သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ျမန္မာ့မီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္ ခုထက္ ပို အဆင့္ျမင့္လာဖို႔ ရွိေသးလား


သတင္းမီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္အတြက္ ဆႏၵျပေနၾကစဥ္ (ရန္ကုန္)

နယ္စည္းမျခား သတင္းေထာက္မ်ားအဖြဲ႕ RSF ရဲ႕ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္အတြက္ ကမၻာ့မီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္ အညႊန္းကိန္းမွာ ျမန္မာကို အဆင့္ ၁၃၇ မွာ သတ္မွတ္လိုက္ပါတယ္။ ျပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္က ျမန္မာရဲ႕ မီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္ အညႊန္းကိန္းဟာ ၁၃၁ ရွိခဲ့တာမို႔ အဆင့္ ၆ဆင့္ က်ဆင္းသြားတယ္ ဆုိတဲ့ သေဘာပါ။ ပံုမွန္အားျဖင့္ ၾကည့္ရင္ တုိင္းျပည္ကို ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံအျဖစ္ အသြင္ကူးေျပာင္း တည္ေထာင္မယ္လို႔ ေျပာဆိုထားတဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္တဲ့ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ NLD အစိုးရအဖြဲ႕လက္ထက္မွာ တႏွစ္အတြင္း ခုလို မီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္ က်ဆင္းသြားတာဟာ အံ့ၾသဖို႔ ေကာင္းေနပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီျပသနာမွာ ေနာက္ကြယ္က အက်ိဳးအေၾကာင္း အမ်ားၾကီး ရွိေနပါတယ္။ ျမန္မာ့ မီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္ ဘာေၾကာင့္ က်ဆင္းသြားရသလဲ၊ ေနာင္ လာမယ့္ အခ်ိန္ေတြမွာေရာ မီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္ ဒီထက္ တုိးတက္လာႏုိင္ဦးမလား ဆိုတာ ခုတပတ္ ေလ့လာ တင္ျပသြားပါ့မယ္။

RSF ရဲ႕ မီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္ အညႊန္းကိန္းကို ျပန္ၾကည့္ရင္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရလက္ထက္က အဆင့္ ၁၄၃ ရွိရာကေန NLD အစိုးရလက္ထက္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္မွာ အဆင့္ ၁၃၁ ျဖစ္လာပါတယ္။ တႏွစ္အတြင္း အဆင့္ ၁၂ ဆင့္ေလာက္ တက္လာတာမို႔ မီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္ အတြက္ အေတာ္ေလး အားတက္စရာပါ။ ဒါေပမယ့္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ အတြက္ အညႊန္းကိန္းမွာေတာ့ အဆင့္ ၁၃၇ အထိ ျပန္က်သြားတာမို႔ သတင္းမီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္အတြက္ စိုးရိမ္စရာ အေျခအေန ျပန္ျဖစ္လာသလို၊ အျခားေသာ ဒီိမိုကေရစီေရးနဲ႔ တုိင္းျပည္ တည္ေဆာက္ေရး အတြက္လည္း စိုးရိမ္စရာပါ။ ဒါေပမယ့္ အာဆီယံ အပါအ၀င္ အိမ္နီးခ်င္း တရုတ္၊ အိႏိၵယ ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ႏွိဳင္းယွဥ္လိုက္ရင္ေတာ့ အင္ဒိုနီးရွားနဲ႔ ဖိလစ္ပိုင္ ႏွစ္ႏိုင္ငံကသာ အဆင့္ ၁၂၄နဲ႔ ၁၃၃ ရွိျပီး ျမန္မာထက္ မီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္ ပုိရေနတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ က်န္ႏုိင္ငံေတြ အားလံုးဟာ ျမန္မာထက္ မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ နည္းပါးေနတာမို႔ ေက်နပ္မယ္ ဆိုရင္လည္း ေက်နပ္ႏိုင္ေလာက္ ေသးတယ္လို႔ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ မီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္ က်ဆင္းသြားရတာနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး RSF ဘက္က မွတ္ခ်က္ေပးတာကေတာ့ ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ အၾကမ္းဖက္မွဳေတြ ျဖစ္ပြား၊ အဲဒါကို တပ္မေတာ္နဲ႔ လံုၿခံဳေရးဘက္က ျပန္ႏွိမ္နင္းျပီးေနာက္ မူဆလင္ ၆ သိန္းေက်ာ္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံဘက္ ထြက္ေျပးသြားရတဲ့ ကိစၥ၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံဘက္ ေရာက္သြားတဲ့ မူဆလင္ေတြရဲ႕ စြတ္စဲြခ်က္မွာ ျမန္မာလံုျခံဳေရး အဖြဲ႕၀င္ေတြရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖါက္တဲ့ ျပသနာေတြ အမ်ားၾကီး ရွိေနတယ္ ဆိုေပမယ့္ မွဳခင္းျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အဲဒီ ရခုိင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းကို မီဒီယာေတြ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ သြားေရာက္သတင္းရယူခြင့္ မရွိတဲ့ ကိစၥ၊ သတင္းမီဒီယာ သမားေတြကို တပ္မေတာ္ဘက္က အေရးယူမွဳဆုိင္ရာ ကိစၥ၊ အခုေနာက္ဆံုး ရိုက္တာ သတင္းေထာက္ႏွစ္ေယာက္ ဖမ္းဆီးထိမ္းသိမ္းခံထားရတဲ့ ကိစၥ စတဲ့ ျပသနာေတြေၾကာင့္လို႔ ဆုိပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အျခား ျပသနာေတြလည္း ရွိေနပါေသးတယ္။

NLD အစိုးရလက္ထက္ မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ ေမွ်ာ္မွန္းသေလာက္ မတိုးတက္ခဲ့တဲ့ အဓိက ျပသနာကေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္တဲ့ NLD အစိုးရအဖြဲ႕၊ လႊတ္ေတာ္နဲ႔ ပါတီ၊ အားလံုးက မီဒီယာေတြ အေပၚ ယံုၾကည္မွဳ သိပ္မရွိတဲ့ ကိစၥကေန ျမစ္ဖ်ားခံပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကိုယ္တုိင္ ျမန္မာမီဒီယာေတြကို အဆင့္အတန္း တစံုတရာ ရွိတယ္လို႔ သိပ္ျပီး ယူဆပံု မေပၚပါဘူး။ မီဒီယာေတြကို လက္ရွိ အေျခအေနထက္ လြတ္လပ္ခြင့္ ပိုေပးလိုက္ရင္ မလိုလားအပ္တဲ့ ျပသနာေတြ ျဖစ္လာႏုိင္တယ္၊ တပ္မေတာ္နဲ႔ ဆက္ဆံေရးမွာ အဖုအထစ္ေတြ ျဖစ္လာႏုိင္တယ္၊ အထူးသျဖင့္ အရင္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရလက္ထက္ကလို အစိုးရကို အၾကီးအက်ယ္ ေ၀ဖန္တာမ်ိဳးေတြ ေပၚေပါက္လာႏုိင္တယ္ လို႔ ထင္ျမင္ေနၾကပံု ရပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္လည္း ေရဒီယိုနဲ႔ ရုပ္သံ ထုတ္လႊင့္ခြင့္ဆုိင္ရာ အတည္ျပဳျပီးသား ဥပေဒေဟာင္းကို အသက္မသြင္းရံုမက ျပင္ဆင္ဖို႔ ဆိုတာကိုလည္း အခ်ိန္ဆြဲထားတာ ေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။ ဒီအတြက္ လြတ္လပ္တဲ့ ပုဂၢလိက ေရဒီယိုနဲ႔ ရုပ္သံလႊင့္ မီဒီယာေတြ တည္ေထာင္ခြင့္ မရေသးတာ ဒီကေန႔ အခ်ိန္ထိပါပဲ။ အလားတူ အရင္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရလက္ထက္ကတည္းက ေရးဆြဲခဲ့တဲ့ Right to information law လို႔ေခၚတဲ့ သတင္းသိပိုင္ခြင့္ ဥပေဒလိုမ်ိဳးဟာလည္း အစိုးရသက္တမ္း ႏွစ္ႏွစ္ေက်ာ္လာသည္အထိ လႊတ္ေတာ္ထဲ ေရာက္လာႏိုင္ေသးပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္လည္း အစိုးရ၀န္ၾကီးဌာနေတြဟာ သတင္းေတြကို ထုတ္ျပန္ခ်င္ ထုတ္ျပန္မယ္၊ မထုတ္ျပန္ပဲလည္း ေနႏုိင္တယ္၊ ေမးျမန္းလာတာေတြကိုလည္း ေျဖခ်င္ရင္ ေျဖမယ္၊ မေျဖခ်င္လည္း ရတယ္၊ သတင္းထိမ္ခ်န္ထားလည္း ဘာျပသနာမွ မရွိဆိုတဲ့ အေျခအေနမ်ိဳး ရွိေနဆဲျဖစ္တာ ေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။

မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ က်ဆင္းသြားတဲ့ဆီမွာ ေနာက္ထပ္ ျပသနာရွိသူကေတာ့ တပ္မေတာ္ဘက္ကပါ။ ပံုမွန္အားျဖင့္ သတင္းမီဒီယာေတြဟာ တပ္မေတာ္ဘက္က သတင္းရယူႏိုင္ျခင္း မရွိၾကပါဘူး။ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ရံုး Facebook စာမ်က္ႏွာလိုမ်ိဳးကေန ထုတ္ျပန္ေပးသမွ်ကို သံုးရင္သံုး၊ မသံုးရင္ အျခား အတည္ျပဳ ေမးျမန္းစရာ ေနရာ မရွိႏုိင္ပါဘူး။ တပ္မေတာ္ဟာ လက္နက္ကိုင္ တုိင္းရင္းသား အဖြဲ႕ေတြဆီ သတင္းသြားယူျပီး ျပန္လာတဲ့ မီဒီယာသမားေတြကို ဖမ္းဆီး ရံုးတင္ခဲ့ဖူးသလို၊ သေရာ္စာ ေဖာ္ျပတဲ့ ဂ်ာနယ္ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ကိုလည္း ဖမ္းဆီး ရံုးတင္တာမ်ိဳး လုပ္ခဲ့ဖူးပါတယ္။ အခုေနာက္ဆံုး ရိုက္တာ သတင္းေထာက္ ႏွစ္ေယာက္ကို ဖမ္းဆီး ရံုးတင္တာဟာလည္း တပ္မေတာ္ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ တေယာက္ ဦးေဆာင္တဲ့ ျပည္ထဲေရး၀န္ၾကီးဌာနက ပါပဲ။ ဒီထက္ ပိုဆိုးတာကေတာ့ ရခုိင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ သတင္းသြားယူေရး ကိစၥပါ။ ႏိုင္ငံတကာ ေ၀ဖန္ခ်က္ မ်ားလြန္းလို႔၊ NLD အစိုးရဟာ အဲဒီ ေဒသကို သတင္းေထာက္ေတြ ဘယ္ေလာက္ သြားခြင့္ျပဳလိုသည္ ျဖစ္ေစ၊ တပ္မေတာ္နဲ႔ လံုျခံဳေရး တာ၀န္ရွိသူေတြဘက္က သေဘာမတူသမွ် ဘယ္ေနရာကိုမွ ေစလႊတ္ခြင့္ မရွိပါဘူး။ လက္ရွိ ျပန္ၾကားေရး၀န္ၾကီးဌာနက စီစဥ္ေနတဲ့ သတင္းရယူေရး ခရီးစဥ္အားလံုးဟာ လံုျခံဳေရးဆုိင္ရာ တာ၀န္ရွိသူေတြရဲ႕ ခြင့္ျပဳခ်က္ ေအာက္မွာပဲ သြားလာေနၾကရတာမ်ိဳးပါ။

မီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္နဲ႔ ပတ္သက္ရင္ ေနာက္ထပ္ ျပသနာရွိေနတာကေတာ့ အစိုးရရဲ႕ ဗ်ဴရိုကေရစီ ယႏၱယားၾကီးပါ။ ေခတ္အဆက္ဆက္ မေတာ္မတရားမွဳေတြ၊ အဂတိလိုက္စားမွဳေတြ၊ အက်င့္ပ်က္ ျခစားမွဳေတြ အရည္အခ်င္းမဲ့မွဳေတြနဲ႔ ျပည့္ႏွက္ေနတဲ့ အဲဒီ ယႏၱယားက အရာထမ္း အမ်ားစုဟာ ထုတ္ျပန္သင့္တဲ့ သတင္း အခ်က္အလက္ေတြကို ထုတ္ျပန္ေပးလိုစိတ္ မရွိၾကပါဘူး။ မီဒီယာေတြကို သတင္းေပးလိုစိတ္ မရွိၾကပါဘူး။ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြ ထုတ္ျပန္သည္ ျဖစ္ေစ၊ မထုတ္ျပန္သည္ ျဖစ္ေစ၊ သတင္းဌာနေတြရဲ႕ ေမးျမန္းတာကို ေျဖၾကားသည္ ျဖစ္ေစ၊ မေျဖၾကားသည္ ျဖစ္ေစ ဥပေဒေၾကာင္းအရ၊ ၀န္ထမ္းစည္းမ်ဥ္းအရ ဘာမွ ျပသနာ မရွိတာမို႔ သတင္းအေမွာင္ခ်ျပီး ေနျမဲေနႏုိင္ေနၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

အားလံုးကို ျခံဳငံုသံုးသပ္ၾကည့္လိုက္ရင္ မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ တုိးတက္လာဖို႔အတြက္ တာ၀န္အရွိဆံုးဟာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၊ NLD အစိုးရ၊ လႊတ္ေတာ္နဲ႔ NLD ပါတီပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ သတင္းမီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္ တိုးျမွင့္ေပးလိုက္တာဟာ အစိုးရနဲ႔ လႊတ္ေတာ္ ယႏၱယားေတြ ပိုေကာင္းလာေအာင္ ထိန္းေက်ာင္းေပးတာ၊ အရည္အေသြး ပိုျမင့္လာေအာင္ ေ၀ဖန္မွဳေပးတာ၊ အဂတိလိုက္စားမွဳေတြကို တုိက္ဖ်က္ရာမွာ အေထာက္အကူ ျပဳေစတာ၊ လူ႔အခြင့္အေရးကို ပိုျပီး ထိမ္းသိမ္းျမွင့္တင္ အကာကြယ္ေပးႏုိင္တာ၊ ဒီမိုကေရစီ တုိင္းျပည္ တည္ေဆာက္ေရး အတြက္ ပိုျပီး တတပ္တအား ျဖစ္ေစတာလို႔ ခံယူ က်င့္သံုးတဲ့ အခါက်မွ ျမန္မာ့မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ အခုထက္ ပို ျမင့္တက္လာမွာ ျဖစ္ေၾကာင္းပါ။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG