သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ႏွစ္က ဖားကန္႔မွာက်ည္ထိလို႔ ကခ်င္ေက်ာင္းသူေလးေသဆံုးခဲ့မႈဟာ အခုခ်ိန္အထိ တရားမွ်တတဲ့စီရင္မႈ မရေသးတဲ့အေပၚ ႏုိင္ငံသားအခြင့္အေရး၊ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔အညီ တရားမွ်တစြာ စံုစမ္းစစ္ေဆးေပးဖို႔႔ ႏိုင္ငံေတာ္နဲ႔ တာဝန္ရွိသူေတြကို မိသားစုက ေတာင္းဆို လို္က္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အျပစ္ရွိသူကို အေရးယူေပးဖို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ကို တုိင္ၾကားမႈနဲ႔ တပ္မေတာ္ဘက္က တရားျပန္ စြဲခံထားရတဲ့ ဖခင္ျဖစ္သူအတြက္ မွ်တတဲ့ တရားေရးစီရင္မႈ ေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔ ကခ်င္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကြန္ယက္နဲ႔ ကခ်င္ျပည္နယ္ အမွန္တရား ရွာေဖြေရး ေကာ္မတီက တိုက္တြန္းပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံ လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ဘက္က စံုစမ္းမႈေတြ လုပ္ေဆာင္ေနဆဲလို႔ တုံ႔ျပန္ပါတယ္။။ အျပည့္အစံု မဆုမြန္ တင္ျပေပးထားပါတယ္။

၂၀၁၂ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလ ၁၃ ရက္ေန႔မွာ ကခ်င္ျပည္နယ္ ဖားကန္႔ၿမဳိ႕နယ္ ေမွာ္ဝွမ္း၊ ကခ်င္ ႏွစ္ျခင္းဘုရားေက်ာင္း ဒုကၡသည္စခန္းနဲ႔ အစိုးရ မူလတန္းလြန္ေက်ာင္းၾကားမွာ တိုက္ပြဲျဖစ္ခဲ့ခ်ိန္မွာ အသက္ ၁၄ ႏွစ္အရြယ္ ကိုးတန္းေက်ာင္းသူ မဂ်ာဆိုင္းအိန္ (Ja Seng Ing) ေသဆံုးၿပီး ေဒသခံေတြလည္း အျပင္းအထန္ ဒဏ္ရာရခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္လို႔ မဂ်ာဆိုင္းရဲ႕ဖခင္ျဖစ္သူက အမႈမွန္ေပၚေပါက္ေရး စံုစမ္း စစ္ေဆးေပးဖို႔နဲ႔ အျပစ္ရွိသူေတြကို အေရးယူေပးဖို႔ ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတအပါအဝင္ ျမန္မာႏုိင္ငံ အမ်ိဳးသား လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ကို ေတာင္းဆိုခဲ့ပါတယ္။ ဒီလိုေတာင္းဆိုခဲ့တဲ့အေပၚ ဦးဘရန္ေရွာင္ကို တပ္မေတာ္ဘက္ကေန မဟုတ္မမွန္တုိ္င္ၾကားခဲ့တယ္ဆိုၿပီး ပုဒ္မ (၂၁၁) နဲ႔ တရားစြဲဆိုခံခဲ့ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ မိသားစုဘက္က ႏုိင္ငံသားအခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္ခံေနရတဲ့အေနအထားအေပၚ တရားမွ်တစြာ စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုပါတယ္လို႔ ဦးဘရန္ေရွာင္က ဗီြအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

“က်ေနာ့သမီးကိုလည္း မတရားပစ္သတ္တယ္။ မတရားမႈကို ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတဆီမွာ ‘အျဖစ္မွန္ေဖာ္ထုတ္ေပးေရး ေဆာင္ရြက္ေပးရန္’ ဆိုၿပီးေတာ့မွ စာတင္ခဲ့ပါတယ္။ တပတ္ေလာက္ၾကာတဲ့အခါမွာ လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္မွာ ‘စံုစမ္းစစ္ေဆး အေရးယူ ေဆာင္ရြက္ေပးရန္’ ဆိုၿပီးေတာ့ စာပို႔ထားတယ္။ ဒီလူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္မွာ က်ေနာ္ မမွန္မကန္လိမ္တင္ထားတယ္ဆိုတာ ဘာတခုမွ မရွိဘူး။ အဲဒီေန႔မွာ ျဖစ္ပ်က္ခဲ့တဲ့ အျဖစ္အပ်က္အားလံုးကို အမွန္ကိုအမွန္အတုိင္း ေရးသားၿပီးမွ တင္ျပခဲ့ျခင္းသာျဖစ္ပါတယ္။ အျပစ္ရွိသူကို အေရးယူ ေဆာင္ရြက္ေပးရန္ဆိုၿပီးေတာ့မွ စာတင္ခဲ့တာပါ။ သို႔ေသာ္ မမွန္မကန္လိမ္လည္တုိင္တန္းပါတယ္-ဆိုၿပီးေတာ့ က်ေနာ့္ကို အေရးယူတာ ေပါ့ေလ-ေနာ။ ခ်ဳိးေဖာက္ခံရတယ္လို႔ပဲ ေျပာရမွာေပါ့။”

မဂ်ာဆိုင္းေသဆံုးမႈကို မိသားစုအေပၚ ခိုင္လံုတဲ့ အေၾကာင္းျပ ေျဖရွင္းခ်က္ မေပးတဲ့အျပင္ လူ႔စံုစမ္းေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုတဲ့ ဖခင္ျဖစ္သူကိုပါ တရားစြဲဆိုတဲ့အမႈဟာ တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈ အားနည္းတာကို ျပသရာေရာက္တယ္လို႔ ဦးဘရန္ေရွာင္ဘက္က ဥပေဒအက်ိဳးေဆာင္ေရွ႕ေန အျဖစ္ လိုက္ပါေဆာင္ရြက္ေပးေနသူ ဦးခြန္ေနာ္ က ေျပာပါတယ္။

“ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ကတရားလိုလုပ္ၿပီးေတာ့မွ တခါတည္းဦးတိုက္ေလွ်ာက္တယ္။ ေလွ်ာက္တဲ့အခါမွာ တရား႐ံုးကလည္း လက္ခံၿပီး ဒီအမႈကို စစ္ေဆးတာကစၿပီးေတာ့မွ အမႈက တကယ္တန္းေတာ့ စဲြလို႔ကို မရတဲ့အေျခအေနမ်ဳိးေတာ့ ရွိတာေပါ့ေလ။ တရားစဲြအဖဲြ႔အစည္းကေနၿပီး စိစစ္ၿပီးေတာ့မွလက္ခံသင့္တာေပါ့။ အခုက အဲဒီလို စိစစ္ၿပီးေတာ့မွ လက္ခံတာမရွိဘဲနဲ႔ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္က စဲြတဲ့အေပၚမွာ သူတို႔အေနနဲ႔ တခါတည္း လက္ခံလိုက္ျခင္းအားျဖင့္ က်ေနာ္တို႔ဆီမွာ တရားစီရင္မႈ၊ တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈကေတာ့ ေမးခြန္းထုတ္စရာ အမ်ားႀကီး ရွိေနတာေပါ့ေလ။”

မဂ်ာဆိုင္းေသဆံုးမႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံလူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ရဲ႕ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းနဲ႔အညီ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြေနပါတယ္လို႔ ဆိုေပမဲ့ အခုလို ဖခင္ျဖစ္သူဦးဘရန္ေရွာင္ တရားစြဲဆိုခံရတဲ့အမႈကို ကာယကံရွင္နဲ႔ အာရွလူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ဘက္က ျမန္မာႏုိင္ငံ အမ်ိဳးသား လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ကို အေၾကာင္းၾကားစာေပးပို႔ထားေပမဲ့ အခုလိုျဖစ္ေနတာကို တရားဝင္ မသိရွိရေသးဘူးလို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ အမ်ိဳးသား လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ ဒုဥကၠ႒ ဦးစစ္ၿမိဳင္က တုံ႔ျပန္ပါတယ္။

“မဂ်ာဆိုင္းေသဆံုးတဲ့ကိစၥက က်ေနာ္တို႔ဆီကို တိုင္စာရတယ္ဗ်။ သူေသၿပီး တလေလာက္ၾကာေတာ့ တုိင္စာရပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ကေတာ့ ဒီ တုိင္ၾကားခ်က္ကို စိစစ္ၿပီးေတာ့ သက္ဆုိင္ရာဌာနကေန ေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕လုပ္ငန္းစနစ္အရ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရအဖဲြ႔႐ံုးကို က်ေနာ္တို႔ ပို႔ခဲ့ပါတယ္။ သို႔ေသာ္ ဒီဟာနဲ႔ပတ္သက္လို႔ကေတာ့ တိုးတက္မႈအေျခအေနေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ျပန္လည္ရရွိျခင္း မရွိေသးပါဘူး။ အဲဒီေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ကို တုိင္လို႔- ဆိုၿပီးေတာ့ တပ္မေတာ္ဘက္က အမႈဖြင့္အေရးယူတယ္ဆိုတဲ့သတင္းကိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔က တရားဝင္မဟုတ္ဘဲ အင္တာနက္သတင္းေတြမွာေတာ့ ရတာရွိပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒီသတင္းကိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ အတည္ျပဳႏိုင္ခဲ့ျခင္းေတာ့ မရွိပါဘူးဗ်။ ဟုတ္ကဲ့၊ အဲဒါပါပဲ။”

ေမး။ ။ ဟုတ္ကဲ့ ဆရာ၊ တကယ္လို႔ အဲဒီလို တရားစဲြဆို ခံခဲ့ရတယ္ဆိုလုိ႔ရွိရင္ အဲဒီအေပၚမွာေရာ ဆရာတို႔အေနနဲ႔ ဘာမ်ား ေဆာင္ရြက္ေပးႏုိင္တာ ရွိပါလဲရွင့္။

ေျဖ။ ။ တရားစဲြဆုိခံရတယ္ဆိုရင္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ဥပေဒမွာကေတာ့ တရား႐ံုးက ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ အမႈကိစၥေတြကိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔က ဝင္ေရာက္ကိုင္တြယ္ ေဆာင္ရြက္ျခင္း မရွိပါဘူး၊ က်ေနာ္တို႔ ဝင္ေရာက္ကိုင္တြယ္ ေဆာင္ရြက္လို႔ မရပါဘူး။ အဲဒါကေတာ့ တရားေရးလမ္းေၾကာင္းအရပဲ သြား႐ံုပဲ ရွိပါတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ကိုတုိင္လို႔ အမႈဖြင့္တယ္ဆိုတာမ်ဳိးကိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔လည္း နားမလည္ဘူး။

ကခ်င္လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႔နဲ႔ ျမန္မာစစ္တပ္ၾကား စစ္ေရးတင္းမာေနဆဲအေျခအေနမွာ ေဒသခံျပည္သူေတြရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္ခံ ေနရဆဲ အေျခအေနေတြနဲ႔ ဆံုးရံႈးနစ္နာေနရမႈေတြကို ေျဖရွင္းေပးဖို႔ အစိုးရနဲ႔တပ္မေတာ္မွာ တာဝန္ရွိတယ္လို႔ အမွန္တရား ရွာေဖြေရး ေကာ္မတီက ဦးေမာင္ဒမ္ (Mung Dan) ကေျပာပါတယ္။

“ဒီအမႈကိစၥေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး က်ေနာ္တို႔က ပိုၿပီးေတာ့ သူ႔သမီး ဘယ္လိုဆံုးရတယ္ဆိုတာေပါ့ေနာ္၊ တာဝန္ရွိတဲ့ပုဂၢိဳလ္ေတြက ဘယ္သူေတြျဖစ္တယ္၊ ဒီေသဆံုးမႈကို ဘယ္သူေတြ တာဝန္ရွိတဲ့ဆိုတဲ့ကိစၥကို က်ေနာ္တို႔ ေဖာ္ထုတ္ရမယ္ဆိုတဲ့ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ မ်က္ျမင္သက္ေသ ထြက္ဆိုခ်က္ေတြကို တင္ျပထားတဲ့ အစီရင္ခံစာရယ္၊ အဲဒီလို လုပ္တဲ့အစီအစဥ္ေလးပါခင္ဗ်။”

ဒီဇင္ဘာလ ၆ ရက္ေန႔မွာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ ကခ်င္ျပည္နယ္ အမွန္တရားရွာေဖြေရးေကာ္မတီ၊ ကခ်င္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကြန္ယက္တုိ႔က ဦးေဆာင္ၿပီး မဂ်ာဆိုင္းအိန္ေသဆံုးရမႈ၊ ဖခင္ဦးဘရန္ေရွာင္ တရားစြဲဆိုခံေနရမႈေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ မ်က္ျမင္သက္ေသ စံုစမ္းေတြ႔ရွိခ်က္ေတြကို သတင္း မီဒီယာေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုၿပီး သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG