သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေတာင္တ႐ုတ္ ပင္လယ္ ျပႆ နာေၾကာင့္ ASEAN ေၾကညာ ခ်က္ ေႏွာင့္ေႏွး

  • ကိုေဇာ္ဝင္းလႈိင္

ေတာင္တရုတ္ပင္လယ္ ပိုင္နက္အျငင္းပြားမႈဆိုင္ရာ နယ္နမိတ္ျပ ေျမပံု။

မေလးရွားႏုိင္ငံ၊ ကြာလာလမ္ပူၿမိဳ႕မွာ က်င္းပေနတဲ့ အာဆီယံႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးေတြရဲ႕ စည္းေ၀းပြဲအတြင္း ေတာင္တရုတ္ပင္လယ္ျပင္ အေရးနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ သေဘာထား ကြဲျပားမႈေတြ ျဖစ္ေပၚေနတဲ့အတြက္ နိဂုံးခ်ဳပ္ ပူးတြဲေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ဖုိ႔အေရး ေႏွာင့္ေႏွးေနပါတယ္။ ေတာင္တရုတ္ပင္လယ္ျပင္အတြင္း တရုတ္ႏုိင္ငံက နယ္ေျမသိမ္းပုိက္မႈေတြ လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ကိစၥနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု အေနနဲ႔ အထူးစုိးရိမ္ေၾကာင္းလည္း အာဆီယံ စည္းေ၀းပြဲကုိ တက္ေရာက္ေနတဲ့ အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး John Kerry က ေျပာပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္း အျပည့္အစုံကုိေတာ့ ကုိေဇာ္၀င္းလႈိင္က စုစည္း တင္ျပေပးထားပါတယ္။

ေတာင္တရုတ္ပင္လယ္ျပင္အတြင္း တရုတ္ႏုိင္ငံက တဖက္သတ္ နယ္ေျမ သိမ္းပုိက္မႈေတြ လုပ္ေဆာင္ေနတယ္လုိ႔ ဆုိတဲ့ ေျမဖုိ႔ၿပီး လူလုပ္ကၽြန္းေတြ တည္ေဆာက္ေနတဲ့ၾကားက ေတာင္တရုတ္ပင္လယ္ျပင္နဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ ဘုံသေဘာထား မထုတ္ျပန္ႏုိင္ပဲ ေႏွာင့္ေႏွးေနတာဟာ ဒီကိစၥမွာ အာဆီယံအဖြဲ႔ အတြင္း သေဘာထား ကြဲျပားမႈေတြ ျဖစ္ေပၚေနတယ္ ဆုိတာကုိ ျပသလုိက္တာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

အာဆီယံအဖြဲ႔ရဲ႕ ပူးတြဲ သေဘာထားေၾကညာခ်က္ကုိ ဗုဒၶဟူးေန႔ကတည္းက အၿပီးသတ္ ေရးဆြဲ ၿပီးဆီးသင့္ခဲ့ေပမယ့္ အခုခ်ိန္ထိ မၿပီးေသးေၾကာင္း၊ ေတာင္တရုတ္ ပင္လယ္ျပင္ အေရးနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ ဘယ္လုိ ထဲ့သြင္း ေရးဆြဲသင့္တယ္ဆုိတဲ့အေပၚ ဘုံသေဘာတူညီခ်က္ မရႏုိင္ပဲ ျဖစ္ေနေၾကာင္း ၾကာသပေတးေန႔က ျပဳလုပ္တဲ့ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲအတြင္း စကၤာပူႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး K. Shanmugam က ကြာလာလမ္ပူၿမိဳ႕မွာ ေျပာပါတယ္။

ကြာလာလမ္ပူၿမိဳ႕မွာ က်င္းပတဲ့ အာဆီယံ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးေတြနဲ႔ အေမရိကန္နဲ႔ တရုတ္ပါအ၀င္ မိတ္ဖက္ႏုိင္ငံေတြရဲ႕ ေဆြးေႏြးပြဲ မွာ ေတာင္တရုတ္ ပင္လယ္ျပင္အေရးက လြမ္းမုိးေနခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

အစည္းေ၀း အစီအစဥ္ထဲမွာ ေတာင္တရုတ္ပင္လယ္ျပင္အေရး ထည့္သြင္း ေဆြးေႏြးျခင္းမျပဳဖုိ႔ တရုတ္ႏုိင္ငံဖက္က ေတာင္းဆုိခဲ့ေပမယ့္ ဒီကိစၥဟာ ခ်န္ထားခဲ့ဖုိ႔ မျဖစ္ႏုိင္တဲ့ ႀကီးမားတဲ့ အေၾကာင္းအရာ ျဖစ္ေနတယ္ဆုိၿပီး အိမ္ရွင္ မေလးရွားႏုိင္ငံအပါအ၀င္ အာဆီယံအဖြဲ႔၀င္ ႏုိင္ငံတခ်ဳိ႕က ထည့္သြင္း ေဆြးေႏြးဖုိ႔ သေဘာတူခဲ့ၾကပါတယ္။

ဒီစည္းေ၀းပြဲကုိ တက္ေရာက္ေနတဲ့ အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး John Kerry ကလည္း ေတာင္တရုတ္ပင္လယ္ျပင္အတြင္း တရုတ္ႏုိင္ငံက ကၽြန္းေတြ တည္ေဆာက္ေနတဲ့ကိစၥကုိ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအေနနဲ႔ အထူး စုိးရိမ္ ပူပန္ေၾကာင္း စည္းေ၀းပြဲအၿပီး က်င္းပတဲ့ သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲအတြင္းမွာ ထပ္ေလာင္း ေျပာၾကားလုိက္ပါတယ္။

“ ေတာင္တရုတ္ပင္လယ္ျပင္အတြင္း တရုတ္ႏုိင္ငံ နယ္ေျမ သိမ္းပုိက္မႈေတြ အႀကီးအက်ယ္ လုပ္ေဆာင္ေနတာနဲ႔ စစ္စခန္း တည္ေဆာက္ဖုိ႔ ျပင္ဆင္ လုပ္ေဆာင္ေနတာေတြအေပၚ က်ေနာ္တုိ႔အေနနဲ႔ အထူးစိုးရိမ္ ပူပန္ေၾကာင္း က်ေနာ့္အေနနဲ႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ ဒီေဒသအတြင္းမွာ လြတ္လပ္စြာ ေရေၾကာင္း သြားလာခြင့္ရွိေရးနဲ႔ ပင္လယ္ျပင္အတြင္း တရား၀င္ လုပ္ငန္းေတြ လုပ္ပုိင္ခြင့္ ရွိေရးကုိ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုအေနနဲ႔ ေထာက္ခံ အားေပးေၾကာင္း က်ေနာ္ ထပ္ေလာင္း ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ ဒီ လြတ္လပ္ခြင့္ေတြဟာ ႏုိင္ငံ ႀကီးငယ္မေရြး အားလုံး တန္းတူ အခြင့္အေရး ရွိသင့္တဲ့ လြတ္လပ္ခြင့္ေတြ ျဖစ္တယ္ ဆုိတာကုိလည္း ဒီေနရာမွာ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ ထပ္ၿပီး သတိေပး ေျပာၾကားပါရေစ။ ဒါေၾကာင့္ ဒီေဒသမွာ တင္းမာမႈေတြ၊ စစ္ေရးတည္ေဆာက္မႈေတြနဲ႔ တျခား ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းေတြ အရွိန္ျမင့္ လုပ္ေဆာင္ျခင္း မျဖစ္ရေအာင္ အားလုံးက ထိန္းထိန္းသိမ္းသိမ္းလုပ္ေဆာင္ၾကဖုိ႔ က်ေနာ္ တုိက္တြန္းပါတယ္။”

အခု ပုိင္ဆုိင္မႈ အျငင္းပြားေနတဲ့ ေရပုိင္နက္အတြင္း ႏွစ္စဥ္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၅ ဘီလီယံ တန္ဖုိးရွိတဲ့ ကုန္ပစၥည္းေတြကုိ ေရေၾကာင္းကေန သယ္ယူ ပုိ႔ေဆာင္ေနၾကတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒါဟာ ေရေၾကာင္း ပုိ႔ေဆာင္ေရးမွာ အေရးပါတဲ့ ေဒသတခုျဖစ္တာနဲ႔အညီ တရုတ္ႏုိင္ငံက ဒီေဒသက နယ္ေျမ အမ်ားစုကုိ သူတုိ႔ပုိင္ဆုိင္ေၾကာင္း ေျပာေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

တရုတ္ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး Wang Yi ကေတာ့ ေတာင္တရုတ္ ပင္လယ္ျပင္အတြင္းမွာ တရုတ္တုိ႔က လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ ကၽြန္းတည္ေဆာက္မႈ လုပ္ငန္းေတြကုိ ရပ္တန္႔ထားလုိက္ၿပီျဖစ္ေၾကာင္းနဲ႔ အျငင္းပြားေနတဲ့ ကိစၥကုိလည္း ေတြ႔ဆုံ ေဆြးေႏြး အေျဖရွာတဲ့နည္းလမ္းနဲ႔ ေျဖရွင္းလုိေၾကာင္း ဗုဒၶဟူးေန႔က ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

ေတာင္တရုတ္ပင္လယ္ျပင္နဲ႔ဆုိင္တဲ့ Code Of Conduct လုိ႔ေခၚတဲ့ လုိက္နာရမယ့္ စည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္းေတြ သတ္မွတ္ႏုိင္ဖုိ႔ ေဆြးေႏြးေနတဲ့ ကိစၥကလည္း တိက် ေရရာတဲ့ အေျဖထြက္မလာေသးေပမယ့္ တုိးတက္မႈရွိၿပီး ေနာက္တဆင့္ကုိ ေရာက္လာေနၿပီလုိ႔ ထုိင္းႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီး Tanasak Patimapragorn က ဗုဒၶဟူးေန႔မွာ ေျပာပါတယ္။

အာဆီယံႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးေတြရဲ႕ သေဘာထားေၾကညာခ်က္ကုိ ၾကာသပေတးေန႔ ေႏွာင္းပုိင္းမွာ ထုတ္ျပန္ႏုိင္လိမ့္မယ္လုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္ေၾကာင္း အဆင့္ျမင့္ အရာရွိေတြက ေျပာဆုိထားေပမယ့္ ၾကာသပေတးေန႔ ကုန္သြားတဲ့အထိ ထြက္မလာခဲ့ပါဘူး။

တရား၀င္ ထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆုိျခင္း မရွိေပမယ့္လည္း ဒီစည္းေ၀းပြဲကုိ တက္ေနၾကတဲ့ အာဆီယံအဖြဲ႔၀င္ အမ်ားစုရဲ႕ သေဘာထားအရ ကေတာ့ ေတာင္တရုတ္ပင္လယ္ျပင္အတြင္း တရုတ္ႏုိင္ငံအေနနဲ႔ ကၽြန္းေတြ တည္ေဆာက္ေနတာကုိ ရပ္တန္႔ဖုိ႔ လုိလားၾကတဲ့အေၾကာင္း မေလးရွားကလာတဲ့ သတင္းေတြမွာ ေရးသား ေဖာ္ျပၾကပါတယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG