သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းေရး လမ္းေၾကာင္းမွန္ေပၚ ေရာက္ေနျပီလား


Daw Aung San Suu Kyi- Forum on Myanmar Democratic Transition

ျပီးခဲ့တဲ့ ၾသဂုတ္လ ၁၁ ရက္ေန႔က ေနျပည္ေတာ္မွာ ၿမန္မာ့ဒီမိုကေရစီ ကူးေျပာင္းမႈ ျဖစ္စဥ္ (Forum on Myanmar Democratic Transition) လို႔ နာမည္ေပးထားတဲ့ သုံးသပ္ေဆြးေႏြးပြဲ တစ္ခု ျပဳလုပ္ပါတယ္။ ဒီ ေဆြးေႏြးပြဲကို အစိုးရ၊ တပ္မေတာ္ နဲ႔ နယ္ပယ္အသီးသီးက လူပုဂၢိဳလ္ေတြ လာေရာက္ေဆြးေႏြးၾကျပီး ႏုိင္ငံေတာ္ အတုိင္ပင္ခံ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကလည္း အဖြင့္မိန္႔ခြန္း ေျပာခဲ့ပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ မိန္႔ခြန္းထဲမွာ ဒီမိုကေရစီ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ျဖစ္စဥ္ ေပၚေပါက္လာေအာင္ ဘယ္လိုၾကိဳးစားခဲ့ရတဲ့အေၾကာင္း ေျပာသြားပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ လက္ရွိ ဒီမိုကေရစီ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမွဳ ျဖစ္စဥ္ ဘာေၾကာင့္ ေပၚေပါက္လာရသလဲ ဆိုတာကိုေတာ့ ထည့္ေျပာမသြားပါဘူး။ Forum မွာ စစ္ဘက္အုပ္ခ်ဳပ္မႈမွ အရပ္ဘက္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးသို႔၊ ဗဟိုဦးစီးစနစ္မွ ေစ်းကြက္စီးပြားေရးသို႔၊ စစ္ပြဲမွသည္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆီသို႔ စသျဖင့္ ေခါင္းစဥ္ေတြနဲ႔ ေဆြးေႏြးၾကပါတယ္။ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ ေက်ာ္ကာလ အတြင္း ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ေရာက္မွ ဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းေရး ဘာေၾကာင့္ ေပၚလာရတာလဲ၊ ဘယ္အခ်က္ေတြေၾကာင့္လဲ ဆိုတာ အရင္ ဆန္းစစ္ၾကဖို႔ လိုပါတယ္။ ဒါမွသာ ဒီမိုကေရစီ ပန္းတိုင္ေရာက္ေအာင္၊ ျငိမ္းခ်မ္းတဲ့၊ တည္ျငိမ္ျပီး ဖြံ႕ျဖိဳးတုိးတက္တဲ့ ဒီမိုကေရစီ ဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စုကို ဘယ္လို တည္ေထာင္ရမလဲဆုိတာ လမ္းစ ေတြ႕ႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။ အခုတစ္ပတ္ အဲဒီအေၾကာင္း ေဆြးေႏြး တင္ျပသြားပါ့မယ္။

အားလံုးသိၾကျပီျဖစ္တဲ့အတုိင္း အရင္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရ ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ဟာ ၂၀၁၅ ႏို၀င္ဘာမွာ အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲၾကီး က်င္းပေပးမယ္လို႔ ေၾကျငာေပးခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အခ်ိန္တစ္ခု အေရာက္မွာ ေရြးေကာက္ပြဲကို သတ္မွတ္အခ်ိန္အတိုင္းပဲ လုပ္ေပးေတာ့မလိုလို၊ အခ်ိန္ကိုပဲ ေရႊ႕ေတာ့မလိုလို ေသြးတိုးစမ္းခဲ့ပါေသးတယ္။ အဲဒီအခ်က္ အပါအ၀င္ စစ္အာဏာရွင္ေတြ ေရွ႕ပိုင္း လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္သမွ် လုပ္ရပ္ေတြအေပၚ အေျခခံျပီး ေရြးေကာက္ပြဲကို တကယ္ပဲ လုပ္ေပးပါ့မလား၊ လုပ္ေပးခဲ့ရင္ေရာ လြတ္လပ္ျပီး တရားမွ်တတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ ျဖစ္လာပါ့မလား၊ အဲဒီေရြးေကာက္ပြဲမွာ အႏိုင္ရခဲ့ရင္ေတာင္ အစိုးရဖြဲ႕ခြင့္ ရပါ့မလား၊ တကယ္ပဲ အာဏာလဲႊေျပာင္းေပးပါ့မလား စတဲ့ စိုးရိမ္ပူပန္စိတ္ ၀င္ခဲ့ၾကရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြေရာ၊ ႏုိင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္းေတြကပါ အံ့အားသင့္စရာ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္တဲ့ အင္န္အယ္လ္ဒီ ပါတီ အျပတ္အသတ္ႏုိင္၊ လႊတ္ေတာ္ေခၚ၊ အစိုးရသစ္ဖြဲ႕၊ အရင္အစိုးရက အာဏာလဲႊေပး ဆုိတဲ့ ျဖစ္စဥ္ၾကီး တစ္ခု ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္း ေပၚေပါက္လာခဲ့ပါတယ္။ အဲလို ျဖစ္ေပၚလာဖို႔ အေၾကာင္းအခ်က္ အနည္းဆံုး ေလးခ်က္ေလာက္ ရွိႏိုင္ပါတယ္။

Daw Aung San Suu Kyi- Forum on Myanmar Democratic Transition
Daw Aung San Suu Kyi- Forum on Myanmar Democratic Transition

ပထမဆံုး အေၾကာင္းအခ်က္ကေတာ့ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ႏွစ္ဆန္းပိုင္းမွာ ဖုန္က်ားရွင္ ဦးေဆာင္တဲ့ တပ္ဖြဲ႕ေတြ ကိုးကန္႔နယ္ကို ၀င္ေရာက္တုိက္ခိုက္တာပါ။ ေနာက္ပိုင္း တပ္မေတာ္က နယ္ေျမအမ်ားစု ျပန္သိမ္းႏုိင္ေပမယ့္ အေသအေပ်ာက္ အလြန္မ်ားျပီး အလြန္အထိနာတဲ့ တုိက္ပြဲေတြ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီတုိက္ပြဲ အေျခအေနဟာ တပ္မေတာ္ စစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ႕ အိမ္နီးခ်င္း တရုတ္ႏုိင္ငံအေပၚ ထားတဲ့ သေဘာထား ေျပာင္းသြားေစပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ ၀ိုင္း၀န္း ပိတ္ဆို႔ ဒါဏ္ခတ္တာ ခံခဲ့ရတဲ့ စစ္အာဏာရွင္ေတြအတြက္ တရုတ္ႏုိင္ငံဟာ အဓိက မွီခိုအားထားစရာ ႏုိင္ငံ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ တကယ္လို႔မ်ား အရင္ စစ္အာဏာရွင္ေဟာင္းေတြနဲ႔ တပ္မေတာ္ေခါင္းေဆာင္ေတြဘက္က ၁၉၉၀ တုန္းကလုိ ေရြးေကာက္ပြဲရလာဒ္ကို အသိအမွတ္မျပဳ၊ စစ္အာဏာသိမ္းတာမ်ိဳး တစ္ခုခု လုပ္ခဲ့ရင္ ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ ၀ိုင္းပယ္တာ တစ္ေက်ာ့ျပန္ခံရႏုိင္ျပီး တရုတ္ႏုိင္ငံရင္ခြင္ကို ထပ္ျပီး ခုိလွံဳရဖို႔ပဲ ရွိပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္ တပ္မေတာ္ကို အၾကီးအက်ယ္ အထိနာေစခဲ့တဲ့ ကိုးကန္႔ေဒသထဲ ၀င္ေရာက္တုိက္ခုိက္မွဳ ျဖစ္ေပၚေစခဲ့တဲ့အတြက္ ေနာက္ထပ္ တရုတ္ကို အားကိုးဖုိ႔ ဆိုတာ မျဖစ္ႏုိင္ေတာ့ဘူးလို႔ ယူဆ ခဲ့ၾကပံုရပါတယ္။ ဒီလိုနဲ႔ တပ္မေတာ္ဟာ ၁၉၉၀ တုန္းက လမ္းကို မလိုက္ေတာ့ပဲ ေရြးေကာက္ပြဲကို အသိအမွတ္ျပဳလိုက္ရတယ္လို႔ သံုးသပ္ႏုိင္ပါတယ္။

ေနာက္ထပ္ အေရးၾကီး အခ်က္က အာဏာရ ျပည္ခုိင္ျဖိဳးပါတီ အတြင္း အလြန္ၾကီးမားတဲ့ အကြဲအျပဲၾကီး ျဖစ္ေပၚခဲ့တာပါ။ လႊတ္ေတာ္ ဥကၠဌ သူရဦးေရႊမန္း ဦးေဆာင္တဲ့ အုပ္စုနဲ႔ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ ဦးေဆာင္တဲ့ အုပ္စုႏွစ္ခုၾကားက ပဋိပကၡဟာ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္းေတြၾကားမွာ အလြန္ၾကီးမားတဲ့ အကြဲအျပဲၾကီး ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီအကြဲအျပဲေၾကာင့္ ျပည္ခုိင္ျဖိဳးပါတီဟာ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ တည္လို႔မရတဲ့ အေျခအေနေရာက္သည္အထိ ဆုိးရြားေစခဲ့ပါတယ္။

ေရြးေကာက္ပြဲမွာ မသမာမွဳနည္းတာကလည္း အင္န္အယ္လ္ဒီ ကို အျပတ္အသတ္ ႏုိင္ေစတဲ့ အခ်က္ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီလိုျဖစ္ေအာင္ အဲဒီအခ်ိန္က သမၼတရံုး၀န္ၾကီး ဦးစိုးသိန္းရဲ႕ နုိင္ငံတကာ ေရြးေကာက္ပြဲ ေစာင့္ၾကည့္အဖြဲ႕ေတြကို ၀င္ခြင့္ျပဳလိုက္ျခင္းဟာလည္း အေၾကာင္းအခ်က္ တစ္ခု အေနနဲ႔ ပါပါတယ္။ ဦးတင္ေအး ဦးေဆာင္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ဟာ ႏိုင္ငံတကာ ေစာင့္ၾကည့္အဖြဲ႕ေတြေၾကာင့္ မသမာမွဳလုပ္ဖုိ႔ လက္တြန္႔သြားသလို၊ မသမာမွဳလုပ္မယ္လို႔ ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိခဲ့ရင္ေတာင္ ျပည္ခိုင္ျဖိဳးပါတီ အကြဲအျပဲေအာက္မွာ ဘယ္သူ႔ကို မသမာမွဳ လုပ္ေပးရမလဲ ေရြးလို႔မရတဲ့ အေနအထားဟာ ေရြးေကာက္ပြဲကို လြတ္လပ္ျပီး တရားမွ်တတဲ့ အေျခအေန ျဖစ္ေပၚေစခဲ့ပါတယ္။

ေနာက္ဆံုးတစ္ခ်က္ကေတာ့ အင္န္အယ္လ္ဒီ ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ ေရြးေကာက္ပြဲ သနဂၤဗ်ဴဟာ မွန္ကန္မွဳ၊ မဆုတ္မနစ္ၾကိဳးစားမွဳေၾကာင့္ မဲအျပတ္အသတ္နဲ႔ အႏုိင္ရခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ အင္န္အယ္လ္ဒီ မဲအျပတ္အသတ္နဲ႔ အႏုိင္ရ၊ တပ္မေတာ္ဘက္ကလည္း အသိအမွတ္ျပဳခဲ့တဲ့ အေနအထားဟာ ဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းေရး စတင္ဖုိ႔ အေျခအေန ေပၚေပါက္လာေစတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္းအခ်က္ေတြကို ျပန္ သံုးသပ္ၾကည့္ရင္ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းေရး ေပၚေပါက္လာရတာဟာ ႏုိင္ငံတစ္ခ်ိဳ႕မွာလို ဒီမိုကေရစီ အင္အားစုေတြက အာဏာရွင္ေတြကို အႏုိင္ရ ျဖိဳခ်လိုက္ႏိုင္လို႔ ေပၚေပါက္လာရတာမ်ိဳး မဟုတ္သလို၊ စစ္အာဏာရွင္ေတြ၊ အာဏာလက္၀ယ္ရွိသူေတြက တကယ့္ကို ဒီမိုကေရစီ ကူးေျပာင္းေရး လုပ္ခ်င္လို႔ စိတ္ပါလက္ပါနဲ႔ လမ္းဖြင့္ေပးလိုက္တာမ်ိဳးလည္း မဟုတ္ဘူး ဆိုတာ နားလည္ၾကဖို႔ လိုပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ လက္ရွိ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အာဏာရွင္စနစ္ ေနာက္ထပ္ မေပၚေပါက္ေတာ့ပါဘူးလို႔ အေသအျခာ အာမ ခံႏုိင္တဲ့ အေျခအေန မရွိေသးသလို၊ ေရွ႕ေလ်ာက္ဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကို အဆင္ေျပေျပ သြားႏုိင္ေတာ့မွာပဲ ဆုိျပီး စိတ္ဒုန္းဒုန္းခ်လို႔ မရႏုိင္ေသးတဲ့ အေနအထားမ်ိဳး ျဖစ္ေနပါေသးတယ္။

ဒီအတြက္ ျမန္မာႏုိင္ငံအေနနဲ႔ ဒီမိုကေရစီ ပန္းတုိင္ကို ေျဖာင့္ေျဖာင့္ျဖဴးျဖဴး သြားႏုိင္ဖို႔ ဆိုရင္ ပထမ ဦးဆံုး လုပ္ရမွာက အာဏာရွင္စနစ္ ျပန္ျပီး ေပၚေပါက္လာႏိုင္တဲ့ အေျခအေနမ်ိဳးကို အရင္ ရွင္းလင္းဖယ္ရွားပစ္ဖုိ႔ပါ။ ဒီအတြက္ တပ္မေတာ္ရဲ႕ သူ႕ဖာသာသူ ရပ္တည္ခြင့္ကို မထိခုိက္တဲ့၊ ႏုိင္ငံေရးအာဏာကိုလည္း မက္ေမာလို႔ မရေတာ့ေအာင္ ဖြဲ႕စည္းပံုထဲက အခ်က္ တစ္ခ်က္ႏွစ္ခ်က္ေလာက္ ျပင္ႏုိင္ေအာင္ ၾကိဳးစားသင့္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ စီးပြားေရး တုိးတက္ေအာင္ လုပ္ျပျပီး ေအာင္ျမင္တဲ့ အစိုးရတစ္ရပ္ျဖစ္ေအာင္ ပံုေဖာ္သင့္ပါတယ္။ ဒီႏွစ္ခ်က္ ေအာင္ျမင္ေအာင္ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ႏုိင္မွသာ ျငိမ္းခ်မ္းေရးကိုလည္း တည္ေဆာက္ႏုိင္မွာျဖစ္ျပီး ေနာက္ေၾကာင္းျပန္မလွည့္ႏုိင္တဲ့ ဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းေရး လမ္းေၾကာင္းေပၚကိုေရာက္ရွိႏိုင္မွာ ျဖစ္ေၾကာင္း သံုးသပ္ တင္ျပလိုက္ရပါတယ္။

XS
SM
MD
LG