သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲ တိုင္းျပည္အတြက္ အေရးၾကီးသလား


နိုင္ငံေတာ္သမၼတ ဦးဝင္းျမင့္ ဆႏၵမဲေပးရန္ အခ်က္အလက္ျဖည့္ေနစဥ္

ျပီးခ့ဲတဲ့ ႏို၀င္ဘာ ၃ ရက္ေန႔က ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲ တခု က်င္းပျပီးခဲ့ပါတယ္။ တႏိုင္ငံလံုးမွာ မဲဆႏၵနယ္ စုစုေပါင္း ၁၁၀၀ ေက်ာ္ရွိတာမို႔ အခု က်င္းပတဲ့ မဲဆႏၵနယ္ ၁၃ ခုအတြက္ ေရြးေကာက္ပြဲဟာ အေရးမပါဘူးလို႔ ထင္စရာ ရွိပါတယ္။ ၁၃ ေနရာပဲ လို႔ ဆုိေပမယ့္လည္း ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပျပီးတာ ၃ ႏွစ္၊ ေနာက္တၾကိမ္ ၂၀၂၀ ျပည့္ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပဖို႔ အခ်ိန္ ႏွစ္ ႏွစ္ပဲ လိုေတာ့တဲ့အခ်ိန္ က်င္းပတာ ျဖစ္ေလေတာ့ မဲဆႏၵရွင္ တုိင္းရင္းသားျပည္သူမ်ားရဲ႕ ဆႏၵ သေဘာထားနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြရဲ႕ စည္းရံုးေရး အရည္အခ်င္းကို အထိုက္အေလ်ာက္ သိႏုိင္တဲ့ အေနအထား ျဖစ္လို႔ အေရးၾကီးတယ္လို႔ ေျပာမယ္ဆိုလည္း ေျပာလို႔ရႏုိင္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ အေသးစားေလးပါ။ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ဘယ္လို ရလာဒ္ေတြထြက္လာသလဲ၊ ေရြးေကာက္ပြဲ ရလာဒ္ေတြကေန ဘာေတြ ေကာက္ခ်က္ခ်ႏိုင္မလဲ၊ ၂၀၂၀ ေရြးေကာက္ပြဲမွာေရာ ဘာေတြ ျဖစ္လာႏုိင္မလဲ ဆိုတာ ေလ့လာၾကည့္ၾကရေအာင္ပါ။

အခုက်င္းပတဲ့ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲ ၁၃ ေနရာမွာ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ အတြက္ ၄ ေနရာ၊ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ အတြက္ ၁ ေနရာ၊ တိုင္းနဲ႔ ျပည္နယ္ လႊတ္ေတာ္ေတြအတြက္ ၇ ေနရာ၊ တိုင္းနဲ႔ ျပည္နယ္ အဆင့္ တုိင္းရင္းသား၀န္ၾကီး ၁ ေနရာ ပါ၀င္ပါတယ္။ အဲဒီ ၁၃ ေနရာထဲမွာ NLD အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္က ၇ ေနရာ၊ ျပည္ခုိင္ျဖိဳးက ၃ ေနရာ၊ ရွမ္းတုိင္းရင္းသားမ်ား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ SNLD၊ ခ်င္းဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ပါတီ၊ ေဒါက္တာေအးေမာင္ရဲ႕သား ဦးတင္ေမာင္၀င္းတို႔က တေနရာစီ အႏိုင္ရၾကပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ ဦးေဆာင္က်င္းပေပးတဲ့ ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ဘက္က တတ္ႏိုင္သမွ် ဘက္လိုက္မွဳကင္းကင္း၊ အမွားအယြင္း နည္းနည္းနဲ႔ ေအာင္ျမင္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေပးႏုိင္တာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒါဟာ မဲဆႏၵနယ္ နည္းနည္းပဲ ရွိလို႔ ပိုင္ပိုင္ႏုိင္ႏုိင္ ကုိင္တြယ္ႏုိင္တာ ျဖစ္သလို၊ တကယ္ကိုလည္း ေရြးေကာက္ပြဲ ေအာင္ျမင္ေအာင္ ၾကိဳးစားအားထုတ္ခဲ့တာကို ေတြ႕ျမင္ႏုိင္ပါတယ္။

ဒုတိယ တခုကေတာ့ ၀င္ေရာက္ ယွဥ္ျပိဳင္တဲ့ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြရဲ႕ အပိုင္းပါ။ မဲဆႏၵနယ္ ေထာင္ေက်ာ္တဲ့ တကယ့္ေရြးေကာက္ပြဲၾကီးလို ျခိမ့္ျခိမ့္သဲသဲ ၊ မီးကုန္ယမ္းကုန္ ျပိဳင္ဆိုင္ၾကတာမ်ိဳး မဟုတ္္ေပမယ့္ ထိုက္သင့္တဲ့ ၾကိဳးစားအားထုတ္မွဳမ်ိဳးနဲ႔ ၀င္ေရာက္ယွဥ္ျပိဳင္တာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တုန္းက အခု က်င္းပတဲ့ ၁၃ ေနရာမွာ လံုး၀ အႏုိင္မရခဲ့တဲ့ ျပည္ခုိင္ျဖိဳးပါတီ ကိုယ္တုိင္ တက္တက္ၾကြၾကြ မဲဆြယ္ ၀င္ေရာက္ ယွဥ္ျပိဳင္တာ ေတြ႕ရသလို၊ ရွံဳးမယ္မွန္း သိေပမယ့္ ျမင္းျခံျမိဳ႕နယ္မွာ အင္အားရွိသေလာက္ ၾကိဳးစားမဲဆြယ္စည္းရံုးခဲ့တဲ့ လူ႕ေဘာင္သစ္ ဒီမိုကရက္တစ္ ပါတီလိုမ်ိဳးကိုလည္း အသိအမွတ္ျပဳၾကရပါလိမ့္မယ္။ ဒါဟာ ဒီမိုကေရစီလမ္းေၾကာင္းေပၚ ေလ်ာက္လွမ္းတဲ့ ႏုိင္ငံ တႏုိင္ငံအတြက္ ဒီမိုကေရစီ အေလ့အက်င့္ရေအာင္ ျပဳမူၾကတာမို႔ အစဥ္အလာေကာင္းလို႔ ဆုိႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ျပည္သူေတြ မဲလာေပးတဲ့ ပ်မ္းမွ် အရည္အတြက္ကေတာ့ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲ ကာလ တုန္းကထက္ အမ်ားၾကီး ေလ်ာ့နည္းတာကိုေတာ့ သတိျပဳမိႏုိင္ပါတယ္။ ဒါကလည္း အေၾကာင္းရွိပါတယ္။ လက္ရွိ ၾကားျဖတ္ ေရြးေကာက္ပြဲဟာ မဲဆႏၵနယ္ နည္းနည္းေလး လုပ္တာမို႔ ဘယ္လိုပဲ မဲေပးေပး တုိင္းျပည္အတြက္ အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္မွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ ယူဆ ၾကတာေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။

ေနာက္တခ်က္ကေတာ့ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒအရ အမတ္ ဆိုတာဟာ လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ ဥပေဒျပဳေရးေလာက္ကိုပဲ လုပ္တာမို႔၊ ကိုယ့္စိတ္ၾကိဳက္ အမတ္တေယာက္ေယာက္ကို မဲေပးလုိက္သည့္တုိင္၊ အဲဒီလူ ေရြးေကာက္တင္ေျမွာက္ ခံလိုက္ရသည့္တုိင္၊ လႊတ္ေတာ္ထဲ သြားျပီး ဥပေဒျပဳေရးပဲ လုပ္ရမွာမို႔ တကယ့္လက္ေတြ႕ ကိုယ့္ျမိဳ႕ ကိုယ့္ရပ္ ကိုယ့္ရြာကို ဘာမွ သိပ္ျပီး အက်ိဳးျပဳႏိုင္မယ္ မဟုတ္ဘူး ဆုိျပီး ယံုၾကည္လို႔လဲ ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။

တကယ္လို႔ အမတ္ေတြဟာ လႊတ္ေတာ္ထဲသြားျပီး သမၼတ ေရြးခ်ယ္ပြဲမွာ မဲေပးရံု၊ ဥပေဒျပဳရံု သက္သက္မကပဲ ကိုယ့္မဲဆႏၵနယ္ေျမထဲက ျပည္သူေတြရဲ႕ လိုလားခ်က္ေတြကို အျမဲတန္း ကူညီေဆာင္ရြက္ေပးေနမယ္ ဆိုရင္ အမတ္တဦးခ်င္းအေပၚ ပိုျပီး ယံုၾကည္ကိုးစားစိတ္ ျဖစ္ေပၚေစျပီး ေရြးေကာက္ပြဲတုိင္းမွာ တက္တက္ၾကြၾကြ မဲေပးလာၾကမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

အခု ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ႏိုင္ငံေရးသမားေတြနဲ႔ ျပည္သူေတြ ေ၀ဖန္ စိုးရိမ္မွဳေတြ ျဖစ္ေပၚေနတာကေတာ့ NLD အမ်ိဳးသားဒီမုိကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ အတြက္ပါ။ ျပည္သူလူထုၾကီးဟာ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြနဲ႔ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္းေတြ လက္ေအာက္မွာ မေနခ်င္ေတာ့လို႔ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲတုန္းက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္တဲ့ NLD ပါတီကို မဲအျပတ္အသတ္ ေပးခဲ့လို႔ NLD ပါတီ ေသာင္ျပိဳကမ္းျပိဳ အႏုိင္ရခဲ့တာပါ။ အခု ေရြးေကာက္ပြဲလုပ္တဲ့ ၁၃ ေနရာမွာ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တုန္းက NLD ပါတီဟာ ၁၁ ေနရာ အႏုိင္ရခဲ့ပါတယ္။ အခုၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲမွာေတာ့ ၇ ေနရာပဲ ႏုိင္တာမို႔ အရင္ ႏုိင္ထားျပီးသား ၄ ေနရာေတာင္ ဆံုးရွံုးသြားတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ မဲဆႏၵနယ္ နည္းနည္းေလးမို႔ ရာခုိင္ႏွဳန္းနဲ႔ တြက္ခ်က္ျပတာ မသင့္ေတာ္ေပမယ့္ ဆံုးရွံုးမွဳ ၾကီးမားတယ္ ဆိုတာကိုေတာ့ NLD ထိပ္ပိုင္းေခါင္းေဆာင္ေတြကလည္း ၀န္ခံၾကပါတယ္။

ဒီအေျခအေန အတုိင္းသာသြားမယ္ ဆိုရင္ NLD ဟာ ေနာင္ ႏွစ္ ႏွစ္ေနရင္ က်င္းပမယ့္ ၂၀၂၀ ျပည့္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ၂၀၁၅ တုန္းကလို ေသာင္ျပိဳကမ္းျပိဳ အႏိုင္ရႏုိင္ပါ့မလား ဆုိျပီး စိုးရိမ္ေနတာပါ။ အဲဒီအခ်ိန္က NLD ဟာ ျပည္ေထာင္စု အဆင့္ လႊတ္ေတာ္ႏွစ္ရပ္အတြက္ မဲဆႏၵနယ္ ၄၉၁ ေနရာမွာ ေနရာ ၃၉၀၊ ရာခုိင္ႏွဳန္းအားျဖင့္ ၇၉% ေက်ာ္ ႏုိင္ျပီး လႊတ္ေတာ္ထဲ ေရာက္သြားတာပါ။ လႊတ္ေတာ္ထဲ ေရာက္သြားေတာ့ တပ္မေတာ္သား အမတ္ ၂၅ % ရွိေနႏွင့္ျပီးသားမွာေတာင္ NLD အမတ္ ၆၀% စြန္းစြန္း ရွိေသးတာမို႔ ကိုယ့္တပါတီတည္း သေဘာနဲ႔ သမၼတ ေရြးႏိုင္၊ အစိုးရဖြဲ႕ႏုိင္ခဲ့တာပါ။ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ ေက်ာ္ အာဏာ ခ်ဳပ္ကိုင္ထားတဲ့ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြ၊ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္းေတြ လက္ထဲကေန သမိုင္း၀င္ အာဏာလဲႊေျပာင္းရယူႏိုင္ခဲ့တာပါ။ အျခားတဖက္မွာေတာ့ ျပည္ခိုင္ျဖိဳးပါတီဟာ လက္ရွိ ၁၃ ေနရာမွာ ၂၀၁၅ တုန္းက တေနရာမွာမွ အႏုိင္မရပဲ ရွိေနရာကေန အခု ၃ ေနရာ အႏုိင္ရလာပါတယ္။ ၂၀၁၅ တုန္းက ျပည္ခုိင္ျဖိဳးပါတီဟာ ပါတီတြင္း ၾကီးမားတဲ့ အကြဲအျပဲ၊ ျပည္သူေတြရဲ႕ အေျပာင္းအလဲ လိုလားမွဳ စတာေတြေၾကာင့္ ျပည္ေထာင္စု အဆင့္ လႊတ္ေတာ္မွာ ၈.၃% ပဲ ရျပီး အရွံုးၾကီး ရွံုးခဲ့ရတာပါ။ တကယ္လို႔မ်ား ၂၀၂၀ ေရာက္သည္ အထိ NLD ဟာ ၂၀၁၅ တုန္းကေလာက္ လူၾကိဳက္ မမ်ားေတာ့ဘူး ဆုိရင္၊ အကြဲအျပဲမရွိ၊ ျပင္ဆင္မွဳ ရွိေနႏွင့္ျပီးျဖစ္တဲ့ ျပည္ခုိင္ျဖိဳးပါတီဟာ ၂၀၁၅ တုန္းကထက္ အမတ္ေနရာ ပိုမ်ားမ်ား ႏုိင္ေျခရွိျပီး ေနာက္တၾကိမ္ NLD အစိုးရျဖစ္လာမယ့္ အေရး ျခိမ္းေျခာက္ေကာင္း ျခိမ္းေျခာက္လာႏုိင္ပါတယ္။ အဲလိုသာ ျဖစ္ခဲ့ရင္ အရင္ ေခတ္ေဟာင္းကို ျပန္သြားျခင္းပဲလို႔ စိုးရိမ္သူေတြက စိုးရိမ္ၾကပါတယ္။

ဒါေတြနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ အဓိက ျပသနာကေတာ့ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုအရ လႊတ္ေတာ္ထဲက တပ္မေတာ္သားအမတ္ ၂၅%ဟာ သမၼတ ေရြးခ်ယ္ပြဲမွာ မဲေပးခြင့္ရေနျခင္းပါ။ ဒါေၾကာင့္ NLD ဟာ ဖြဲ႕စည္းပံုျပင္ေရး ၾကိဳးစားတာ၊ တုိင္းျပည္တည္ေဆာက္ေရး ေအာင္ျမင္ေအာင္ လုပ္ျပျပီး ျပည္သူေတြရဲ႕ ေထာက္ခံမွဳ ရေအာင္လုပ္တာ၊ တုိင္းရင္းသားေတြနဲ႔ မဟာမိတ္ဖြဲ႕တာ စတာေတြ အမ်ားၾကီး လုပ္ဖို႔ လိုေနပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ဒီမိုကေရစီ ဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စုကို သြားပါမယ္လို႔ ကတိက၀တ္ ျပဳထားၾကတဲ့ တပ္မေတာ္နဲ႔ ျပည္ခုိင္ျဖိဳးပါတီဘက္ကလည္း ဖြဲ႕စည္းပံုထဲက ဒီမိုကေရစီ မက်တဲ့ အခြင့္အေရးေတြကို မေမွ်ာ္မွန္းပဲ ဖြဲ႕စည္းပံုျပင္ေရး အားေပးျပီး ေရြးေကာက္ပြဲေတြမွာ ရိုးရိုးသားသား မွ်မွ်တတ ရင္ဆိုင္ ယွဥ္ျပိဳင္ သင့္ပါေၾကာင္း တင္ျပလိုက္ရပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG