သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ရခုိင္ရွိ IDP ဒုကၡသည္ေတြကုိ ႏုိင္ငံသားခံယူခြင့္ စတင္စိစစ္မႈ ကုလႀကိဳဆုိ


Rohingya

ရခုိင္ျပည္နယ္က လူမႈအဖြဲ႔အစည္း ႏွစ္ခုၾကား ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ပဋိပကၡနဲ႔ပတ္သတ္ၿပီး အစိုးရအေနနဲ႔ အေျဖရွာဖို႔ ႀကိဳးပမ္းေနတဲ့အေၾကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဦး၀ဏၰေမာင္လြင္က ကုလသမဂၢ အေထြေထြ ညီလာခံမွာ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

ဒီအေပၚ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အထူးအႀကံေပး႐ံုးကလည္း ႀကိဳဆိုလိုက္ပါတယ္။ ဒီအေတာအတြင္း အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုေရာက္ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြဟာ ကုလသမဂၢ အေထြေထြ ညီလာခံက်င္းပေနတဲ့ နယူးေယာက္ၿမိဳ႕ ကုလသမဂၢ႐ံုးခ်ဳပ္ေရွ႕မွာ ဆႏၵျပခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္း အျပည့္အစံုကိုေတာ့ ကိုေအာင္ေအာင္က တင္ျပထားပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ေဒသ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေရးနဲ႔ ဖြ႔ံၿဖိဳးတိုးတက္ေရး Action Plan ကို စနစ္တက်၊ အခ်ိန္နဲ႔ တေျပးညီ အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔ အၿပီးသတ္ ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့အေၾကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဦး၀ဏၰေမာင္လြင္က တနလၤာေန႔တုန္းက ကုလသမဂၢ အေထြေထြ ညီလာခံမွာ ေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။ ဒီေျပာဆိုခ်က္အေပၚ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံ အထူးအႀကံေပး ဗီြေဂ် နမ္ဗီးယားရဲ႕႐ံုးက ႀကိဳဆိုေၾကာင္း ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ခဲ့တာနဲ႔ ပတ္သတ္ၿပီး အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ ေျပာခြင့္ရ Stephane Dujarric က ေျပာပါတယ္။

“ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းက ႏိုင္ငံသားစိစစ္ေရးလုပ္ငန္းေတြ စတင္ေနတဲ့အေျခအေနနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သိရပါတယ္။ ဒီလိုေဆာင္ရြက္မႈအတြင္း IDP စခန္းတြင္းမွာ ေနထိုင္သူ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြေကာ စခန္းအျပင္မွာ ေနသူေတြပါ စိစစ္ေရး လုပ္ငန္းစဥ္ ၅၂၂ အရ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ရွိလာမယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ဖို႔ အေထာက္အထား လံုလံုေလာက္ေလာက္ မတင္ျပႏိုင္သူေတြအေပၚလည္း ႏိုင္ငံတကာ လူသားခ်င္းစာနာမႈနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခခံ စည္းမ်ဥ္းေတြအရ ဆက္ဆံဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။”

၂၀၁၂ ခုႏွစ္ကတည္းက စတင္ၿပီး ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ပဋိပကၡေတြေၾကာင့္ ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္း အတူေနခဲ့ၾကတဲ့ မူဆလင္ေတြဟာ ဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာ ေရႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္ေနၾကရတာပါ။ ဒီအေတာအတြင္း ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ ႏိုင္ငံသားစိစစ္ေရးအစီအစဥ္နဲ႔ ပတ္သတ္ၿပီး ဆန္႔က်င္ေၾကာင္း အေမရိကန္အေျခစိုက္ Rohingya American Society (Wisconsin) နဲ႔ Rohingya Concern International အဖြဲ႔တို႔က အေထြေထြ ညီလာခံက်င္းပေနတဲ့ ကုလသမဂၢ ႐ံုးခ်ဳပ္ေရွ႕မွာ မေန႔က အဂၤါေန႔တုန္းက ဆႏၵျပခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒီဆႏၵျပမႈနဲ႔ပတ္သတ္ၿပီး Rohingya American Society (Wisconsin) အဖြဲ႔ ဥကၠဌ ဦးေက်ာ္စိုးေအာင္က အခုလို ေျပာပါတယ္။

“က်ေနာ္တို႔ ဒီ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ျမန္မာႏုိင္ငံသားဥပေဒကို က်ေနာ္တို႔လာၿပီးေတာ့ ကန္႔ကြက္ဆႏၵျပၾကတာပါ ဒီ UN ေရွ႕မွာ။ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ျမန္မာႏုိင္ငံသားဥပေဒဟာ လံုး၀ ႐ိုဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳးစုနဲ႔ မသက္ဆိုင္ပါ။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆုိရင္ ဒီႏုိင္ငံသားဥပေဒဟာ ဟိုလူေတြအတြက္ေပါ့ေနာ္ အိမ္နီးခ်င္းႏုိင္ငံေတြဆီကေန မေတာ္မတရား က်ဴးေက်ာ္ ၀င္ေရာက္လာတဲ့ သူေတြအတြက္ ဒီႏုိင္ငံသားဥပေဒနဲ႔ သက္ဆုိင္ပါတယ္။ ႐ိုဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳးစုဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ မတရား သူတပါးႏုိင္ငံကေန က်ဴးေက်ာ္၀င္ေရာက္လာၿပီးေတာ့ ေနထုိင္ေနတာ မဟုတ္ပါ။”

ပဋိပကၡေတြအတြင္း ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြရဲ႕ ေနအိမ္ေတြ ဖ်က္ဆီးခံရၿပီး ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာေနခဲ့တဲ့ အေထာက္အထားေတြဟာလည္း ဒီဖ်က္ဆီးမႈေတြထဲ ပါသြားတဲ့အတြက္ အေထာက္အထား ျပစရာမရွိတာဟာလည္း ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ အခက္အခဲတရပ္ ျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း သူကေျပာပါတယ္။ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြအေနနဲ႔ အခုလို အခက္အခဲေတြ ရင္ဆိုင္ေနရခ်ိန္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေန တိုးတက္လာၿပီလို႔ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးက ကုလသမဂၢ ညီလာခံအတြင္း ေျပာဆိုခဲ့တာအေပၚ ဦးေက်ာ္စိုးေအာင္က အခုလို တုံ႔ျပန္ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။

“ျမန္မာႏုိင္ငံကေန ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ေျပာဆိုတဲ့အေပၚမွာ က်ေနာ္တုိ႔က ဆန္႔က်င္ပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆုိေတာ့ သူေျပာဆုိထားတဲ့စကားေတြဟာ လံုး၀ လက္ရွိ လူ႔အခြင့္အေရးဥပေဒအေပၚမွာ က်ေနာ္တုိ႔ၾကည့္မယ္ဆုိရင္လည္း လံုး၀ ပတ္သက္မႈမရွိပါ။ သက္ဆုိင္မႈမရွိပါ။ ႐ိုဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳးထုကို အခုစၿပီးေတာ့ ႏုိင္ငံသား ဟုတ္ မဟုတ္ စိစစ္မယ္ဆုိၿပီးေတာ့ ေျပာထားပါတယ္။ ဒီစာရြက္စာတမ္းေတြ မရွိတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳးေတြကို သူတို႔ေပါ့ေနာ္ ယာယီစခန္းေတြ ေဆာက္ၿပီးေတာ့ အဲ့ဒီမွာထားမယ္လို႔ ေျပာဆုိထားပါတယ္။ ဒါကေတာ့ မေတာ္မတရားတခုပါ၊ လံုး၀ တရားမွ်တမႈမရွိပါ။ ၂၀၁၂ ႏွစ္ေပါ့ေနာ္ Ethnic Violence ျဖစ္ခဲ့တဲ့အခ်ိန္မွာ မ်ားေသာအားျဖင့္ လူေတြေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား သူတို႔ဆီမွာ စာရြက္စာတမ္းေတြ မီး႐ိႈ႕ဖ်က္ဆီးျခင္းခံရပါတယ္။ သူတို႔အခု ဘယ္မွာ သူတုိ႔ရဲ႕ စာရြက္စာတမ္းေတြ ရပါ့မလဲ။ က်ေနာ္တို႔ စဥ္းစားၾကည့္ရပါမယ္။ ဒီ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ေပါ့ေနာ္ Ethnic Violence မျဖစ္ပြားခင္ လူတိုင္းလူတုိင္းမွာ အေထာက္အထားေတြ စာရြက္စာတမ္းေတြ ရွိၾကပါတယ္။”

ကုလသမဂၢေရွ႕မွာ ဆႏၵျပၿပီးတဲ့ေနာက္ ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ အၿမဲတမ္း ျမန္မာေကာင္စစ္၀န္႐ံုးေရွ႕မွာလည္း ဆႏၵျပမွာျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း ဦးေက်ာ္စိုးေအာင္က ေျပာပါတယ္။ ဒီဆႏၵျပပြဲအတြင္း လူေပါင္း ၃၅ ေယာက္ေလာက္ ပါ၀င္ခဲ့တာပါ။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာရွိတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြထဲက အမ်ားစုဟာ ႏိုင္ငံမဲ့ျဖစ္ၿပီးေတာ့ အဲဒီထဲက ၁ သိန္း ၄ ေသာင္းေလာက္ဟာ ေနရပ္ကေနေရႊ႕ေျပာင္းၿပီး IDP စခန္းေတြထဲမွာ ေနထိုင္ေနၾကတာပါ။

ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး အထူးစံုစမ္းစစ္ေဆးေရးမွဴး ယန္ဟီးလီရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံ ခရီးစဥ္အတြင္းမွာလည္း ရခိုင္ျပည္နယ္က အေျခအေနေတြနဲ႔ ပတ္သတ္လို႔ စိုးရိမ္ေၾကာင္း သူက ေျပာၾကားခဲ့ဖူးပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း မၾကာခင္မွာ စတင္မယ့္ ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ အစီအစဥ္အတိုင္း အေထာက္အထား ခိုင္ခိုင္လံုလံု ျပႏိုင္ၿပီး ဘဂၤါလီလို႔ စာရင္းေပးသြင္းရင္ေတာ့ ဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာ ေနထိုင္ၾကတဲ့သူေတြတခ်ဳိ႕ဟာ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ရရွိမွာျဖစ္ၿပီး က်န္ရွိသူေတြကေတာ့ IDP စခန္းေတြမွာ ဆက္ေနရမယ့္ အေျခအေနအေပၚ စိုးရိမ္ေၾကာင္း လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္မႈအဖြဲ႔ေတြက ေျပာဆိုေ၀ဖန္ေနၾကပါတယ္။

XS
SM
MD
LG