သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

၂၀၂၀ မွာ ျငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ အျပီးသတ္ႏိုင္မလား


၂၁ ရာစုပင္လံုညီလာခံ သတင္းမွတ္တမ္း ဓာတ္ပံု

ျပီးခဲ့တဲ့ ဇူလိုင္လ ၁၁ ရက္ေန႔က ေနျပည္ေတာ္မွာ ျပည္ေထာင္စု ျငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံ၊ (၂၁) ရာစုပင္လံု တတိယ အစည္းအေ၀း ဖြင့္ပြဲက်င္းပပါတယ္။ ဖြင့္ပြဲေန႔မွာ ႏိုင္ငံေတာ္ အတုိင္ပင္ခံ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၊ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးၾကီးမင္းေအာင္လွိဳင္၊ KNU ဥကၠဌ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးေစာမူတူးေစးဖိုး နဲ႔ ရခုိင္အမ်ိဳးသားပါတီ ဒုဥကၠဌ ေဒၚေအးႏုစိန္ တို႔ အမွာစကား ေျပာၾကပါတယ္။ ထူးျခားတာ တစ္ခုကေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ မိန္႔ခြန္းမွာေရာ၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးၾကီး မင္းေအာင္လွိဳင္ရဲ႕ မိန္႔ခြန္းမွာပါ ျငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ကို ၂၀၂၀ မွာ အျပီးသတ္ဖို႔ ဆႏၵရွိတယ္၊ အျပီးသတ္ႏိုင္ေအာင္ ၾကိဳးစားၾကပါ ဆိုျပီး ေျပာသြားပါတယ္။ လက္ရွိ အေျခအေနကို ၾကည့္ရင္ အစိုးရနဲ႔ NCA လို႔ေခၚတဲ့ တစ္တုိင္းျပည္လံုးဆုိင္ရာ ပစ္ခတ္တုိက္ခိုက္မွဳ ရပ္စဲေရး စာခ်ဳပ္ လက္မွတ္ထုိးထားတဲ့ တိုင္းရင္းသား အဖြဲ႕ (၁၀) ဖြဲ႕၊ လက္မွတ္မထိုးရေသးတဲ့ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕ (၈) ဖြဲ႕ ရွိေနေသးတာ၊ ကခ်င္ျပည္နယ္နဲ႔ ရွမ္းျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းမွာ ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မွဳေတြ ျဖစ္ပြားေနေသးတာ စတဲ့ အေျခအေနေတြ ရွိေနေသးေတာ့ ၂၀၂၀ မွာ ျငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ေတြ အျပီးသတ္ႏုိင္ပါ့မလား ဆိုတာကလည္း ေမးခြန္းထုတ္စရာပါပဲ။ ခုတစ္ပတ္ အဲဒီအေၾကာင္း ေဆြးေႏြး တင္ျပသြားပါ့မယ္။

အဖြင့္မိန္႔ခြန္းမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က “ ၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ မတိုင္မီ ေနာက္ထပ္ ညီလာခံ (၃) ၾကိမ္ က်င္းပႏုိင္ဖုိ႔၊ ဒီညီလာခံ (၃)ၾကိမ္မွာ အေရးၾကီးလွတဲ့ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ ဖက္ဒရယ္ဆုိင္ရာ အေျခခံမူေတြ အျပီးအျပတ္ ခ်မွတ္ျပီး အနာဂတ္ ဒီမိုကေရစီ ဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စုအတြက္ အေျခခံ အုတ္ျမစ္ေတြ ခိုင္ခုိင္မာမာ တည္ေဆာက္ေပးႏုိင္ဖုိ႔ ေမွ်ာ္မွန္းထားပါတယ္။” လို႔ ဆုိပါတယ္။ အလားတူ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးၾကီး မင္းေအာင္လွိဳင္ကလည္း “လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို စဥ္ဆက္မျပတ္ တစ္ဆက္တည္းေဆာင္ရြက္သြားၿပီး ၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္မွာ က်င္းပျပဳလုပ္မယ့္ ဒုတိယအႀကိမ္ ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံ အစည္းအေဝးမွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ား ၿပီးျပတ္ေစေရး ေဆာင္ရြက္ သြားပါလို႔ အေလးထား တိုက္တြန္းေျပာၾကားလိုပါတယ္။” လို႔ ေျပာခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုခ်ိန္က စေရတြက္ရင္ ၂ ႏွစ္၀န္းက်င္ ကာလလို႔ မွန္းဆႏုိင္ပါတယ္။

ျငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ေတြ ၂၀၂၀ မွာ အျပီးသတ္ဖို႔ ျဖစ္ႏုိင္ မျဖစ္ႏုိင္ တြက္ဆ ရာမွာ လက္ရွိ NCA လက္မွတ္ထိုးထားျပီးသား တုိင္းရင္းသား အဖြဲ႕ေတြနဲ႔ တပ္မေတာ္ ဆက္ဆံေရး၊ ျငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ေတြအေပၚ လိုက္ပါမွဳ၊ ၀၊ KIA အပါအ၀င္ အင္အားၾကီး ေျမာက္ပိုင္း မဟာမိတ္ အဖြဲ႕ NCA လမ္းေၾကာင္းထဲ ေရာက္လာႏုိင္ေျခ ရွိမရွိ၊ ရွိခဲ့ရင္ ျငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ အေပၚ လိုက္ပါမွဳ၊ တပ္မေတာ္ရဲ႕ ျငိမ္းခ်မ္းေရး အေပၚ သေဘာထား၊ ျငိမ္းခ်မ္းေရး ေဖာ္ေဆာင္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္တဲ့ အင္န္အယ္လ္ဒီ အစိုးရရဲ႕ အရည္အခ်င္း အားလံုးကို တြက္ဆရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ လက္ရွိိ အေျခအေန NCA လက္မွတ္ထိုးထားတဲ့ အဖြဲ႕ေတြထဲက အစိုးရနဲ႔ KNU ကရင္လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕၊ အစိုးရနဲ႔ RCSS/SSA ရွမ္းလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ ဆက္ဆံေရးမွာ ျပသနာ တစ္ခ်ိဳ႕ရွိေနပါတယ္။ KNU လြယ္မူပေလာ ေဒသမွာ တပ္မေတာ္ဘက္က လမ္းေဖါက္လို႔ တုိက္ပြဲေတြ ျဖစ္ပြားခဲ့ျပီး လက္ရွိအခ်ိန္ လံုး၀ ေျပလည္သြားျပီလို႔ မဆုိႏုိင္ေသးပါဘူး။ RCSS/SSA ရွမ္းလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕နဲ႔ ဆိုရင္လည္း လူမ်ိဳးအလိုက္ က်င္းပဖို႔ ျပင္ဆင္ထားတဲ့ အၾကိဳစည္းေ၀းပြဲေတြ ကိစၥ၊ တပ္မေတာ္ဘက္က တားျမစ္မွဳေတြနဲ႔ ၾကံဳရျပီးေနာက္ပိုင္း ခုခ်ိန္ထိ ေျပလည္မွဳ မရေသးပါဘူး။ အရင္ ဒုတိယ အၾကိမ္ ပင္လံု အစည္းအေ၀းကာလ ျပည္ေထာင္စု သေဘာတူစာခ်ဳပ္ရဲ႕ အစိတ္အပိုင္း (၁) အျဖစ္ အခ်က္ (၃၇) ခ်က္ကို သေဘာတူႏုိင္ခဲ့တယ္ ဆုိေပမယ့္ ေနာက္ပိုင္း တုိင္းရင္းသားေတြဘက္က တစ္ခ်ိဳ႕အခ်က္ေတြကို သေဘာမတူခ်င္ပါပဲ လိုက္ေလ်ာေပးခဲ့ရတယ္လို႔ ေျပာဆုိထားတာည္း ရွိေနပါတယ္။

၀ နဲ႔ ကခ်င္လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕ အပါအ၀င္ ေျမာက္ပိုင္း လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ေတြ ျငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ထဲ ပါ၀င္လာဖို႔ ကိစၥကေတာ့ အေတာ္ေလးကို ခက္ခဲပါလိမ့္မယ္။ လက္ရွိ အဲဒီ အဖြဲ႕ေတြက သူတုိ႔အေနနဲ႔ အစိုးရနဲ႔ တစ္စုတစ္စည္းတည္း ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးလိုတယ္၊ NCA နဲ႔ မဆုိင္ပဲ သီးျခား သေဘာ ေတြ႕လိုတယ္လို႔ ေျပာဆိုထားေပမယ့္ ဒါကို အစိုးရဘက္၊ အထူးသျဖင့္ တပ္မေတာ္ဘက္က အသိအမွတ္မျပဳပါဘူး။ အစိုးရနဲ႔ တပ္မေတာ္ဘက္က ေတာင္းဆုိေနတာကေတာ့ NCA စာခ်ဳပ္မွာ လက္မွတ္ထိုးဖို႔ပဲ ျဖစ္ျပီး အျခား ဘယ္နည္းလမ္းကိုမွ လက္ခံမယ့္ပံု မရွိပါဘူး။

အျခားတစ္ဖက္မွာေတာ့ အဲဒီ အဖြဲ႕ေတြ NCA လက္မွတ္ ထုိးလာေအာင္ တရုတ္အစိုးရဘက္က ဖိအားေပးတာေတြ ရွိတန္သေလာက္ ရွိပါတယ္။ ဖိအား သိပ္ၾကီးရင္ NCA အ၀န္းအ၀ိုင္းထဲကို ေရာက္ေကာင္း ေရာက္လာႏုိင္ေပမယ့္ တျခား ႏုိင္ငံေရးအရ ေဆြးေႏြးမွဳေတြကေတာ့ ခက္ခဲေနဦးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အေၾကာင္းကေတာ့ တပ္မေတာ္နဲ႔ အဲဒီ လက္နက္ကိုင္ အင္အားစုေတြဟာ ဒီမိုကေရစီ ဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စု ဆုိတဲ့ စကားလံုး ေျပာဆိုတာ တူညီၾကေပမယ့္ တကယ့္ အတြင္း အႏွစ္သာရေတြအေၾကာင္း ေျပာဆုိရာမွာေတာ့ မိုးနဲ႔ေျမလို ကြာျခားေနလို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ တပ္မေတာ္ဘက္က ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုေလာက္ကို ဒီမိုကေရစီ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စု ပံုစံေလာက္ ေျပာေနျပီး ၀ လို အဖြဲ႕မ်ိဳးကေတာ့ သီးျခားႏုိင္ငံနီးနီး၊ ကြန္ဖက္ဒေရးရွင္းပံုစံ ရပ္ခံေနလို႔ပါပဲ။ ေျပာရရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံက တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕ေတြထဲမွာ အင္အားၾကီးတဲ့ အဲဒီ ေျမာက္ပိုင္း အဖြဲ႕ေတြ ျငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ထဲ ပါ၀င္လာေအာင္ စည္းရံုးဖို႔ မလြယ္ကူသလို၊ ပါ၀င္လာရင္လည္း အလြန္ညွိရခက္မဲ့ အေနအထား ၾကံဳၾကရပါလိမ့္မယ္။

ေနာက္ထပ္ အေရးၾကီးတာ တစ္ခ်က္က တပ္မေတာ္ရဲ႕ ျငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ သေဘာထားပါ။ ညီလာခံ ဖြင့္ပြဲေန႔ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးၾကီး မင္းေအာင္လွိဳင္ရဲ႕ မိန္႔ခြန္းကို ေလ့လာၾကည့္ရင္ တပ္မေတာ္စစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ႕ တင္းမာတဲ့ သေဘာထားကို ျမင္ေတြ႕ၾကရပါလိမ့္မယ္။ သူ႕မိန္႔ခြန္းထဲမွာ ျပည္တြင္း လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕အစည္းေတြ ေပၚလာတာ၊ ျပည္တြင္း ပဋိပကၡေတြ ျဖစ္ပြားလာတာ တပ္မေတာ္နဲ႔ ဘာမွမဆုိင္ဘူး၊ တပ္မေတာ္က ဘာ အမွားမွ မလုပ္ခဲ့ဘူးလို႔ ဆိုထားပါတယ္။ ဒီေန႔ ျငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းေတြကို ႏိုင္ငံေတာ္ အစိုးရနဲ႔ တပ္မေတာ္က တက္ၾကြစြာ ဦးေဆာင္ ေဆာင္ရြက္ေနျခင္းဟာ က်ေနာ္တုိ႔မွာ အင္အားခ်ိနဲ႔ေနလို႔ မဟုတ္ဘူးဆုိတာ သတိခ်ပ္ေစလိုပါတယ္ ဆိုျပီး ေျပာပါတယ္။ မိန္႔ခြန္း တစ္ေနရာမွာေတာ့ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြနဲ႔ တိုင္းရင္းသားေတြ အေနနဲ႔ ျငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးပြဲနဲ႔ ဆက္စပ္ျပီး ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရး ေဆာင္ရြက္ခ်င္ေနတာကို သူတုိ႔ သိတဲ့အေၾကာင္း၊ သူတို႔ အေနနဲ႔ကေတာ့ ဖြဲ႕စည္းပံု ျပင္ခ်င္ရင္ ဖြဲ႕စည္းပံုပါ ျပဌာန္းခ်က္အတုိင္း ျပင္ဖို႔၊ တစ္နည္း တပ္မေတာ္ သေဘာတူမွ ျပင္ဖို႔၊ အထူးသျဖင့္ ႏိုင္ငံေတာ္ဇ။္ အမ်ိဳးသား ႏုိင္ငံေရး ဦးေဆာင္မွဳ အခန္းက႑တြင္ တပ္မေတာ္က ပါ၀င္ ထမ္းေဆာင္ႏုိင္ေရးတုိ႔ကို အစဥ္တစိုက္ ဦးတည္သည္ ဆုိတာ ပါ၀င္တဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္ အေျခခံမူ ၄၈ ခ်က္ ခိုင္မာတည္တံ့ဖို႔ လိုတယ္ ဆုိျပီးေျပာဆုိခဲ့ပါတယ္။ ေျပာရရင္ ျငိမ္းခ်မ္းေရး တည္ေဆာက္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ တပ္မေတာ္ဘက္က အေပးအယူ အညွိအႏွိဳင္းဆိုတာထက္ သူ႕ရပ္တည္ခ်က္ အေပၚမွာပဲ ရပ္ခံသြားမယ္ ဆိုတဲ့ သေဘာျမင္ေတြ႕ရပါတယ္။

ေနာက္ထပ္ အေရးၾကီးတစ္ခ်က္ကေတာ့ ျငိမ္းခ်မ္းေရး နဲ႔ ပတ္သက္ရင္ လက္ရွိ အင္န္အယ္လ္ဒီ အစိုးရရဲ႕ စြမ္းေဆာင္ရည္ပါ။ ျငိမ္းခ်မ္းေရး တည္ေဆာက္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ အင္န္အယ္လ္ဒီဘက္က စြမ္းေဆာင္ရည္ဟာ အားရစရာ မေကာင္းပါဘူး။ ဒီအခ်က္အလက္ အားလံုးကို ျခံဳငံုသံုးသပ္ၾကည့္လိုက္ရင္ ၂၀၂၀ မွာ ျငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ အျပီးသတ္ဖို႔ဆိုတာ ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ ဆိုတာကလြဲျပီး တကယ္ ျဖစ္ႏုိင္ဖြယ္ မရွိပါေၾကာင္း သံုးသပ္တင္ျပလိုက္ရပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG