သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ဒီကေန႔ ဗုဒၶဟူးေန႔မွာ အာဆီယံထိပ္သီး အစည္းအေ၀းပြဲကို ေနျပည္ေတာ္မွာ စတင္ က်င္းပေတာ့မွာပါ။ ဒီတေခါက္ အာဆီယံေခါင္းေဆာင္ေတြအေနနဲ႔ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ပိုင္နက္ကို လိုက္နာေစာင့္စည္းရမယ့္ အခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ သေဘာတူညီခ်က္ရဖုိ႔ အလားအလာေတြ ရွိေနတယ္လို႔ ဆိုၾကပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္း ဗြီအိုေအသတင္းေထာက္ Steve Herman ေပးပို႔ထားတာကို မခင္ျဖဴေထြးက တင္ျပထားပါတယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့ ၃ လကက်င္းပခဲ့တဲ့ ေဒသတြင္း လံုၿခံဳေရးႏွီးေႏွာဖလွယ္ပြဲမွာ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ႏုိင္ငံမ်ားအသင္း အာဆီယံ ၁၀ ႏုိင္ငံက ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ျပင္ဆုိင္ရာ လိုက္နာရမယ့္ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြကို အျမန္ဆံုး အဆံုးသတ္ ေရးဆြဲခ်မွတ္ဖို႔ ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကပါတယ္။ အခုသီတင္းပတ္အတြင္း အာဆီယံေခါင္းေဆာင္ေတြ ေနျပည္ေတာ္မွာ ေတြ႔ဆံုခ်ိန္မွာ ဒီကိစၥ အၿပီးသတ္ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ဖြယ္ မရွိေပမဲ့လို႔ ဒါကို အျမန္ဆံုး ခ်မွတ္ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ေအာင္ ပါ၀င္ပတ္သက္ၾကသူေတြ အားလံုးက သႏၶိဌာန္ခ် ေဆာင္ရြက္ေနတယ္လို႔ ျမန္မာျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီး ဦးရဲထြဋ္က ေျပာပါတယ္။

“က်ေနာ္တုိ႔ ဒီ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ဒီ အာဆီယံဥကၠဌရာထူး စယူမယ္ဆိုကတည္းကိုက တ႐ုတ္ႏုိင္ငံရဲ႕ ၾသဇာလႊမ္းမိုးမႈေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံအေနနဲ႔ မွန္ကန္တဲ့လမ္းေၾကာင္းေပၚမွာ ဦးေဆာင္ႏိုင္ပါ့မလားဆိုတဲ့ သံသယေတြ က်ေနာ္တို႔မွာ ရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ က်ေနာ္တို႔ အာဆီယံထိပ္သီး အစည္းအေ၀းရယ္၊ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးမ်ား အစည္းအေ၀းရယ္၊ ၂ ႀကိမ္ရယ္ေပါ့ေနာ္ အဲ့ဒါကိုၾကည့္လုိက္မယ္ဆုိရင္ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ က်ေနာ္တို႔ အာဆီယံရဲ႕ ဘံုသေဘာထားအေပၚမွာ ရပ္တည္ၿပီးေတာ့မွ က်ေနာ္တို႔ မွန္ကန္တဲ့ ေျဖရွင္းမႈေတြ လုပ္ႏုိင္တာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ ႏွစ္ဆန္းပိုင္းတုန္းက ေတာ္ေတာ္ေလး တင္းမာမႈ ျမင့္ခဲ့တာေတြ ရွိပါတယ္။ ေရနံတြင္းတူးစင္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့။ သို႔ေသာ္ က်ေနာ္တုိ႔ရဲ႕ ၾကား၀င္ ညိႇႏိႈင္းမႈဆုိတာက ဒါ အစည္းအေ၀း ခန္းမေတြအတြင္းမွာ ညိႇႏိႈင္းေျဖရွင္းေပးမႈအရေရာ၊ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ျပင္မွာ ဘာပဲေျပာေျပာ တင္းမာမႈအရွိန္ ေလ်ာ့က်လာတာကို ေတြ႔ရမွာပါ။ အဲေတာ့ ဒီအစည္းအေ၀းမွာေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ဘာကို ေမွ်ာ္မွန္းထားသလဲဆုိေတာ့ code of conduct တခု အျမန္ဆံုး ေပၚေပါက္ႏုိင္ေရးအတြက္ ဘယ္လိုစၿပီးေတာ့ အစီအစဥ္ေတြ လုပ္ၾကမလဲဆိုတဲ့ ခိုင္ခိုင္မာမာ သေဘာတူညီခ်က္တခု ရႏိုင္ဖို႔ေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔အားလံုး ႀကိဳးစားဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္ထားပါတယ္။”

တ႐ုတ္သေဘၤာေတြ ပါ၀င္ပတ္သက္ေနတဲ့ ေရေၾကာင္းဆုိင္ရာ အျငင္းပြားမႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အာဆီယံႏုိင္ငံေတြက ပိုၿပီးေတာ့ စိုးရိမ္လာေနၾကတာပါ။ တ႐ုတ္အစိုးရဟာ အျငင္းပြားေနတဲ့ ေရပိုင္နက္ ေနရာေတြမွာ ပိုမို ဆိုးဆုိးရြားရြား ျပဳမူလာေနတာ ေတြ႔ရတယ္လို႔ အေမရိကန္အစိုးရ အရာရွိေတြက ေျပာပါတယ္။

ဗီယက္နမ္နဲ႔ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံေတြကေတာ့ ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အစိုးရိမ္ဆံုး ႏုိင္ငံေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီစိုးရိမ္ခ်က္ကို ဗီယက္နမ္ သံတမန္ေဟာင္းတဦးျဖစ္တဲ့ လက္ရွိ အာဆီယံ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ Le Luong Minh ကလည္း ဗြီအိုေအနဲ႔ ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခ်ိန္မွာ အသိအမွတ္ျပဳ ေျပာဆုိပါတယ္။

“ႏုိင္ငံေရးလုပ္ငန္းေတြကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔ စိတ္ပိုင္းျဖတ္ထားတာနဲ႔ လက္ေတြ႔ ေဆာင္ရြက္မႈေတြၾကား ကြာဟခ်က္ ႀကီးမားေနတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ က်ေနာ္ ဆုိလိုတာက တကယ့္ ပင္လယ္ျပင္မွာ ျဖစ္ေနတဲ့ အေျခအေနကိုပါ။ ဒါကို ေျဖရွင္းႏုိင္ဖို႔က က်ေနာ္တို႔အတြက္ စိန္ေခၚမႈ ျဖစ္ေနပါတယ္။”

ေရွ႕ႏွစ္က်ရင္ အာဆီယံအလွည့္က် တာ၀န္ယူမယ့္ မေလးရွားဟာ တ႐ုတ္လိုလားတဲ့ႏုိင္ငံလို႔ ႐ႈျမင္ထားတာေၾကာင့္ အခု ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ျပင္ဆိုင္ရာ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ သေဘာတူညီခ်က္ ရယူဖို႔ကိစၥ ပိုၿပီးေတာ့ ခက္ခဲႏုိင္တယ္ဆိုတဲ့ စိုးရိမ္ခ်က္ေတြလည္း ထြက္ေပၚေနပါတယ္။ အရင္ အာဆီယံအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ ေျပာသလိုပဲ အာဆီယံဟာ အရာရာကို အမ်ားသေဘာတူညီခ်က္နဲ႔ ဆံုးျဖတ္ရတာေၾကာင့္မို႔လို႔ အဖြဲ႔ရဲ႕ လုပ္ကိုင္ႏုိင္မႈႏႈန္းဟာ အာဆီယံထဲမွာ အေႏွးဆံုး အလုပ္လုပ္ႏုိင္တဲ့ ႏုိင္ငံတခုရဲ႕ ႏႈန္းေလာက္ကို ေႏွးေကြးေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG