သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

သိပၸံနဲ႔ နည္းပညာ တိုးတက္မႈဟာ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံရဲ့ အေနထားကို ေျပာင္းလဲေစႏိုင္ပါတယ္။ ဖြံ႔ၿဖိဳး တိုးတက္ဖို႔ ေရွ႕ရႈၿပီး အေျပာင္းအလဲေတြ လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ စဥ္းစားၾကရာမွာ ဖြ႔ံၿဖိဳးမႈ နဲပါးတဲ့ အာဖရိကတိုက္က အေနအထားတခ်ိဳ႕ကို သိရဖို႔ နည္းပညာပိုင္းနဲ႔တကြ တီထြင္ႀကံဆမႈ အပိုင္းမွာပါ တိုးတက္ေအာင္ရည္ရြယ္ က်င္းပခဲ့တဲ့ အာဖရိက သိပၸံ ညီလာခံ အေၾကာင္းကို ဒီတပတ္မွာ ေျပာျပပါရေစ

ကင္ညာႏိုင္ငံ ႏိုင္ရိုဘီၿမိဳ႕မွာ ဧၿပီလဆန္းက ပထမဆံုး သိပၸံနဲ႔ နည္းပညာ တီထြင္မႈ ဆိုင္ရာ ညီလာခံတရပ္ က်င္းပခဲ့ၿပီး အာဖရိက တိုက္အတြက္ သိပၸံနဲ႔ နည္းပညာ တုိးတက္လာေစဖို႔ ကုလသမဂၢ၊ အစိုးရ၊ ပုဂၢလိက နဲ႔ လူထုအဖြဲ႔အစည္းေတြ ဘယ္လို ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ၾကမယ္ ဆိုတာကို ယူနက္စကိုက ဦးေဆာင္ၿပီး ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတာပါ။

ကုလသမဂၢ စီးပြါးေရး ေကာ္မရွင္က နည္းပညာဆိုင္ရာ အာဖရိက ဌာန အႀကီးအကဲ Aida Opolu- Mensah က အာဖရိက တိုက္မွာ ရွိတဲ့ ႏိုင္ငံေတြဟာ သိပၸံနဲ႔ နည္းပညာ စီမံကိန္းေတြအတြက္ ႏိုင္ငံတကာ မိတ္ေဆြေတြဆီက ေထာက္ပံ့မႈေတြကို ေမွ်ာ္ကိုးမွီခိုမေနပဲ ကိုယ့္ႏိုင္ငံ ရသံုးေငြထဲ ကေန ခြဲေ၀ပံ့ပိုးၾကဖို႔ တိုက္တြန္းခဲ့ပါတယ္

အာဖရိကေဒသဟာ ဖြံ႔ၿဖိဳး တိုးတက္ေရး မွတ္တိုင္သစ္ကို စိုက္ထူဖို႔လုပ္မယ္ ဆိုရင္ ကိုယ္တိုင္က ဦးေဆာင္ဖို႔ လုိအပ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အာဖရိက ႏုိင္ငံေတြဟာ ကိုယ့္ႏိုင္ငံ ဘယ္လိုပံုစံနဲ႔ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ခ်င္တယ္ ဆိုတဲ့အေပၚမွာ မူတည္ၿပီး ကိုယ့္ႏိုင္ငံက အရင္းအျမစ္ေတြ အတြက္ သက္ဆိုင္ရာ သိပံၸနဲ႔ နည္းပညာရပ္ ဆိုင္ရာေတြမွာ ရင္းႏွီးျမႈပ္ႏွံမႈေတြ လုပ္ဖို႔ လိုအပ္ေနပါၿပီ

၂၀၀၆ခုႏွစ္တုန္းက အာဖရိက သမဂၢ AU ကေန အဖြဲ႔၀င္ ႏုိင္ငံတုိင္းအတြက္ သူတို႔ ျပည္တြင္း ကုန္ထုတ္လုပ္မႈ ပမာဏရဲ့ ၁% အနဲဆံုး ထားၿပီး သိပံၸသုေတသန နဲ႔ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးလုပ္ငန္းေတြမွာ သံုးစြဲဖို႔ သတ္မွတ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ NEPAD လို႔ေခၚတဲ့ အာဖရိက သမဂၢ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး အစီအစဥ္ရဲ့ သုေတသနစစ္တမ္းအရ ဆိုရင္ေတာ့ အာဖရိက ႏိုင္ငံေတြ ထဲမွာ ယူဂန္ဒါ၊ မာလာ၀ီနဲ႔ ေတာင္အာဖရိက ႏိုင္ငံေတြ ေလာက္သာ သတ္မွတ္ခ်က္ျပည့္မွီခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

အာဖရိကေဒသ စီးပြါးေရးဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ ဆယ္ႏွစ္အတြင္း ထူးထူးျခားျခား တုိးတက္လာခဲ့သလို ဆက္ၿပီးတိုးဖို႔လည္း ရွိေနတာပါ။ ဒီႏွစ္ထဲမွာပဲ စီးပြါးေရး မွာ ၆% ပိုတိုးဖို႔ ရွိတယ္လို႔ IMF ႏိုင္ငံတကာ ေငြေၾကး ရံပံုေငြ အဖြဲ႔ကေျပာေပမယ့္ အာဖရိက ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး ဘဏ္ ဥကၠဌ Kamal El Khesten ကေတာ့ ဒီတိုးတက္မႈေတြဟာ မလံုေလာက္ေသးဘူးလို႔ ေထာက္ျပပါတယ္

အာဖရိကႏိုင္ငံ အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈ ၂ဆတိုးေနတာ ေတြ႔ေနရေပမယ့္ အလုပ္လက္မဲ့ ျဖစ္လာတဲ့ ဦးေရနဲ႔ ႏံႈးတိုးလာ ေနတာက သိပ္ကို စိုးရိမ္စရာ ျဖစ္ေနတာမို႔ ဒီဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ အေနအထားဟာ လံုေလာက္ၿပီလို႔ ေျပာလို႔ မရပါဘူး။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အတြက္ တကယ့္ စိန္ေခၚေနတဲ့ ျပႆနာက ကၽြမ္းက်င္လုပ္သား လိုအပ္ေနတဲ့ ေစ်းကြက္နဲ႔ အလုပ္အကိုင္ ကၽြမ္းက်င္မႈပိုင္းဆိုင္ရာ တုိးတက္မႈေတြ မွာ ကိုက္ညီမႈ မရွိေသးတာပါပဲ

ကၽြမ္းက်င္မႈ အျပင္ နည္းပညာပိုင္းဆိုင္ရာေတြမွာပါ လုိအပ္ခ်က္ေတြ ရွိေနတာမို႔ ဒါေတြကို တက္ေရာက္လာတဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ နားလည္ဖို႔ လိုအပ္ၿပီး ဒီလို လိုအပ္ေနတာေတြကို ျဖည့္ဆည္းေပးဖို႔ တာရွည္ခံမယ့္ ေခတ္မီ စက္မႈလုပ္ငန္းေတြ ထူေထာင္ဖို႔နဲ႔ တီထြင္ ႀကံဆမႈေတြ လုပ္ဖို႔ ေဆြးေႏြးပြဲကမကထ လုပ္သူတဦး ျဖစ္တဲ့ အာဖရိက ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး ဘဏ္ဥကၠဌ Donald Kaberuka ကေျပာပါတယ္

ကိုယ့္ႏိုင္ငံပိုင္ သယံဇာတေတြေပၚ မွီခိုၿပီး ေနၾကမယ့္အစား အာဖရိက ေဒသတခုလံုး ႂကြယ္၀ ခ်မ္းသာလာေအာင္ ဘယ္လို ဖန္တီးရင္ ရမယ္ဆိုတာပဲ စဥ္းစားဖို႔ သိပ္အေရးႀကီးပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ အားလံုး ဒါကို လက္ခံထားတာမို႔ လက္ေတြ႔ လုပ္ၾကဖို႔ လိုပါတယ္။ အခုလည္း ဒီလို လက္ေတြ႔ ဘယ္လိုလုပ္ၾကမယ္ ဆိုတာကို အဓိကထား ေဆြးေႏြးၾကမွာပါ

ဒီေဆြးေႏြးပြဲကို ကုလသမဂၢ ယူနက္စကိုအဖြဲ႔ႀကီးနဲ႔ အတူ အာဖရိကသမဂၢ AU အာဖရိက ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး ဘဏ္AfDB ကုလသမဂၢ အာဖရိက ေဒသ စီးပြါးေရး ေကာ္မရွင္ UNECA ၊ အာဖရိကႏုိင္ငံမ်ား ပညာေရး တုိတက္မႈေဆာင္ရြက္ေရး အဖြဲ႔ ADEA အျပင္ ကင္ညာႏုိင္ငံ သိပၸံနဲ႔ နည္းပညာ အဆင့္ျမင့္ပညာေရး ၀န္ႀကီးဌာနကပါ ပူးတြဲက်င္းပခဲ့တာပါ။

တက္ေရာက္လာသူေတြထဲမွာ ကၽြမ္းက်င္ပညာရွင္ေတြ၊ သိပၸံပညာရွင္ေတြ၊ အစိုးရပိုင္း တာ၀န္ရွိသူေတြနဲ႔ တကြ လူငယ္ေတြ နဲ႔ ပုဂၢလိက လူမႈလူ႔အဖြဲ႔အစည္းေတြက ပါ၀င္ၾကပါတယ္။ သူတို႔ဟာ အလုပ္ခြင္ ကၽြမ္းက်င္သူေတြ လိုအပ္ေနတာကို ျဖည့္ ဆည္းဖို႔ ပညာတတ္ေတြ ေမြးထုတ္ဖို႔ လုိအပ္ေနတာနဲ႔ လူငယ္ေတြကို ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ေပးဖို႔ နည္းလမ္းေတြ၊ သူေတသနနဲ႔ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး အတြက္ ေငြေၾကးေထာက္ပံ့မႈ ပိုရဖို႔ လုပ္ေဆာင္သင့္တာေတြကို ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတာပါ။

သိပံၸနဲ႔ နည္းပညာဆိုင္ရာ အာဖရိက ႏိုင္ငံေတြက ၀န္ႀကီးမ်ားအဖြဲ႔ ဥကၠဌျဖစ္တဲ့ Naledi Pandor ကေတာ့ သုေတသနနဲ႔ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး က႑အတြက္ အာဖရိကသမဂၢရဲ့ သိပံၸနဲ႔ နည္းပညာ ဆိုင္ရာ ၂၀၀၅ခုႏွစ္ ကခ်မွတ္ခဲ့တဲ့ ရည္မွန္းခ်က္ေတြ အခုထိ မျပည့္မီေသးတာကို ေသေသခ်ာခ်ာ ဂရုတစိုက္ ျဖည့္ဆည္းၾကဖို႔ ပန္ၾကားခဲ့ပါတယ္။ ဒါဟာ လုပ္ငန္း အေကာင္ထည္ေဖၚေရး အတြက္ လုိအပ္တဲ့ သုေတသန လုပ္ငန္းေတြကို အစိုးရေတြဘက္က ဘယ္ေလာက္ပံ့ပိုးေပးတယ္ဆုိတဲ့ အေပၚမွာ မူတည္ေနတယ္လုိ႔ ဆိုပါတယ္

သင့္ေတာ္တဲ့ အရင္းအျမစ္ေတြ လံုလံုေလာက္ေလာက္ မရွိေသးတဲ့ အတြက္ လိုအပ္ခ်က္ေတြ ရွိေနသေလာက္ ကို က်မတို႔ မျဖည့္ဆည္းေပး ႏိုင္ေသးပါဘူး။ ဒီအေရးႀကီးတဲ့ က႑ေတြအတြက္ လုပ္ေဆာင္ဖို႔ အဓိကလိုအပ္ေနတာေတြ ကို စာရြက္ေတြေပၚမွာပဲ ျပေနတဲ့ ၀န္ႀကီး ဌာနေတြလည္း မျဖစ္သင့္ပါဘူး

အာဖရိက ေဒသမွာ နည္းပညာပိုင္းဆုိင္ရာ ထူးထူးျခားျခား လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ခဲ့တဲ့ ႏိုင္ငံေတြ ရွိေနပါတယ္။ အခု အစည္းအေ၀းလုပ္ခဲ့တဲ့ ကင္ညာႏိုင္ငံမွာဆိုရင္ လက္ကိုင္ဖံုး နည္းပညာကိုသံုးၿပီး တုိးတက္ေအာင္ ေအာင္ေအာင္ျမင္ျမင္ လုပ္ျပႏိုင္ခဲ့တာပါ။ ကင္ညာႏိုင္ငံဟာ ကမာၻမွာ ပထမဆံုး mobile ဘဏ္စံနစ္ကို ထြင္ခဲ့တာမို႔ ဒီတီထြင္မႈကေန စီးပြါးေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈကို အခုထိ ေရရွည္ ထိမ္းထားႏိုင္ တာေတြ႔ရတယ္ လို႔ ဒီ၀န္ႀကီးမ်ားအဆင့္ ေဆြးေႏြးပြဲကို ဖြင့္လွစ္ေပးခဲ့တဲ့ ကင္ညာ သမၼတ Mwai Kibaki ကီဘာကီ က ေျပာပါတယ္ ။

ဒီဖြ႔ံၿဖိဳးမႈေတြကို ေနာက္တဆင့္ ျမွင့္တင္ႏိုင္ဖို႔ ဆန္းသစ္ တီထြင္တဲ့ နည္းပညာေတြ အပူတျပင္း လိုအပ္ေနပါတယ္။ ကမာၻ႔ေစ်းကြက္မွာ အရည္အခ်င္း ျပည့္မီစြာ ယွဥ္ၿပိဳင္ ႏိုင္ဖို႔ အတြက္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဟာ နည္းပညာသစ္ေတြကို တကယ္ ျမွင့္တင္ႏိုင္ရပါလိမ့္မယ္။ အာဖရိက စက္မႈ ေတာ္လွန္ေရးကို စတင္ ႏိုင္ရပါလိမ့္မယ္

အာဖရိက ႏိုင္ငံေတြအတြက္ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈ နဲပါးရတာဟာ ပညာေရးလိုအပ္ခ်က္ကလည္း အဓိကအ ခန္းက ပါ၀င္ေနတာျဖစ္တယ္လို႔ ယူနက္စကိုရဲ့ ၂၀၁၀ အစီရင္ခံစာမွာ ေဖၚျပထားပါတယ္။ အဆင့္ျမင့္ပညာ သင္ၾကားသူ ၄% ေအာက္ပဲ ရွိေနတဲ့ အျပင္ သိပံၸနဲ႔ နည္းပညာဆိုင္ရာ ဘြဲ႔ရၿပီးသူ ပညာတတ္ အနဲဆံုး သံုးပံုတပံု ေလာက္ ဟာ ကိုယ့္ ႏိုင္ငံကို ကိုယ္စြန္႔ၿပီး ဖြံ႔ၿဖိဳးၿပီးႏိုင္ငံေတြဆီ အလုပ္လုပ္ဖို႔ ဒါမွမဟုတ္ အၿပီးေနဖို႔ ထြက္သြားတာမ်ိဳးေတြ ရွိေနတာ ကလည္း ဆံုးရံႈးမႈတရပ္ပါ ဆိုတာကိုတင္ျပရင္း ဒီသီတင္းပတ္ အတြက္ သိပၸံနဲ႔ နည္းပညာ က႑ကို ဒီမွာပဲ ရပ္နားလိုက္ပါရေစ

XS
SM
MD
LG