သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ကိုဗစ္ ၁၉ အတြက္ ေဆး


medicine

ကမာၻတလႊား ကူးစက္ျပန္႔ႏွံ႔ေနတဲ့ COVID-19 ေရာဂါ အတြက္ ထိေရာက္တဲ့ ကာကြယ္ေဆးေတြ ကုသေဆးေတြ ထုတ္ႏိုင္ဖို႔ ႀကိဳးစားေနတာ ေတြကို Utah ျပည္နယ္ Brigham Young တကၠသိုလ္က အဏုဇီဝေဗဒ ဘြဲ႕လြန္ေက်ာင္းသူ မခင္ဇာဝင္းျပည့္ က ေျပာျပေပးမွာပါ

ကိုဗစ္ ၁၉ အတြက္ ေဆး
please wait

No media source currently available

0:00 0:07:20 0:00
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

(Zawgyi / Unicode)

(Zawgyi)

ကမာၻတလႊား ကူးစက္ျပန္႔ႏွံ႔ေနတဲ့ COVID-19 ေရာဂါ အတြက္ ထိေရာက္တဲ့ ကာကြယ္ေဆးေတြ ကုသေဆးေတြ ထုတ္ႏိုင္ဖို႔ ႀကိဳးစားေနတာ ဘယ္အေျခေနေရာက္ေနပါၿပီလဲ။

Utah ျပည္နယ္ Brigham Young တကၠသိုလ္က အဏုဇီဝေဗဒ ဘြဲ႕လြန္ေက်ာင္းသူ မခင္ဇာဝင္းျပည့္ ကို ေမးျမန္းၿပီး တင္ျပေပးမွာပါ။

မခင္ဇာဝင္းျပည့္။. ။“ကုသေဆးမွာ ဆိုရင္ေတာ့ ေနာက္ဆံုး သိရတဲ့ ဟာက Dexamethasone ဆိုတဲ့ အေရာင္က်ေဆးေပါ့ေနာ္။ ဒီအေရာင္က်ေဆးကို emergency use authorization အေရးေပၚ အေျခေန အတြက္ ကုသခြင့္ ေပးထားတာေပါ့ေနာ္။ အဲဒါက ျပင္းထန္ေရာဂါ သမားေတြကို အဆုတ္ေရာင္တာ သက္သာေစဖုိ႔ အဲဒါကို ခ်ေပးတာပါ။ အေရာင္ခ်ေပးတာပါ။ ကုသေဆး အျဖစ္ သံုးပါတယ္။

ကာကြယ္ေဆးမွာေတာ့ Johnson and Johnson လို အေမရိကန္ အေျခစိုက္ ကုမၸဏီႀကီး ၇ ခုမွာ. ကာကြယ္ေဆး အေနနဲ႔ထုတ္လုပ္မယ္ ဆိုတာ focus လုပ္ထားပါတယ္။

ေမး။. ။“အေမရိကန္ႏိုင္ငံမွာ ေဆးရံု အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ remdesivir ေဆးကို ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား သံုးၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အေရးေပၚလူနာ အတြက္ပဲ ေပးသံုးပါေသးတယ္။ ဒီ ေဆး အေၾကာင္း နဲနဲ ေျပာျပေပးပါ။”

မခင္ဇာဝင္းျပည့္။. ။“သူ႔ကို စၿပီးေတာ့ ထုတ္တာကေတာ့ အီဘိုလာ ဗိုင္းရပ္စ္ အတြက္ ထုတ္တာေပါ့ေနာ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီအတြက္ကို အသံုး မျပဳလိုက္ရဘူး။ သူက အက်ိဳး သိပ္မထူးျခားဘူးေပါ့။ အခု ဒီေနာက္ပိုင္း covid 19 ျဖစ္လာတဲ့ အခါက်ေတာ့ သူက အက်ိဳးထူးတယ္ ဆိုတာေတြ႔လာရတယ္။ အဲဒီအခါက်ေတာ့ သူ႔ကိုစၿပီး သံုးၾကတာ ေပါ့ေနာ္။ သူ႔ကိုက်ေတာ့ ဒီဗိုင္းရပ္စ္ကုိ ခုခံေပးတယ္ေပါ့။ ဗိုင္းရပ္စ္ကို တိုက္ရိုက္ တိုက္ထုတ္ ေပးတယ္။ အဲဒီလုိ ဗိုင္းရပ္စ္ကို တိုက္ရိုက္ တိုက္ထုတ္ေပးလို႔ သူ႔ကို antiviral လို႔ ေခၚတယ္။ ဆုိေတာ့ ခုနတုန္းက ဒက္ဆာမီသာဇုန္းနဲ႔ ယွဥ္မယ္ ဆိုရင္ ဟုိကေတာ့ ဗိုင္းရပ္စ္ကို တိုက္တာ မဟုတ္ဖူး။ ဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ ျဖစ္လာတဲ့ အက်ိဳးဆက္ ေရာင္လာတဲ့ ဟာေတြ ေပါ့ေနာ္။ inflammation ရတဲ့ဟာမ်ိဳးေတြ၊ ျပင္းထန္ အဆုတ္ေယာင္ တဲ့ဟာမ်ိဳးေတြ ထပ္ၿပီး မျဖစ္ေအာင္ သူက ထိန္းေပးတယ္။ ဒီ remdesivir က က်ေတာ့ ဗိုင္းရပ္စ္ကို ထပ္ၿပီး ပြါးလို႔ မရေအာင္ သူက ပိတ္ေပးတာ။ ဒီ၂ ခုက ပစ္မွတ္ထားတဲ့ ဟာ မတူဘူးေပါ့။”

ေမး။. ။“ဆိုေတာ့ remdesivir ေဆးကို သံုးမယ္ ဆိုရင္ အခ်ိန္တိုတို အတြင္းမွာ လူနာေတြ ျပန္ၿပီး ထူထူေထာင္ေထာင္ ျဖစ္တယ္ လို႔ ေျပာတာ။ ဘာေၾကာင့္မ်ား ဒီ လိုျဖစ္တာပါလဲ ရွင္းျပေပးပါ။”

မခင္ဇာဝင္းျပည့္။. ။”ဒီ remdesivir လူနာကို ေပးတာနဲ႔ မေပးတာနဲ႔ ၂ ခု ယွဥ္လိုက္မယ္ ဆိုရင္ မေပးတဲ့ လူက သူက အခ်ိန္ ၁၅ ရက္ၾကာမယ္။ ေပးတဲ့လူက က်ေတာ့ ၁၁ ၾကာမယ္။ အဲလို အခ်ိန္တိုတိုနဲ႔ ထူထူေထာင္ေထာင္ ျပန္ျဖစ္လာတယ္။ ဒီေဆးက လူရဲ့ ဆဲလ္ ေတြထဲမွာ ဝင္ေနၿပီးေတာ့ ဒီပြါးေနတဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္ကို မပြါးေအာင္လို႔ သူက ဝင္ၿပီးပိတ္ေပးတာေပါ့။ အဲဒီ ရွိေနတဲ့ ဗို္င္းရပ္စ္ ေတြက ေျပာရရင္ သူ႔သက္တမ္းေရာက္ၿပီ ဆိုရင္ေသသြားတယ္။ ေသသြားၿပီးတဲ့ အခါ က်န္တဲ့ဟာ က ဆက္ၿပီး မ်ိဳးထပ္ပြါးလို႔ မရေတာ့ဘူး။ အဲဒီမွာ လူက ျပန္ၿပီး နလံထလာတာ။”

ေမး။ ။“အဲဒီေတာ့ ဒီ remdesivir ကိုု ဒီေရာဂါအတြက္ ဆက္ၿပီး သံုးေနတုန္းေပ့ါ။”

မခင္ဇာဝင္းျပည့္။. ။“သံုးေနတုန္းပဲ။ ဒီ remdesivir က first line အေနနဲ႔သံုးတဲ့ ဟာမ်ိဳး။ သူက ဒီ ကိုဗစ္နဲ႔ ေရာက္လာရင္ ေရာက္ေရာက္ခ်င္းလူနာ ေတြကို သူတုိ႔ အေၾကာထဲ ထိုးေပးတာေပါ့။ standard care အေနနဲ႔ တျခားေဆး မသံုးေတာ့ဘူး။ ဒီ remdesivir ကို သံုးတာ။ Dexamethasone ကေတာ့ ေရာဂါျပင္းထန္သမားေတြကို တအားႀကီးအဆုတ္ေတြ အရမ္းေယာင္ေနတယ္ ဆိုတာက်ေတာ့ အဲဒီအခါ သူ႔ကို ထည့္သံုးတာပါ။”

ေမး။. ။“အခု COVID-19 နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ေဆးေတြထဲမွာ Dexamethasone ကို ၿဗိတိန္က သိပၸံပညာရွင္ေတြက ဒါသံုးတာ အက်ိဳးရွိတယ္လို႔ သူတို႔ စေျပာပါတယ္။ ဒီ Dexamethasone က COVID-19 ေရာဂါ ဗိုင္းရပ္စ္အတြက္ ဘယ္လိုမ်ား သူအလုပ္လုပ္လဲ နဲနဲ ရွင္းျပေပးပါ။”

မခင္ဇာဝင္းျပည့္။။“ ဟုတ္ကဲ့ပါ။ Dexamethasone က ပံုမွန္အတိုင္းေျပာရမယ္ဆိုရင္ အဆစ္အျမစ္ေရာင္၊ ေလးဘက္နာသမားတို႔ ျပင္းထန္တဲ့ cancer ေရာဂါသမားေတြ အရမ္းနာက်င္တယ္ဆိုတာမ်ိဳးေတြမွာ အနာသက္သာေအာင္ ေပးတယ္ဆိုတဲ့သေဘာေပးၾကတယ္။ တခ်ိဳ႕ ဓါတ္မတည့္တဲ့ Allergy အရမ္း ျပင္းတဲ့ဟာမွာလည္း ဒီ Dexamethasone ေပးတယ္ေပါ့ေနာ္။ ေနာက္ TB အဆုတ္ေရာင္တာမ်ိဳးဆိုရင္လည္း Antibiotic နဲ႔ တြဲေပးတယ္ဆိုတာမ်ိဳး ရွိတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဓိက လုပ္ေဆာင္တာကေတာ့ အေရာင္က်တာ။ COVID ကို ကာကြယ္တာတို႔ဘာတို႔ လုပ္လို႔မရဘူး။ ႀကိဳၿပီးေတာ့ ေသာက္ထားတာတို႔ ဘာတို႔လည္း လုပ္လုိ႔မရဘူး။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာဆိုရင္ prednisolone ဆိုတာ ၾကားဖူးမယ္ထင္တယ္။ သူက steroid သေဘာမ်ိဳးေပါ့ေနာ္ အဲဒီေဆးနဲ႔ မတိုးေတာ့တဲ့လူေတြဆိုရင္ Dexamethasone ေပးတာရွိတယ္ ဆိုေတာ့ သူက ျပင္းတဲ့အေရာင္က်ေဆး steroid ပါတဲ့ေဆးေပါ့ေနာ္။ ဆိုတဲ့အခါက်ေတာ့ ဒီအတိုင္ အလကားေနရင္း အလကားေတာ့ မသံုးသင့္ဘူးေပါ့ေနာ္။ ႀကိဳတင္ကာကြယ္တဲ့ပံုစံမ်ိဳးနဲ႔ သံုးမယ္ဆိုတာမ်ိဳးကေတာ့ မျဖစ္သင့္ဘူး ဒီ COVID မွာ သံုးတယ္ဆိုတာကလည္း အဓိက ဗိုင္းရပ္စ္ ကို ကာကြယ္ဖို႔အတြက္မဟုတ္ဘူး၊ တိုက္ထုတ္ဖို႔အတြက္လည္း မဟုတ္ဘူး။ ဗိုင္းရပ္စ္ ေၾကာင့္ ျဖစ္ေနတဲ့ လူနာေတြ အနာသက္သာလို သက္သာ၊ အဆုတ္ေရာင္တာေတြ အေရာင္က်ေအာင္ အဲလို အေထာက္အကူေပးတဲ့ သေဘာမ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။”

ေမး။. ။“ဒီ့မတိုင္ခင္တုန္းက ငွက္ဖ်ား ေရာဂါအတြက္ ေပးတဲ့ hydroxychloroquine ေဆးေတြနဲ႔ စမ္းသပ္တယ္ေပါ့ေနာ္။ အဲဒါနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အေျခေနေလးေျပာျပေပးပါ။ ဒါကို အခုေကာ ဆက္ၿပီးစမ္းတုန္းပဲလား”

မခင္ဇာဝင္းျပည့္။. ။“ဇြန္လ ၁၅ ရက္ေန႔ ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ ဒီ hydroxychloroquine ကို သံုးတဲ့လူ group နဲ႔ မသံုးတဲ့လူ group ၂ ခုယွဥ္တဲ့ အခါမွာ အက်ိဳး သိသိသာသာ ထူးျခားတာ မရွိဘူးဆိုၿပီးေတာ့ သူ႔ကို အသံုးျပဳတဲ့ဟာကို ျပန္ၿပီးေတာ့ ရုပ္သိမ္းတယ္လို႔ သူတို႔ေျပာထားတာ ရွိတယ္။ အက်ိဳးထူးလိုထူးျငား ဆိုၿပီးေတာ့ hydroxychloroquine နဲ႔ စၿပီးေတာ့ စမ္းသပ္ၾကည့္တယ္။ အေျဖေတြအားလံုး အရ ဆိုရင္ေတာ့ ထူးျခားမႈ မရွိဘူးဆိုၿပီး သံုးတဲ့ဟာကို ခဏ ျပန္ၿပီးေတာ့ ရပ္ထားတယ္။”

ေမး။. ။“ဒီက ဆရာဝန္ႀကီးေတြ ေျပာေနၾကတာေတာ့ ဒီ Covid 19 အတြက္ ေဆးဟာ ဆိုရင္ ဒီႏွစ္ ၂၀၂၀ ႏွစ္ကုန္ေလာက္မွာ ရမယ္လို႔ ေျပာတယ္။ တခ်ိဳ႕ကလည္း ဒီေလာက္ ျမန္ျမန္ႀကီး မရႏိုင္ဘူးေပါ့ေနာ္။ အဲဒါ ဘာေၾကာင့္ ၾကာလဲ၊ ဘယ္ေလာက္ ၾကာႏိုင္လဲ ေျပာျပေပးပါ။”

မခင္ဇာဝင္းျပည့္။. ။“ဘာေၾကာင့္လည္း ဆိုေတာ့ ဒီ ပံုမွန္ FDA ရဲ့ clinical trial process စမ္းသပ္ရတဲ့ လုပ္ငန္းက ၾကာတယ္။ ဘာလို႔လည္း ဆိုေတာ့ သူ႔ရဲ့ အဆင့္ဆင့္ ေပါ့ေနာ္။ အဆင့္ ၁- ၂- ၃ (Phase 1 Phase 2 Phase 3) ဆိုၿပီးေတာ့ ၃ ဆင့္ အဲဒီိလို ခြဲၿပီးေတာ့စစ္ရတယ္။ စစ္ၿပီးတဲ့ အခါက်ရင္ လူေတြရဲ့ နလံျပန္ထၿပီးသြားလို႔ ရွိရင္ သူက ဘယ္ေလာက္အထိ၊ အက်ိဳးထူးတယ္ ဆိုတဲ့ဟာေတြ။ အဲဒါေတြကို တိုုင္းၿပီးေတာ့ သူက ျပန္ၿပီးေတာ့ လူဦးေရ အေရအတြက္နဲ႔ လုပ္တယ္။ အဆင့္ ၁ ဆိုရင္ ဆယ္ဂဏန္း၊ အဆင့္ ၂ ဆိုရင္ ရာဂဏန္း၊ အဆင့္ ၃ ဆိုရင္ ေထာင္ဂဏန္း ဆိုတာ သူက ၃ ေထာင္ ၄ ေထာင္ ၅ ေထာင္ ၆ ေထာင္။ အဲဒီလိုမ်ိဳး လူအုပ္ေတြကို လုပ္ရတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ မို႔လို႔ လူူရဲ့ ဘာ complication ရွိလဲ၊ ေနာက္ခံ ေရာဂါရာဇဝင္ ေတြ အေၾကာင္းကိုပါ ျပန္ၿပီးေတာ့ စစ္တမ္းျပဳစုရတယ္။ အဲဒီေတာ့ အဲဒါေတြကို လုပ္ရတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ အခ်ိန္ကေတာ့့ ပံုမွန္အတိုင္းဆိုရင္ ၾကာတယ္။

ၾကာတာက စၿပီးေတာ့ ေဆးအသစ္တခု ေပၚတာကေန ဆိုရင္ ေနာက္ဆံုး အဆင့္ ၃ ၿပီးတဲ့ အထိဆိုရင္ အနည္းဆံုး ၇ ႏွစ္ေလာက္ၾကာတယ္။ ဒါက ေဆးအသစ္ကို ေျပာတာ။

ဒါေပမယ့္ အခု ဒီမွာက ျဖစ္တာေတြကလည္း မ်ားတယ္ ဆိုေတာ့ စမ္းရတဲ့ အခါမွာလည္း ေဘာင္နဲနဲ က်ယ္လာတယ္။ တခ်ိန္ထဲမွာ လူေတြ အမ်ားႀကီးကို စမ္းႏို္င္တယ္ ဆိုတဲ့ဟာေတြ ျဖစ္လာတယ္။ ဆိုေတာ့ တကယ္တမ္းဆို ခုန ဆရာဝန္ႀကီးေတြ ေျပာသလို ဒီႏွစ္ကုန္ေလာက္ ဆိုရႏိုင္တယ္ဆိုတာက ေမ ွ်ာ္လင့္ရင္ ေမ ွ်ာ္လင့္လို႔ ရတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒါသူတုိ႔က အခ်ိန္အတိုင္းအတာ တခုကေတာ့ ရွိရမယ္။ ဒီေရာဂါ ျဖစ္ေနတဲ့လူေတြ သက္သာလာတဲ့ ဟာ ကိုလည္း ျပန္ၿပီးေတာ့ ခ်ိန္ရေသးတယ္။ ဆိုတဲ့အခါ က်ေတာ့ က်မရဲ့ ကိုယ္ပိုင္ အျမင္နဲ႔ ေျပာရရင္ေတာ့ ရမလား မရဘူးလား ဆိုတာကေတာ့ မေသခ်ာဘူးေပါ့။”

မခင္ဇာဝင္းျပည့္ရဲ့ ေျပာၾကားခ်က္နဲ႔ပဲ ဒီသီတင္းပတ္အတြက္ သိပၸံနဲ႔နည္းပညာ က႑ကို ဒီမွာပဲ ရပ္နား လိုက္ပါရေစ။

(Unicode)

ကမ္ဘာတလွှား ကူးစက်ပြန့်နှံ့နေတဲ့ COVID-19 ရောဂါ အတွက် ထိရောက်တဲ့ ကာကွယ်ဆေးတွေ ကုသဆေးတွေ ထုတ်နိုင်ဖို့ ကြိုးစားနေတာ ဘယ်အခြေနေရောက်နေပါပြီလဲ။

Utah ပြည်နယ် Brigham Young တက္ကသိုလ်က အဏုဇီဝဗေဒ ဘွဲ့လွန်ကျောင်းသူ မခင်ဇာဝင်းပြည့် ကို မေးမြန်းပြီး တင်ပြပေးမှာပါ။

မခင်ဇာဝင်းပြည့်။. ။“ကုသဆေးမှာ ဆိုရင်တော့ နောက်ဆုံး သိရတဲ့ ဟာက Dexamethasone ဆိုတဲ့ အရောင်ကျဆေးပေါ့နော်။ ဒီအရောင်ကျဆေးကို emergency use authorization အရေးပေါ် အခြေနေ အတွက် ကုသခွင့် ပေးထားတာပေါ့နော်။ အဲဒါက ပြင်းထန်ရောဂါ သမားတွေကို အဆုတ်ရောင်တာ သက်သာစေဖို့ အဲဒါကို ချပေးတာပါ။ အရောင်ချပေးတာပါ။ ကုသဆေး အဖြစ် သုံးပါတယ်။

ကာကွယ်ဆေးမှာတော့ Johnson and Johnson လို အမေရိကန် အခြေစိုက် ကုမ္ပဏီကြီး ၇ ခုမှာ. ကာကွယ်ဆေး အနေနဲ့ထုတ်လုပ်မယ် ဆိုတာ focus လုပ်ထားပါတယ်။

မေး။. ။“အမေရိကန်နိုင်ငံမှာ ဆေးရုံ အတော်များများမှာ remdesivir ဆေးကို တော်တော်များများ သုံးကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အရေးပေါ်လူနာ အတွက်ပဲ ပေးသုံးပါသေးတယ်။ ဒီ ဆေး အကြောင်း နဲနဲ ပြောပြပေးပါ။”

မခင်ဇာဝင်းပြည့်။. ။“သူ့ကို စပြီးတော့ ထုတ်တာကတော့ အီဘိုလာ ဗိုင်းရပ်စ် အတွက် ထုတ်တာပေါ့နော်။ ဒါပေမယ့် အဲဒီအတွက်ကို အသုံး မပြုလိုက်ရဘူး။ သူက အကျိုး သိပ်မထူးခြားဘူးပေါ့။ အခု ဒီနောက်ပိုင်း covid 19 ဖြစ်လာတဲ့ အခါကျတော့ သူက အကျိုးထူးတယ် ဆိုတာတွေ့လာရတယ်။ အဲဒီအခါကျတော့ သူ့ကိုစပြီး သုံးကြတာ ပေါ့နော်။ သူ့ကိုကျတော့ ဒီဗိုင်းရပ်စ်ကို ခုခံပေးတယ်ပေါ့။ ဗိုင်းရပ်စ်ကို တိုက်ရိုက် တိုက်ထုတ် ပေးတယ်။ အဲဒီလို ဗိုင်းရပ်စ်ကို တိုက်ရိုက် တိုက်ထုတ်ပေးလို့ သူ့ကို antiviral လို့ ခေါ်တယ်။ ဆိုတော့ ခုနတုန်းက ဒက်ဆာမီသာဇုန်းနဲ့ ယှဉ်မယ် ဆိုရင် ဟိုကတော့ ဗိုင်းရပ်စ်ကို တိုက်တာ မဟုတ်ဖူး။ ဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့် ဖြစ်လာတဲ့ အကျိုးဆက် ရောင်လာတဲ့ ဟာတွေ ပေါ့နော်။ inflammation ရတဲ့ဟာမျိုးတွေ၊ ပြင်းထန် အဆုတ်ယောင် တဲ့ဟာမျိုးတွေ ထပ်ပြီး မဖြစ်အောင် သူက ထိန်းပေးတယ်။ ဒီ remdesivir က ကျတော့ ဗိုင်းရပ်စ်ကို ထပ်ပြီး ပွါးလို့ မရအောင် သူက ပိတ်ပေးတာ။ ဒီ၂ ခုက ပစ်မှတ်ထားတဲ့ ဟာ မတူဘူးပေါ့။”

မေး။. ။“ဆိုတော့ remdesivir ဆေးကို သုံးမယ် ဆိုရင် အချိန်တိုတို အတွင်းမှာ လူနာတွေ ပြန်ပြီး ထူထူထောင်ထောင် ဖြစ်တယ် လို့ ပြောတာ။ ဘာကြောင့်များ ဒီ လိုဖြစ်တာပါလဲ ရှင်းပြပေးပါ။”

မခင်ဇာဝင်းပြည့်။. ။”ဒီ remdesivir လူနာကို ပေးတာနဲ့ မပေးတာနဲ့ ၂ ခု ယှဉ်လိုက်မယ် ဆိုရင် မပေးတဲ့ လူက သူက အချိန် ၁၅ ရက်ကြာမယ်။ ပေးတဲ့လူက ကျတော့ ၁၁ ကြာမယ်။ အဲလို အချိန်တိုတိုနဲ့ ထူထူထောင်ထောင် ပြန်ဖြစ်လာတယ်။ ဒီဆေးက လူရဲ့ ဆဲလ် တွေထဲမှာ ဝင်နေပြီးတော့ ဒီပွါးနေတဲ့ ဗိုင်းရပ်စ်ကို မပွါးအောင်လို့ သူက ဝင်ပြီးပိတ်ပေးတာပေါ့။ အဲဒီ ရှိနေတဲ့ ဗိုင်းရပ်စ် တွေက ပြောရရင် သူ့သက်တမ်းရောက်ပြီ ဆိုရင်သေသွားတယ်။ သေသွားပြီးတဲ့ အခါ ကျန်တဲ့ဟာ က ဆက်ပြီး မျိုးထပ်ပွါးလို့ မရတော့ဘူး။ အဲဒီမှာ လူက ပြန်ပြီး နလံထလာတာ။”

မေး။ ။“အဲဒီတော့ ဒီ remdesivir ကို ဒီရောဂါအတွက် ဆက်ပြီး သုံးနေတုန်းပေ့ါ။”

မခင်ဇာဝင်းပြည့်။. ။“သုံးနေတုန်းပဲ။ ဒီ remdesivir က first line အနေနဲ့သုံးတဲ့ ဟာမျိုး။ သူက ဒီ ကိုဗစ်နဲ့ ရောက်လာရင် ရောက်ရောက်ချင်းလူနာ တွေကို သူတို့ အကြောထဲ ထိုးပေးတာပေါ့။ standard care အနေနဲ့ တခြားဆေး မသုံးတော့ဘူး။ ဒီ remdesivir ကို သုံးတာ။ Dexamethasone ကတော့ ရောဂါပြင်းထန်သမားတွေကို တအားကြီးအဆုတ်တွေ အရမ်းယောင်နေတယ် ဆိုတာကျတော့ အဲဒီအခါ သူ့ကို ထည့်သုံးတာပါ။”

မေး။. ။“အခု COVID-19 နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ဆေးတွေထဲမှာ Dexamethasone ကို ဗြိတိန်က သိပ္ပံပညာရှင်တွေက ဒါသုံးတာ အကျိုးရှိတယ်လို့ သူတို့ စပြောပါတယ်။ ဒီ Dexamethasone က COVID-19 ရောဂါ ဗိုင်းရပ်စ်အတွက် ဘယ်လိုများ သူအလုပ်လုပ်လဲ နဲနဲ ရှင်းပြပေးပါ။”

မခင်ဇာဝင်းပြည့်။။“ ဟုတ်ကဲ့ပါ။ Dexamethasone က ပုံမှန်အတိုင်းပြောရမယ်ဆိုရင် အဆစ်အမြစ်ရောင်၊ လေးဘက်နာသမားတို့ ပြင်းထန်တဲ့ cancer ရောဂါသမားတွေ အရမ်းနာကျင်တယ်ဆိုတာမျိုးတွေမှာ အနာသက်သာအောင် ပေးတယ်ဆိုတဲ့သဘောပေးကြတယ်။ တချို့ ဓါတ်မတည့်တဲ့ Allergy အရမ်း ပြင်းတဲ့ဟာမှာလည်း ဒီ Dexamethasone ပေးတယ်ပေါ့နော်။ နောက် TB အဆုတ်ရောင်တာမျိုးဆိုရင်လည်း Antibiotic နဲ့ တွဲပေးတယ်ဆိုတာမျိုး ရှိတယ်။ ဒါပေမယ့် အဓိက လုပ်ဆောင်တာကတော့ အရောင်ကျတာ။ COVID ကို ကာကွယ်တာတို့ဘာတို့ လုပ်လို့မရဘူး။ ကြိုပြီးတော့ သောက်ထားတာတို့ ဘာတို့လည်း လုပ်လို့မရဘူး။

မြန်မာနိုင်ငံမှာဆိုရင် prednisolone ဆိုတာ ကြားဖူးမယ်ထင်တယ်။ သူက steroid သဘောမျိုးပေါ့နော် အဲဒီဆေးနဲ့ မတိုးတော့တဲ့လူတွေဆိုရင် Dexamethasone ပေးတာရှိတယ် ဆိုတော့ သူက ပြင်းတဲ့အရောင်ကျဆေး steroid ပါတဲ့ဆေးပေါ့နော်။ ဆိုတဲ့အခါကျတော့ ဒီအတိုင် အလကားနေရင်း အလကားတော့ မသုံးသင့်ဘူးပေါ့နော်။ ကြိုတင်ကာကွယ်တဲ့ပုံစံမျိုးနဲ့ သုံးမယ်ဆိုတာမျိုးကတော့ မဖြစ်သင့်ဘူး ဒီ COVID မှာ သုံးတယ်ဆိုတာကလည်း အဓိက ဗိုင်းရပ်စ် ကို ကာကွယ်ဖို့အတွက်မဟုတ်ဘူး၊ တိုက်ထုတ်ဖို့အတွက်လည်း မဟုတ်ဘူး။ ဗိုင်းရပ်စ် ကြောင့် ဖြစ်နေတဲ့ လူနာတွေ အနာသက်သာလို သက်သာ၊ အဆုတ်ရောင်တာတွေ အရောင်ကျအောင် အဲလို အထောက်အကူပေးတဲ့ သဘောမျိုး ဖြစ်ပါတယ်။”

မေး။. ။“ဒီ့မတိုင်ခင်တုန်းက ငှက်ဖျား ရောဂါအတွက် ပေးတဲ့ hydroxychloroquine ဆေးတွေနဲ့ စမ်းသပ်တယ်ပေါ့နော်။ အဲဒါနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အခြေနေလေးပြောပြပေးပါ။ ဒါကို အခုကော ဆက်ပြီးစမ်းတုန်းပဲလား”

မခင်ဇာဝင်းပြည့်။. ။“ဇွန်လ ၁၅ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ဒီ hydroxychloroquine ကို သုံးတဲ့လူ group နဲ့ မသုံးတဲ့လူ group ၂ ခုယှဉ်တဲ့ အခါမှာ အကျိုး သိသိသာသာ ထူးခြားတာ မရှိဘူးဆိုပြီးတော့ သူ့ကို အသုံးပြုတဲ့ဟာကို ပြန်ပြီးတော့ ရုပ်သိမ်းတယ်လို့ သူတို့ပြောထားတာ ရှိတယ်။ အကျိုးထူးလိုထူးငြား ဆိုပြီးတော့ hydroxychloroquine နဲ့ စပြီးတော့ စမ်းသပ်ကြည့်တယ်။ အဖြေတွေအားလုံး အရ ဆိုရင်တော့ ထူးခြားမှု မရှိဘူးဆိုပြီး သုံးတဲ့ဟာကို ခဏ ပြန်ပြီးတော့ ရပ်ထားတယ်။”

မေး။. ။“ဒီက ဆရာဝန်ကြီးတွေ ပြောနေကြတာတော့ ဒီ Covid 19 အတွက် ဆေးဟာ ဆိုရင် ဒီနှစ် ၂၀၂၀ နှစ်ကုန်လောက်မှာ ရမယ်လို့ ပြောတယ်။ တချို့ကလည်း ဒီလောက် မြန်မြန်ကြီး မရနိုင်ဘူးပေါ့နော်။ အဲဒါ ဘာကြောင့် ကြာလဲ၊ ဘယ်လောက် ကြာနိုင်လဲ ပြောပြပေးပါ။”

မခင်ဇာဝင်းပြည့်။. ။“ဘာကြောင့်လည်း ဆိုတော့ ဒီ ပုံမှန် FDA ရဲ့ clinical trial process စမ်းသပ်ရတဲ့ လုပ်ငန်းက ကြာတယ်။ ဘာလို့လည်း ဆိုတော့ သူ့ရဲ့ အဆင့်ဆင့် ပေါ့နော်။ အဆင့် ၁- ၂- ၃ (Phase 1 Phase 2 Phase 3) ဆိုပြီးတော့ ၃ ဆင့် အဲဒီလို ခွဲပြီးတော့စစ်ရတယ်။ စစ်ပြီးတဲ့ အခါကျရင် လူတွေရဲ့ နလံပြန်ထပြီးသွားလို့ ရှိရင် သူက ဘယ်လောက်အထိ၊ အကျိုးထူးတယ် ဆိုတဲ့ဟာတွေ။ အဲဒါတွေကို တိုင်းပြီးတော့ သူက ပြန်ပြီးတော့ လူဦးရေ အရေအတွက်နဲ့ လုပ်တယ်။ အဆင့် ၁ ဆိုရင် ဆယ်ဂဏန်း၊ အဆင့် ၂ ဆိုရင် ရာဂဏန်း၊ အဆင့် ၃ ဆိုရင် ထောင်ဂဏန်း ဆိုတာ သူက ၃ ထောင် ၄ ထောင် ၅ ထောင် ၆ ထောင်။ အဲဒီလိုမျိုး လူအုပ်တွေကို လုပ်ရတဲ့ အတွက်ကြောင့် မို့လို့ လူူရဲ့ ဘာ complication ရှိလဲ၊ နောက်ခံ ရောဂါရာဇဝင် တွေ အကြောင်းကိုပါ ပြန်ပြီးတော့ စစ်တမ်းပြုစုရတယ်။ အဲဒီတော့ အဲဒါတွေကို လုပ်ရတဲ့ အတွက်ကြောင့် အချိန်ကတော့ ပုံမှန်အတိုင်းဆိုရင် ကြာတယ်။

ကြာတာက စပြီးတော့ ဆေးအသစ်တခု ပေါ်တာကနေ ဆိုရင် နောက်ဆုံး အဆင့် ၃ ပြီးတဲ့ အထိဆိုရင် အနည်းဆုံး ၇ နှစ်လောက်ကြာတယ်။ ဒါက ဆေးအသစ်ကို ပြောတာ။

ဒါပေမယ့် အခု ဒီမှာက ဖြစ်တာတွေကလည်း များတယ် ဆိုတော့ စမ်းရတဲ့ အခါမှာလည်း ဘောင်နဲနဲ ကျယ်လာတယ်။ တချိန်ထဲမှာ လူတွေ အများကြီးကို စမ်းနိုင်တယ် ဆိုတဲ့ဟာတွေ ဖြစ်လာတယ်။ ဆိုတော့ တကယ်တမ်းဆို ခုန ဆရာဝန်ကြီးတွေ ပြောသလို ဒီနှစ်ကုန်လောက် ဆိုရနိုင်တယ်ဆိုတာက မေ ျှာ်လင့်ရင် မေ ျှာ်လင့်လို့ ရတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒါသူတို့က အချိန်အတိုင်းအတာ တခုကတော့ ရှိရမယ်။ ဒီရောဂါ ဖြစ်နေတဲ့လူတွေ သက်သာလာတဲ့ ဟာ ကိုလည်း ပြန်ပြီးတော့ ချိန်ရသေးတယ်။ ဆိုတဲ့အခါ ကျတော့ ကျမရဲ့ ကိုယ်ပိုင် အမြင်နဲ့ ပြောရရင်တော့ ရမလား မရဘူးလား ဆိုတာကတော့ မသေချာဘူးပေါ့။”

မခင်ဇာဝင်းပြည့်ရဲ့ ပြောကြားချက်နဲ့ပဲ ဒီသီတင်းပတ်အတွက် သိပ္ပံနဲ့နည်းပညာ ကဏ္ဍကို ဒီမှာပဲ ရပ်နား လိုက်ပါရစေ။

XS
SM
MD
LG