သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ျငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ထဲက Deadlock (ညႈိႏႈိင္းမရႏိုင္တာ) ဘာေတြျဖစ္မလဲ ဘယ္လို ေက်ာ္ျဖတ္မလဲ


ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးမႈဆိုင္ရာ မူေဘာင္ျပန္လည္သုံးသပ္ျခင္းအစည္းအေ၀းျမင္ကြင္း။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေခါင္းေဆာင္တဲ့ အင္န္အယ္လ္ဒီ အစိုးရဟာ အခု ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ထဲမွာ ၂၁ရာစု ပင္လံုညီလာခံ တစ္ၾကိမ္၊ ၂၀၁၉ ထဲမွာ (၂) ၾကိမ္ စုစုေပါင္း ၃ ၾကိမ္က်င္းပဖုိ႔ လ်ာထားျပီး အဲဒီ သံုးၾကိမ္ျပီးရင္ ျငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ အတြက္ အေျဖရလာဒ္ တစ္ခု ထြက္လာဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္ထားပါတယ္။ ဒီေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ကို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကေရာ၊ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးၾကီးမင္းေအာင္လွိဳင္ ကပါ ေျပာဆုိထားတာပါ။ အျခားတစ္ဖက္မွာေတာ့ ေျမာက္ပိုင္းက အင္အားၾကီး လက္နက္ကိုင္ တုိင္းရင္းသား အဖြဲ႕ (၇) ဖြဲ႕နဲ႔ KNPP ကရင္နီ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕လိုမ်ိဳးကလည္း NCA လက္မွတ္ထိုးတဲ့ အေျခအေနကို ေရာက္မလာေသးပါဘူး။ ဒါတင္မက NCA လက္မွတ္ထိုးျပီး အစိုးရနဲ႔ ႏုိင္ငံေရး ေဆြးေႏြးေနၾကတဲ့ KNU ကရင္လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕နဲ႔ အျခားအဖြဲ႕ေတြကလည္း ေဆြးေႏြးမွဳေတြမွာ Deadlock, ပိတ္ဆို႔မွဳေတြ ျဖစ္ေနျပီး ေရွ႕မတုိးႏိုင္ေတာ့လို႔ ႏွစ္ဖက္ ေခါင္းေဆာင္ေတြျခင္း ေတြ႕ၾကဖို႔ ၾကိဳးစားေနခ်ိန္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ လက္ရွိ ျမန္မာႏုိင္ငံ ျငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္မွာ ၾကံဳေတြ႕ေနရတဲ့ Deadlock ေတြက ဘာေတြ ျဖစ္မလဲ ဆိုတာ ေဆြးေႏြးၾကည့္ၾကရေအာင္ပါ။

ျငိမ္းခ်မ္းေရး ေဖာ္ေဆာင္ေနသူေတြ ပထမဦးဆံုးၾကံဳရတဲ့ Deadlock ကေတာ့ ၀၊ ကခ်င္ အပါအ၀င္ ေျမာက္ပိုင္းက လက္နက္ကိုင္ (၇) ဖြဲ႕နဲ႔ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးႏုိင္ေရးပါ။ လက္ရွိ အဲဒီ (၇) ဖြဲ႕ဟာ ၀ အဖြဲ႕ကို ေခါင္းေဆာင္တင္ျပီး ျပည္ေထာင္စု ႏုိင္ငံေရး ေဆြးေႏြး ညွိႏွိဳင္းေရးေကာ္မတီ FPNCC လို႔ေခၚတဲ့ တပ္ေပါင္းစု တစ္ခု ဖြဲ႕ထားပါတယ္။ အဲဒီ အဖြဲ႕ေတြဘက္က အစိုးရအေနနဲ႔ ျငိမ္းခ်မ္းေရး ကိစၥ ေဆြးေႏြးမယ္ ဆိုရင္ သူတို႔ တစ္ဖြဲ႕ခ်င္းနဲ႔ မေဆြးေႏြးဘူး၊ FPNCC အေနနဲ႔ စုေပါင္းျပီး ေဆြးေႏြးခ်င္တယ္လို႔ ဆုိထားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တပ္မေတာ္ဘက္ကေတာ့ ဒါကို လက္မခံပါဘူး။ လက္ရွိ အစိုးရနဲ႔ တပ္မေတာ္ဟာ NCA လမ္းေၾကာင္းအတုိင္း သြားေနတယ္၊ တကယ္လို႔ FPNCC ကို တပ္ေပါင္းစု အေနနဲ႔ လက္ခံ ေဆြးေႏြးမယ္ ဆိုရင္ NCA မဟုတ္တဲ့ အျခား လမ္းေၾကာင္း တစ္ခု ျဖစ္သြားမယ္၊ ဒါေၾကာင့္ တပ္ေပါင္းစုနဲ႔ မေဆြးေႏြးလိုဘူး၊ ဒါေပမယ့္ FPNCC အေနနဲ႔ NCA လက္မွတ္ထိုးေရးကိစၥကို ဦးတည္ ေဆြးေႏြးမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ FPNCC ကို လက္ခံေဆြးေႏြးႏိုင္တယ္ ဆိုတဲ့ သေဘာထားပါပဲ။ လက္ရွိအခ်ိန္မွာ ျငိမ္းခ်မ္းေရး ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕ေတြဟာ ၀ တပ္ဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ ပံုမွန္ေတြ႕ဆံုမွဳေတြ လုပ္ေနျပီး ၀ တပ္ဖြဲ႕ဘက္က NCA လက္မွတ္ထိုးျပီးရင္ NCA စာခ်ဳပ္ပါ အခ်က္ေတြကို ျပင္လို႔ ရႏုိင္မလား၊ ေနာက္ မၾကိဳက္ေတာ့ဘူး ဆုိရင္ NCA စာခ်ဳပ္ထဲကေန ျပန္ႏွဳတ္ထြက္လို႔ ရသလား၊ အဲဒီ (၂) ခ်က္ အဆင္ေျပရင္ NCA လက္မွတ္ထုိးႏိုင္တဲ့ သေဘာထား ရွိေနျပီး တပ္မေတာ္ဘက္က အဲဒါကို ဘယ္လို တုန္႔ျပန္မလဲ ဆိုတာကေတာ့ မသိရေသးပါဘူး။

တစ္ျပိဳင္နက္တည္းမွာ ျငိမ္းခ်မ္းေရး ေကာ္မရွင္ တာ၀န္ရွိသူေတြဟာ မိုင္းလား အဖြဲ႕၊ ေကအိုင္ေအ အဖြဲ႕ေတြနဲ႔လည္း တစ္ဖြဲ႕ခ်င္းစီ ေတြ႕ဆံုဖို႔ ၾကိဳးစားေနတယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။ ဒီၾကားထဲမွာ အရင္က အဆက္အဆံ မလုပ္ခဲ့တဲ့ ကိုးကန္႔တပ္ဖြဲ႕၊ ရခုိင္ AA နဲ႔ တအဲန္းပေလာင္ တပ္ဖြဲ႕ေတြနဲ႔လည္း ျပန္ျပီး ေတြ႕ဆံုမွဳေတြ လုပ္ေနတယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။

ျပီးခဲ့တဲ့ ျငိမ္းခ်မ္းေရး ညီလာခံကာလ အဲဒီ သံုးဖြဲ႕ ေခါင္းေဆာင္ေတြကို ဒုတပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဒုဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးၾကီးစိုး၀င္းက လက္ခံေတြ႕ဆံုခဲ့ျပီး သိပ္မၾကာေသးခင္တုန္းကေတာ့ တရုတ္ႏုိင္ငံရဲ႕ စီစဥ္ေပးမွဳနဲ႔ ယူနန္ျပည္နယ္ ခြင္းမင္မွာ ျငိမ္းခ်မ္းေရး ေကာ္မရွင္အဖြဲ႕က သြားျပီး ေတြ႕ဆံုခဲ့ပါတယ္။ ျပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ေတြတုန္းက တပ္မေတာ္ရဲ႕ သေဘာထားျဖစ္တဲ့ လက္နက္ကုိင္ လမ္းစဥ္ကို စြန္႔လႊတ္ေၾကာင္း ေၾကျငာခ်က္ထုတ္ျပန္ရင္ ႏွစ္ဖက္ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရး သေဘာတူညီခ်က္ တစ္ခုခု ေရးထိုးႏိုင္မယ့္ အေျခအေနမ်ိဳး ဖန္တီးဖို႔ပါ။

ေနာက္ထပ္ ၾကံဳရတဲ့ Deadlock ႏွစ္ခုကေတာ့ အဲဒီထက္ ခက္ခဲမယ့္ သေဘာရွိပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲေတြမွာ ျပည္ေထာင္စုကေန ခြဲမထြက္ပါဘူး ဆုိတဲ့အခ်က္ ညွိမရတဲ့ကိစၥနဲ႔ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္တပ္ေတြကို ေနာင္ ဘယ္လို လုပ္မလဲ ဆိုတဲ့ ကိစၥပါ။

ျပီးခဲ့တဲ့ ပင္လံုညီလာခံ တစ္ၾကိမ္မွာ အစိုးရနဲ႔ တပ္မေတာ္ဘက္က ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးမွဳထဲ “ ျပည္ေထာင္စုကေန ခြဲမထြက္ရ” ဆိုတဲ့ စာပိုဒ္ထည့္သြင္းဖို႔ ၾကိဳးစားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တိုင္းရင္းသားေတြဘက္က မလိုအပ္လို႔ မထည့္ခ်င္ဘူး ဆိုတဲ့ သေဘာထားမ်ိဳးေပးပါတယ္။ ညွိမရ၊ႏွိဳင္းမရတဲ့အဆံုး အဲဒီအခ်က္ကို မထည့္သြင္းေတာ့သလို၊ ေနာက္ထပ္ ျပည္နယ္ေတြမွာ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္ ရွိတယ္ ဆိုတဲ့ကိစၥ၊ ျပည္နယ္ ဖြဲ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံ ဥပေဒ ေရးဆြဲျပဌာန္း က်င့္သံုးႏိုင္ေရး ကိစၥေတြကိုလည္း တပ္မေတာ္ဘက္က လက္ခံေဆြးေႏြးျခင္း မျပဳေတာ့ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ပင္လံုညီလာခံေတြကေန ႏုိင္ငံေရးအရ အေရးၾကီးတဲ့ သေဘာတူညီခ်က္ မရခဲ့ၾကပါဘူး။ အလားတူ “လံုျခံဳေရးဆိုင္ရာ ျပန္လည္ ေပါင္းစည္းျခင္း” ေခါင္းစဥ္ေအာက္မွာလည္း ႏိုင္ငံမွာ တပ္မေတာ္ တစ္ခုတည္းသာ ရွိရမယ္ ဆိုတာေလာက္ သေဘာတူညီၾကေပမယ့္ က်န္တာကိုေတာ့ မေဆြးေႏြးႏိုင္ၾကေသးပါဘူး။ တိုင္းရင္းသားေတြဘက္က တပ္မေတာ္ကို ျပည္ေထာင္စု တပ္မေတာ္ၾကီးအျဖစ္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲတာမ်ိဳး လုပ္ခ်င္ေပမယ့္၊ တပ္မေတာ္ဘက္ကေတာ့ တပ္မေတာ္ကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲဖို႔ မလိုအပ္ဘူး၊ တုိင္းရင္းသား တပ္ဖြဲ႕ေတြကိုသာ တပ္မေတာ္ထဲ ပံုစံတစ္ခုခုနဲ႔ ပူးေပါင္းတာမ်ိဳးကိုသာ လိုခ်င္ေနတာပါ။

ဒီလို ခက္ခဲတဲ့ Deadlock ေတြရွိေနသလို အျခား အခက္အခဲေတြလည္း ရွိေနပါေသးတယ္။ NCA လက္မွတ္ေရးထိုးထားတဲ့ RCSS/SSA ရွမ္းလက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႕ အေနနဲ႔ လူထုေတြ႕ဆံုပြဲေတြ လုပ္ဖို႔ နားလည္မွဳ မရႏုိင္ၾကေသးပါဘူး။ ဒီလို ျပသနာၾကီးေတြ ေျဖရွင္းႏုိင္ေရး ေကအဲန္ယူ ဥကၠဌ ေစာမူတူးေစးဖိုး ဦးေဆာင္တဲ့ အဖြဲ႕က အစိုးရ၊ တပ္မေတာ္ ထိပ္ပိုင္းေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ ထိပ္သီးေခါင္းေဆာင္ေတြခ်င္း ေတြ႕ဆံုဖို႔ ၾကိဳးစားမွဳ ရွိလာပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ လတ္တေလာ အဆင္မေျပေသးပါဘူး။ အျခားတစ္ဖက္မွာေတာ့ ေဒါက္တာတင္မ်ိဳး၀င္း ဦးေဆာင္တဲ့ ျငိမ္းခ်မ္းေရး ေဖာ္ေဆာင္ေရး အဖြဲ႕ဟာ အရင္ ၀န္ၾကီးေဟာင္းဦးေအာင္မင္း ဦးေဆာင္တဲ့ အဖြဲ႕ေလာက္ စြမ္းေဆာင္ရည္ မရွိဘူး ဆုိတဲ့ ေ၀ဖန္ခ်က္ေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။ တကယ့္တကယ္မွာလည္း ေဒါက္တာတင္မ်ိဳး၀င္း ဦးေဆာင္တဲ့ အဖြဲ႕ဟာ လက္နက္ကိုင္ တုိင္းရင္းသားေတြနဲ႔ အလြတ္သေလာ၊ အလုပ္သေဘာ ထိေတြ႕၊ ဆက္ဆံမွဳ အရည္အတြက္ အမ်ားၾကီးနည္းေနပါတယ္။ ဒါကိုလည္း လက္ရွိ ျငိမ္းခ်မ္းေရး အဖြဲ႕က တာ၀န္ရွိသူေတြ ၀န္ခံၾကပါတယ္။

တိုးတက္မွဳလို႔ ေျပာႏိုင္တာကေတာ့ ျငိမ္းခ်မ္းေရး အေကာင္အထည္ေဖာ္တဲ့ လုပ္ငန္း၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ လက္လဲႊရယူျပီး ၂ႏွစ္ခြဲ ပတ္၀န္းက်င္ ရွိလာခ်ိန္မွာ ႏုိင္ငံေရးပါတီက ပုဂၢိဳလ္ေတြ၊ တုိင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ ႏိုင္ငံေရးသုေတသီေတြနဲ႔ အျခားပညာရွင္ေတြကို ဖိတ္ေခၚျပီး Stakeholder အစည္းအေ၀း ျပန္က်င္းပႏုိင္ျခင္းပါ။ တကယ္ေတာ့ အရင္ ၀န္ၾကီးဦးေအာင္မင္း ျငိမ္းခ်မ္းေရး အေကာင္အထည္ ေဖာ္စဥ္ကာလတုန္းက ပ်မ္းမွ် တစ္လ တစ္ၾကိမ္ေလာက္ Stakeholder အစည္းအေ၀းနဲ႔ ကြန္ျမဴနတီဖိုရမ္ လုပ္ျပီး ျငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ျဖစ္ေပၚတိုးတက္သမွ် အသိေပး၊ အျပန္အလွန္ ေဆြးေႏြးမွဳ ပံုမွန္ လုပ္ခဲ့တာပါ။ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ျငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္နဲ႔ ပတ္သက္သမွ် ဒီ Stakeholder ေတြကေန တဆင့္ ျပည္သူေတြ ျပန္ျပီးသိႏိုင္၊ နားလည္ႏုိင္မယ့္ အခြင့္အေရး ရသြားေစမွာျဖစ္ပါတယ္။ အားလံုးကို ျခံဳျပီး သံုးသပ္ရရင္ ဒီ Deadlock ေတြကို ေက်ာ္ျဖတ္ႏိုင္ဖို႔၊ ႏွစ္ဖက္ ေခါင္းေဆာင္ေတြ တကယ့္ကို စိတ္ပါလက္ပါ ညွိႏွိဳင္း အေပးအယူ လုပ္ၾကဖို႔ လိုေနေသးသလုိ၊ ျငိမ္းခ်မ္းေရး အေကာင္အထည္ ေဖာ္တဲ့အဖြဲ႕ဘက္ကလည္း ဒီထက္ အမ်ားၾကီး ၾကိဳးစား အားထုတ္ဖို႔ လိုအပ္ေနပါေသးေၾကာင္း တင္ျပလိုက္ရပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG