သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

မုတ္သုံရာသီ နီးကပ္လာမႈေၾကာင့္ ရုိဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္အေရး AI စုိးရိမ္


Cox's Bazar ရွိ ရုိဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္စခန္း

ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ျပီးခဲ့တဲ့ ၾသဂုတ္လက ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ပဋိပကၡေၾကာင့္ အိမ္နီးခ်င္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံမွာရွိတဲ့ Cox's Bazar ဒုကၡသည္စခန္းမွာ ထြက္ေျပးခိုလံုေနတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ ၆ သိန္းေက်ာ္အတြက္ မုတ္သံုရာသီေရာက္ လာတာေၾကာင့္ ႏိုင္ငံတကာက ၀ိုင္း၀န္းကူညီၾကဖို႔ Amnesty International က အဂၤါေန႔မွာ တုိက္တြန္းလိုက္ပါတယ္။ ၀ါရွင္တန္ ဒီစီမွာရွိတဲ့ George Washington တကၠသိုလ္မွာ ရိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္အေရးမွတ္တမ္းတင္ထားတဲ့ ရုပ္ရွင္ျပသရာမွာ AI အဖြဲ႔က အခုလို တိုက္တြန္းလိုက္ပါတယ္။ အေၾကာင္းစံုကို ေဒၚလွလွသန္းက ေျပာျပမွာပါ။

အေသထားခဲ့တယ္ -ျမန္မာမြတ္စလင္ လူနည္းစု (Left for Dead: Myanmar’s Muslim Minority ) ဆိုတဲ့ မွတ္တမ္းရုပ္ရွင္ကို တုိက္တြန္းလိုက္ပါတယ္။ ၀ါရွင္တန္ ဒီစီမွာရွိတဲ့ George Washington တကၠသိုလ္မွာ မတ္လ ၂၇ ရက္ေန႔က ျပသခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဒီမိုကေရစီ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ စတင္ေနခ်ိန္မွာ ရခိုင္ျပည္နယ္ရွိ ရိုဟင္ဂ်ာမြတ္စလင္ေတြအေပၚ ၂၀၁၂ တုန္းကစၿပီး လူအမ်ားအျပားေသဆံုးခဲ့တဲ့ ရခိုင္ႏွင့္ ရိုဟင္ဂ်ာမြတ္စလင္ေတြအၾကား ပဋိပကၡအျပင္ ရိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ ေသာင္းနဲ႔ခ်ီၿပီး ဆင္းရဲစြာ စခန္းေတြမွာ ေနခဲ့ၾကရတဲ့ အေၾကာင္းနဲ႔ ရခိုင္ရိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ လူမ်ိဳးစုလိုက္ရွင္းလင္းဖယ္ရွားမႈလို႔ Human Rights Watch လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔က အမည္တပ္တဲ့ တိုက္ခိုက္မႈေတြျဖစ္ပြားအၿပီး ရိုဟင္ဂ်ာေတြေသာင္းနဲ႔ခ်ီကာ ျမန္မာႏိုင္ငံကေန ထြက္ေျပးခဲ့ၾကရာမွာ ဒီျပႆနာ ျဖစ္ေပၚခဲ့တဲ့အေၾကာင္းနဲ႔ ရက္စက္တဲ့ လူကုန္ကူးမႈဒဏ္ကိုလည္း ခံခဲ့ရတဲ့အေၾကာင္း ရိုက္ကူးျပသထားတာျဖစ္ပါတယ္။

ရိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ေတြရဲ႕ မွတ္တမ္းတင္ရုပ္ရွင္ကို Gallery 102 ေခၚ အနုပညာသရုပ္ေဖာ္အစီအစဥ္က The World Watches ကမာၻက ေစာင့္ၾကည့္ေနတဲ့ လႈပ္ရွားမႈ တစိတ္တပိုင္းအျဖစ္ ျပသခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ မွတ္တမ္းတင္ရုပ္ရွင္ျပသအၿပီး အျပန္အလွန္ေဆြးေႏြးပြဲ တရပ္ကို ၾကည့္ရာမွာ ပင္တိုင္ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကသူေတြထဲမွာ Amnesty International က ပဋိပကၡေရးရာ အဆင့္ျမင့္ပုဂိဳလ္ Matthew Wells လည္းပါ၀င္ပါတယ္။

Cox's Bazar ဒုကၡသည္စခန္းမွာရိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ ၆ သိန္းေက်ာ္ဟာ မုတ္သံုရာသီေရာက္ လာတာေၾကာင့္ စိုးရိမ္ေၾကာင္း သူက VOA ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဌာနကို ေျပာခဲ့ပါတယ္။

“အခု ျမန္မာႏုိင္ငံကေန ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ဘက္ကို ၾသဂုတ္လ ၂၅ ရက္ေန႔ကစလို႔ ထြက္ေျပးလာခဲ့ၾကတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာ ကေလး၊ မိန္းမနဲ႔ ေယာက်ၤား ဒုကၡသည္ေပါင္း ၆ သိန္း ၇ ေသာင္း ေက်ာ္ရွိၿပီး အရင္က ေရာက္ေနတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာေတြနဲ႔ ေပါင္းရင္ Cox’s Bazar ေဒသမွာ ရိုဟင္ဂ်ာ ၉ သိန္းေလာက္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွာ ေရာက္ေနေတာ့ လူသားခ်င္းစာနာမႈ လိုအပ္ခ်က္ေတြက ႀကီးမားလွပါတယ္။

ေသာက္သံုးေရသန႔္ရရွိေရး၊ က်န္းမာေရး ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္မႈ၊ စတာေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ လုပ္ေဆာင္စရာေတြက အမ်ားႀကီး ရွိပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ မုတ္သုန္ မိုးရာသီ က်ေရာက္ခ်ိန္က နီးလာၿပီမို႔ အေျခေနကို ပိုၿပီး ဆိုေစႏိုင္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႔အစည္း အေနနဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွာ မိုးရာသီေၾကာင့္ လူသားခ်င္းစာနာမႈ ေဘးဒုကၡႀကီး အေျခအေန ထပ္ၿပီးမဆိုးရေလေအာင္ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္မႈေတြ ထပ္လုပ္ေဆာင္ေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။”

ဒါ့အျပင္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နဲ႔ ျမန္မာအာဏာပိုင္ေတြၾကား ရိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ေတြကို ဌာေနျပန္လက္ခံေရး အစီအစဥ္ကုိ စတင္လုပ္ေဆာင္ေနၿပီျဖစ္ေပမယ့္ စိုးရိမ္မကင္းျဖစ္မႈေတြရွိတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ အခ်ိန္မတန္ေသးဘူးလို႔ အခုလိုေျပာပါတယ္။

“လက္ရွိမွာ ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို ဌာေနျပန္ပို႔ ႏိုင္ေရးမွာ အခ်ိန္မက်ေသးဘူးလို႔ ကၽြန္ေတာ္ထင္ပါတယ္။ ေဖေဖၚဝါရီလက က်ေနာ္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကို ေရာက္ရွိစဥ္ ေန႔စဥ္ပဲ ျမန္မာႏုိင္ငံကေန ထြက္ေျပး လာသူေတြ ရွိေနတာကို ေတြ႔ခဲ့ရပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ခ်ိဳးေဖါက္မႈေတြ ရွိေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာစစ္တပ္က လူေတြကို အငတ္ေဘးႀကံဳေအာင္ လုပ္တဲ့ အေထာက္အထားေတြ က်ေနာ္တို႔မွာ ရွိပါတယ္။

ဒ့ါေၾကာင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကို သူတို႔ ထြက္ေျပးေနၾကတာပါ။ ထြက္ေျပးေနၾကသူေတြ ရွိေနတဲ့ အျပင္ ခ်ိဳးေဖါက္မႈေတြပါ ဆက္ရွိေနတဲ့ အတြက္ ရိုဟင္ဂ်ာေတြ ဌာေနျပန္ႏုိင္ေရးဟာ အခ်ိန္မတန္ေသးပါဘူး။ အၾကမ္းဖက္မႈျဖစ္ပြါးေနတဲ့ အေျခခံ အေၾကာင္းရင္းေတြကို ေျဖရွင္းဖုိ႔ လိုပါတယ္။ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈ ျဖစ္ေနတာ ၾကာၿပီျဖစ္သလို ၿပီးခဲ့တဲ့ ၆ လ ၇ လ အတြင္း စစ္တပ္က က်ဴးလြန္သူေတြကို အျပစ္ေပး အေရးယူတာ မေတြ႔ရပါဘူး။ အဲဒါေတြကို အေရးယူမွပဲ ရိုဟင္ဂ်ာေတြ ေဘးကင္းလံုၿခံဳစြာ ျပန္ႏိုင္ေရးကို စဥ္းစားႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။”

မုတ္သံုရာသီက်ေရာက္ လာဖို႔နီးၿပီျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြကို အကူအညီေပးဖို႔ Amnesty International က အခုလို အကူအညီေတာင္းခံေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အာဏာပိုင္ေတြဘက္ကေတာ့ Cox’s Bazar မွာ ရိုဟင္ဂ်ာေတြျပည့္က်ပ္ေနၿပီး ၂ ႏိုင္ငံ ဌာနပို႔ႏိုင္မယ့္ အစီအစဥ္ေတြလည္း ၾကန္႔ၾကာေနတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ျပည္မနဲ႔ ၂၁ မိုင္အကြာမွာရွိတဲ့ Bhasan Char လို႔ေခၚတဲ့ ကၽြန္းမွာ အိုးအိမ္အသစ္ေတြ ေဆာက္လုပ္ေပးကာ မုတ္သံုခံႏိုင္ေအာင္လို႔ ျပင္ဆင္ဖို႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္က စီစဥ္ေနေၾကာင္း ခန္႔မွန္းေခ် ေဒၚလာ သန္း ၂၂၀ က်ဖြယ္ရွိေၾကာင္းလည္းဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံျခားေရးဌာန ျပည္နယ္ေရးရာ ၀န္ႀကီး Mohammed Shahriar Alamက ေသာၾကာေန႔က သတင္းမီဒီယာကို ေျပာခဲ့ပါတယ္။ ကုလသမဂၢ ကေတာ့ ဒုကၡသည္ေတြအတြက္ အေရးေပၚ အကူအညီေငြဟာ ေဒၚလာ ၉၅၀ သန္း လိုအပ္ေနတယ္လို႔ သီးျခားေမတၱာရပ္ခံထားပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG