သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ေလးဦးကို ကန္ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈအေပၚ တုံ႔ျပန္မႈေတြ ထြက္ေပၚ


၂၀၁၈၊ ၾသဂုတ္လ ၂၉ ရက္ေန႔က ဧရာ၀တီျမစ္၀ကြ်န္းေပၚမွာ ျပဳလုပ္တဲ့ စစ္ေရးေလ့က်င့္မႈကို လာေရာက္ၾကည့္ရွဳေနတဲ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္

ျမန္မာႏို္င္ငံမွာ ဆိုးရြားလွတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြအတြက္ တာ၀န္ရွိတဲ့ ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ ေလးဦးနဲ႔ သူတို႔ရဲ႕ မိသားစု၀င္ေတြကို အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရးဌာနက မေန႔ အဂၤါေန႔က ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈ ခ်မွတ္လိုက္ပါတယ္။ အခုလို အေမရိကန္အစိုးရက ျမန္မာဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေတြကို ပစ္မွတ္ထား အေရးယူလိုက္တာကို ႀကိဳဆိုေၾကာင္းနဲ႔ ပိုၿပီးထိေရာက္တဲ့ ပိတ္ဆို႔မႈေတြ ျပဳလုပ္ဖို႔လည္း ႏိုင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရး အဖဲြ႔ေတြက ႀကိဳဆိုလိုက္ပါတယ္။ မအင္ၾကင္းႏိုင္က အျပည့္အစံုကို တင္ျပမွာပါ။

ျမန္မာႏိုင္ငံက ဆိုးရြားလွတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္က်ဴးလြန္မႈေတြထဲ ရခုိင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ လူမ်ဳိးစုအလိုက္ ရွင္းလင္းဖယ္ရွားမႈ အတြင္း ဥပေဒမဲ့သတ္ျဖတ္မႈေတြပါ၀င္ခဲ့ေၾကာင္း ဇူလိုင္လ (၁၆) ရက္ေန႔က ထုတ္ျပန္တဲ့ အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး Mike Pompeo ရဲ႕ ေၾကညာခ်က္မွာ ေဖၚျပထားပါတယ္။ ဒီေၾကညာခ်က္ဟာ ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ အဆင့္အျမင့္ဆံုး ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းအေပၚ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုအေနနဲ႔ ပထမဦးဆံုး လူသိရွင္ၾကား အေရးယူေဆာင္ရြက္မႈလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရးဌာနက ဒဏ္ခတ္အေရးယူလိုက္တဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေလးဦးကေတာ့ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လိႈင္၊ ဒုတိယဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး စိုးဝင္း၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္သန္းဦးနဲ႔ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ေအာင္တို႔ ျဖစ္ၾကပါတယ္။

အခုလို ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြအေပၚ အမ်ားျပည္သူသိေအာင္ အေမရိကန္အစိုးရ ဒဏ္ခတ္အေရးယူတာကို အားရမိေၾကာင္း နယူးေရာက္အေျခစိုက္ HRW လူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖဲြ႔ႀကီးရဲ႕ အာရွေရးရာတာ၀န္ခံ Brad Adams က ဗီြအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

“အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရးဌာနရဲ႕ အခုလို ေၾကညာခ်က္ကို အလြန္ပဲႀကိဳဆိုပါတယ္။ အခ်ိန္ေတာင္ ေနာက္ၾကေနတာပါ။ ရိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ လူမ်ဳိးတုန္း သတ္ျဖတ္မႈ၊ လူသားထု အေပၚ ရာဇ၀တ္က်ဴးလြန္မႈေတြမွာ တာ၀န္ရွိတဲ့ ျမန္မာစစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြကို တကမၻာလံုးမွာရွိတဲ့ အစိုးရေတြအေနနဲ႔ ဒဏ္ခတ္ အေရးယူဖို႔ အခ်ိန္ေရာက္ေနပါၿပီ။ ဒီလို အေရးယူမႈဟာ တာ၀န္ရွိတဲ့ ျမန္မာ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြသာမက အရပ္သားအစိုးရနဲ႔ အာဏာပိုင္ေတြကိုပါ သတိေပးလိုက္တာက ဒီလိုႀကီးမားလွတဲ့ ရာဇ၀တ္က်ဴးလြန္မႈမ်ဳိးကို ဘယ္သူကမွ ေမ့ပစ္မွာ မဟုတ္သလို၊ လံုး၀သည္းခံမွာ မဟုတ္ဘူးဆိုတာပါ။ ဒီ ေၾက ညာခ်က္ဟာ ICC ႏိုင္ငံတကာ ရာဇ၀တ္ခံုရံုးကလည္း ဒီရုိဟင္ဂ်ာေတြကို အစုလိုက္အၿပံဳလိုက္ ေမာင္းထုတ္တဲ့ အမႈကို စတင္ ကိုင္တြယ္တဲ့ အခ်ိန္နဲ႔ လည္း တိုက္ဆိုင္ေနပါတယ္။”

လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြမွာ တာ၀န္ရွိတဲ့ ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြကို အေမရိကန္က အေရးယူသလို အျခား ကမၻာ့ႏိုင္ငံေတြကလည္း လိုက္လံ အေရးယူသင့္ေၾကာင္း အေမရိကန္အေျခစိုက္ ကခ်င္မဟာမိတ္အဖဲြ႔ရဲ႕ ဥကၠ႒ Gum Sang က ဆိုပါတယ္။

“က်ေနာ္တို႔က အင္မတန္ကို ႀကိဳဆိုပါတယ္။ ဒါက တကယ့္ေကာင္းေသာ သတင္းပါ ။ တကယ့္လူေတြကုိ သတ္ျဖတ္ခဲ့တဲ့ စစ္ရာဇ၀တ္မႈလုပ္ခဲ့တဲ့ စစ္ ေခါင္းေဆာင္ေတြကိုေတာ့ ကမာၻကေန ကန္႔ကြက္႐ႈတ္ခ်သင့္ပါတယ္။ ေနာက္အကုန္လံုး ႏိုင္ငံအသီးသီးကလည္း ဆက္ၿပီးလုပ္ဖို႔ က်ေနာ္တို႔ ေမွ်ာ္မွန္းပါတယ္၊ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။”

အေမရိကန္ရဲ႕ ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈကို ပထမေျခလွမ္းအျဖစ္ ႀကိဳဆိုေၾကာင္း ၿဗိတိန္အေျခစိုက္ Burma Human Rights Network ရဲ႕ အမႈေဆာင္ ညြန္ၾကားေရးမွဴး ဦးေက်ာ္၀င္းက ေျပာပါတယ္။

“က်ေနာ္တို႔ ဒါကိုေတာ့ ႀကိဳဆိုတာေပါ့ေနာ္။ ေနာက္ေတာင္က်ေနၿပီ။ ဒါကေတာ့ သူတို႔အေရးယူရမွာေပါ့။ ေနာက္တခု က်ေနာ္တို႔ ဒါကို ဘာျမင္သလဲဆိုရင္ Symbolic ျဖစ္တဲ့ အေရးယူမႈမဟုတ္ဘဲနဲ႔ တကယ္ထိေရာက္တဲ့ အေရးယူမႈမ်ိဳး လိုလားတယ္ေပါ့ေနာ္။ ဒါကိုေတာ့ ပထမေျခလွမ္းအေနနဲ႔ ႀကိဳဆိုတယ္ ေပါ့ေနာ္။ EU တို႔ဘာတို႔အေရးယူတယ္ဆိုတာက မင္းေအာင္လိႈင္ကို ခ်န္ထားတယ္ ။ အခုအေမရိကန္ကစၿပီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး မင္းေအာင္လိႈင္ကို အေရးယူ တယ္ဆိုရင္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ေမွ်ာ္လင့္တာေပါ့။ တျခားႏိုင္ငံေတြလည္း အဲလိုမ်ိဳးဆက္လုပ္လာမယ္၊ ေနာက္ အေရးယူတဲ့ေနရာမွာ ပိုၿပီးျပင္းထန္တဲ့ အေရးယူမႈမ်ိဳး ျပဳလုပ္လာဖို႔ က်ေနာ္တို႔ ေမွ်ာ္လင့္တာေပါ့ေနာ္။”

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာ ခ်မွတ္ထားတဲ့ ဥပေဒအရ ႏုိင္ငံျခားအစိုးရ အရာရွိေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ သိသာတဲ့အဂတိလုိက္စားမႈ ဒါမွမဟုတ္ ႀကီးမားတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္ က်ဴးလြန္မႈေတြမွာ ပါဝင္ပတ္သက္ေၾကာင္း ခုိင္လံုတဲ့ အခ်က္အလက္ ရရွိထားရင္ အဲဒီ က်ဴးလြန္တဲ့၊ တာဝန္ရွိတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြနဲ႔ မိသားစုဝင္ေတြကို အေမရိကန္ႏုိင္ငံအတြင္း လာေရာက္ခြင့္ ပိတ္ပင္တာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီဥပေဒအရလည္း အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီး Mike Pompeo အေနနဲ႔ ဒီက်ဴးလြန္တဲ့ အစိုးရ အရာရွိေတြနဲ႔ သူတို႔ရဲ႕ မိသားစုဝင္ေတြအေပၚ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈကို လူသိရွင္ၾကား၊ ဒါမွမဟုတ္ သီးျခား ထုတ္ျပန္ ေၾကညာေပးရတာ ျဖစ္ပါတယ္။

အဂၤါေန႔က ထုတ္ျပန္တဲ့ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး Pompeo ရဲ႕ ေၾကညာခ်က္မွာ ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ ထိပ္ပိုင္းေခါင္းေဆာင္ေတြ တာဝန္ယူမႈ မရွိတဲ့ ဆုိးဝါးလွတဲ့ ဥပမာတခုအေနနဲ႔ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ လူမ်ဳိးစုအလုိက္ သုတ္သင္ရွင္းလင္းမႈအတြင္း အင္းဒင္ရြာမွာ သတ္ျဖတ္ခဲ့မႈေတြအတြက္ ျပစ္မႈထင္ရွားေတြ႔ရွိတဲ့ စစ္သားေတြကို ျပန္လႊတ္ေပးဖို႔ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးမင္းေအာင္လိႈင္က အမိန္႔ေပးခဲ့တာကို ေဖၚျပထားပါတယ္။

တပ္မေတာ္ ဦးစီးခ်ဳပ္ဟာ ဒီျပစ္မႈ က်ဴးလြန္သူေတြကို အက်ဥ္းေထာင္ေတြထဲမွာ လအနည္းငယ္သာ ခ်ထားခဲ့ၿပီး ျပန္လႊတ္ေပးခဲ့တာျဖစ္ေပမယ့္ အင္းဒင္ ေက်းရြာ သတ္ျဖတ္မႈေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ကမၻာကို အသိေပးခဲ့တဲ့ သတင္းေထာက္ေတြကိုေတာ့ ရက္ေပါင္း ၅၀၀ ေက်ာ္ ဖမ္းဆီးထားခဲ့တာ ျဖစ္တယ္လို႔ လည္း အဲဒီထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ေထာက္ျပထားပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG