သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

အဂၤါၿဂိဳဟ္ကေရ


These dark, narrow, 100-meter-long streaks confirm evidence that liquid water flows on Mars surface. (Credit: NASA/JPL/University of Arizona)

အဂၤါၿဂိဳဟ္ေပၚမွာ သက္ရွိေတြ ရွင္သန္ရပ္တည္ဖို႔ အေရးပါတဲ့ ေရ တကယ္ရွိေနတယ္ ဆိုတာကို NASA က ေအာက္တုိဘာလဆန္းမွာ ထပ္ၿပီးအတည္ျပဳခဲ့ပါတယ္။

အဂၤါၿဂိဳဟ္ကို ပါတ္ေနတဲ့ Mars Reconnaissance Orbiter ၿဂိဳဟ္တုကေန ရိုက္ထားတဲ့ ဓါတ္ပံုကေန အဂၤါၿဂိဳဟ္ရဲ့ ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲခ်ိန္မွာ ေရစီးေၾကာင္းပံုေတြ ေတြ႔ရတာပါ။ ဒီေရဟာ ဟိုက္ဒရိုဂ်င္ ၂ လံုးနဲ႔ ေအာက္စီဂ်င္တလံုး ေပါင္းစပ္ထားတဲ့ ေရသန္႔သန္ စီးေနတာ မဟုတ္ပါဘူး။ Brine ဒါမွမဟုတ္ perclorate လို႔ေခၚတဲ့ ကလိုရင္းပမာဏ သိပ္မ်ားတဲ့ ဆားေရတမ်ိဳး စီးေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဂၤါၿဂိဳဟ္ရဲ့ ရာသီဥတု ေႏြးလာခ်ိန္ ေႏြရာသီမွာ စီးဆင္းၿပီး အရမ္းေအးတဲ့ ေဆာင္းတြင္းမွာ ခဲသြားတာပါ။ ဒါဟာ အဂၤါၿဂိဳဟ္မွာ ေရတကယ္ရွိတယ္ ဆိုတာကို ခိုင္မာတဲ့ သက္ေသအျဖစ္ ေျပာႏိုင္ပါတယ္။

အဂၤါၿဂိဳဟ္ေပၚမွာ ေရရွိသလားလို႔ ေမးရင္ရွိပါတယ္တဲ့ ဒါေပမယ့္ အဂၤါၿဂိဳဟ္ရဲ့ မ်က္ႏွာျပင္ေပၚမွာ ရွိေနလားလို႔ ေမးရင္ေတာ့ မရွိဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္ပါလဲ။ အဂၤါၿဂိဳဟ္ရဲ့ အခ်င္းဟာ ကမာၻထက္ဝက္ပဲ ရွိသလို ဆြဲအားကလည္း ထက္ဝက္ေလာက္ပဲ ရွိေနၿပီး အေလးခ်ိန္ကေတာ့ ကမာၻထက္ ဆယ္ပံုတပံုပဲ ရွိတာပါ။

လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္သန္းေပါင္း ၄ ေထာင္ေလာက္က ကမာၻနဲ႔ အဂၤါၿဂိဳဟ္အပါအဝင္ ၿဂိဳဟ္ႀကီးေတြ စျဖစ္ခ်ိန္မွာ ေသးငယ္တဲ့ အဂၤါၿဂိဳဟ္ရဲ့ အလယ္ဗဟိုမွာ သံရည္ပူေတြ ရွိၿပီး လွ်ပ္စစ္ စက္ကြင္းလည္း ရွိခဲ့တာမို႔ ကမာၻနဲ႔ တူပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေနာက္ပိုင္းမွာ အဂၤါၿဂိဳဟ္ေပၚမွာ ကမာၻလို လွ်ပ္စစ္စက္ကြင္း မရွိေတာ့တဲ့အတြက္ ေနကလာတဲ့ သံလိုက္မုန္တိုင္း solar wind ေတြက အဂၤါၿဂိဳဟ္ေပၚက အမႈန္ေတြကို အာကာသထဲေရာက္ေအာင္ ထုတ္ပစ္လိုက္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒီအခါမွာ အဂၤါၿဂိဳဟ္ေပၚမွာ ေလထု အရမ္းပါးသြား သလို လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ သန္းေပါင္း ၃ ေထာင္ေလာက္က ရွိေနတဲ့ ေရေတြဟာလည္း ၿဂိဳဟ္ မ်က္ႏွာျပင္ေပၚမွာ မရွိေတာ့ပဲ ျဖစ္သြားတာပါ။

ၿဂိဳဟ္ မ်က္ႏွာျပင္ေပၚမွာ ေရမရွိေပမယ့္ အဂၤါၿဂိဳဟ္ရဲ့ ရာသီဥတုဟာ အၿမဲတမ္း ပ်မ္းမွ် အပူခိ်န္ဟာ အႏႈတ္ ၆၀ ဒီဂရီစင္တီဂရိတ္ ရွိေနတာမို႔ ေရခဲရွိႏိုင္ပါတယ္။ ေရခဲဟာ အဂၤါၿဂိဳဟ္ မ်က္ႏွာျပင္ေအာက္ ဆယ္ေပ ဆယ့္ငါးေပေလာက္မွာ ရွိေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဂၤါၿဂိဳဟ္ေပၚ လႊတ္တင္ထားတဲ့ curiosity တို႔ audyssey တို႔လို စက္ရုပ္ေတြရဲ့ တိုင္းတာမႈေတြကေန မ်က္ႏွာျပင္ေအာက္မွာ ေရဒီယို ဓါတ္သတၱိၾကြေနၿပီး ဂါမာေရာင္ျခည္ ထြက္ေနတဲ့ ေနရာမွာ ဟိုက္ဒရိုဂ်င္ ပါဝင္မႈႏႈံး မတန္တဆ မ်ားေနတာကို သိခဲ့တာပါ။ ဟိုက္ဒရိုဂ်င္ဟာ သီးသန္႔မေနႏုိင္ပဲ ေရနဲ႔ တြဲေနရသလို ေအာက္ဆီဂ်င္နဲ႔ တြဲေနရတာမို႔ အဂၤါၿဂိဳဟ္မ်က္ႏွာျပင္ေအာက္မွာ ေရအမ်ားအျပား ရွိရမယ္လို႔ တြက္ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေနာင္ ေလးငါးႏွစ္ေလာက္မွာ နာဆာကေန အဂၤါၿဂိဳဟ္ေပၚ ထပ္ၿပီး လႊတ္တင္မယ့္ စက္ေတြထဲမွာ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္ကေန အာက္ဆီဂ်င္ကို ခြဲထုတ္ေပးမယ့္စက္၊ လူသားေတြ အသက္ရႈရာမွာ မရွိမျဖစ္လိုအပ္တဲ့ ေအာက္ဆီဂ်င္ရေအာင္ သန္႔ေပးမယ့္ စက္ကိုပါ လႊတ္တင္ေပးဖို႔ ရွိတယ္လို႔လည္း ေဒါက္တာပေဒသာတင္က ေျပာပါတယ္။

XS
SM
MD
LG