သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာ့ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး ကန္နဲ႔ဂ်ပန္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရး ၀ါရွင္တန္မွာ ေဆြးေႏြး


(ဓာတ္ပံု - ဗြီအိုေအျမန္မာပိုင္း)

ျမန္မာႏုိင္ငံ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္ ႏုိင္ငံတကာက ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေပးေနတာေတြဟာ အၿပိဳင္အဆိုင္ ျဖစ္ေနတယ္ဆိုရင္ေတာင္မွ ေကာင္းမြန္တဲ့ ၿပိဳင္ဆိုင္မႈပဲ ျဖစ္ပါမယ္လို႔ စီးပြားေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးက႑မွာ အဓိက တာ၀န္ယူ လုပ္ေဆာင္ေနသူတဦးက ေျပာလိုက္ပါတယ္။

ဒီကေန႔ ၀ါရွင္တန္ဒီစီမွာက်င္းပတဲ့ အေမရိကန္နဲ႔ ဂ်ပန္တုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈ စူးစမ္းေလ့လာေရး ေဆြးေႏြးပြဲမွာ အခုလို ေျပာၾကားလိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အျပည့္အစံုကို ကိုေက်ာ္ေက်ာ္သိန္းက တင္ျပထားပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံကို စစ္ဘက္က အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့တဲ့ကာလတေလွ်ာက္ အေနာက္ႏုိင္ငံအမ်ားစုက ဒဏ္ခတ္အေရးယူထားတာေၾကာင့္ ႏုိင္ငံအနည္းငယ္နဲ႔ပဲ ထိေတြ႔ ဆက္ဆံႏုိင္ခဲ့ၿပီး အထူးသျဖင့္ေတာ့ ျမန္မာ့အိမ္နီးခ်င္း တ႐ုတ္ႏုိင္ငံေပၚမွာ အမ်ားအားျဖင့္ မွီခိုေနခဲ့ရတာပါ။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေတြ လုပ္လာၿပီးေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ အေမရိကန္ အပါအ၀င္ ကမာၻ႔ႏုိင္ငံအမ်ားအျပားက အကူအညီေတြ ျပန္ေပးလာၾကပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံကို အစဥ္အဆက္ အကူအညီေပးခဲ့တဲ့ ႏုိင္ငံေတြထဲမွာ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံဟာ အဓိကႏုိင္ငံတခုျဖစ္ၿပီး အခုဆိုရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္ အေမရိကန္နဲ႔ဂ်ပန္တို႔ ပူးေပါင္းၿပီး အကူအညီေပးဖို႔ ျဖစ္ႏုိင္ေျခနည္းလမ္းေတြကိုေတာင္မွ စူးစမ္း ေလ့လာတာေတြရွိလာပါၿပီ။ ဒီအေျခအေနက အစဥ္အဆက္ အနီးကပ္ဆက္ဆံခဲ့တဲ့ တ႐ုတ္အတြက္ စိုးရိမ္စရာျဖစ္လာမလား ဆိုတဲ့ေမးခြန္း ေပၚလာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ဒီအေပၚမွာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံအေနနဲ႔ မေက်မခ်မ္းျဖစ္လိမ့္မယ္လို႔ မထင္တဲ့အေၾကာင္း ေျပာသူက ျမန္မာႏုိင္ငံ ဗဟိုဘဏ္ ဒုတိယဥကၠ႒နဲ႔ သီလ၀ါ အထူးစီးပြားေရးဇံု စီမံခန္႔ခြဲမႈေကာ္မတီဥကၠ႒ ဦးဆက္ေအာင္ပါ။

“ဘာျဖစ္လို႔လဲဆုိေတာ့ သူတို႔အတြက္ေတာင္မွ a kind of burden ေပါ့ေနာ္ ေလ်ာ့သြားေသးတယ္။ ခုနေျပာတဲ့ပံုစံမ်ိဳးထက္စာလို႔ရွိရင္ ဒီႏုိင္ငံေတြ ပိုၿပီးေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ခ်င္တဲ့စိတ္ေတြ ပိုၿပီးေတာ့ ျဖစ္လာၿပီးေတာ့ အရင္တုန္းကထက္ပိုၿပီးေတာ့ calibration ေတြ ပိုျမင့္လာတယ္လုိ႔ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ ျမင္ပါတယ္။ အျမင္တခုနဲ႔တခုေတာ့ မတူဘူးေပါ့ေနာ္။ တခ်ိဳ႕ကေတာ့ ေလာေလာဆယ္မွာ strategic competition ျဖစ္လာတယ္လို႔ ျမင္သလို၊ တခ်ိဳ႕က strategic cooperation ျဖစ္လာတယ္လို႔လည္း ျမင္တဲ့သူေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ strategic competition ဟာလည္း မျဖစ္သင့္ဘူးလို႔ ယူဆတဲ့အရာမဟုတ္ပါဘူး။ ဘာလို႔လဲဆုိေတာ့ competition ဆိုတာကေတာ့ အၿမဲတမ္းရွိသင့္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီ level of competition ကေတာ့ healthy level of competition ျဖစ္ဖို႔ပဲ မ်ားပါတယ္။ အခုေလာေလာဆယ္မွာ competition ျဖစ္ခဲ့မယ္ဆုိရင္ေတာင္မွ ဒါဟာ healthy level of competition ျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒါဟာ healthy level of strategic cooperation ကို ဦးတည္ေနတယ္လို႔ပဲ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ ျမင္ပါတယ္။”

ဆာဆာကာ၀ါ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဖာင္ေဒးရွင္း အေမရိကန္က ႀကီးမွဴးၿပီး အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုနဲ႔ဂ်ပန္ - ျမန္မာ့ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ အတြက္ အကူအညီေပးျခင္းဆိုတဲ့ေခါင္းစဥ္နဲ႔ ၀ါရွင္တန္ဒီစီၿမိဳ႕ေတာ္၊ Cosmos Club မွာ ဗုဒၶဟူးေန႔ကက်င္းပတဲ့ ေဆြးေႏြးပြဲတခု အတြင္း ဦးဆက္ေအာင္ကို ဗီြအိုေအက သီးသန္႔ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခဲ့တာပါ။

ပထ၀ီႏုိင္ငံေရး အျမင္႐ႈေထာင့္ကေနၾကည့္ရင္ ျမန္မာလူထုနဲ႔နီးစပ္ဖို႔ တ႐ုတ္နဲ႔ဂ်ပန္အၾကား အၿပိဳင္အဆိုင္လုပ္ေနၾကတယ္လို႔ ဆိုေကာင္းဆိုႏုိင္ေပမဲ့ ခ်ဥ္းကပ္ပံုေတြက အေတာ္ေလး ကြာျခားတဲ့အေၾကာင္း၊ တ႐ုတ္ဟာ ျမန္မာ့အိမ္နီးခ်င္းႏုိင္ငံႀကီးျဖစ္ၿပီး ဂ်ပန္နဲ႔က်ေတာ့ အိမ္နီးခ်င္းမဟုတ္သလို တ႐ုတ္အတြက္ေတာ့ ျမန္မာဟာ မဟာဗ်ဴဟာအရ ပိုၿပီးအေရးပါပါတယ္လို႔ သံုးသပ္သူ က ဂ်ပန္ႏုိင္ငံ၊ ဖြံ႔ၿဖိဳးဆဲႏုိင္ငံမ်ားဆုိင္ရာအင္စတီက်ဴ၊ သုေတသနစီမံကိန္းဌာနက ၫႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ တို႔ရွိဟိ႐ို႕ ကုဒို႔ (Toshihiro Kudo) ပါ။ ျမန္မာႏုိင္ငံကေန တ႐ုတ္တို႔က သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔လို စြမ္းအင္၀ယ္တာမ်ဳိးေတြ ရွိေပမဲ့လည္း ဂ်ပန္ကေတာ့ အဲဒီလို မဟုတ္ပါဘူးလို႔ သူကေျပာပါတယ္။

“မတူတာကေတာ့ က်ေနာ္တို႔က ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏံွမႈလုပ္၊ စက္႐ံုေတြ ေဆာက္ၿပီး ျမန္မာလူထုကို အလုပ္ေပးၿပီးေတာ့ အတူတကြလုပ္ၾကပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ အဲဒီကုန္ေတြကို ဂ်ပန္တို႔၊ အေမရိကန္တို႔ကို တင္ပို႔ပါ တယ္။ ဆိုေတာ့ အက်ဳိးစီးပြားက အေတာ္ေလးကြာပါတယ္။ တ႐ုတ္က လုပ္တာလည္းရွိတယ္ဆိုေပမဲ့ အခုခ်ိန္မွာ ဂ်ပန္ ရဲ႕ခ်ဥ္းကပ္မႈက ျမန္မာႏုိင္ငံ စီးပြားေရးဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈအတြက္ ပိုၿပီးေတာ့ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ လုပ္ေပးႏုိင္မယ္လို႔ က်ေနာ္ထင္ပါ တယ္။ က်ေနာ္တို႔ၾကားမွာ တနည္းတလမ္းအားျဖင့္ ၿပိဳင္ေနတယ္ဆိုေပမဲ့လည္း က်ေနာ္တို႔ခ်ဥ္းကပ္ပံုက အေတာ္ကြာပါတယ္။”

ကမာၻ႔အႀကီးဆံုး ဒီမုိကေရစီႏုိင္ငံႀကီးႏွစ္ခုျဖစ္တဲ့ အေမရိကန္နဲ႔ ဂ်ပန္တို႔အေနနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံလို ဒီမုိကေရစီအေျပာင္းအလဲလုပ္ေန တဲ့ႏုိင္ငံမ်ဳိးေတြ ေအာင္ျမင္မႈရေရး အကူအညီေပးရမယ့္ တာ၀န္ရွိတယ္လို႔ ယံုၾကည္ၿပီး ဒါဟာ ႏုိင္ငံတကာရဲ႕အက်ဳိးစီးပြားလည္း ျဖစ္ပါတယ္လုိ႔ ဆာဆာကာ၀ါ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဖာင္ေဒးရွင္း အေမရိကန္ရဲ႕ ဥကၠ႒နဲ႔ အမႈေဆာင္အရာရွိခ်ဳပ္ အၿငိမ္းစား အေမရိကန္ ေရတပ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ဒန္းနစ္စ္ ဘလဲ (Dennis Blair) ကေျပာပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ လက္ရွိ ဒီမုိကေရစီျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး အေျခအေနေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ေတာ့ အေကာင္းျမင္တဲ့ အားမလိုအားမရ ျဖစ္မႈမ်ဳိး ခံစားရတယ္လို႔ ေဆြးေႏြးပြဲမွာပါ၀င္သူတဦးကေျပာသြားတာကို မစၥတာဘလဲက ကိုးကားၿပီး ေျပာပါတယ္။

“သြားေနတဲ့ လမ္းေၾကာင္းတခုလံုးအေပၚမွာ အေကာင္းျမင္တယ္လို႔ ေျပာတာက မွန္ကန္တဲ့ေျပာဆိုခ်က္ျဖစ္ေပမဲ့ အဲဒီမွာ အားမလို အားမရျဖစ္တာ ပါပါတယ္။ ေနာက္ျပန္ဆုတ္တဲ့ သီးျခားျဖစ္ရပ္ေတြရွိပါတယ္၊ သြားေနတဲ့လမ္းေၾကာင္းကို ျပန္လွည့္ၿပီး ေတာ့ နည္းလမ္းေဟာင္းေတြကို ျပန္သံုးခ်င္သူေတြလည္း ျမန္မာျပည္မွာရွိေနပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ့္စိတ္ထဲမွာေတာ့ အေကာင္း ျမင္တဲ့အပိုင္းက အားမလိုအားမရျဖစ္တဲ့အပိုင္းထက္ ပိုမ်ားတယ္လို႔ က်ေနာ္ထင္ပါတယ္။”

လက္ရွိအေျခအေနေပၚ မခ်င့္မရဲျဖစ္သူေတြရွိသလို ၿပီးခဲ့တဲ့သီတင္းပတ္ေတြအတြင္း ျဖစ္ပ်က္ခဲ့တာေတြ၊ တာ၀န္ရွိသူေတြဘက္က တုန္႔ျပန္ေျပာဆိုခ်က္ေတြေၾကာင့္ စိုးရိမ္ေနသူေတြနဲ႔ ေ၀ဖန္ေျပာဆိုတာေတြက ရွိထားတာပါ။ ေရွ႕ဆက္သြားဖို႔နဲ႔ ေနာက္ေၾကာင္း ျပန္မလွည့္ဖို႔ဆိုတာကို အေတာ္ကို စဥ္းစားၿပီး ဆံုးျဖတ္ခဲဲ့တာျဖစ္ပါတယ္လို႔ ေျပာသူက သမၼတဦးသိန္းစိန္ရဲ႕ စီးပြားေရးဆိုင္ရာ အၾကံေပးပုဂၢိဳလ္ ေဒါက္တာေဇာ္ဦးကေျပာပါတယ္။

“ဒီစီးပြားေရးနဲ႔ လူမႈေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြမွာ အဓိကကေတာ့ ေလာေလာဆယ္မွာ ျပည္သူၾကားမွာ သိသာျမင္သာရွိတဲ့ စီးပြားေရးရလဒ္ေတြေပါ့ေနာ္ ဒီရလဒ္ေတြ ရလာေအာင္လုပ္ဖုိ႔က အေတာ္ႀကီးကို ႀကိဳးစားၿပီး လုပ္ေနရတဲ့အပိုင္းပါ။ သို႔ေသာ္လည္းပဲ ေနာက္ေၾကာင္းျပန္လွည့္ဖို႔ဆိုတဲ့ အခြင့္အလမ္းေတြအားလံုးကိုေတာ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈအားလံုးက ဒါေတြအားလံုးကို ပိတ္လုိက္ၿပီလို႔ ေျပာလို႔ရပါတယ္။ ဆုိလိုတာက ဒီျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြေၾကာင့္ေပါ့ ေသခ်ာသြားတာက က်ေနာ္တုိ႔ စီးပြားေရးနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ လူမႈေရးေတြေပါ့။ အထူးသျဖင့္ က်န္းမာေရးတုိ႔၊ ပညာေရးတုိ႔ဟာ ေနာက္ေၾကာင္းျပန္သြားဖုိ႔ အေတာ္ခက္သြားပါၿပီ။”

ဗုဒၶဟူးေန႔ကေဆြးေႏြးပြဲမွာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုဆိုင္ရာ ျမန္မာသံအမတ္ႀကီး ဦးေက်ာ္မ်ဳိးထြဋ္၊ ျမန္မာႏုိင္ငံဆိုင္ရာ အေမရိကန္ သံအမတ္ႀကီး ဒဲရက္က္ မစ္ခ်ဲလ္ (Derek Mitchell) တို႔အပါအ၀င္ တ႐ုတ္နဲ႔ ကိုရီးယား သံ႐ံုးတို႔က တာ၀န္ရွိသူေတြ၊ အေမရိကန္အေျခစိုက္ အဖြဲ႔အစည္းအသီးသီးက စိတ္၀င္စားသူေတြ စသည္အားျဖင့္ လူ ၈၀ ေလာက္ တက္ေရာက္ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG