သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေက်ာက္မီးေသြးသံုး ဓါတ္အားေပး စက္ရံုကေန အဆိပ္ဓါတ္ေငြ႔ေတြ ထြက္တာ နဲေအာင္ နည္းပညာေတြသံုုးလိုု႔ ရတယ္ဆိုေပမယ့္ ထြက္လာတဲ့ ျပာအပါအဝင္ စြန္႔ပစ္ပစၥည္းေတြရဲ့ အႏၱရာယ္က သိပ္ႀကီးမားပါတယ္။ ဒီစြန္႔ပစ္ ပစၥည္းေတြရဲ့ အႏၱရာယ္ကို ဒီတပတ္မွာ ေျပာျပေပးမွာပါ။

ထိပ္တန္းအမ်ိဳးစား ေက်ာက္မီးေသြးကိုုသံုးရတဲ့ အဆင့္ျမင့္ နည္းပညာနဲ႔ စြမ္းအင္ပိုုရၿပီး အဆိပ္ဓါတ္ေငြ႔ထြက္တာ နဲေအာင္ လုုပ္ႏိုုင္ပါတယ္။ ေက်ာက္မီးေသြးသံုး ဓါတ္အားေပးစက္ရံု တရံုကေန အဆိပ္ဓါတ္ေငြ႔ေတြ တတ္ႏို္င္သမွ် နဲနဲပဲထြက္ေအာင္ ႀကိဳးစားၾကေပမယ့္ ဒီလိုု ဓါတ္အားေပးစက္ရံု ေတြက ထြက္တဲ့ စြန္႔ပစ္ ပစၥည္းေတြ၊ ျပာေတြကိုု စက္ရံုုဝန္းက်င္ သိပ္မေဝးလွတဲ့ ေနရာမွာ ေလွာင္ကန္ေတြနဲ႔ ေလွာင္ရတဲ့အခါ အႏၱရာယ္ ရွိတယ္လို႔ အေမရိကန္ ႏိုုင္ငံ Texas ျပည္နယ္က သဘာဝ ဝန္းက်င္ အင္ဂ်င္နီယာ ေဒၚေအးေအးၾကည္က ရွင္းျပပါတယ္။

ေက်ာက္မီးေသြးကို ေလာင္ကၽြမ္းမႈ ေကာင္းေအာင္ ရႈိ႕တယ္။ ထြက္လာတဲ့ ျပာကေလးေတြကို ေလထုထဲ မေရာက္ေအာင္ နည္းမ်ိဳးစံုနဲ႔ ဖမ္းတယ္။ စက္အားျဖင့္ ျဖစ္ေစ၊ တည္ၿငိမ္တဲ့ လွ်ပ္စစ္အားနဲ႔ျဖစ္ေစ ဖမ္းတယ္။ ရလာတဲ့ အဲဒီျပာေတြကို တတ္ႏို္င္သမွ်ေတာ့ ျပန္သံုးၾကည့္တယ္။ ဥပမာ ဘိလပ္ေျမ စပ္တဲ့အခါမွာ ျပာနဲ႔ ေရာထားတဲ့ ဘိလပ္ေျမ လုပ္တယ္။ ကြန္ကရိေဖ်ာ္တယ္။ တခ်ိဳ႕ကလည္း အဲဒီျပာေတြကို အုတ္ေတြ ဘာေတြလုပ္ရာမွာသံုးတယ္။ ဟိုးအရင္တုန္းကဆိုရင္ ျပာေတြကို တာေဘာင္ရိုးေတြမွာ အထဲက မံၿပီးေတာ့ ဖို႔တာမ်ိဳးေတြ လုပ္ၾကတယ္။ ျပာေတြက သိပ္ၿပီးေတာ့ မ်ားလာတဲ့ အခါက်ေတာ့ ဘယ္ေလာက္ပဲ သံုးေပးေပမယ့္လည္း ဒီျပာေတြက မ်ားလာတဲ့ အခါက်ေတာ့ စက္ရံုေတြက သူတို႔ စက္ရံု နားမွာပဲ ျပာကန္ႀကီးေတြ လုပ္ၿပီးေတာ့ ထားထားရတယ္။ တခ်ိဳ႕ ကလည္း ေျမဖို႔ေတာင္ေတြ ေပါ့ေနာ္။ landfill ေတြ ဖို႔ရတယ္။

ထြက္လာတဲ့ ျပာေတြထဲမွာ တခ်ိဳ႕ျပာေတြက အစိုထြက္တာ။ ဘာလို႔လည္း ဆိုေတာ့ ေက်ာက္မီးေသြး ကို ေရနဲ႔ ျပစ္ေအာင္လုပ္ၿပီး မီးရႈိ႕ရေတာ့ ျပာေတြက ေရစိုေနတယ္။ အဲဒီေတာ့ ျပာေတြ အနည္ထိုင္ေအာင္၊ ေရေတြ ေျခာက္ေအာင္ ကန္ထဲမွာ ထားရတယ္။ ဒါေတြ မ်ားမ်ားလာရင္ ကန္ရဲ့ တာေဘာင္ရိုးေတြက အေၾကာင္း အမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ ပ်က္စီး သြားတယ္။

အဲဒီလို တာေဘာင္ရိုးေတြ ပ်က္စီးတဲ့ဒဏ္ကို အေမရိကန္ ႏုိင္ငံရဲ့ ျပည္နယ္အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ႀကံဳေနရတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျပာကန္ႀကီးေတြ ပ်က္လို႔ ျပာ အစို၊ အေျခာက္ေတြ အျပင္ကို ထြက္လာၿပီးေတာ့ အနားမွာ ရွိတဲ့ ျမစ္ေခ်ာင္း ေတြထဲ က်တယ္။ ကြင္းေတြထဲ က်သြားတယ္။ တခ်ိဳ႕ လူေသဆံုးတဲ့ အထိေတာင္ ရွိတယ္။ လူေတြ ေသတယ္၊ ဒဏ္ရာ အနာတရ ျဖစ္တာလည္း ရွိတယ္။ ၁၉ရ၂ ခုႏွစ္က ဆိုရင္ ဗာဂ်ီးနီးယားမွာ ျဖစ္တာ ဆိုရင္ လူေတြက ၁၁၅ ေယာက္ေတာင္ ေသသြားတာ။ သိပ္မၾကာေသးခင္က ၂၀၀၈ ခုႏွစ္က Tennesse ျပည္နယ္မွာ ေက်ာက္မီးေသြးျပာကန္ တာတမံႀကီးက ေပါက္သြားတာ။ ေက်ာက္မီးေသြး ျပာေတြ ထားထားတဲ့ ေနရာက ၈၄ ဧကေလာက္ ရွိတယ္။ ျပာရည္ အျပစ္ေတြက ၁.၁ ဘီလ်ံ ဂါလံေလာက္ ရွိတယ္။ အဲဒါေတြက အနားဝန္းက်င္ကို ေရာက္သြားေတာ့ ေျမရိုင္း ဧက ၂၅၀ ကေန ၄၅၀ အထိက ရႊ႔႕ံေတြ လႊမ္းၿပီး ပ်က္စီးသြားတယ္။ အဲဒီအေပၚမွာ ျပာရည္ေတြက ၄ ေပ ၅ ေပေလာက္ တင္ကုန္ေတာ့ အဲဒါေတြကို ျပန္သန္႔ရွင္းရတာက ပိုက္ဆံ အရမ္း ကုန္သလို အကုန္ပ်က္စီးသြားတာမို႔ အင္မတန္မွ ဒုကၡျဖစ္ပါတယ္။

ေနာက္တခါ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္တုန္းက မီးထုတ္တဲ့ ကုမၸဏီ တခုပဲ Duke Energy ကုမၸဏီ ရဲ့ ျပာကန္က ေပါက္သြားခဲ့တာပါ။ ျပာေတြက လွ်ံသြားၿပီး ျပာေတြ ျမစ္ထဲ ေရာက္သြားျဖစ္ပါတယ္။ ျပာတန္ခ်ိန္ ၃ ေသာင္း ၉ ေထာင္ေလာက္ ေရာက္သြားတာမို႔ ေရ ၂၇ မီလ်ံဂါလံေလာက္ ေရေနာက္ေတြ ျဖစ္သြားပါတယ္။ ဒါဟာ ေရေလွာင္ကန္ ရွိတဲ့ ေနရာနားမွာ ျဖစ္ပြါးခဲ့တာမို႔ အႏၱရာယ္ သိပ္ႀကီးတာပါ။

ျပာဟာ ျမစ္ထဲကို ေရာက္သြားတဲ့ အခါ ျမစ္ထဲ ေနထိုင္တဲ့ သတၱဝါေတြ အပင္ေတြကို အကုန္ဖံုးလႊမ္းသြားတာမို႔ အားလံုး ဒုကၡေရာက္ႏိုင္ပါတယ္။ အဲဒီအထဲမွာ အနယ္အႏွစ္ေတြ မေကာင္းတဲ႔ အရာေတြပါေနသလို အဲဒီျပာေတြထဲမွာ အဆိပ္ျဖစ္ေစႏုိင္တဲ့ အရာေတြ ပါေနတဲ့အတြက္ ဝန္းက်င္ညစ္ညမ္းမႈေတြ ျဖစ္ေစပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အဲဒီ ျပာေတြဟာ ျမစ္ၾကမ္းျပင္ကိုပါ ဖံုးလႊမ္းသြားပါတယ္။ ဒါဟာ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္က ေျမာက္ကာရိုလိုင္းနားမွာ ျဖစ္ပြါးခဲ့တာပါ။ ေနာက္ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု Wisconsin ေဒသမွာ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္က ျပာကန္ႀကီးရဲ့ တာေဘာင္ရိုး ပ်က္သြားသလို Alabama မွာေတာ့ ဆာလ္ဖာ ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္ကို ထံုးရည္ျပစ္နဲ႔ ျပန္ဖမ္းၿပီး ေလွာင္ထားတဲ့ ကန္ ထံုးရည္ျပစ္ကန္ ေပါက္သြားတာပါ။ အဲဒီမွာ ထံုးရည္ျပစ္ ဂါလံ တေသာင္းေလာက္ ေပါက္ထြက္သြားပါတယ္။

တခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာ ဆို ေလွာင္ထားတဲ့ ကန္ေနရာမွာ ဂလိုင္ေပါက္ႀကီးေတြ ျဖစ္သြားတတ္ ပါတယ္။ sinkhole လို႔ေခၚပါတယ္။ ေအာက္ကို ကၽြံက်သြားတာပါ။ ၄ ဧက ေလာက္ကို ေအာက္ကို ကၽြံက်သြား တာက Georgia ျပည္နယ္မွာ ၂၀၀၂ ခုႏွစ္က ျဖစ္ပြါးခဲ့ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာဆို မိုးရြာၿပီး မိုးႀကီးလို႔ ျပာကန္ေတြ လွ်ံကုန္သလို တခ်ိဳ႕ေနရာေတြ မွာေတာ့ ေလွာင္ထားတဲ့ ကန္ေတြ လံုးဝ ပ်က္စီးသြားတာမ်ိဳး ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အဲဒီ အခါမွာ အနားမွာ ရွိတဲ့ ျမစ္ေတြ ေခ်ာင္းေတြ ထဲ ေရာက္ကုန္တာမို႔ အႏၱရာယ္ ရွိပါတယ္။

အဲဒီလို အႏၱရာယ္ ရွိတဲ့ ျပာကန္ေတြ အတြက္ ျပာကန္ကုိ စံနစ္တက် ထိမ္းသိမ္းဖို႔ အေမရိကန္ အစိုးရက စည္းကမ္း ေတြ တင္းတင္းၾကပ္ၾကပ္ ခ်ထားပါတယ္။ စည္းကမ္းေတြ တင္းၾကပ္ထားတဲ့ ၾကားက ျပာကန္ က်ိဳးေပါက္မႈေတြ အမ်ားအျပား ျဖစ္ပြါးခဲ့ၿပီး ေက်ာက္မီးေသြးသံုး လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားေပး စက္ရံု တည္ေထာင္သူ ေတြကို ဒဏ္ေငြ သန္းနဲ႔ ခ်ီေပးေဆာင္ေစတဲ့ အျပင္ ပတ္ဝန္းက်င္ ျပန္လည္သန္႔စင္ေအာင္ လုပ္ေပးဖို႔ပါ ျပဌာန္းထားပါတယ္။ ေျမာက္ကာရိုလိုင္းနားက ျပာကန္ က်ိဳးေပါက္မႈေၾကာင့္ Duke Energy ကုမၸဏီကဆို ေဒၚလာ သန္းေပါင္းမ်ားစြာ ေလွ်ာ္ေၾကး ေပးခဲ့ရသလို ျမစ္ေခ်ာင္းေတြ ျပန္လည္သန္႔ရွင္း ေပးရတာနဲ႔ ေဒသခံေတြေသာက္သံုးဖုိ႔ပါ ေရေပးေဝ ခဲ့ရပါတယ္။

ဒီစြန္႔ပစ္ျပာေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေနာက္အႏၱရာယ္ေတြ ႀကံဳရႏုိင္ပါသလဲ။ ျပာေတြ စြန္႔ပစ္ဖို႔ ေနာက္ဆက္တြဲ လိုအပ္ခ်က္ေတြက ဘာေတြပါလဲ။

စြန္႔ပစ္ျပာေတြက အေမရိကန္ျပည္မွာဆိုုရင္ ျပာေတြက မ်ားလြန္းအားႀကီးလိုု႔ ထြက္သေလာက္ မသံုးႏုိင္ပဲ၊ ဒီလို မသံုးႏိုင္တဲ့ ျပာေတြ ကိုထားဖုိ႔ ေျမေနရာ အမ်ားႀကီး လိုုအပ္ပါတယ္။

ေျမလိုအပ္ခ်က္အျပင္ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားေပးတဲ႔ စက္ရံုုနားမွာ လူေတြေနမယ္ဆိုုရင္ အဲ႔ဒီကေနျပီးေတာ႔ ေပါက္တာကြဲတာ တခုုခုုျဖစ္လုုိ႔ ထြက္လာရင္ ျပာစိုုျဖစ္ျဖစ္ ျပာေျခာက္ဘဲျဖစ္ျဖစ္ လူေတြအေတြက္ အင္မတန္ အႏၱရာယ္ရွိပါတယ္။ ေဂဟစနစ္မွာလည္း ေနာက္ဆံုုးဘိတ္ ျပာေတြ ျမစ္ေခ်ာင္းထဲ ေရာက္သြားအုုန္း ဒီမွာရွိတဲ႔ပင္ေတြ သတၱ၀ါေတြ ေသေၾကၾကမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအခါမွာ မူလ သဘာဝဝန္းက်င္ဟာ လံုုး၀ေျပာင္းလဲ သြားႏိုင္ပါတယ္။ အဲ႔ဒါဟာ သိပ္ကို အေရးႀကီး ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျပာကန္ေတြကိုု ေသေသခ်ာခ်ာ ေစာင့္ၾကည့္ ထိမ္းသိမ္းဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ အၿမဲတန္း ျပာကန္ေတြကိုု စစ္ေနတဲ့ ၾကားထဲကပဲ လူေသဆံုးမႈေတြ ႀကံဳရတတ္ပါတယ္။

ျမန္မာျပည္ အတြက္ ဆိုရင္ေတာ့ ေျမငလ်င္ရပ္ဝန္းထဲ က်ေနတာမို႔ ျပာကန္ေတြ ထားဖုိ႔ ဘယ္ေနရာမွာ ေရြးမလဲ ဆိုတာက သိပ္ကို အေရးႀကီးပါတယ္။ အင္ဂ်င္ေနရာေတြ အေနနဲ႔လည္း ျပာကန္ေတြရဲ့ အေလးခ်ိန္၊ တာရိုုး အေနအထား စတာေတြကိုု အၿမဲတမ္း ေစာင့္ၾကည့္ စစ္ေဆးေနဖိုု႔လိုုပါတယ္။ ဒီျပာကန္ ထားတဲ့ ကိစၥအတြက္ လြယ္လြယ္ေလးနဲ႔ေတာ့ ကိုုင္တြယ္လိုု႔ ရတာမဟုုတ္ ပါဘူး ေသေသခ်ာခ်ာ အၿမဲမျပတ္ ေစာင့္ၾကည့္ ေနရမွာျဖစ္တယ္။ ဒါ့အျပင္ ေလထုုထဲကို အညစ္အေၾကးေတြ ေရာက္မသြားေအာင္ ထိမ္းေပမယ့္ ေရထုုထဲ၊ ေျမထုထဲကိုပါ ေရာက္ႏိုင္တာပါ။ ဒါ့ေၾကာင့္ ေလထုုထဲ သန္႔စင္တဲ႔ ေက်ာက္မီးေသြး ထုတ္ နည္းပညာ ဆိုေပမယ့္ ထြက္သမွ် အကုုန္လံုုးကို မျပန္႔ႏွံ႔ေအာင္ သိမ္းလိုု႔ ရတာေတာ့ မဟုုတ္ပါဘူး။ ဒီ အညစ္အေၾကးေတြကိုု ေလထဲ၊ ေရထဲမွာ ေရာက္မသြားေအာင္ ေသေသခ်ာခ်ာ မလုုပ္ႏိုင္ရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္းက ျမစ္ေခ်ာင္းအင္းအိုုင္ေတြက အကုုန္လံုုးမွာ အႏၱရာယ္ ျဖစ္လာႏုိင္ပါတယ္။

ဟုတ္ပါတယ္။ ႏ်ဴကလီယား ေလာင္စာသံုး ဓါတ္အားေပး စက္ရံုေတြ တစံုတခု ျဖစ္ရင္ ႀကံဳရတဲ့ အႏၱရာယ္ သိပ္ႀကီးတာကို သိသိသာသာ ျမင္ႏုိင္ေပမယ့္ ေက်ာက္မီးေသြးသံုး ဓါတ္အားေပး စက္ရံုေတြ ကေန ရလာမယ့္ အႏၱရာယ္ကိုေတာ့ ခ်က္ခ်င္း မျမင္ႏုိင္တဲ့အတြက္ သိပ္မေၾကာက္ၾကပါဘူး။ ေနာက္တပတ္ မွာေတာ့ ေနာက္ဆက္တြဲ ႀကံဳ လာႏိုင္တဲ့ အႏၱရာယ္ေတြ အေၾကာင္း ဆက္ၿပီး တင္ျပေပးပါ့မယ္ ဆိုတာကို တင္ျပရင္း ဒီသီတင္းပတ္အတြက္ သိပၸံနဲ႔ နည္းပညာ က႑ကို ဒီမွာပဲ ရပ္နားလိုက္ပါရေစ။

XS
SM
MD
LG