမ်ကြိမ်ပြောထားပါတယ်။"

မြန်မာ့ရေနံနဲ့ သဘာဝဓါတ်ငွေ့လုပ်ငန်းကို ဥရောပသမဂ္ဂက ၂၀၂၂ ဖေဖေါ်ဝါရီလမှာ ပိတ်ဆို့အရေးယူခဲ့သလိုမျိုး အမေရိကန်အစိုးရအနေနဲ့ လုပ်ဆောင်သင့်ကြောင်း Mike Haack ကပြောပါတယ်။

"အမေရိကန်ဘက်က လုပ်ပေးနိုင်တဲ့ အထိရောက်ဆုံးနည်းလမ်းကတော့- မြန်မာ့ ရေနံနဲ့ သဘာဝဓါတ်ငွေ့လုပ်ငန်း MOGE ကို ပိတ်ဆို့အရေးယူဖို့ပဲဖြစ်ပါတယ်။ဘာကြောင့်လဲဆိုရင် ဒေါ်လာရဲ့ အခန်းကဏ္ဍက အလွန်အရေးပါနေလို့ပါ။ ရေနံနဲ့ သဘာဝဓါတ်ငွေ့ကို ဝယ်ဖို့ ဒေါ်လာနဲ့ ပေးချေရတာက အဓိကကျတဲ့အချက်ပါ။ ဒါကြောင့် MOGE ကို ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့ခြင်းအားဖြင့် စစ်တပ်ရဲ့ ဝင်ငွေတွေကို ထိခိုက်စေမယ့် အထိရောက်ဆုံးနည်းလမ်းလို့ ကျနော်တို့ မြင်ပါတယ်။ ဥရောပသမဂ္ဂက MOGE အပေါ် ပိတ်ဆို့အရေးယူထားတဲ့အတွက် တရုတ်ဘဏ်နဲ့ ကိုရီးယားပိုင် ရေနံနဲ့ သဘာဝဓါတ်ငွေ့ ကုမ္ပဏီကြီးတွေဖြစ်တဲ့ POSCO နဲ့ KOGAS တို့ကနေ စစ်တပ်ကို ငွေလွဲှပြောင်းဖို့ကို ရပ်တန့်ထားရတာကိုကြည့်ရင် တကယ့်ကို ထိရောက်မှုရှိတာတွေ့ရပါတယ်။ ဒါကြောင့် စစ်လက်နက်အရောင်းအဝယ်လုပ်နေတဲ့သူတွေကို အမေရိကန်က စောင့်ကြည့်အရေးယူတာကောင်းတယ်ဆိုပေမယ့် MOGE ကို ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုမျိုးကသာ ပိုပြီး ထိရောက်မှုရှိမှာဖြစ်ပါတယ်။"

ဒါဆိုရင် အမေရိကန်အစိုးရဘက်က ဘာကြောင့် MOGE အပေါ်ဒဏ်ခတ်အရေးယူဖို့နှောင့်နှေးနေပါသလဲ။ ဦးညွန့်သန်းရဲ့ အမြင်ကတော့-

" ဘာဖြစ်လို့ sanction မလုပ်ဘူးလည်းဆိုတာကို သုံးသပ်ကြည့်တော့-နှစ် ချက်တွေ့ပါတယ်။ တချက်ကတော့ သူတို့ ထိုင်းကို ထိခိုက်မှာကို စိုးရိမ်တယ်ထင်တယ်။ တဖက်မှာလည်း ရီပါပလင်ကန်တွေဘက်ကလည်း စီးပွားရေးနဲ့ ပတ်သက်ရင် ရှယ်ဗရွန်တို့လို ရေနံကုမ္ပဏီတွေကို ထိခိုက်မှာမျိုးတွေဆို သူတို့က မကြိုက်ဘူးပေါ့။ ဒါပေမယ့် ရီပါပလင်ကန်ပိုင်းက တော်တော်လေးကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်းဖြစ်သွားပါပြီ။ အာဆီယံရဲ့ ဘုံသဘောတူညီချက် ငါးချက် အလုပ်မဖြစ်ကတည်းက ပြီးခဲ့တဲ့ လေး၊ငါး လလောက်တည်းက Mitch Mcconnell ကနေ MOGE ကို sanction လုပ်ဖို့ လိုလာပြီ။ အိမ်နီးနားချင်းတွေက ဘာမှ ပြတ်ပြတ်သားသားမလုပ်ဘူးဆိုရင်တော့ MOGE ကို sanction လုပ်ရတော့မယ်ဆိုပြီးတော့ ရီပါပလင်ကန်ခေါင်းဆောင်က လေသံပစ်လိုက်ကတည်းကိုက ဒီကိစ္စကတော့ ပြီးသွာပြီပေါ့။ ဒါပေမယ့် ဒီဓါတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းကို ရပ်ဆိုင်းလို့ တခုခုဖြစ်ပြီး ထိုင်းကိုထိခိုက်မယ်ဆိုပြီး အမေရိကန်ဘက်က စိုးရိမ်နေပုံရတယ်။ ထိုင်းဘက်ကလည်း အမေရိကန်အစိုးရအဖွဲ့ကိုရော၊ လွှတ်တော်မှာပါအကြီးအကျယ် လော်ဘီလုပ်နေတယ်လို့သိရတယ်။ အဲဒါနဲ့ ပတ်သက်ရင် ကျနော်တို့ပြောနေတာက ဒီဓါတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းကြီးရပ်သွားဖို့ ပြောနေတာမဟုတ်ဘူး။ စစ်ကောင်စီကိုပေးနေတဲ့ငွေတွေ ပေးလို့မရအောင်ပဲ ဘဏ်တွေကို ပိတ်ဆို့အရေးယူပေးစေချင်တာပါ။ စစ်ကောင်စီကို ငွေပေးတဲ့ ကုမ္ပဏီတွေအနေနဲ့ အမေရိကန်ရဲ့ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုခံရမယ်ဆိုတာကို ပြောစေချင်တာပါ။"

အမေရိကန်ဘဏ္ဍာရေးဌာနရဲ့ ပြီးခဲ့တဲ့ သီတင်းပတ်ထဲ ပိတ်ဆို့အရေးခဲ့သူတွေနဲ့ပတ်သက်လို့ ထုတ်ပြန်တဲ့ ကြေညာချက်မှာတော့ နာမည်နဲ့ အတိအကျ ပစ်မှတ်ထားအရေးယူခံထားရသူတွေရဲ့ အမေရိကန်မှာရှိနေတဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှု၊ အကျိုးစီးပွားအားလုံး ကို ပိတ်ဆို့ထားမှာဖြစ်တယ်လို့ ဖေါ်ပြထားပါတယ်။ ဒါအပြင် အဲဒီသူတွေရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေကို လက်ဝယ်မှာထားရှိသူ ဒါမှမဟုတ် ထိန်းသိမ်းထားတဲ့ အမေရိကန်မှာရှိနေတဲ့ လူပုဂ္ဂိုလ်ဆိုရင်လည်း အရေးယူခံရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို ဆက်စပ်ပိုင်ဆိုင် ပတ်သက်မှုရှိနေရင်လည်း OFAC အမေရိကန် ပြည်ပပိုင်ဆိုင်မှုထိန်းချုပ်ရေးရုံး ကို မဖြစ်မနေ တိုင်ကြားဖို့လည်း ဖေါ်ပြထားပါတယ်။ နောက်ပြီးတော့ အဲဒီသူတွေပိုင်ဆိုင်တဲ့ ဘယ်ကုမ္ပဏီကို မဆို ဒါမဟုတ် ပိတ်ဆို့အရေးယူခံထားရသူတွေနဲ့ စီးပွားရေးအရ ၅၀%နဲ့ အထက် ဖက်စပ်လုပ်ကိုင်နေတဲ့ကုမ္ပဏီတွေကိုပါအရေးယူပိတ်ဆို့မှာဖြစ်ပါတယ်။

OFAC က ထုတ်ပေးထားတဲ့ ယေဘုယျ သို့မဟုတ် သီးခြားလိုင်စင်နဲ့ ခွင့်ပြုထားတာ ဒါမှမဟုတ် အခြားနည်းနဲ့ ကင်းလွတ်ခွင့်ပေးထားတာကလွဲလို့ ပိတ်ဆို့ခံထားရသူတွေရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှု အကျိုးစီးပွားတွေနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ လွဲှပြောင်းမှုအားလုံးကိုလည်း OFAC က တားမြစ်ထားပါတယ်။ နောက်ထပ် တားမြစ်ချက်တွေထဲမှာ- ဒဏ်ခတ်အရေးယူခံရသူတွေဆီက ရန်ပုံငွေ၊ ကုန်စည် ဒါမှမဟုတ် ဝန်ဆောင်မှုတွေကို လက်မခံရ ဆိုတဲ့ အချက်လည်း ပါဝင်ပါတယ်။

အမေရိကန်ဘဏ္ဍာရေးဌာန လက်ထောက်ဝန်ကြီး Brian Nelson ကတော့ မြန်မာလူထုအပေါ် အကြမ်းဖက်ပြီး ရက်စက်မှုတွေ ကျူးလွန်နေတဲ့ မြန်မာစစ်တပ်ကို လက်နက်ရအောင် ထောက်ပံ့ပေးနေတဲ့ ကွန်ယက်တွေနဲ့ အကျိုးအမြတ်ရနေသူတွေကို ပစ်မှတ်ထား အရေးယူလိုက်တာ ဖြစ်ကြောင်းပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

XS
SM
MD
LG