သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

႐ိုက္တာသတင္းသမား ၂ ဦး လြတ္ေျမာက္ေရး လူ႔အခြင့္အေရးေရွ႕ေန Amal Clooney ေတာင္းဆို


Amal Clooney

အင္းစိန္အက်ဥ္းေထာင္မွာ အဖမ္းအဆီးခံေနရတဲ့ Reuters သတင္းေထာက္ ကို၀လံုးနဲ႔ကိုေက်ာ္စိုးဦးတို႔လြတ္ေျမာက္ေရး တြန္းအားေပးမႈေတြက ကုလသမဂၢအေထြေထြညီလာခံအထဲထိ ေရာက္လာပါၿပီ။

အင္းစိန္အက်ဥ္းေထာင္မွာ အဖမ္းအဆီးခံေနရတဲ့ Reuters သတင္းေထာက္ ကို၀လံုးနဲ႔ကိုေက်ာ္စိုးဦးတို႔လြတ္ေျမာက္ေရး တြန္းအားေပးမႈေတြက ကုလသမဂၢအေထြေထြညီလာခံအထဲထိ ေရာက္လာပါၿပီ။ မေန႔ကက်င္းပခဲ့တဲ့ ကုလသမဂၢအေထြ ေထြညီလာခံရဲ႕ သီးျခားက်င္းပတဲ့ ကမၻာတ၀ွမ္း အဖမ္းဆီးခံ သတင္းသမားမ်ားဆိုင္ရာ ေဆြးေႏြးပြဲမွာ သတင္းအဖြဲ႕ အစည္း ေတြနဲ႔ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္လႈပ္ရွားသူေတြက အခုလိုတိုက္တြန္းခဲ့ၾကတာပါ။ ဒီအေၾကာင္း ကိုေက်ာ္ေအာင္လြင္က ရွင္းျပ ပါလိမ့္မယ္။

နယူးေယာက္ၿမိဳ႕မွာက်င္းပေနတဲ့ ၇၃ႀကိမ္ေျမာက္ ကုလသမဂၢအေထြေထြညီလာခံရဲ႕ သီးျခားေဆြးေႏြးပြဲတခုမွာ အဖမ္းဆီးခံ သတင္းသမားေတြလြတ္ေျမာက္ေရးအေၾကာင္း မေန႔က ေဆြးခဲ့ၾကပါတယ္။ အီဂ်စ္၊ ကာရ္ဂစ္စတန္၊ ဘဂၤလားေဒ့ခ်္နဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံေတြက အဖမ္းဆီးခံ သတင္းေထာက္ေတြအေၾကာင္းကို အဓိကထားၿပီးေျပာဆိုခဲ့ၾကတာဆိုေပမဲ့လည္း အစည္းေ၀း ရဲ႕ ၉၀ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ကို လႊမ္းမိုးထားတာက ကို၀လံုးနဲ႔ကိုေက်ာ္စုိးဦးတို႔အေၾကာင္းပါပဲ။ အခမ္းအနားရဲ႕ ပင္တိုင္ေဆြး ေႏြးသူေတြက နယူးေယာက္အေျခစိုက္ CPJ သတင္းသမားမ်ားကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေရးေကာ္မီတီက အမႈေဆာင္ ညႊန္ၾကားေရးမႈး Joel Simon၊ Reuters သတင္းဌာနရဲ႕ဥကၠဌ Stephen Alderနဲ႕ လူ႕အခြင့္အေရးေရွ႕ေန Barrister Amal Clooney တို႔ျဖစ္ပါတယ္။ ေဆြးေႏြးပြဲအစပိုင္းမွာပဲ ကို၀လံုးတို႔၂ဦး အဖမ္းခံရတဲ့ျဖစ္စဥ္အက်ဥ္းနဲ႔ သူတို႔ရဲ႕ဇနီးသည္ေတြရဲ႕ တုန္႔ျပန္မႈေတြအေၾကာင္း ဗီဒီယိုျပသခဲ့ၿပီး လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္အတြင္း ကမၻာတ၀ွမ္းအဖမ္းခံခဲ့ရတဲ့ သတင္းသမားေတြက မႀကံဳဖူးေအာင္ မ်ားခဲ့တယ္လို႔ CPJ အဖြဲ႕ရဲ႕ အမႈေဆာင္ညႊန္ၾကားေရးမႈး Joel Simon ကေျပာပါတယ္။

“အဖမ္းခံရတဲ့သတင္းသမားအေရအတြက္က မႀကံဳဖူးေလာက္ေအာင္ကိုျမင့္တက္လာခဲ့ပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ကုန္ပိုင္းအထိ ကမၻာတ၀ွမ္းမွာ သတင္းသမား ၂၆၂ဦး အဖမ္းခံခဲ့ရပါတယ္။ ဒီအေရအတြက္က CPJ အဖြဲ႕ရဲ႕မွတ္တမ္းမွာ အျမင့္ဆံုးပါ။ တူရကီႏိုင္ငံမွာ ၇၃ဦး၊ တရုတ္ႏိုင္ငံမွာ ၄၁ဦး၊ အီဂ်စ္ႏိုင္ငံမွာ ၂၀ ဒီသံုးႏိုင္ငံေပါင္းအဖမ္းခံ သတင္းသမား ၁၃၄ဦးရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ဒီကေန႔အခမ္းအနားမွာ အေရအတြက္အေၾကာင္းကို က်ေနာ္တို႔ေျပာမွာမဟုတ္ပါဘူး။ အဖမ္းခံသတင္းသမားေတြ အေၾကာင္းကိုေျပာမွာပါ။”

ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း၊ အင္းဒင္ေက်းရြာက မူဆလင္အမ်ိဳးသား(၁၀) ဦး ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္တုန္းက အခုလိုအခ်ိန္မွာအသတ္ခံခဲ့ရတာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သတင္းလိုက္ေနတဲ့ ရိုက္တာစ္သတင္းေထာက္ ကို၀လံုးနဲ႔ ကိုေက်ာ္စိုးဦးတို႔ ဘယ္လို႔အဖမ္းခံခဲ့ရ သလဲဆိုတာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ရိုက္တာစ္သတင္းဌာနရဲ႕ဥကၠဌ Stephen Alderက ရွင္းျပပါတယ္။ သူတို႔၂ဦးလြတ္ေျမာက္တဲ့ အထိ ဆက္ၿပီးလုပ္ေဆာင္သြားမယ္လို႔လည္း ကတိျပဳပါတယ္။

“ကို၀လံုးနဲ႔ကိုေက်ာ္စိုးဦးတို႔ဟာ မတရားသျဖင့္အဖမ္းခံခဲ့ရပါတယ္။ မတရားသျဖင့္ စီရင္ခ်က္ခ်ခံခဲ့ရၿပီး မတရားသျဖင့္ ေထာင္ဒဏ္ေတြခ်မွတ္ခံခဲ့ၾကရပါတယ္။ သူတို႔ေတြဟာ ေထာင္ထဲမွာ ေနာက္တရက္ေတာင္ထပ္ၿပီး ရွိမေနသင့္ပါဘူး။ သူတို႔ရဲ႕ ကိုယ္စား က်ေနာ္တို႔က သူတို႔လြတ္ေျမာက္ေရးကို မလြတ္မခ်င္းလုပ္သြားမွာပါ”

မေန႔ကေဆြးေႏြးပြဲမွာ လူေတြစိတ္၀င္စားမႈအမ်ားဆံုးခံရတာကေတာ့ လူ႕အခြင့္အေရးေရွ႕ေန Barrister Amal Clooney ပါ။ သူက ကို၀လံုးတို႔၂ဦးလြတ္ေျမာက္ေရး ႏိုင္ငံတကာဥပေဒအက်ိဳးေဆာင္တဦးအေနနဲ႔ ေဆာင္ရြက္ေပးေနသူျဖစ္ၿပီး ေဟာလီး၀ုဒ္ရုပ္ရွင္မင္းသား ေဂ်ာ့ခ်္ ကလူနီရဲ႕ဇနီးလည္းျဖစ္ပါတယ္။ သတင္းေထာက္၂ဦးလြတ္ေျမာက္ေရးက ျမန္မာအစိုးရ လက္ထဲမွာရွိေနပါတယ္လို႔ Amal Clooneyကဆိုပါတယ္။

“ကို၀လံုးနဲ႕ကိုေက်ာ္စိုးဦးတို႔၂ဦးဟာ သူတို႔ရဲ႕အိမ္ေထာင္ဦးအစ မိသားစုဘ၀မွာပဲ မိသားစုေတြနဲ႔ခြဲခြါေနရတာ တႏွစ္နီးပါးရွိပါ ၿပီ။ တရားရံုးမွာ သူတို႔ဟာ မမွန္မကန္တရားစီရင္ခံခဲ့ၾကရပါတယ္။ သူတို႔ကို ေထာင္ဒဏ္ ၇ႏွစ္စီခ်မွတ္လိုက္တာဟာ တရား မွ်တမႈအေစာ္ကားခံရတဲ့အျဖစ္ပါ။ သူတို႔ေတြကို လႊတ္ေပးမလား ဆက္ဖမ္းထားမလားဆိုတာက အစိုးရအေပၚမွာ မူတည္ပါတယ္။”

ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ ကို၀လံုးနဲ႔ကိုေက်ာ္စိုးဦးတို႔၂ဦးကိုျပန္လႊတ္ေပးစရာ လမ္းေၾကာင္းရွိေနတဲ့အေၾကာင္းကိုလည္း မစၥ Clooney ကေထာက္ျပပါတယ္။

“ကို၀လံုးတို႔လြတ္ေျမာက္ေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာအစိုးရကို လေတြနဲ႔ခ်ီၿပီး ေမးျမန္းခဲ့တာပါ။ အဲဒီတုန္းက ျပန္ေျဖတာကေတာ့ သူတို႔အမႈက တရားရံုးမွာေရာက္ေနတဲ့ကာလျဖစ္လို႔ အစိုးရအေနနဲ႔ ၀င္ပါလို႔မျဖစ္ႏိုင္ဘူးလို႔ဆိုပါတယ္။ အခုေတာ့ ဒီအမႈက တရားရံုးမွာမရွိေတာ့ပါဘူး။ အစိုးရအေနနဲ႔ ၀င္ပါလို႔ျဖစ္ႏိုင္ပါၿပီ။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕အေျခခံဥပေဒပုဒ္မ ၂၀၄အရ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတဟာ တရားစီရင္ခ်က္ခ်ၿပီးေနာက္ပိုင္း အခ်ိန္မေရြး အျပစ္ကေန လြတ္ၿငိမ္းခြင့္ေပးပိုင္ခြင့္ရွိပါတယ္။ သတင္းသမားေတြရဲ႕မိသားစုေတြကလည္း အျပစ္ကေနလြတ္ၿငိမ္းခြင့္ေပးဖို႔ေလွ်ာက္ထားၿပီးပါၿပီ။ အစိုးရက တကယ္ပဲလုပ္ခ်င္ တယ္ဆိုရင္ ဒီကေန႔ပဲ လြတ္ၿငိမ္းခြင့္ေပးလို႔ရပါတယ္”

မစၥ Clooney ဟာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ပညာသင္ခဲ့တဲ့ ေအာက္စဖို႔ဒ္တကၠသိုလ္မွာ တက္ခဲ့တဲ့သူျဖစ္တာေၾကာင့္ ေဒၚ စုက သူ႔ရဲ႕ သူရဲေကာင္းတဦးျဖစ္ခဲ့တယ္လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။ သတင္းေထာက္၂ဦးလြတ္ေျမာက္ေအာင္ တခါးဖြင့္ေပးမဲ့ ေသာ့ကို ကိုင္ထားသူက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ပဲလို႔လည္း မစၥ Clooney ကေျပာပါတယ္။

“သူဟာ ႏိုဘလ္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆုရွင္ပါ။ သူေရာ က်မေရာ ပညာသင္ၾကားခဲ့ဖူးတဲ့ ေအာက္စဖိုဒ့္တကၠသိုလ္မွာ သူ႔နာမည္ကို လူတိုင္းကေျပာေနခဲ့ၾကတာပါ။ က်မေကာလိပ္ေက်ာင္းသူဘ၀မွာ သူက က်မရဲ႕သူရဲေကာင္းျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ကမၻာတ၀ွမ္းက လူ႕အခြင့္အေရးလႈပ္ရွားသူေတြအတြက္လည္း သူက သူရဲေကာင္းတဦးျဖစ္ခဲ့တာပါ။ တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈကိုေလးစားၿပီး လြတ္လပ္တဲ့ျမန္မာႏိုင္ငံျဖစ္လာေရးမွာ သူက ျမန္မာလူငယ္ေတြအတြက္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။”

“ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားဘ၀က ဘယ္လိုလဲဆိုတာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အသိဆံုးပါ။ အခုသူအိပ္ခဲ့တဲ့ သီးသန္႔အက်ဥ္းခန္းထဲမွာ ကို၀လံုးနဲ႔ကိုေက်ာ္စိုးဦးတို႔ အိပ္ေနရပါၿပီ။ သူတို႔၂ဦးလြတ္ေျမာက္ေရး၊ မိသားစုနဲ႔ျပန္ဆံုေရး၊ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္၊ အမွန္တရားနဲ႔ တာ၀န္ခံတာ၀န္ယူမႈ၊ ျမန္မာျပည္ဒီမိုကေရစီ ပိုဆန္လာေရးနဲ႔ ေအာင္ျမင္တိုးတက္ေရး တို႔အတြက္ ေသာ့ကို ကိုင္ေဆာင္ထားသူက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ပါ။ သူရဲ႕လုပ္ရပ္ေတြကို သမိုင္းကဆံုးျဖတ္ပါလိမ့္မယ္”

ကမၻာတ၀ွမ္းက အဖမ္းခံခဲ့ရတဲ့သတင္းသမားေတြအားလံုးရဲ႕ ၅၂ ရာခိုင္ႏႈန္းဟာ လူ႕အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖါက္မႈေတြကို သတင္း လုပ္ခဲ့တာေၾကာင့္လို႔ CPJ အဖြဲ႕ညြန္ၾကားေရးမႈးကဆိုပါတယ္။ ကုလသမဂၢအေနနဲ႔ သတင္းသမားေတြရဲ႕ လုံၿခံဳေရးနဲ႔ အခု လိုအဖမ္းခံေနရတဲ့ျပႆနာေတြကိုေျဖရွင္းေရး စီမံကိန္းခ်ၿပီးေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔လည္း မေန႔ကအခမ္းအနားကို ဦးေဆာင္ က်င္းပခဲ့တဲ့ CPJ သတင္းသမားကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖြဲ႕က တိုက္တြန္းခဲ့ပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲ ျပည္နယ္အသီးသီးအလိုက္ရလဒ္မ်ား

XS
SM
MD
LG