သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ အဆင့္အတန္းဟာ နိမ့္က်ေနဆဲျဖစ္တယ္လို႔ ျပင္သစ္အေျခစိုက္ နယ္စည္းမျခား သတင္းေထာက္မ်ားအဖြဲ႔ RSF က ေျပာဆုိလိုက္ပါတယ္။ အရပ္သားအစိုးရလက္ထက္မွာ သတင္းမီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ေတြ တစံုတရာ ရရွိလာတယ္လို႔ ျမင္ႏုိင္ေပမဲ့ - သတင္းေထာက္ေတြရဲ႕ လံုၿခံဳေရးအပိုင္းလို စိုးရိမ္စရာ အေျခအေနေတြလည္း အမ်ားႀကီး ရွိေနဆဲျဖစ္တယ္လို႔ RSF က ေထာက္ျပခဲ့ပါတယ္။ အေသးစိတ္ကိုေတာ့ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတဲ့ မနႏၵာခ်မ္း က တင္ျပထားပါတယ္။

၂၀၁၆ ကမၻာတ၀ွမ္း သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ အဆင့္အတန္းနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အညႊန္းကိန္းကို ဧၿပီလ ၂၀ ရက္ ဗုဒၶဟူးေန႔က ထုတ္ျပန္ခဲ့ရာမွာ - ကမၻာတ၀ွမ္း ႏိုင္ငံေပါင္း ၁၈၀ အနက္ ျမန္မာႏုိင္ငံကို အဆင့္ ၁၄၃ ေနရာမွာ ဒီႏွစ္ သတ္မွတ္ထားတာပါ။ ဒါဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၅ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ အညႊန္းကိန္း ၁၄၄ ထက္စာရင္ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ အဆင့္ဟာ တဆင့္ တက္လာတယ္လို႔ ဆိုရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း RSF ရဲ႕ အာရွပစိဖိတ္ဆုိင္ရာ တာ၀န္ခံ Benjamin Ismail ကေတာ့ - ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အဆင့္ဟာ တက္လာတယ္ဆုိေပမဲ့လည္း - ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရေဟာင္းလက္ထက္ မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ေတြ ပိုမို ဆံုး႐ံႈးလာေနတာ ေတြ႔ခဲ့ရတယ္လို႔ ေျပာဆုိပါတယ္။

“တကယ္ေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အေျခအေနက ပိုဆုိးလာတာပါ။ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ အဆင့္ကိုၾကည့္ရင္ တဆင့္တက္သြားတာ မွန္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ စုုစုေပါင္းရမွတ္က အရင္ႏွစ္ကထက္ ပိုမ်ားတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ အမွတ္မ်ားရင္ ဒီေနရာမွာ ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ပိုမ်ားလာတာကို ျပသပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ သတင္းေထာက္ေတြထံက ေကာက္ခံခဲ့တဲ့ စစ္တမ္းက ရရွိိတဲ့ အေျဖေတြကေန အခုလို စာရင္းျပဳစုၿပီး အဆင့္သတ္မွတ္ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။”

၂၀၀၂ ခုႏွစ္ကစလို႔ RSF ကေန ႏုိင္ငံေပါင္း ၁၈၀ က သတင္းေထာက္ေတြထံ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ စစ္တမ္းေကာက္ခံခ်က္ေတြကို အေျခခံၿပီး အခုလို စာရင္းျပဳစုရာမွာ ဒီႏွစ္အတြက္ ကမၻာတ၀ွမ္း အညႊန္းကိန္း စုစုေပါင္း အမွတ္က ၃၈၅၇ မွတ္ ရွိၿပီး၊ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ကထက္ ၃.၇ ရာခိုင္ႏႈန္း တိုးလာတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို အမွတ္တိုးလာေလ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ပိုဆုိးလာတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ႏုိင္ငံေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ သတင္းေတြ၊ သံုးသပ္ခ်က္ေတြကို လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေရးသားေဖာ္ျပခြင့္နဲ႔ ဆင္ဆာျဖတ္ေတာက္မႈေတြ ေလ်ာ့နည္းလာ တာလို တိုးတက္မႈမ်ိဳးေတြကို ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ျမင္ေတြ႔ခဲ့ရေပမဲ့ - အစိုးရနဲ႔ စစ္တပ္လို အာဏာပိုင္အဖြဲ႔အစည္းေတြကို ေ၀ဖန္တာမ်ိဳး၊ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ ေတြနဲ႔ မူဆလင္ေတြအၾကား ျဖစ္ပြားတဲ့ တင္းမာမႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သတင္းေရးသားရာမွာေတာ့ အကဲဆတ္လြန္းတဲ့ အေျခအေနမွာ ရွိေနဆဲပဲလို႔လည္း အစီရင္ခံစာမွာ ေထာက္ျပခဲ့တာပါ။ ဒါ့အျပင္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္က စစ္တပ္ရဲ႕ ပစ္ခတ္မႈေၾကာင့္ ေသဆံုးသြားရတဲ့ သတင္းေထာက္ ကိုပါႀကီးရဲ႕အမႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး မိသားစု၀င္ေတြက တရား႐ံုးမွာ အမႈဖြင့္တုိင္တန္းထားေပမဲ့ - အာဏာပိုင္ေတြက ၿပီးခဲ့တဲ့လမွာ ပိတ္ပစ္ခဲ့တဲ့အေပၚ RSF က ေ၀ဖန္လိုက္ ၿပီး၊ သတင္းေထာက္ ကိုပါႀကီး လို မီဒီယာသမားေတြ အသက္ဆံုး႐ံႈးတဲ့အထိ ျဖစ္ရတဲ့ ကိစၥမ်ိဳးေတြကို အေရးယူ ကိုင္တြယ္မႈ မရွိတာဟာလည္း ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ အေျခအေနကို ေနာက္ျပန္ဆြဲေနတဲ့ လုပ္ရပ္လို႔ အခုလို ေျပာဆုိခဲ့ပါတယ္။

“သတင္းမီဒီယာသမားေတြအေပၚ က်ဴးလြန္တဲ့ ရာဇ၀တ္မႈေတြကို လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ ေပးထားတဲ့ကိစၥဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြက္ အလြန္ပဲ အေရးႀကီးတဲ့ ေမးခြန္းပါ။ ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြေရာ ႏုိင္ငံျခားသား သတင္းသမားေတြအတြက္လည္း အေရးႀကီးပါတယ္။ ေရႊ၀ါေရာင္သံဃာလႈပ္ရွားမႈ ကာလတုန္းက ဂ်ပန္သတင္းေထာက္ ခန္းဂ်ိနာဂါအိ ကို က်ေနာ္တုိ႔ အားလံုး အမွတ္ရေနၾကတုန္းပါ။ အဲဒီကိစၥမွာလည္းပဲ တာ၀န္ရွိတဲ့လူ တေယာက္ကိုမွ အေရးယူတာမ်ိဳး မရွိခဲ့ပါဘူး။”

ဆယ္စုႏွစ္ေတြအတြင္း ပထမဆံုးအႀကိမ္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဒီမိုကေရစီနည္းက် ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ထားတဲ့ အရပ္သားစစ္စစ္ အစိုးရလက္ထက္ - သတင္းမီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္ေတြ ပိုမို ရရွိလာဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္ေပမဲ့လည္း စုိးရိမ္စရာကိစၥေတြကေတာ့ ရွိေနဆဲပဲလို႔လည္း RSF က ဆိုပါတယ္။ တခ်ိန္က ျပည္ပႏုိင္ငံေတြမွာ အေျခစိုက္ လႈပ္ရွားခဲ့တဲ့ ျမန္မာသတင္းမီဒီယာ အဖြဲ႔အစည္းေတြအေနနဲ႔လည္း အကန္႔အသတ္ေတြၾကားမွာ အခက္အခဲမ်ိဳးစံုနဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနရသလို၊ ဒီမိုကေရစီဆန္တဲ့ မီဒီယာဥပေဒတရပ္ ေပၚထြန္းလာဖို႔လည္း လိုအပ္ေနတာေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ဟာ ေစာင့္ၾကည့္ဖို႔ေတာ့ လိုဦးမယ္လို႔ Benjamin Ismail က ဆက္ေျပာခဲ့ပါတယ္။

“ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အနာဂတ္ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္အေပၚ အေကာင္းျမင္သင့္တဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြ ရွိပါတယ္။ ခိုင္ခုိင္မာမာ အေထာက္အထားေတြ လည္း ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ သတိထားစရာ၊ စိုးရိမ္စရာ အေၾကာင္းရင္းေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အစိုးရသစ္အေနနဲ႔ သတင္းမီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္ေတြ အျပည့္အ၀ရရွိေအာင္ ေဆာင္ရြက္မႈေတြ ရွိ - မရွိ ဆုိတာက ေစာင့္ၾကည့္ရပါလိမ့္မယ္။”

RSF ရဲ႕ အာရွပစိဖိတ္ဆုိင္ရာ တာ၀န္ခံ Benjamin Ismail ျဖစ္ပါတယ္။ အလားတူ သတင္းေထာက္မ်ား ကာကြယ္ေရးေကာ္မတီ CPJ က ထုတ္ျပန္တဲ့ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ရဲ႕ ဆင္ဆာတည္းျဖတ္မႈ အဆိုးဆံုး ၁၀ ႏုိင္ငံစာရင္းမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံကိုလည္း ထည့္သြင္းေဖာ္ျပထားၿပီး၊ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရေဟာင္း လက္ထက္မွာ ပံုႏွိပ္မထုတ္ေ၀ခင္ ဆင္ဆာျဖတ္ေတာက္မႈေတြ မရွိေတာ့ေပမဲ့ - သတင္းမီဒီယာေတြအေပၚ တင္းတင္းက်ပ္က်ပ္ ထိန္းခ်ဳပ္ထားဆဲလို႔ ေထာက္ျပခဲ့ပါတယ္ရွင္။

စိတ္၀င္စားဖြယ္ ...

XS
SM
MD
LG