သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

neutrino လို႔ေခၚတဲ့ အမႈန္ေလးမွာ အေလးခ်ိန္ရွိေၾကာင္း ျပသတဲ့ ဒီအမႈန္ရဲ့ ေျပာင္းလဲမႈကို တိုင္းတာႏိုင္တဲ့အတြက္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္အတြက္ ရူပေဗဒႏိုဘယ္ဆုကို ဂ်ပန္ႏိုင္ငံ တိုက်ိဳတကၠသိုလ္က Takaaki Kajita နဲ႔ ကေနဒါႏိုင္ငံ Queens တကၠသိုလ္က ပါေမာကၡ Arthur B. McDonald တို႔ ကို ခ်ီးျမွင့္လိုက္ပါ တယ္။ သူတို႔ရဲ့ စမ္းသပ္ ေတြ႔ရွိခ်က္ေတြဟာ သိပၸံဘာသာရပ္အတြက္ အေျပာင္းအလဲေတြကို သိသိသာသာ ျဖစ္လာေစမယ္လုိ႔ နာဆာက သိပၸြံပညာရွင္ ေဒါက္တာ ပေဒသာတင္က ေျပာပါတယ္။

အက္တမ္လို႔ေခၚတဲ့ အႏုျမဴမႈန္မွာ သူ႔ကို ထပ္ၿပီး ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာလို႔ မရေတာ့ဘူးဆိုတဲ့ သေဘာနဲ႔ ဂရိ အေတြးအေခၚ ပညာရွင္ေတြက အေသးအငယ္ဆံုး ပစၥည္းကို အက္တမ္လို႔ နံမယ္ေပးခဲ့တာပါ။ ဒီ Atom လို႔ေခၚတဲ့ အႏုျမဴမႈန္ကို ထပ္ခြဲလို႔ရတယ္ ဆိုတာ လြန္ခဲ့တဲ့ ရာစုႏွစ္ထဲမွာပဲ သိခဲ့ရၿပီး အဲဒီမွာ အီလက္ထရြန္၊ ပရိုတြန္၊ ႏ ်ဴထရြန္လို႔ေခၚတဲ့ ပရမာ အႏုျမဴေတြ အျဖစ္ ထပ္ခြဲႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီပရမာအႏုျမဴ တခုကေန ေနာက္တခုကို ေျပာင္းရင္း အဖိုဓါတ္ အမဓါတ္မရွိတဲ့ အမႈန္အျဖစ္ ေျပာင္းသြားတာကို neutrino လို႔ အီတလီသိပၸံပညာရွင္ Enrico Ferm က ၁၉၃၂ ခုႏွစ္မွာ နံမယ္စေပးခဲ့တာပါ။ အီတလီဘာသာနဲ႔ little neutral one ကုိ neutrino လို႔ေခၚတာပါ။

neutrino အမ်ိဳးအစား ၃ ခုရွိပါတယ္။ အီလက္ထရြန္ neutrino၊ ျမဴရြန္ neutrino နဲ႔ ေတာဝ္ neutrino (electron neutrino νe, muon neutrino νμ နဲ႔ tau neutrino ντ ) တို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီ ၃ ခုစလံုးေပါင္းအေလးခ်ိန္ဟာ အီလက္ထရြန္ အေလးခ်ိန္ထက္ အဆ တသန္းပံု ထက္ ပိုနဲတာမို႔ သူ႔ကို အရင္က အေလးခ်ိန္ မရွိဘူးလို႔ သတ္မွတ္ခဲ့တာပါ။ အခု ဒီ neutrino မွာ အေလးခ်ိန္ရွိတယ္ ဆိုတာ တိုင္းႏိုင္ခဲ့တာမို႔ ႏိုဘယ္ဆု ခ်ီးျမွင့္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

ေနကထြက္လာတဲ့ ေကာ့စမစ္ ေရာင္ျခည္မွာ ေတြ႔ရတဲ့ neutrino ကိုတိုင္းတာတဲ့အခါ သံုးပံုတပံုပဲ တိုင္းႏိုင္တာနဲ႔ ပါတ္သက္ၿပီး အေျဖရွာေနၾကတာ ၾကာၿပီျဖစ္ပါတယ္။ အခု ပါေမာကၡ ၂ ဦးက ကြဲျပားတဲ့ အေလးခ်ိန္ရွိတဲ့ neutrino ၃ မ်ိဳး တခုကေန တခုကို တလွည့္စီ ေျပာင္းေနခ်ိန္မွာ တိုင္းတာမိတာ ေၾကာင့္ အခုလို အျပည့္ မတိုင္းႏုိင္ေၾကာင္း သက္ေသ အေထာက္အထားနဲ႔ တကြ တင္ျပႏိုင္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

စၾကၤာဝ႒ာႀကီး တခုလံုး ျဖစ္ေပၚလာဖုိ႔ အတြက္ ေပါင္းစပ္ထားတဲ့ အေျခခံ အမႈန္ေတြ ေပၚမူတည္ၿပီး သိပၸံပညာရွင္ေတြက standard model စံသတ္မွတ္မႈ နိယာမ ပံုစံ တခု ခ်ထား ပါတယ္။ အဲဒီခ်မွတ္ထားမႈဟာ အခုေတြ႔ရွိခ်က္ေၾကာင့္ မွန္တဲ့ နိယာမတခု မဟုတ္ေတာ့တာမို႔ ျပန္ၿပီး ျပင္ဖို႔ လိုအပ္လာပါၿပီ။ ကမာၻနဲ႔ စၾကၤာဝ႒ာထဲက ေကာ့စမစ္ ေနာက္ခံေရာင္ျခည္ေတြကို တိုင္းတာရာမွာလည္း ပံုစံတမ်ိဳးနဲ႔ ျပန္တိုင္းဖို႔ လိုလာသလို အခုဆိုရင္ neutrino အမ်ိဳးကြဲေတြအတြက္ အေလးခ်ိန္ေတြကို တိတိက်က် တုိင္းတာဖို႔ လည္း သိပၸံပညာရွင္ေတြ ျပင္ဆင္ေနၾကၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။

ရူပေဗဒ ဘာသာရပ္အတြက္ သိပ္ကိုႀကီးမားတဲ့ အေျပာင္းအလဲေတြကို ျဖစ္ေစတာမို႔ ထိုက္တန္တဲ့ ဆုေပးရတာလုိ႔

XS
SM
MD
LG